ՀՅԴ
Հայ Յեղափոխական Դաշնակցություն պաշտոնական կայք arfd.am
Skip to content
ՀՅԴ

ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ

ՊԱՇՏՈՆԱԿԱՆ ԿԱՅՔ

  • ՄԵՐ ՄԱՍԻՆ
    • Պատմություն
      • Պատմական ակնարկ
      • Կարևոր իրադարձություններ
      • գործիչներ
    • Ծրագիր
    • Կանոնագիր
    • Ընդհանուր ժողովներ
    • Կազմակերպական կառույց
      • Հայաստան
        • Տարածքային կառույցներ
        • ԱԺ խմբակցություն
        • ՀՅԴ-ն գործադիրում
      • Արցախ
      • Կազմակերպական շրջաններ
      • Երիտասարդական/ուսանողական
    • Հիմնարկներ և գրասենյակներ
    • Ուղեկից միություններ
    • Միջազգային համագործակցություն
  • ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
    • Լրահոս
    • Հայտարարություններ
    • Հոդվածներ
  • ՄԱՄՈՒԼ
    • «Դրօշակ» պաշտոնաթերթ
    • Լրատվամիջոցներ
  • ՇՏԵՄԱՐԱՆ
    • Գրադարան
    • Տեսադարան
    • Ձայնադարան
    • Լուսանկարներ
    • Թանգարան
    • Արխիվ
  • ՀԵՏԱԴԱՐՁ ԿԱՊ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
    • Դաս
    • Նոր
  1. ԳԼԽԱՎՈՐ ԷՋ
  2. ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
  • Յօդուածներ

Արհեստակցականէն քաղաքացիական եւ ապա՝ քաղաքական

24 Հոկտեմբեր 2019 ՇԱՀԱՆ ԳԱՆՏԱՀԱՐԵԱՆ

Անսպասելի չէր անշուշտ, որ Լիբանանի մէջ ծայր առած ժողովրդային ըմբոստութեան շարժումը կենցաղային,ընկերային եւ քաղաքացիական շրջագիծերը հատելով անցում կատարէր քաղաքական հարթութիւն։

Նախապէս, նման հարցեր, աշխատաւորներու իրաւունքներ, տուրքերու դէմ բողոքներ, շահագործման եւ հարստապետական կարգերու դէմ առնուող վճռական միջոցներ, գործադուլներ, դասադուլներ եւ բողոքի գործողութիւններ կամ անհնազանդութեան շարժումներ կը կազմակերպուէին արհեստակցական միութիւններու կողմէ։ Ձախի, կեդրոնի եւ աջի դասական հասկացողութիւններու ժամանակաշրջանին, ընդհանրապէս ձախ ուղղուածութեան հետեւող արհեստակցական միութիւններու գործառոյթներուն մաս կը կազմէին նման գործողութիւններու կազմակերպումները։ Երկիրի բնականոն կեանքը անդամալուծելու կարողութիւնը կը պատկանէր նման միութիւններու, որոնք իւրաքանչիւր ոլորտի համար ունէին իրենց կառոյցը․զանոնք համախմբող կեդրոնը երբ համընդհանուր գործադուլ յայտարարէր, երկիրը ամբողջ կ՛անդամալուծուէր։ Այդ պարագաներուն եւս խնդիրը կրնար սկսիլ տուրքերու կուտակման դէմ բողոքելով , ապա արագ անցում կը կատարուէր քաղաքական դաշտ, տեղի տալով կառավարութիւններու հրաժարականին, խորհրդարաններու լուծարման եւ արտակարգ ընտրութիւններու կազմակերպման, եթէ անշուշտ արհեստակցական միութիւններու միաւորումը կարենար համաժողովրդային ալիքին հսկայ մակընթացութիւններ արձանագրել։

Ընկերային խնդիրներու արծարծումը շատ արագ անցում կը կատարէր դէպի քաղաքական դաշտ։Յայտնաբար, դասական գաղափարաբանութիւններու անշքացման գործընթացին հետ հետզհետէ իրենց դերակատարութիւնը կորսնցուցին նաեւ արհեստակցական միութիւնները։ Նոր աշխարհակարգը կարծէք հնամաշ նկատելով գաղափարախօսական-գաղափարաբանական կազմակերպութիւնները չէզոքացուց արհեստակցական միութիւններու դերակատրութիւնը։ Անոնք անուանապէս կան։

