Համաժողովի իւրաքանչիւր նիստ լուսաբանուեցաւ հայաստանեան եւ սփիւռքեան բազմաթիւ լրատուամիջոցներու կողմէ: Հետեւողները պիտի նկատէին օրակարգի շեշտուած համընդգրկուածութիւնը: Քաղաքականէն մշակութային, լեզուական, հասարակական եւ տեղեկատուական խնդիրները իրենց ենթախորագիրով, ընդամէնը 40 զեկուցում ներկայացուեցան երեք օրուան նիստերուն ընթացքին:

Յաջորդած քննարկումները երբեմն յատկանշուեցան իրենց բուռն մթնոլորտով, այնուամենայնիւ մնացին կառուցողականութեան սահմաններուն մէջ եւ իրաւամբ համաժողովը վերածեցին հարթակի` երկխօսութեան եւ բանավէճի: Նման նիւթերու առանցքային բաժինը կազմեցին յատկապէս ներհայաստանեան քաղաքական իրավիճակի լուսաբանումը, լեզուին վերաբերող իրավիճակը եւ հայրենիք-սփիւռք կապերու հոլովոյթի փուլերը:

Յատկանշական էր, որ համասփիւռքեան տարողութիւն ունեցող երդիքի տակ ներհայաստանեան խնդիրներու թէժ քննարկումները ըստ էութեան համահայկականացուցին տրամադրուած հարթակը, որ այսպիսով սփիւռքեան լրատուամիջոցներու ղեկավարները մասնակից դարձուց ներհայաստանեանին եւ փոխադարձաբար հայաստանեաններունը` ներսփիւռքեանին:

Առաջադրանքը` համահայկական լրագրողական հասարակութիւն ձեւաւորելու, կարելի է ըսել, որ որոշակի փուլ իրականացուց Անթիլիասի մէջ կայացած համահայկական համաժողովով:

Համաժողովը վերահաստատեց, որ կայ հայկական լրատուամիջոցներու նկատելի ցանց` հայկական ցանցային աշխարհին մէջ: Ցանցային այդ դրուածքը լիարժէքօրէն օգտագործելու օրակարգը վերստին իբրեւ հրամայական կարմիր թելի նման երկարեցաւ տարբեր դիտակէտերէ ներկայացուած զեկուցումներուն մէջ:

Համաժողովի մասնակիցներուն միջեւ ստեղծուած ուղղակի կապերը անպայման իրենց գործնական դրսեւորումները կ՛ունենան փոխշահաւէտ արդիւնքներու գրանցումով:

Ինչպէս նշուեցաւ, նման համաժողովներ իրենց պատմականը ունին. նախադէպը այս պարագային այն էր, որ նման ընդգրկուածութեամբ սփիւռքի մէջ առաջին անգամն էր, որ լրագրողներու համախմբում տեղի կ՛ունենար: Իսկ նախաձեռնութիւնն ու վայրը կը յուշէին հայ կազմակերպ կեանքին մէջ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան ունեցած համահայկական դերակատարութիւնը:

Համահայկական լրագրողական համայնքի արդիւնաւէտ աշխատիլը օրուան հրամայականն է: Պետականօրէն առաջադրուած համահայկական օրակարգի ձեւաւորումը աւելի քան անհրաժեշտ է: Նման համաժողովները հիմնովին կը սատարեն յայտարարուած առաջադրանքի իրականացման գործընթացին:

aztagdaily.com