25-րդ (Ի.Ե.) Ընդհ. ժողով. Երեւան-Փարիզ, 1992

ՀՅԴ քսանհինգերորդ Ընդհանուր ժողովը սկսած է 29 Յունիս 1992-ին, Երեւան.  ընդհատուած է, ապա շարունակուած է Հոկտեմբերին, Փարիզ, Ֆրանսա։

Հայ ժողովրդի ազգային-ազատագրական շարժման այս փուլում, երբ Հայաստանի անկախ պետականութեան ամրապնդումը եւ Արցախի տարածքում զինուած ինքնապաշտպանութեան հզօրացումը ամենագլխաւոր խնդիրներն են, Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութիւնը գումարեց իր 25րդ Ընդհանուր Ժողովը եւ հայ ազգի առջեւ ծառացած հիմնահարցերի վերաբերեալ համապատասխան որոշումներ կայացրեց:

Անկախ Հայաստանի Հանրապետութեան գոյութեան բնական թելադրանքով Հ.Յ. Դաշնակցութեան Ընդհանուր Ժողովը տեղի էր ունենալու Երեւանում: Այս իմաստով բառացիօրէն կ’իրականանար նախորդ Ընդհանուր Ժողովի «ԴԷՊԻ ԵՐԿԻՐ» կարգախօսը, որը վերջին չորս տարիներին հայրենի հողի վրայ մեր կազմակերպական ներշնչման աղբիւրն էր: Երկու տարի շարունակ Հայաստանում գործում էին Հ.Յ. Դաշնակցութեան շարքային անդամներն ու գործիչները, իսկ Արցախում, հայրենիքը ազատագրելու ուխտին հաւատարիմ, կռւում ու զոհւում էին մեր ազատամարտիկները: Հ.Յ. Դաշնակցութիւնը իր Ընդհանուր Ժողովը գումարելու էր ազգային, քաղաքական, գաղափարական առաջընթացքի այս մթնոլորտում: Պարզ էր, որ Դաշնակցութեան վերադարձը հայրենիք միանշանակ չէր ընդունուելու: Սակայն, հին ու նոր քաղաքական ուժերի ծաւալած հակադաշնակցական պայքարը այսօր անցել է ամեն սահման: Այդ պայքարն իր գագաթնակէտին հասաւ Հայաստանի Հանրապետութեան նախագահի Յունիսի 29ի հակադաշնակցական հեռուստաելոյթով, որի ստեղծած քաղաքական լարուած կացութիւնը ստիպեց դադարեցնել Ընդհանուր Ժողովը՝ աւելի բնականոն պայմաններում շարունակելու որոշումով: Վերջին չորս ամիսների իշխանութիւնների կազմակերպած հակադաշնակցական քարոզչութեան հետեւանքով մթնոլորտը չխաղաղւեց, ուստի 25րդ Ընդհանուր Ժողովը հարկադրաբար շարունակուեց արտասահմանում:

Հանգամանօրէն քննարեկլով համահայկական բովանդակութիւն ունեցող եւ սփիւռքահայութեանն առընչուող հարցերը, Ընդհանուր Ժողովը ամրագրեց անկախ Հայաստանի Հանրապետութեան ինքնահաստատման գործընթացքին աջակցելու եւ Արցախի ազատագրման պայքարը նոր ուժով շարունակելու որոշումներ: Ժողովը քննութեան առաւ նաեւ Հայաստանի պետական վերնախաւի մի շարք բարձրաստիճան անձանց հակադաշնակցական հետեւողական կեցուածքը եւ գտաւ, որ այդ վարքագիծը անյարիր է պետական մտածողութեանը եւ հիմնովին վնասում է նորաստեղծ պետականութեան ամրապնդման համահայկական ջանքերին, ազգային-ազատագրկան պայքարի այս վճռական փուլում ժողովրդին այնքան անհրաժեշտ միասնականութեանը:

Ժողովը նշեց, որ Դաշնակցութեան շարքային անդամների եւ ղեկավար ընկերների հասցէին ու մարմինների գործունէութեանն ուղղուած Հանրապետութեան նախագահի ամբաստանութիւնների հիմնական նպատակը Հայաստանի քաղաքական կեանքում Հ.Յ. Դաշնակցութեան հետզհետէ աճող հեղինակութեան նսեմացնելը, եւ ի վերջոյ նրան քաղաքական թատերաբեմից հեռացնելն է: Այդ նպատակն ու Հ.Յ.Դ. Բիւրոյի ներկայացուցչին հայրենիքից արտաքսելու հրամանագիրը Հայաստանում Դաշնակցութեան գործունէութիւնն արգելող կոմունիստական որոշումների տառն ու ոգին են յիշեցնում: Ընդհանուր Ժողովը խստիւ դատապարեց Հանրապետութեան նախագահի Յունիսի 29ի ելոյթը՝ նրանից պահանջելով սրբագրել այդ ազգավնաս քայլը եւ դրա հետեւանքները՝ Դաշնակցութեան հետ գործակցութեան կարելիութիւններ ստեղծելու համար:

25րդ Ընդհանուր Ժողովը անվերապահ վստահութիւն յայտնեց Հ.Յ.Դ. Բիւրոյի գործունէութեանը եւ հաստատեց, որ Բիւրոյի ներկայացուցիչները միշտ առաջնորդուել են Ընդհանուր Ժողովի որոշումներով:

Մեկնելով այն հաստատումից, որ հայկական պետականութեան հզօրացումը Հ.Յ. Դաշնակցութեան գերխնդիրն է եւ չի առընչւում իշխանութեան գլուխ կանգնած մարդկանց անձնական վարքագծին, Ընդհանուր Ժողովը վերահաստատեց, որ Դաշնակցութիւնն իր ողջ կարողականութեամբ շարունակելու է նուիրաբերուել իրապէս ազգային պետականութեան կառուցմանը, հայրենի ժողովրդի ազգային, քաղաքական, սոցիալ-տնտեսական իրաւունքների պաշտպանութեանը եւ Արցախի ազատագրութեան պայքարին: Հ.Յ. Դաշնակցութեան 25րդ Ընդհանուր Ժողովը նորընտիր Բիւրոյին եւ կազմակերպական շրջաններին յանձնարարեց, հակառակ բոլոր դժուարութիւններին, այսուհետեւ եւս ծառայել հայ ժողովրդի ամբողջական շահերին, միասնականութեան ապահովմանը, ազգային ինքնագիտակցութեան զարթօնքին, ժողովրդավարութեան արմատաւորման ու համայն հայութեան նպատակների իրագործամը:

Հ.Յ.Դ. 25րդ Ըբդհանուր Ժողով
Փարիզ, 30 Հոկտեմբեր, 1992 թ.