Յարգելի բանասէրը շատ հակիրճ տողերով օրը-օրին կը վերականգնէ Վարուժանի ստեղծագործական առօրեան հիմնուելով անվիճելի փաստերու և վկայութեանց վրայ։ Եւ այդ չոր ու անսեթևեթ տողերը այնուամենայնիւ սարսռալի պարզութիւն մը ունին մեզի համար այսօր, երբ կը կարդանք։ Գիտենք, թէ ինչ պիտի պատահի։ Գիտենք, թէ անխուսափելի վախճան մը ունին այդ միամիտ պատահարները Ապրիլ 24-ի (նոր տոմարով) ձերբակալութեանց նախորդող օրերուն։ Գիտենք, թէ Վարուժան իսկապէս չի գիտեր։ Արաքսին և անչափահաս ձագուկները չեն գիտեր։ Գաղափարի և գրչի ընկերները չեն գիտեր այն, ինչ որ մենք այս հեռաւորութենէն հիմա գիտենք…և որ մեր ողբերգութիւնն է գիտնալ և իրենց ողբերգութիւնն է չգիտնալ…Վարուժանի կեանքի պատահարները, ամէն քայլափոխին, կը ղօղանջեն դէպի մեր գիտակցութեան խորերը և կ՚արթնցնեն դաժան իրականութիւնը ոճրային կանխամտածութեան, որուն գիտութենէն զրկուած է զոհը։ Զոհը զոհ է, քանի որ ան անգիտակցաբար ու պարտադրաբար կ՚ապրի սուտ կեանքը, զոր Թուրք Պետութիւնը պատրաստած է իրեն համար։ Մարդիկ կը դաւեն իր ամենէն մեծ հարստութեան՝ իր ազատ երևակայութեան դէմ։ Ամբողջ մարդկութի՛ւն մը կը դաւէ մէկ մարդու այդ սուրբ իրաւունքին դէմ։ Եւ հետևաբար՝ համայն մարդկութեան կեանքի սկզբունքին դէմ։ Հիմա աւելի պարզ է, թէ ի՞նչ կը նշանակէ կանխամտածումով նիւթուած ոճիր։ Կանխամտածումով նիւթուած ցեղասպանութի՛ւն։ Հիմա աւելի յստակ է, թէ ինչու՞ մեր առջև ունինք մարդկութեան դէմ գործուած այս ոճիրը՝ Հայոց Ցեղասպանութի՛ւնը։ Հիմա արդէն ոչ ոք իրաւունք ունի մեզի «ողջախոհութեան» դասեր տալու։

Հատուցման մեր ազգային պայքարը անժամանցելի է։ Թուրք պետութիւնն ու թուրք ժողովուրդը պարտաւորուած են Հայաստանի և համայն հայութեան հետ հաշուի նստելու և անկեղծօրէն մաքրելու իրենց հաւաքական պարտքը Ցեղասպանութեան ոճրի արդար հատուցման բոլոր չափանիշներով և առաջին հերթին հողային մեր իրաւունքներու անվերապահ ճանաչումով։ Երիտթուրքերը թիրախաւորելով, մեղքը այդ քանի մը ոճրագործներու ուսերուն միայն դնելով և հատուցման դատը ապակողմնորոշել ջանալով ոչ ոք սին յոյսեր թող չսնուցանէ, որ կարելի պիտի ըլլայ այս հարցը «մաքուրի հանել»։ Հարցը քնացնել։ Հարցը աստիճանաբար մեռցնել։ Հարցը ծածկել ծաղկափոշիով։ Զայն շաքարազօծել Էրտողանեան ցաւագար հռետորաբանութեամբ։ Կամ Թանէր Աքչամի և իր նմաններու աճպարարութիւններով։ Այդպէս պիտի չըլլայ։ Երիտթուրքերու հաշիւը մենք մաքրած ենք վաղուց։ Այդ ծառայութի՛ւնն ալ մենք մատուցած ենք մարդկութեան։ Հիմա Թուրք Պետութեան և թուրք ժողովուրդի հաշիւն է, որ դրուած է համաշխարհային հանրութեան սեղանին վրայ։

Կարօ Արմենեան,

Ուաշինկթըն