ՀՅԴ կառոյցի Գերագոյն ժողովի որոշումը միանշանակ էր․ քաղաքական ներկայ միջավայրը մեզ պարտադրում է դաշինքով մասնակցելու ձեւաչափ։ Ընդգծեմ, որ առաջիկայ ընտրութիւնները Դաշնակցութեան համար ոչ թէ պարզապէս իշխանութիւն ունենալու, խորհրդարանում քուէների թիւը մեծացնելու, պատգամաւորների ներկայութիւնը ընդլայնելու նպատակ է հետապնդում, այլ՝ առաւելաբար իշխանափոխութեամբ երկրի ներկայ անկումը կասեցնելու։ Թուրք-ադրբեջանական շահերի ներխուժումն ու սողացող կապիտուլեացիան (անձնատուութիւնը) բեկելու միակ ձեւը նոր՝ ազգային իշխանութեան ձեւաւորումն է։

«Հայաստան» դաշինքում մեր համատեղ աշխատանքն ու համագործակցութիւնը արդիւնաւէտ ենք գնահատում։ Նաեւ յստակ է, որ այս ձեւաչափում Դաշնակցութիւնը որպէս քաղաքական ուժ չի կորցրել ոչ իր ինքնուրոյնութիւնը, ո՜չ քաղաքական դիմագիծը, ոչ էլ՝ գաղափարական հենքը։

ՆԱՆԷ ԱՒԱԳԵԱՆ.- Դաշինքի ի՞նչ ձեռքբերումների մասին կարող էք նշել։

ԼԻԼԻԹ ԳԱԼՍՏԵԱՆ.- Հայաստանի ներկայ իրավիճակում, ՁԵՌՔԲԵՐՈՒՄ բառն այնքան աններդաշնակ է հնչում։ Քանի կայ նիկոլականութիւնը՝ որպէս արժեհամակարգ ու ՔՊի շարունակուող աղէտի արիւնալի հետագիծը, կը խուսափեմ այդ բառն օգտագործել։ Այնուամենայնիւ, ներկայ ապազգային իշխանութիւնների իրական բովանդակութիւնն ու կործանարար ընթացքը բացայայտելու, միջազգային հարթակներում Հայաստանի խորացող բռնատիրական էութիւնը ներկայացնելու, Փաշինեանի վարկանիշի անկման գործում մեր եւ միացեալ ընդդիմութիւնը մեծ դեր ունի։

ՆԱՆԷ ԱՒԱԳԵԱՆ.- Այդուհանդերձ, «Հայաստան» դաշինքին ու Դաշնակցութեանն ուղղուած քննադատութիւններ էլ են հնչում առ այն, թէ ինչո՞ւ վայր չէք դնում պատգամաւորական մանդատները (լիազօրութիւնները)։

ԼԻԼԻԹ ԳԱԼՍՏԵԱՆ.- Խորհրդարանը երկրի քաղաքական թիւ մէկ հարթակն է, եւ այն չօգտագործել եւ ընձեռուած գործիքակազմը չկիրառել, որ ներառում է նաեւ արտաքին աշխարհի հետ խօսելու հնարաւորութիւն՝ մենք ճիշդ չենք համարել։ Մանդատը նախ եւ առաջ գործիքակազմ է, ոչ թէ՝ իշխանութիւն։ Կայ նաեւ այն իրողութիւնը, որ ՔՊն ունի սահմանադրական մեծամասնութիւն՝ 71 ձայն եւ մանդատները վայր դնելու արդիւնքում Ազգային ժողովը չէր լուծարուի։ Մենք ԱԺ ամբիոնն ենք օգտագործել որպէս քաղաքական հիմնական հարթակ, միաժամանակ՝ չհրաժարուելով փողոցային պայքարից։

