Այսօր՝ հոկտեմբերի 24-ին ՀՅԴ «Սիմոն Վրացյան» կենտրոնում տեղի ունեցավ մամուլի ասուլիս՝ «Վենետիկի հանձնաժողովը արձանագրել է մի շարք քրեական գործերի ապօրինի լինելը» թեմայով։

Ասուլիսը վարել են ՀՅԴ անդամ, ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության քարտուղար Արծվիկ Մինասյանը, իրավապաշտպաններ Վահե Գրիգորյանը և Վարազդատ Հարությունյանը։

Վենետիկի հանձնաժողովն արձանագրել է, որ ՀՀ-ում կիրառվող մի շարք քրեական գործեր ապօրինի են. հայտարարեց Արծվիկ Մինասյանը։

Նա պարզաբանեց, որ դա հատկապես վերաբերում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 236-րդ հոդվածի 2-րդ մասին («հավաքին մասնակցելու նպատակով նյութապես շահագրգռելը»)։

«Վենետիկի հանձնաժողովը հաստատել է թե՛ դիմումատուների, թե՛ իրավապաշտպանների տեսակետը, որտեղ հստակ ձևակերպում է, որ հավաքների կազմակերպման կամ անցկացման նյութական շահագրգռվածության վերաբերյալ ձևակերպումը Քրեական օրենսգրքում չի կարող լինել իրավաչափ։ Ավելին՝ այն իր իրավական որոշակիության տեսակետից ունի անհստակության բարձր աստիճան և օգտագործվել է քաղաքական իշխանության կողմից պատվեր իջեցնելու համար, որպեսզի հարուցվեն բազմաթիվ քրեական գործեր։ Դրանց թիրախում են հայտնվել թե՛ կուսակցություններ, ինչպես ՀՅԴ-ն, թե՛ շարժումներ, և թե՛ առանձին անձինք»,– ասաց Մինասյանը։

Նրա խոսքով՝ այս հոդվածով ոչ միայն գործեր են հարուցվել, այլև բազմաթիվ դեպքերում կիրառվել է կալանք և արձակվել են դատական ակտեր։ «Այսինքն՝ ըստ էության, հակասահմանադրական և հակամիջազգային իրավունքի տեսանկյունից մեկնաբանություն է կիրառվել»,– նշեց նա։

Մինասյանի տեղեկացմամբ՝ հատկապես այս հոդվածն է կիրառվել Ավետիք Չալաբյանի նկատմամբ, իսկ կալանքների մասով՝ նաև ՀՅԴ Եղեգնաձորի, Վայքի, Արմավիրի և Արարատի գրասենյակների նկատմամբ։ Նրա խոսքով՝ այսօր էլ նոր քրեական վարույթներ են նախաձեռնվել նույն հոդվածի շրջանակներում։

Փաստաբան Վարազդատ Հարությունյանը նշեց, որ 2019-2020 թթ․ ՔՕ-ում եղել է այդ հանցակազմը, իսկ 2021 թվականին ընդունված ՔՕ-ում այս հանցակազմը բացակայում էր։ Փաստաբանը հիշեցրեց, որ քաղաքական, հասարակական գործիչ Ավետիք Չալաբյանի նկատմամբ քրեական հետապնդման պահից (2022 թվականի մայիսին) Հայաստանի Հելսինկյան կոմիտեի կողմից զեկույց էր կազմվել, որում կազմակերպությունը բացահայտել էր, որ «նյութապես շահագրգռելու» հանցակազմն առեղծվածային կերպով ներմուծվել է ՔՕ։ Այդ ժամանակ պարզվել էր, որ Վենետիկի հանձնաժողով այս հանցակազմի վերաբերյալ դիմում ուղարկելու պահին անգլերեն թարգմանությունը չի համապատասխանել հանցակազմի նորմատիվ տեքստին։

«Թարգմանության մեջ ավելացվել էր «հարկադրել» տերմինը, ու ստացվել էր այսպես՝ «նյութապես շահագրգռելը՝ անձին հարկադրելու հավաքին մասնակցելու համար»։ Բնականաբար, այդ ժամանակ Վենետիկի հանձնաժողովը կարծիք էր տվել, որ ՔՕ-ում նման հանցակազմ ներմուծելը միջազգային չափանիշներին համապատասխանում է։ Չալաբյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը սկսելուց ու 2 ամսով կալանք նշանակելուց ընդամենը 1 ամիս անց նոր քրեական օրենսգիրքը պետք է ուժի մեջ մտներ, որտեղ տվյալ հանցակազմը չկար։ Մենք էլ դատարանին հայտնեցինք ՝ 1 ամսից հոդվածն ապաքրեական է լինելու, հնարավոր չէ 2 ամսով կալանք տալ։ Ընդամենը 1 շաբաթ անց ԱԺ «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցությունը հրատապ կերպով օրինագիծ բերեց, ու կրկին «նյութապես շահագրգռելու» հանցակազմը ավելացվեց»,- ասաց Հարությունյանը։

Դրանից հետո սկսեցին գաղտնալսել թե՛ Ավետիք Չալաբյանին, թե՛ ՀՅԴ, թե՛ այլ շարժումների անդամներին, ապա այդ գաղտնալսածը մոնտաժել ու պրոիշխանական կայքերում տեղադրել։

Փաստաբան Վահե Գրիգորյանն էլ ընդգծեց` ՀՀ գործող ղեկավարությունը, որը իշխանության է եկել հավաքների միջոցով, ամենաշատն է սահմանափակում հավաքների սահմանադրական ազատությունը։ Նա նշեց, որ «նյութապես շահագրգռել» ձևակերպումը որոշակի չէ, իսկ օրենքում նորմատիվ իրավական փոփոխություններ անելը պետք է այնքան հստակ լինի, թե ինչպիսի գործողություններն են իրավաչափ։

«Հավաքի կազմակերպիչը ողջամտորեն պարտավոր է կամ կարող է հոգալ հավաքի մասնակիցների սննդի, կեցության, գուցե նաև տեխնիկայի հարցերը։ Այժմ այդ ամենը հավասարեցվել է հանցագործության, սակայն վերը նշվածը որևէ պարագայում չպետք է նույնիսկ դիտարկվեր որպես իրավախախտում, առավել ևս` հանցագործություն։ Վենետիկի հանձնաժողովն արդեն իսկ արձանագրել է, որ օրենքի անորոշությունն իշխանություններն օգտագործել են քաղաքական ընդդիմախոսներին, թեկուզ ժամանակավոր, չեզոքացնելու միջոց»,- ասաց Գրիգորյանը։
Նա ասաց, որ անթույլատրելի է զանգվածային անկարգություններ իրականացնելու նպատակով կամ նախընտրական քարոզարշավի ժամանակ վճարովի հիմունքներով անձանց հավաքի մասնակից դարձնելը, բայց նրանց ծախսերի փոխհատուցում իրականացնելը՝ ոչ։

Ասուլիսն ամբողջությամբ՝ տեսանյութում