ժղովրդավարական երկիրներու մէջ հակակշիռ գործառոյթներ իրականացնող այդ կարեւոր դերակատրութիւնը կատարողները վերափոխուեցան ժամանակի ընթացքին եւ հասարակական դաշտին մէջ հետզհետէ ազդեցիկ գործօնի սկսան վերածուիլ քաղաքացիական շարժումները։ Վերափոխուեցան նաեւ անոնց պաշտպանած թեմաները, պաշտպանելու եղանակները եւ ընդհանրապէս աշխատելու ձեւերը։ Սեռային իրաւահաւասարութենէն մինչեւ կենսոլորտային խնիդրներ իբրեւ հիմնադրոյթներ եկան աւելնալու հիմնականին մէջ աշխատաւորներու իրաւունքներու պաշտպանութեան ծրագիրներուն։

Այն ինչ որ տեղի կ՛ունենայ Լիբանանի տարբեր քաղաքներուն մէջ արհեստակցական միութիւններու եւ քաղաքացիական շարժումներու համախառն արտադրութիւնն է իբրեւ բարձրացուող խնդիրներ, իբրեւ բողոքի գործողութիւններ, իբրեւ ճնշամիջոցներ։ Լիբանանը ունէր արհեստակացական միութիւներու աւանդութիւն․Լիբանանը ունի սակայն ներկայ աշխարհակարգի ճշդած օրինաչափութիւններուն ընդառաջ շարժելու ճկունութիւն։ Ժամանակակից հասարակագիտութիւնը համալրած է աւանդութիւնը այս պարագային։

Առ այս պահը չէ ձեւաւորուած մարմին կամ յանձնախումբ, որ բոլոր բողոքարկողներուն անունով բանաձեւէ պահանջները պաշտօնապէս եւ լիազօրութիւն ունենայ ի պահանջեալ հարկին բանակցութիւններ վարելու հանգուցալուծում բերելու համար ստեղծուած իրավիճակին։ Իւրաքանչիւր ցուցարար ընկերային ցանցերու միջոցով թէ հեռատեսիլի պաստառին առջեւ կը ներկայանայ պահանջով։ Լիբանանեան փողոցը կարծէք հարազատ արտացոլացումն է վիրթուալ Լիբանանին, ուր տարբեր մեկնաբանութիւններ, տարբեր տեսակէտներ եւ հետեւաբար նաեւ տարբեր պահանջներ կը ներկայացուին ինչպէս ընկերային ցանցի օգտատիրոջ, այնպէս նաեւ անհատ ցուցարարին կողմէ։

Բողոքարկող զանգուածը կը բարձրացնէ աշխատաւորներու վերապահուած իրաւունքներու հարց, ապօրինի հարստացումներու երեւոյթները վերացնելու անհրաժեշտութիւն, յափշտակուած գումարները վերամուտքագրելու պահանջ, կենսական անլոյծ թղթածրարներու լուծում․ բայց նաեւ այս բոլորին համար կառավարութեան հրաժարաում, արտահերթ ընտրութիւններու կազմակերպում, բացառիկ լիազօրութիւններով գործող անցումային կառավարութիւն, հնչեցնելով նաեւ ամբողջ համակարգի արմատական վերափոխում։

Պահանջներու այս երկրորդ բաժինն է, որ երկրորդ կարգ կը մղէ քաղաքացիական շարժումին սկզբնական պահանջները եւ շարժումը կը վերածէ էապէս քաղաքականի։ Հակառակ կառավարութեան որդեգրած բարեկարգումներու ծրագրին, որ անընդունելի պատճառներով արգելակուած էր տարիներէ ի վեր՝ բողոքի շարժառիթներու կուտակում պատճառելով,ցուցարարները չեն ուզեր հեռանալ փողոցէն յայտարարելով, որ ուշացած է կառավարութիւնը նման քայլեր որդեգրելու իր որոշումին մէջ։

Հնչող պահանջները հետզհետէ կը դառնան զուտ քաղաքական եւ կը նախանշեն երկարաշունչ ծրագրի մը նախադրեալներ, որոնք կոչուած են շրջելու երկրի միջհամայնքային , հետեւաբար նաեւ միջկուսակցական համակարգը։