Կրկնուեմ՝ այսօր Փաշինեանի վարկանիշի անկումը` 18-20 տոկոս, պայմանաւորուած է նաեւ ՀՅԴի եւ «Հայաստան» դաշինքի գործունէութեամբ։ Պէտք չէ թերագնահատել մեր պայքարը․ եթէ Հայաստանում այսօր կայ իշխանափոխութիւն պահանջող զանգուած՝ մենք մեծ դերակատարութիւն ունենք այդ հարցում։

ՆԱՆԷ ԱՒԱԳԵԱՆ.- Դուք նշեցիք, որ ընտրութիւնների օրը՝ Յունիսի 7ը, վճռորոշ է, իր էութեամբ Սարդարապատի ճակատամարտն է։ Այն պայմաններում, որ Հայաստանում այսօր անթաքոյց եւ կոպտօրէն ոտնահարւում են մարդու իրաւունքներն ու ժողովրդավարական արժէքները, կան բազմաթիւ քաղբանտարկեալներ, արտաքին աշխարհը, ի դէմս Թուրքիայի արտգործնախարարի, աջակցում է Հայաստանի իշխանութիւններին, ինչպէ՞ս է ՀՅԴն տեսնում ելքը, որքանո՞վ է հնարաւոր բեկումն ընտրութիւնների միջոցով։

ԼԻԼԻԹ ԳԱԼՍՏԵԱՆ.- Այլ ելք չկայ, եւ քաղաքական դերակատարութիւնն այլեւս քաղաքական ուժի հերթական գործողութիւն չէ, այլ՝ յանձնառութիւն։ Այո, Հայաստանն օրէց օր խորացող բռնապետութիւն է դառնում՝ մէկ անձի ձեռքում իշխանութեան բոլոր ճիւղերի կենտրոնացումով, գրպանային դատաիրաւական համակարգով, ոստիկանապետութեամբ եւ բռնաճնշումներ իրականացնելու համար անհրաժեշտ ողջ գործիքակազմով։ 2021ից սկսած, Հայաստանի բոլոր ընդդիմադիր շարժումների առաջնագծում միշտ Դաշնակցութիւնն է եղել եւ «վայելել» է այս իշխանութիւնների ռեպրեսիւ (բռնաճնշումի) ողջ գործիքակազմը, ներառեալ քաղաքական բանտարկեալները․ 400ից աւելի դաշնակցականներ անցել են բանտերով, տարաբնոյթ ճնշումների են ենթարկուել, բայց հայոց պետականութեան, մեր ինքնութեան նկատմամբ մեր հաւատամքը եւ քաղաքական առաքելութիւնն այլընտրանք չեն թողնում։ Պետութիւնն ամէն պահի նուիրումի, խիզախումի անսահման ճիգ պահանջող աշխատանք է։ Մենք նահանջելու ճանապարհ չունենք. նահանջելը, լռելը կամ հաշտուելը նշանակում է չլինել։ Մենք այժմ գոյատեւման պայմաններով ենք ապրում՝ պետականութեան հիւծման եւ չգոյութեան։ Եւ ուրեմն, չպայքարելը նշանակում է հաշտուել չլինելու հետ, որի իրաւունքը ո՛չ Դաշնակցութիւնը, եւ ոչ էլ որեւէ հայ ունի։ Այդ պատճառով, եւս մէկ անգամ կրկնում եմ, որ մարտահրաւէրները սոսկ հայաստանեան չեն՝ համահայկական են, եւ միայն համազգային զօրաշարժով է հնարաւոր բեկումը, բայց նաեւ՝ քաղաքական, ռազմավարական, շատ խորքային հաշուարկուած ծրագրով։

