ՀՅԴ
Հայ Յեղափոխական Դաշնակցություն պաշտոնական կայք arfd.am
Skip to content
ՀՅԴ

ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ

ՊԱՇՏՈՆԱԿԱՆ ԿԱՅՔ

  • ՄԵՐ ՄԱՍԻՆ
    • Պատմություն
      • Պատմական ակնարկ
      • Կարևոր իրադարձություններ
      • գործիչներ
    • Ծրագիր
    • Կանոնագիր
    • Ընդհանուր ժողովներ
    • Կազմակերպական կառույց
      • Հայաստան
        • Տարածքային կառույցներ
        • ԱԺ խմբակցություն
        • ՀՅԴ-ն գործադիրում
      • Արցախ
      • Կազմակերպական շրջաններ
      • Երիտասարդական/ուսանողական
    • Հիմնարկներ և գրասենյակներ
    • Ուղեկից միություններ
    • Միջազգային համագործակցություն
  • ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
    • Լրահոս
    • Հայտարարություններ
    • Հոդվածներ
  • ՄԱՄՈՒԼ
    • «Դրօշակ» պաշտոնաթերթ
    • Լրատվամիջոցներ
  • ՇՏԵՄԱՐԱՆ
    • Գրադարան
    • Տեսադարան
    • Ձայնադարան
    • Լուսանկարներ
    • Թանգարան
    • Արխիվ
  • ՀԵՏԱԴԱՐՁ ԿԱՊ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
    • Դաս
    • Նոր
  1. ԳԼԽԱՎՈՐ ԷՋ
  2. ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
  • ՀՅԴ Հայաստան
  • Հարցազրոյցներ

Գոր­ծող կա­ռա­վա­րու­թյան հիմ­նա­կան խն­դի­րը տն­տե­սա­կան մո­դել-տես­լա­կա­նի բա­ցա­կա­յու­թյունն է

29 Հոկտեմբեր 2019 ՀՅԴ Բյուրոյի տնտեսական հետազոտությունների գրասենյակի պատասխանատու, տնտեսագետ Սուրեն Պարսյանի հետ «Ի­րա­տե­սը» զրու­ցել է 2020-ի բյու­ջեի և այդ բյու­ջեով ռազ­մա­կան ծախ­սե­րի կր­ճատ­ման, 2019-ի բյու­ջեի կա­տա­րո­ղա­կա­նի, խո­շոր ներ­դում­նե­րի բա­ցա­կա­յու­թյան և հա­րա­կից այլ հար­ցե­րի շուրջ:

-Թեև կա­ռա­վա­րու­թյու­նը հայ­տա­րա­րել էր տն­տե­սա­կան հե­ղա­փո­խու­թյան մա­սին, բայց 2020-ի հա­մար նպա­տա­կադ­րել է 4,9% տն­տե­սա­կան աճ ա­պա­հո­վել: Սա հե­ղա­փո­խա­կա՞ն ցու­ցա­նիշ է:

