ԱԶԴ

Ընթերցողի դատին ենք ներկայացնում «Վէմ» համահայկական հանդեսի 2021 թ. 3-րդ համարը` 335 էջ ծավալով ու հարուստ բովանդակությամբ, որն արդեն տեղադրված է հանդեսի կայքէջում , իսկ առաջիկա օրերին պատրաստ կլինեն նաև տպագիր օրինակները։

Նրա «Քաղաքակրթական միջանցքների բախումը» վերտառությամբ Խմբագրականում փորձ է արվել բացելու ներկայումս մեր շուրջն ընթացող վտանգավոր զարգացումների վարագույրն ու բացահայտելու Հայաստանի միջանցքայնացման փորձերի տեսքով դրսևորվող քաղաքակրթական խորքային գործընթացները։

Հիմնարար բնույթ ունեն «հյուսիս-հարավ» աշխարհագրական կոորդինատների վերաբերյալ մեր նախնիների հնագույն պատկերացումներն ամփոփող Սարգիս Գ. Պետրոսյանի ուսումնասիրությունը և «աղջիկ» բառի ծագումը բացահայտելով՝ հայկական հնագույն առասպելների խորքը թափանցած Լուսինե Ա. Ավետիսյանի` գրաբարով շարադրված հոդվածը։

Մեր հանդեսը չէր կարող մոռացության մատնել հայ ժողովրդի հայրենազրկման փաստն արձանագրած Կարսի պայմանագրի 100-րդ տարելիցը, ուստի համեմատաբար փոքր ծավալով, բայց խիտ շարադրանքով Արարատ Մ. Հակոբյանը «Վէմ»-ի ընթերցողին է ներկայացրել այդ ողբերգական իրադարձության ամբողջական պատմությունը՝ մեկ առ մեկ քննելով պայմանագրի առանձին հոդվածները։

«Վէմ» հանդեսի 2021 թ. 3-րդ համարում շարունակվել է 44-օրյա պատերազմից հետո Արցախի հայկական հուշարձանների հանդեպ իրականացվող բարբարոսությունները բացահայտող Արմինե Հ. Տիգրանյանի հոդվածաշարի տպագրությունը, որը զուգահեռաբար թարգմանվում է նաև անգլերեն և շուտով լույս կտեսնի առանձին գրքույկով։ Դա անհրաժեշտ է այն պատճառով, որ, ադրբեջանական իշխանությունների բարբարոսությունների բացահայտմանը զուգահեռ, հեղինակը ներկայացրել է նաև արդի միջազգային-իրավական համակարգում արցախահայության մշակութային ժառանգության պաշտպանության մեխանիզմները:

Գեներալ Թովմաս Նազարբեկյանի անտիպ հուշերի վերջին՝ 11-րդ տետրի տպագրությամբ Ռուբեն Օ. Սահակյանն ավարտել է մեր հանդեսի խմբագրակազմի հետ միասին իր կատարած հիրավի տաժանակիր աշխատանքը, որը նույնպես առանձին գրքով տպագրության կարիք է զգում։ Ընթերցողների նախնական արձագանքներն ցույց են տալիս, որ մինչ օրս անտիպ մնացած այս հուշերը բազմաթիվ գաղտնիքներ են բացահայտում Առաջին աշխարհամարտի Կովկասյան ճակատի հետնաբեմում ծավալված քաղաքական խաղերի վերաբերյալ։

Կարծում ենք՝ «Վէմ» հանդեսի 2021 թ. 3-րդ համարն այնքան է հագեցած ընթերցողի հետաքրքրությունը շարժող հոդվածներով, որ, առանց չափազանցության, լավագույններից մեկն է հանդեսի հրատարակության ողջ պատմության մեջ, ուստի «Ազդ»-ը շարունակելու փոխարեն ներկայացնենք դրա Բովանդակությունն ու Խմբագրականը։

___________________________________

ԲՈՎԱՆԴԱԿՈՒԹՅՈՒՆ

ԽՄԲԱԳՐԱԿԱՆ
ՔԱՂԱՔԱԿՐԹԱԿԱՆ ՄԻՋԱՆՑՔՆԵՐԻ
ԲԱԽՈՒՄԸ

ՀԻՄՆԱՔԱՐԵՐ
Արարատ Մ. Հակոբյան
ԿԱՐՍԻ 1921 Թ. ՀՈԿՏԵՄԲԵՐԻ 13-Ի ՊԱՅՄԱՆԱԳԻՐԸ ՀԱՅ ԺՈՂՈՎՐԴԻ ՃԱԿԱՏԱԳՐՈՒՄ
Քննական հայացք
100-ամյա հեռավորությունից

ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆ
Սարգիս Գ. Պետրոսյան (Գյումրի)
ՀԱՐԵՎԱՆ ԵՐԿՐՆԵՐԻ ՀԱՅԿԱԿԱՆ ԱՆՎԱՆՈՒՄՆԵՐԸ
«Հյուսիս-հարավ» հակադրամիասնական հասկացությունների լույսի ներքո

ԳՐԱԿԱՆԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ
Աշոտ Ն. Հայրունի
ՐԱՖՖՈՒ ԼՈՒՍԱՎՈՐԱԿԱՆ ԵՎ ՄԱՆԿԱՎԱՐԺԱԿԱՆ ՀԱՅԱՑՔՆԵՐԸ

Հայկ Ա. Հովհաննիսյան
ԵՐԳԻԾԱԿԱՆՆ ՈՒ ՈՂԲԵՐԳԱԿԱՆԸ
ԶԱՊԵԼ ԵՍԱՅԱՆԻ «ԿԵՂԾ ՀԱՆՃԱՐՆԵՐ» ՎԻՊԱԿՈՒՄ….

ԼԵԶՎԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Լուսինէ Ա. Աւետիսեան
«ԱՂՋԻԿ» ԲԱՌԻ ԾԱԳՈՒՄԸ

ՀՆԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ
Արսեն Է. Հարությունյան
ՏԱԹԵՎԻ ՎԱՆՔԻ ՆՈՐԱՀԱՅՏ ԾԱԾԿԱԳԻՐԸ
Եվ համանման մյուս վիմագրերը
ՄՇԱԿՈՒՅԹ
Արմինե Հ. Տիգրանյան
ԱՐՑԱԽԱՀԱՅՈՒԹՅԱՆ ՆՅՈՒԹԱԿԱՆ ՄՇԱԿՈՒԹԱՅԻՆ ԺԱՌԱՆԳՈՒԹՅԱՆ ՊԱՇՏՊԱՆՈՒԹՅԱՆ ՄԵԽԱՆԻԶՄՆԵՐԸ
Արդի միջազգային-իրավական
համակարգում

ՀԻՇՈՂՈՒԹՅՈՒՆ
Անուշ Ա. Սաֆարյան
ԱՎԱՆԴՈՒՅԹԸ ԵՎ ՎԱՐՊԵՏԸ
Արցախի արդի խաչքարային մշակույթն ըստ Ռոբերտ Ասկարյանի ստեղծագործությունների
ՔՆՆԱՐԿՈՒՄՆԵՐ
Գեղամ Մ․ Բադալյան
ԿԵՂԻԻ ՍԲ ԿԱՐԱՊԵՏ ՎԱՆՔԻ
1475 Թ. ԿՈՆԴԱԿԸ
Որպես Հայաստանի պատմական աշխարհագրության սկզբնաղբյուր

ԳԻՏԱԳՈՐԾՆԱԿԱՆ
Մարիամ Մ․ Մարգարյան
Գևորգ Մ․ Ղուկասյան
ԷԹՆԻԿ ԼՈԲԲԻՆԳԻ ԻՆՍՏԻՏՈՒՏԸ
Որպես ՀՀ քաղաքական զարգացման և արդիականացման դերակատար

ԳՐԱԽՈՍՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Արմեն Ց. Մարուքյան
ՄԵԾ ԵՂԵՌՆԻ ԱՌԱՋԻՆ ՎԱՎԵՐԱԳՐՈՂԸ. ՇԱՒԱՐՇ ՄԻՍԱՔԵԱՆ,
խմբ. Ե. Փամպուքեան

ԱՐԽԻՎ
Ռուբեն Օ. Սահակյան
ԹՈՎՄԱՍ ՆԱԶԱՐԲԵԿՅԱՆԻ ԱՆՏԻՊ ՀՈՒՇԵՐԸ
Ռազմական գործողությունները Կովկասյան ճակատում 1914 թ. հուլիսից մինչև 1916 թ. ապրիլի 26-ը
Տետր 11։ 1916 թ. մարտի 13-ից մինչև
ապրիլի 2-ը

ՀԱՎԵԼՎԱԾ
Ավագ Ա. Հարությունյան
ՀՅ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅԱՆ ԴԵՄ ԿՈՄԿՈՒՍԻ ՊԱՅՔԱՐԻ ՈՒՇԱԳՐԱՎ ԴՐՎԱԳՆԵՐԸ
1920-ական թվականների խորհրդային գաղտնի փաստաթղթերում