Մեր կարծիքով, ընդդիմադիր քաղաքական դաշտում այսօր անյետաձգելիօրէն քաղաքական բիւրեղացման ընթացք պէտք է ապրենք։ Գիտակցում ենք, որ քաղաքական պառակտուածութիւնը, յատկապէս ընդդիմադիր դաշտում, շատ նպաստաւոր չի լինելու նախընտրական գործընթացում, եւ այդ պատճառով, Դաշնակցութիւնը քաղաքական խորհրդակցութիւնների շարք է սկսել ազգային դաշտի քաղաքական ընդդիմադիր ուժերի հետ՝ առնուազն ձեւաւորելու ընդդիմադիր ՈՉի միասնական ճակատ։ Եւ այսօր, կարող եմ վստահաբար ասել, որ չորս առանցքային խնդիրների շուրջ մեզ յաջողւում է վարել խորհրդակցութիւններ․ Հայ Առաքելական եկեղեցու պաշտպանութիւն, քաղբանտարկեալների պաշտպանութիւն, արտաքին յարաբերական աշխատանքներ, միասնական նախընտրական գործիքակազմերի ապահովում։ Հայաստանում այսօր 40ից աւելի բանտարկեալ ունենք, որոնք համապատասխանում են ԵԽԽՎի քաղբանտարկեալ սահմանման հինգ չափորոշիչներին։

Քաղբանտարկեալների պաշտպանութիւնը ներառում է նաեւ արտաքին ճակատի տարբեր միջազգային կառոյցների, դիտորդական առաքելութիւնների հետ աշխատանք։ Շարունակ պէտք է ներկայացնել, թէ ինչպէս է ժողովրդավարութեան խօսումներով եկած քաղաքական ուժը Հայաստանում ոչ միայն խորացրել կոռուպցիան (զեղծարարութիւնը), այլեւ՝ Հայաստանը վերածել է գիշատիչ բռնատիրութեան, որտեղ չկայ օրէնքի գերակայութիւն, խաթարուած է սահմանադրական կարգը։

Վստահ եմ, որ կը կարողանանք համախոհութիւն ձեւաւորել նաեւ նախընտրական գործընթացների վերահսկողական գործիքակազմերի առումով՝ հնարաւորինս կանխելու նախընտրական կեղծարարութիւնները։ Սռաջիկայ ընտրութիւնները սովորական չեն, խօսքը՝ հայրենիք ունենալու եւ չունենալու մասին է։ Կարծում եմ, որ ողջ հայութիւնը պէտք է պատրաստուի, որովհետեւ սա ճամփաբաժան է՝ մինչեւ 2026ի Յունիսի 7ը եւ դրանից յետոյ։ Հայաստանի առաջիկայ ընտրութիւնները՝ որպէս հաւաքականութիւն մեր արժանապատուութեան, ինքնութեան, մեր պատուի շրջադարձային կէտն է։

ՆԱՆԷ ԱՒԱԳԵԱՆ.- Նման ծանր պայմաններում Հայաստանում իշխանութիւնը ստանձնելը մեծ պատասխանատուութիւն է ենթադրում։ Այդուհանդերձ, ՀՅԴն պատրաստ է, ինչպէս աւելի քան մէկ դար, ստանձնել այդ պատասխանատուութիւնը։ Արտաքին եւ ներքին քաղաքականութեան, ընկերատնտեսական ոլորտներում Դաշնակցութիւնը ծրագրային ի՞նչ առաջարկներ ունի։

ԼԻԼԻԹ ԳԱԼՍՏԵԱՆ.- Մենք առաջին հերթին մեծ աշխատանք ունենք տանելու ժողովրդի հետ՝ Հայաստանում եւ Սփիւռքում, յաղթահարելու յետպատերազմեան յուսահատութեան եւ յուսալքութեան մթնոլորտը։ Իրականում ԵԼՔ կայ, բեկումն հնարաւոր է։ Մենք պարտաւոր ենք կասեցնել մեր պետականութեան եւ ազգային ողբերգական անկման այս ընթացքը։

