Այսպէս. Եւրոպական խորհուրդի Խորհրդարանական վեհաժողովի (ԵԽԽՎ) Հայաստանի մշտադիտարկման խումբի համազեկուցողներ Եուլիա Լուվոչքինա եւ Անտրէյ Շիրցել նշած են, թէ իշխանութիւնները պէտք է զերծ մնան այնպիսի գործողութիւններէ եւ յայտարարութիւններէ, որոնք կրնան ընկալուիլ իբրեւ ճնշում դատական համակարգին վրայ: Խօսելով իրաւունքի գերակայութեան մասին` անոնք յայտնած էին, որ նման առաջադրանք կ՛իրականացուի, երբ քաղաքական որեւէ միջամտութիւն չի կատարուիր: Հաստատելէ ետք այսօրուան համակարգին նկատմամբ գոյութիւն ունեցող հանրային վստահութեան ցած մակարդակը, համազեկուցողները կ՛ողջունէին դատական համակարգի արմատական բարեփոխման մեկնարկը եւ աջակցելու տրամադրութիւն կ՛ընդգծէին:

Ուղերձի ամփոփումը մօտաւորապէս այն էր, որ ԵԽԽՎ-ն, գէթ այս զեկուցումի եզրակացութիւնը որդեգրելու պարագային, կը հաստատէ դատական համակարգը բարեփոխելու անհրաժեշտութիւնը, պատրաստակամութիւն կը յայտնէ աջակցելու անոր, իրաւական ընթացակարգը իբրեւ ուղի մատնացոյց կ՛ընէ առաջադրանքի իրականացման համար եւ կը զգուշացնէ գործընթացին` քաղաքական միջամտութիւն կատարելէ:

Առընթեր` Եւրոպական խորհրդարանի «Եւրոպական Միութիւն – Հայաստան խորհրդարանական գործընկերութեան յանձնախումբ»-ի պատուիրակութեան ղեկավար Սաճատ Քարիմ յայտարարութիւն հրապարակած էր Հայաստանի մէջ տեղի ունեցած վերջին զարգացումներուն առնչութեամբ` մտահոգութիւն յայտնելով դատարաններու գործունէութիւնը արգելակելու կոչին առիթով: Այստեղ եւս կը շեշտուէր դատական բարեփոխումներու եւ քաղաքացիներուն կողմէ արդարադատական համակարգին նկատմամբ վստահութեան վերականգնումի անհրաժեշտութիւնը:

Եթէ ԵԽԽՎ-ի համազեկուցողներուն եւ Եւրոպական Միութիւն – Հայաստան խորհրդարանական բարեկամութեան գործընկերութեան յանձնախումբի պատուիրակութեան ղեկավարին յայտարարածներուն միջեւ օրինաչափ է նկատել երանգային եւ շեշտադրումային որոշակի տարբերութիւններ, ապա նուազ օրինաչափ է այս վերջինին եւ Եւրոպական Միութեան հայաստանեան ներկայացուցիչի մեկնաբանական արձագանգումներուն միջեւ նկատել որոշակի տարբերութիւններ:

Սվիթալսքին ընդգծումներով ողջունելի նկատած է դատական համակարգի արմատական բարեփոխումներուն առնչութեամբ կատարուած պաշտօնական յայտարարութիւնները, խօսած ալպանական օրինակին եւ այդ օրինակի կայացման մէջ Եւրոպական Միութեան ունեցած ներդրումին մասին. պարզ դարձնելով, որ զտման (վեթինկի) գործընթացը ստացած է Վենետիկի յանձնաժողովի համաձայնութիւնը. խօսած` այսօրուան համակարգին նկատմամբ ժողովուրդին ունեցած անվստահութեան մասին, աւելցնելով, որ առանց քննարկած ըլլալու օրակարգը, Եւրոպական Միութիւնը պատրաստ է աջակցելու Երեւանի կողմէ առաջադրուող գործընթացին:

3 պաշտօնական յայտարարութիւնները լուսարձակի տակ առնելով կը նկատուի, որ համաեւրոպական կեդրոններու ներկայացուցիչները կ՛ընդգծեն Հայաստանի արդարադատական համակարգին նկատմամբ ժողովուրդին մօտ տեղ գտած անվստահութիւնը եւ զայն վերականգնելու հրամայականը: Կը շեշտուի սահմանադրականութեան յարգումը եւ գէթ երկու պարագային մտահոգութիւն կը յայտնուի արտասահմանադրական կամ իրաւունքի գերակայութեան սկզբունքի շրջանցումով հանգուցալուծումներու առաջնորդուելու մղումներուն առիթով:

Եւրոպական ուղերձները եթէ յստակ են առաջադրուած օրակարգին աջակցելու ուղղութեամբ, ապա խառն են օգտագործուած եղանակին գծով գնահատականներ տալու առումով: Կը թուի սակայն, որ գործընթացի մեկնարկի կանաչ լոյսը տրուած է Եւրոպական Միութեան կողմէ, յատկապէս երբ յղում կը կատարուի Վենետիկի յանձնաժողովի համաձայնութեան:

Առաջադրուած իրաւունքի գերակայութիւնը կ՛առարկայանայ համոզիչ չափորոշիչներու լիակատար յարգումով: Վեթինկը (զտումը) բնականաբար չի վերաբերիր միայն գործող դատաւորներու կամ համակարգի աշխատակիցներու հրաժարեցումին, հրաժարումին կամ գործէ դադրեցման երեւոյթներուն: Զտումը միայն դէպի դուրս աշխատող գործընթաց չէ անշուշտ: Չափորոշիչները` նորերը հաւաքագրելու կամ այսօրուան համակարգին մէջ ճիշդ աշխատածները պահելու առումով անհրաժեշտ է, որ դրսեւորուին համոզիչ ձեւով, եւ որոշուած սկզբունքը աշխատի նաեւ դէպի ներս: Ի վերջոյ այս հրամայականը կը բխի, ըստ յայտարարուածներուն, այս պարագային նաեւ Եւրոպայի կողմէ, համակարգին նկատմամբ ժողովուրդին վստահութիւնը վերականգնելու առաջադրանքէն: Իսկ այստեղ անաչառ մասնագիտականը պիտի գերադասուի քաղաքականին:

Որովհետեւ, անկախ եւրոպական ընկալումներէն, բարեփոխումը պիտի չենթադրէ կազմաքանդում. վիրահատութեան գործողութիւնը` հաշուեյարդար, եւ վեթինկը` կամայական պաշտօնազրկումներ:

Որպէսզի` գործընթացները արձանագրուին բացառապէս իրաւական-սահմանադրական հողի վրայ, եւ կայանայ ամբողջովին անկախ, թափանցիկ երրորդ իշխանութիւնը:

«Ա.»
aztagdaily.com