Արմատական այս բանաձեւին յանգելու համար կենցաղային, ընկերային, ֆինանսական, տնտեսական,կենսոլորտային հարցերու սրացումը, ինչպէս նաեւ ապաշնորհ վարչակառավարման, ապօրինի հարստացման , աւատապետական կարգերու յաւերժացման միտող երեւոյթներու դէմ պայքարելու վճռակամութիւնը անհրաժեշտ միջոցներ են։

Սակայն․ խնդրին տարածաշրջանային-աշխարհաքաղաքական մանրադիտակով դիտարկումի փորձը տարբեր դիտակէտեր կը հաստատէ։ Լիբանանը բաց հրապարակ է տարբեր պետութիւններու ազդեցութեան գօտիներու, քաղաքական առեւտուրներու եւ բախման կամ համաձայնութեան կէտերու հատման։ Ամէնէն սուր հարցը տարածաշրջանին մէջ Իրանի ազդեցութեան նուազեցման եւ հետեւաբար Իրանի գործիք նկատուող կազմակերպութիւններուն քաղաքական դաշտին մէջ ունեցած դերակատարութեան չէզոքութեան կրնայ վերաբերիլ։ Պատժամիջոցային քաղաքականութեան հետեւանքները զգալի են այս երկրին մէջ եւ բնականաբար նպաստած՝ ֆինանսատնտեսական տագնապի խորացման։ Հիմա պետական հաստատաութիւններու ապահամայնքայնացման եւ ապակուսակցականացման առաջադրանք կ՛արծարծուի,այս հանգրուանային թէկուզ տարերային կերպով եւ անորոշ ընթացակարգերու պատկերացումով։

Առնչուած պետութիւններու շահերու բախման կէտ կայ ներկայ դրուածքին մէջ։ Մինչ, լիբանանեան հասարակութիւնը կը պահէ իր համախոհութիւնը հակահամակարգային իր դիրքորոշումներուն մէջ։ Ներհասարակական ճեղքերը կրնան անկանխատեսելի հետեւանքներու յանգիլ եւ իրադրութիւնները դուրս բերել մինչ այժմ հասարակութիւն-իրաւապահ մարմիններու երկկողմանիօրէն գործողութիւները խաղաղ ու քաղաքակիրթ պահելու ճիգերու սահմաններէն։

Ելքը՝ բանակցիլն է։ Բանակցելու համար բողոքարկողներու կողմէ լիազօրուած մարմին ձեւաւորելը, պահանջներ բանաձեւելը եւ տասնամեակներու վրայ կուտակուած ու բարդուած հանգոյցներու հանգրուան առ հանգրուան լուծում բերելու տրամադրութեան ու կամքի դրսեւորումը։ Այս մէկը զու տեսաբանութիւն կը համարուի, եթէ անշուշտ արտալիբանանեան կեդրոններ հանգուցալուծման կամ քաոսային իրավիճակներու տարբեր պատկերացումներ մշակած են ապստամբած Լիբանանին համար։

FacebookTwitterOdnoklassnikiTelegramPrint
Լրահոս
Դա բոլորիս պատվի խնդիրն է, առավել ևս՝

Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողովի նախկին նախագահ Դավիթ Իշխանյանի ուղերձը Բա