ԱԶԳԱՅԻՆ ՀԱՄԱԽՄԲՈՒՄ, ՀԱՄԵՐԱՇԽ եւ ԶԱՐԳԱՑՈՂ Հայաստան․ սա սոսկ վերնագիր չէ։ Ներազգային ատելութեան եւ պառակտման ներկայ մթնոլորտը թշնամական ձեռագիր է։ Դիտաւորութեամբ է այդպէս արուել, որովհետեւ այն ազգերը, ովքեր չունեն ներազգային համերաշխութեան ռազմավարութիւն, չունեն նաեւ վերածնուելու կենսական տարածքներ։ Մենք մեծապէս կարեւորում ենք ներազգային համերաշխութեան վերականգնումը, եւ այս հարցում առանցքային կարեւորութիւն ենք տալիս Հայաստան-Սփիւռք խաթարուած կապերի վերականգնմանը։ Այս ապազգային իշխանութիւնների շատ կարեւոր թիրախներից մէկն էլ հայրենիքից Սփիւռքի օտարումն էր։ Նման ռազմավարական հարուածներ են հասցրել մեզ՝ թուլացնելու մեր ինքնութիւնը, եւ մեր ողնաշարը։ Մենք ունենք պատկերացումները թէ ինչպէս պիտի կառուցուեն Հայաստանի եւ Սփիւռքի յարաբերութիւնները, եւ այդ առումով, առաջինը դիտարկում ենք Հայաստանի ներքաղաքական կեանքում Սփիւռքի մասնակցութիւնը։ Ցանկացած սփիւռքահայ պէտք է հպարտանայ, որ Հայաստանի մաս է կազմում։ Սփիւռքում մեծամասնութիւնը ծնւում է Հայաստանն իր մէջ, բայց մեր հայրենակիցները պէտք է նաեւ քաղաքական պատասխանատուութիւն ու մասնակցութիւն ունենան․ պետականութեան ամրապնդման դերակատար լինելու մասին է խօսքը։ Եւ առհասարակ Հայաստան-Սփիւռք հոգեւոր, մշակութային, այդ ամբողջ դաշտը վերականգնելու հարցն է նաեւ մեր ծրագրում։ Ես խօսում եմ ապագայ Հայաստանի մասին՝ ուժեղ, զարգացող եւ խաղաղ Հայաստանի մասին։

ՆԱՆԷ ԱՒԱԳԵԱՆ.- Դուք նշեցիք խաղաղ Հայաստան, ինչն, ըստ ներկայի իշխանութիւնների այն է, ինչին իրենք ձգտում են, նոյն ժամանակ, երբ Ադրբեջանը, շարունակում է թշնամական քաղաքականութիւն վարել Հայաստանի ու հայերի նկատմամբ։ Ո՞րն է խաղաղութեան ՀՅԴ բանաձեւը։

ԼԻԼԻԹ ԳԱԼՍՏԵԱՆ.- Ներկայ իշխանութիւնների յայտարարած խաղաղութիւնն իրականում սողացող կապիտուլեացիա է, ազգային անարժանապատուութեան խարան։ Մենք կողմ ենք խաղաղութեանը, բայց ո՛չ այն խաղաղութեանը, որը ցեղասպանութեան ձեռագիր ունի, որ կառուցուած է «Արցախի էջը փակուած է» անբարոյ յայտարարութեան վրայ, ո’չ այն խաղաղութեանը, որը հանդուրժում է Հայաստանից 210 քկմ․ տարածքների բռնազաւթումը, եւ ո’չ այն խաղաղութեանը, որը կառուցուած է Բաքւում կեղեքուող հայ ռազմագերիների ճակատագրի վրայ, «Արեւմտեան Ադրբեջան» ագրեսիւ (յարձակողապաշտ) խօսոյթի վրայ։ Խաղաղութիւնը պէտք է լինի երկարատեւ, կայուն եւ արժանապատիւ։

Հայաստանի այս իշխանութիւնները չունեն նման խաղաղութիւն հաստատելու ներուժը, որովհետեւ, ոչ թէ ազգային շահերով են առաջնորդւում, այլ՝ սեփական աթոռը պահելու, որի գինը Հայաստանի ինքնիշխանութեան կորուստն ու թրքացումն է։ Հայաստանի արտաքին եւ ներքին օրակարգերը շատ վաղուց ձեւաւորւում են Բաքւում եւ Անկարայում։

Արժանապատիւն այն խաղաղութիւնն է, երբ քո սահմանադրութիւնը, զինանշանն ու պետական խորհրդանիշերը թշնամին չի պարտադրում, որը չի հրաժարւում իր պատմական անցեալից, ինքնութենական արժէքներից, եւ թրքաբարոյ արշաւանք չի կազմակերպում Հայ Առաքելական եկեղեցու վրայ։

Մեր պատկերացմամբ, խաղաղ Հայաստանի արտաքին յարաբերութիւնը կառուցւում է հաւասարակշռուած արտաքին յարաբերութիւնների վրայ, փոքր երկրի ռազմավարական պաշարների հաշուառումով, տարածաշրջանի դերակատարների հետ հաւասարակշռուած արտաքին քաղաքականութիւն վարելով։ Այսօր, աշխարհաքաղաքական նոր ճարտարապետութեան պայմաններում, Հայաստանից նուրբ վիրաբուժական մօտեցում է պահանջւում, որ կարողանանք այս ճարտարապետութեան համար աւազ ու քար չդառնալ շարունակական զիջումներով, որոնց շահառուն թուրքական աշխարհն է։ Ակնյայտ է․ ներկայ վարչախմբի պայմաններում Հայաստանը դառնում է թուրքական աշխարհի շահերը սպասարկող գործիք։

ՆԱՆԷ ԱՒԱԳԵԱՆ.- Ի՞նչ այլընտրանք է ՀՅԴն առաջարկում։

ԼԻԼԻԹ ԳԱԼՍՏԵԱՆ.- Քաղաքագիտական աքսիոմատիկ (հաստատուած) ճշմարտութիւն է՝ երբ բանակցողը շարունակում է լինել պարտուածը, նրանից կորզում են հնարաւորինս։ 18 տոկոսանոց վարկանիշ ունեցող վարչախումբը Հայաստանում իշխանութիւնը պահում է միայն բռնաճնշումների ճանապարհով, դատական համակարգը գրպանը դրած, խորացող ոստիկանապետութեամբ։ Այսինքն, մի կողմից ներքին բռնութիւններ, միւս կողմից՝ արտաքին քաղաքական ներազդեցութեան։ Երբ Թուրքիայի արտգործնախարարն իր քաղաքական համակրանքն է յայտնում Հայաստանի վարչախմբին, դա եւ ուղիղ միջամտութիւն էր Հայաստանի ներքին գործերին, նաեւ՝ յստակ ցուցում այս իշխանութեան վերարտադրութեան համար, եւ շատ բնական է, որովհետեւ իրենք շահառու են եւ լաւ գիտեն, որ ազգային քաղաքական ուժերին հնարաւոր չէ սողացող կապիտուլեացիա պարտադրել կամ ծառայեցնել թուրքական աշխարհի շահերին։

Մենք հաւատում ենք՝ Հայաստանում թէ՛ խաղաղութիւն, թէ՛ զարգացում հնարաւոր է. ի վերջոյ, վերջին 30 տարիների ընթացքում մենք ունեցել ենք դրական տեղաշարժեր։ Ի հարկէ, անկախութեան 30 տարիներին բացթողումներ եւ սխալեր էլ են եղել, բայց կարողացել ենք արժանապատուօրէն պահել Արցախը, կարողացել ենք աներեւակայելի ճիգով, համազգային նուիրումով ապահովել մեր անվտանգութիւնը՝ ստեղծելով անվտանգային համակարգ։