09 Սեպտեմբեր 2026
Կրկնուող երեւոյթներ, զորս Փաշինեան չի

Ամէն անգամ, երբ ՀՀ իշխանութիւնները Ատրպէյճանի հետ բանակցային նոր հանգրուան մը

09 Սեպտեմբեր 2026
Սփիւռքի Ազգային Զօրաշարժի Խորհրդաժողով

Սփիւռքի Զօրաշարժի Խորհրդաժողովին (Փարիզ, Ապրիլ 11-12) ընթացքին տեղի ունեցած չո

09 Սեպտեմբեր 2026
Արցախեան Հարցը. Բանակցութիւն, Պատերազմ

Սէրուժ Խանճիհանեանի հարցազրոյցը ՀՅԴ անդամ, Ազգային Ժողովի պատգամաւոր Արթուր Խա

08 Սեպտեմբեր 2026
Փաշինյանը ցանկանում է Հայաստանը վերածե

Հայոց ցեղասպանության գլխավոր կազմակերպիչ Թալեաթ փաշան 1915 թվականի իր նամակներ

07 Սեպտեմբեր 2026
Ի՞նչն է «վատ» կամ «լավ» հայության համա

Վերջին տարիներին Հայաստանի և Սփյուռքի հայությունը հիմնականում բաժանվել է երեք

05 Սեպտեմբեր 2026
Ինչ է լինում, երբ «ասֆալտը՝ ասֆալտ» է

«Ինչու են ասֆալտի վրա շատ կենտրոնանում, որովհետև ասֆալտից էդ ա, բանը... Ինչու

05 Սեպտեմբեր 2026
TRIPP-ը և Իրանը. անվտանգային մտահոգութ

TRIPP-ը Հայաստանի Հանրապետության հարավային տարածքով անցնող մոտավորապես 43 կիլո

05 Սեպտեմբեր 2026
Գաղափարական պայքարի Դրօշը դեռ երկար պե

Հարցազրոյց «Դրօշակի» խմբագիր ԱՐՏԱՇԷՍ ՇԱՀԲԱԶԵԱՆԻ հետ Վրէժ-Արմէն – Սովորական

05 Սեպտեմբեր 2026
«Խաղաղություն» առանց երաշխիքի. օգոստոս

2025 թվականի օգոստոսի 8-ին Վաշինգտոնում Սպիտակ տան տիրոջ՝ Դոնալդ Թրամփի մասնակ

05 Սեպտեմբեր 2026
Արդյո՞ք լավ ենք ճանաչում մեր հասարակու

Չափազանց բարդ ու զգայուն հարցի հետ գործ ունենք: Չեք գտնի թեկուզ մի քիչ խելամիտ

05 Սեպտեմբեր 2026
Հայաստանը և ՀԱՊԿ-ը մոտենում են անդարձե

2026 թվականի մայիսին ՀՀ արտաքին գործերի նախարար Արարատ Միրզոյանը և ԱՄՆ պետքարտ

05 Սեպտեմբեր 2026
Փաշինյանական իշխանությունը որպես Հայա

Ինչպես գրել էինք «Դրօշակի» սույն թվականի հունիս ամսվա համարում. «Հայաստանի Հան

05 Սեպտեմբեր 2026
Խմբագրական. Սեպտեմբեր 2ը Արցախի Հայութ

1991 Սեպտեմբեր 2ին, 35 տարի առաջ, Լեռնային Ղարաբաղի ինքնավար մարզի եւ Շահումեա

04 Սեպտեմբեր 2026
«Դրօշակ»ի Առաջնորդող. Պայքարին այլընտր

2026 թվականի խորհրդարանական ընտրություններում վերարտադրվելու համար Նիկոլ Փաշին

03 Սեպտեմբեր 2026
Մոսկուա – Պաքու Ճգնաժա՞մ, Թէ՞ Անցողակի

25 Դեկտեմբեր 2024-ին Ռուսիոյ եւ Ատրպէյճանի միջեւ յարաբերութիւնները վատթարացած

03 Սեպտեմբեր 2026
Հալածանքը Կը Շարունակուի

Նախորդող շաբթուան գլխաւոր իրադարձութիւնը նախկին նախագահ Ռոպերթ Քոչարեանի ե

03 Սեպտեմբեր 2026
Արցախից յետոյ, թէկուզ ջրհեղե՞ղ…

Թող ոչ ոքի համար տարօրինակ չթւայ, որ հայկական Արցախի կորստից յետոյ, սպասելի էր

02 Սեպտեմբեր 2026
Խմբագրական. Սփիւռքի վերակազմակերպման ե

Ապրիլին Փարիզի մէջ կայացած Սփիւռքի ազգային զօրաշարժի խորհրդաժողովի նոր կայքէջի

02 Սեպտեմբեր 2026
Նրանք, ովքեր չեն մասնակցել Արցախի շարժ

Այսօր տոն է, 35 տարի առաջ Արցախյան շարժումը, որ սկսել էր 80-ականների վերջերին,

02 Սեպտեմբեր 2026
Բոլոր Նյութերը
Հետեվեք մեզ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
Ստացեք մեր լուրերը էլ.փոստով
Loading
ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ Հասցե՝ ՀՀ, ք. Երևան, Մհեր Մկրտչյան 12/1 Հեռախոս՝ (+374) 10 52 17 65, (+374) 10 52 18 74 Էլ. փոստ՝ [email protected]
© ARF Dashnaktsutyun- ARMENIAN REVOLUTIONARY FEDERATION Website by Web Development Company