Այսօր սակայն, անվտանգային խնդիրը դարձել է առաջնահերթութիւն, որովհետեւ բանակը կազմաքանդուած է ու բարոյալքուած։ Մենք համոզուած ենք, որ ունակ ենք բարձրացնելու պաշտպանունակութիւնը, բայց ոչ թէ պատերազմելու համար, այլ մարտունակութիւնը եւ ռազմաարդիւնաբերութիւնը, որը պաշտպանական նշանակութիւն կ՛ունենայ։ Մենք ունենք այդ ներուժը, եւ Հայաստան-Սփիւռք յարաբերութիւնների նոր հայեցակարգը նաեւ մեր ներուժի արդիւնաւէտ օգտագործման մասին է խօսում, ոչ թէ սփիւռքահայերին Հայաստանից օտարելը։

Ուրեմն, անվտանգ Հայաստան, զարգացող Հայաստան եւ հոգեւոր Հայաստան։ Ցաւօք, աղէտալի կորուստների մէջ, մենք աներեւակայելի բարոյական կորուստներ ունենք, արժէքային ճգնաժամ, որի դրսեւորումներից մէկն էլ կրթական համակարգի ուղղակի կազմաքանդումն է, եւ Հայ Առաքելական եկեղեցու, մեր ինքնութենական արժէքների դէմ այս գիտակցուած, ծրագրաւորուած արշաւը։ Հայաստանում պէտք է վերագործարկել հոգեւոր-արժէքային այնպիսի մօտեցում, որը կը մաքրի մթնոլորտն ու ընդհանրական դաշտ կը ստեղծի բոլորիս համար։ Աներկբայ է, առանց հոգեւոր-բարոյական վերականգնումի անհնար է զարգացող Հայաստանը։

ՆԱՆԷ ԱՒԱԳԵԱՆ.-ՀՅԴն, աշխարհով մէկ սփռուած նաեւ զօրաւոր քաղաքական ուժ ունեցող կուսակցութիւն է, իր ցանցային կառոյցներով, որ բացառիկ է համահայկական տիրոյթում, այսօր ունի՞ Հայաստանը ճգնաժամից դուրս բերելու յստակ ռազմավարութիւն։

ԼԻԼԻԹ ԳԱԼՍՏԵԱՆ.-ՀՅԴն ունի ներուժ, ճանապարհային քարտէզ, թէ ինչպէս կարողանալ յաղթահարել այս իրավիճակը, բայց այս ամէնը աներեւակայելի խիզախում է պահանջում՝ ինչպէս պատերազմում։ Պէտք է պատրաստ լինել ամէն զոհողութեան։ Այլընտրանքը՝ ծռուած մէջքով գոյատեւելն է։ Մենք այժմ գոյատեւման ընթացքի մէջ ենք, ինչին պէտք է համոզուած ոչ ասենք եւ վերագտնենք մեր արժանապատուութիւնը։ Ուրեմն միայն ազգային իշխանութեամբ է հնարաւոր բեկել այս ընթացքը։

Հայաստանի կազմաքանդման ներքին գործիքակազմերը, շօշափուկները վաղուց էին ներդրուել Հայաստանում։ Ո’չ բարոյական, ո’չ արժէքային ճգնաժամը մէկ օրում չեղաւ։ Վաղուց ակնյայտ է, որ մեր թշնամին թէ՛ դրսում է, թէ՛ ներսում։ Դրսի թշնամին գիտես ով է, բայց դժուարանում ես երեւակայել, որ երկրի ներսում կը լինեն մարդիկ «եան» ազգանունով, եւ իբր հայկական ծիներով, որոնք ազգակործան վարքագիծ կը դրսեւորեն: Իմ համար, Հայ եկեղեցու նկատմամբ արշաւանքը համազօր է թաթաթուրքական-քոչուորական արշաւանքի: Այն քաղաքական ուժը, որը մեր մտահորիզոնից փորձում է ջնջել Արարատի խորհուրդը, եթէ թշնամի չէ, ապա ի՞նչ է։

Պատահական չէ նաեւ, որ թիրախում է յայտնուել նաեւ ՀՅԴն, Եկեղեցու կողքին համահայկական նշանակութիւն եւ տարածում ունեցող, ռազմավարական, ազգային եւ ցանցային միւս կառոյցը։

Ինչպէս կարելի ենք հաշտուել այս անարժանապատիւ ընթացքի հետ․ հաշտուելը, լռելը, չպայքարելը գիտակցուած մահ է։

ՀՅԴն նախ կոչ է անում մերժել յուսահատութեան եւ անելանելիութեան պարտադրանքը, պայքարել սեփական իրաւունքների, արժանապատուութեան զարգացող խաղաղ երկիր ունենալու համար։

ՆԱՆԷ ԱՒԱԳԵԱՆ.- ՀՅԴ օրակարգում առաջնային է արցախահայութեան հարցը՝ արցախահայերի վերադարձի, Արցախի ռազմաքաղաքական ղեկավարութեան իրաւունքների պաշտպանութիւնը, Արցախի կարգավիճակը։ Այս հարցերին ուղղուած ի՞նչ աշխատանքներ է իրականացնում ՀՅԴն իր կից կառոյցների հետ միասին։

ԼԻԼԻԹ ԳԱԼՍՏԵԱՆ.- Արցախի հարցը մեզ համար փակուած չէ․ ողբերգութիւն է 21րդ դարում, անկախ պետականութեան պայմաններում ունենալ ցեղասպանութիւն։ Դա ուղղակի խարան է, եւ ամօթի էջ մեր պատմութեան մէջ, եւ Արցախի էջը փակուած կարող է համարել թշնամին ու հակառակորդը: Ոչ ոք իրաւունք չունի արցախահայութեան՝ իր երեք հազարամեայ սեփական օրրան վերադարձի էջը համարել փակուած։

ՀՅԴ քաղաքական օրակարգում հետապնդելի են Արցախի հոգեւոր-մշակութային ժառանգութեան պահպանութեան խնդիրները, Արցախի ռազմաքաղաքական ղեկավարութեան դատավարութիւնները Բաքւում եւ նրանց ու միւս գերիների վերադարձի հարցը: Ցաւօք, Հայաստանի ներկայ իշխանութիւնների քաղաքական օրակարգում Արցախի էջը փակուած է ամբողջովին, եւ որեւէ միջազգային հարթակներում չէք լսի, որ նրանք խօսեն ռազմաքաղաքական ղեկավարութեան վերադարձի մասին, մշակութային ժառանգութեան պաշտպանութեան մասին, եւ ոչ էլ Արցախի վերադարձի իրաւունքի։ Նման պայմաններում, միջազգային հարթակներում չափազանց դժուար է խօսել Արցախի մասին, բայց մենք բոլոր միջազգային կառոյցներում մեր շփումներում, ներառեալ՝ եւրոպական ընտանիքի առաջատար երկրների թէ՛ դիւանագիտական մարմինների, թէ՛ միջազգային կազմակերպութիւնների, ինչպէս ԵԱՀԿն կամ ԵԽԽՎն են, բարձրացնում ենք Արցախի հարցը, պահելով օրակարգում։

Մեր օրակարգում է նաեւ արցախահայութեան՝ Հայաստանում ընկերային, հոգեւոր-մշակութային իրաւունքների ընկերատնտեսական խնդիրները։ ՀՅԴն, իր կից կառոյցների հետ համատեղ իրականացնում է բազմաթիւ ծրագրեր, այդ թւում՝ ՀՕՄի արցախահայերի համար բնակարանաշինութեան եւ Համազգայինի մշակութային ծրագրերը։

Մենք հիմնադրել ենք նաեւ Հայկական Իրաւական կենտրոնը, որը միջազգային դատական հարթակներում զբաղւում է Արցախի ռազմաքաղաքական ղեկավարութեան եւ միւս գերեվարուած անձանց պաշտպանութեամբ։

ՆԱՆԷ ԱՒԱԳԵԱՆ.- Հայաստանի եւ Միացեալ նահանգների միջեւ վերջին շրջանի իրողութիւններից է եւ ներկայի իշխանութիւնների կողմից ձեռքբերում է համարւում ԹՐԻՓը (TRIPP)։ Որքանո՞վ է այս նախագիծն արդիւնաւէտ Հայաստանի համար։

ԼԻԼԻԹ ԳԱԼՍՏԵԱՆ.- ԹՐԻՓը աշխարհաքաղաքական նոր վերադասաւորման եւ Հարաւային Կովկասում Ամերիկայի ռազմաքաղաքական դիրքաւորման պարունակում պիտի գնահատել։ ԹՐԻՓը յստակօրէն խոցելի է այն առումով, որ չունի իրաւական, եւ ամենակարեւորը՝ անվտանգային բաղադրիչ։ Յստակ է, որ ԹՐԻՓը հարցականի տակ է դնում Հայաստանի ինքնիշխանութիւնը, որովհետեւ, ամբողջականօրէն յստակ չէ, թէ այդ միջանցքի (այս բառն է գործածւում փաստաթղթում) վերահսկողութիւնն ինչպիսին է լինելու, եւ դա ենթադրելու է այդ տարածքի նկատմամբ Հայաստանի ինքնիշխանութեան կորուստ։

ՆԱՆԷ ԱՒԱԳԵԱՆ.- Հայաստան-Սփիւռք յարաբերութիւնները, ըստ ձեզ, կարիք ունեն վերարժեւորման եւ վերագործակման։ Ի՞նչ ակնկալիքներ ունէք Սփիւռքից, մասնաւորապէս ամերիկահայ համայնքից, այս շրջանում։

ԼԻԼԻԹ ԳԱԼՍՏԵԱՆ.- Կարեւոր է, որ իւրաքանչիւրը՝ Հայաստանում թէ Հայաստանից դուրս, գիտակցի առաջիկայ ընտրութիւնների ճակատագրականութիւնը, այն պետականութիւն ունենալու եւ չունենալու, մեր որպէս կազմակերպուած հաւաքականութեան ազգային եւ պետական նկարագիր ունենալու մասին է։ Այո, դառնացած ենք, բայց նոյնիսկ Ցեղասպանութիւնից յետոյ կարողացանք պետութիւն ստեղծել։ Մենք այն տեսակն ենք, որը բիւրեղանալու, բռունցքուելու, դիմակայելու յատկութիւն ունի, դա մեր ծիներին մէջ է։ Չկորցնենք ինքնամաքրման պահն ու միասնական ուժերով յաղթահարենք։ Իրավիճակի լրջութիւնը ՀԱՄԱԶԳԱՅԻՆ ԶՕՐԱՇԱՐԺ է ենթադրում՝ բոլոր առումներով։

ՆԱՆԷ ԱՒԱԳԵԱՆ.- Դուք ՀՅԴ Բիւրոյի առաջին կին անդամն էք։ Ի՞նչ է ենթադրում ձեզ համար այս պաշտօնը, եւ որպէս կին ի՞նչ մօտեցումներ էք ներդնում։

ԼԻԼԻԹ ԳԱԼՍՏԵԱՆ.-Պատասխանատուութիւն՝ յատկապէս այս ճակատագրական ժամանակներում։ Գիտակցում եմ, որ նաեւ բոլոր կին կուսակցականների ձայնն եմ ներկայացնում։ Փորձելու եմ հնարաւորութիւններիս առաւելագոյնն անել՝ ծառայելու հայրենիքիս, մեր պետութեանը եւ իմ կուսակցութեանը, որի զինուորն եմ արդէն 35 տարի։

Վարեց՝ ՆԱՆԷ ԱՒԱԳԵԱՆ