-Այս կա­ռա­վա­րու­թյան տն­տե­սա­կան հե­ղա­փո­խու­թյու­նը սկս­վել և ա­վարտ­վել է հե­ղա­փո­խու­թյուն ա­նե­լու հայ­տա­րա­րու­թյամբ: Սո­վո­րա­բար հա­ջորդ տար­վա տն­տե­սա­կան ցու­ցա­նիշ­նե­րի կան­խա­տե­սու­մը հիմն­վում է նա­խորդ տար­վա ցու­ցա­նիշ­նե­րի և սպա­սում­նե­րի վրա: Սա նշա­նա­կում է՝ իշ­խա­նու­թյուն­նե­րը կար­ծում են, թե մյուս տա­րի ա­վե­լի վատ պայ­ման­ներ են լի­նե­լու, քան հի­մա: Այս տար­վա 8 ա­միս­նե­րի կտր­ված­քով ու­նենք 7 տո­կոս տն­տե­սա­կան աճ: Ստե­փա­նա­կեր­տում վար­չա­պետ Փա­շի­նյա­նը հայ­տա­րա­րել էր, որ 2050-ին ՀՆԱ-ի 15-ա­պա­տիկ աճ ենք ու­նե­նա­լու, ին­չին կա­րե­լի է պարզ թվա­բա­նա­կան հաշ­վար­կով հաս­նել՝ տա­րե­կան ա­պա­հո­վե­լով նվա­զա­գույ­նը 9,5 տո­կոս տն­տե­սա­կան աճ: Բա­ցի այդ, 2020-ի տն­տե­սա­կան ա­ճի 4,9 տո­կո­սի կան­խա­տե­սումն ա­վե­լի քիչ է Ազ­գա­յին ժո­ղո­վի կող­մից հաս­տատ­ված 2018-2022 թթ. կա­ռա­վա­րու­թյան գոր­ծու­նեու­թյան ծրագ­րի սահ­մա­նած նվա­զա­գույն 5 տո­կոս ա­ճից: Այ­սինքն՝ այս կա­ռա­վա­րու­թյու­նը շեղ­վում է դեռ ան­ցած տա­րի ըն­դու­նած իր ծրագ­րից, բայց 30 տար­վա հա­մար ծրագ­րեր ու տես­լա­կան­ներ է նա­խան­շում: Ի­հար­կե, քա­ղա­քա­կան տե­սան­կյու­նից հեշտ է 2050-ի հա­մար ցու­ցա­նիշ հրա­պա­րա­կել, քան­զի ան­հայտ է, թե այդ ժա­մա­նակ ով կլի­նի իշ­խա­նու­թյան: Բա­ցի այդ, տն­տե­սա­կան ա­ճի մե­ծու­թյու­նից զատ կարևոր է ա­ճի ո­րա­կը, նե­րա­ռա­կա­նու­թյու­նը: Այ­սինքն՝ տն­տե­սա­կան ա­ճից որ­քա՞ն է օգտ­վում հա­սա­րա­կու­թյան մեծ մա­սը կամ առ­հա­սա­րակ օգտ­վու՞մ է, թե՞ ոչ: Ինչ­պես նախ­կի­նում, այն­պես էլ հի­մա և մոտ ա­պա­գա­յում ա­ճից հիմ­նա­կա­նում օգտ­վել և օգտ­վե­լու են կոնկ­րետ ան­ձինք՝ օ­լի­գարխ­նե­րը, իշ­խա­նա­վոր­նե­րը և նրանց նեղ շր­ջա­պա­տը: Նե­րա­ռա­կա­նու­թյու­նը բա­րո­յա­կան հաս­կա­ցու­թյուն չէ, դա ա­պա­հո­վե­լու հա­մար եր­կի­րը պետք է ե­կա­մուտ­նե­րի վե­րա­բաշխ­ման գոր­ծիք­ներ, մե­խա­նիզմ­ներ ու­նե­նա, ո­րոն­ցից ա­մե­նա­հիմ­նա­կա­նը հար­կա­յին քա­ղա­քա­կա­նու­թյունն է: Բայց նեո­լի­բե­րալ մեր իշ­խա­նա­վոր­նե­րը, ա­ռանց եր­կար մտա­ծե­լու ու մաս­նա­գի­տա­կան քն­նար­կում­նե­րի, ո­րո­շե­ցին հա­մա­հար­թեց­նել ե­կամ­տա­յին հար­կը և նվա­զեց­նել ըն­կե­րու­թյուն­նե­րի կող­մից վճար­վող շա­հու­թա­հար­կի չա­փը՝ հար­կա­յին բե­ռը, ըստ էու­թյան, հա­սա­րա­կու­թյան բո­լոր խմ­բե­րին փո­խան­ցե­լով: Ան­շուշտ, դրա­կան եմ գնա­հա­տում կա­ռա­վա­րու­թյան կող­մից ի­րա­կա­նաց­վող մի շարք սո­ցիա­լա­կան ծրագ­րեր, որ հան­գեց­րին զին­վո­րա­կան­նե­րի, բժիշկ­նե­րի, ու­սու­ցիչ­նե­րի աշ­խա­տա­վար­ձե­րի ա­ճին: Նաև կո­ռուպ­ցիա­յի դեմ պայ­քա­րի տե­սա­նե­լի ար­դյունք­ներ ու­նենք, ո­րոնք դեռ հա­մա­կարգ­ման և ինս­տի­տու­տի­ցիո­նա­լաց­ման կա­րիք ու­նեն:

-Վար­չա­պե­տի՝ վեր­ջերս ա­րած հայ­տա­րա­րու­թյուն­նե­րից մեկն էլ այն մա­սին էր, որ 2019-ի բյու­ջեի կա­տա­րո­ղա­կա­նը կա­րող է 7 տո­կոս լի­նել: Ի­րա­տե­սա­կա՞ն թիվ է:

-Ե­թե կա­ռա­վա­րու­թյու­նը կա­րո­ղա­նա պա­հել ըն­թա­ցիկ ա­ճի տեմ­պը, ա­պա 7 տո­կո­սի կան­խա­տե­սումն այս պա­հին ի­րա­տե­սա­կան է: Բայց դա դժ­վար է լի­նե­լու, քա­նի որ տա­րե­վեր­ջին, ի հա­շիվ ստ­վե­րի կր­ճատ­ման քիչ հա­վա­նա­կան է, որ առևտրի և ծա­ռա­յու­թյուն­նե­րի ո­լորտ­նե­րում աճ գրանց­վի, իսկ գյու­ղատն­տե­սու­թյու­նը կպահ­պա­նի նվա­զա­գույ­նը 6,5-7 տո­կո­սի անկ­ման մի­տում, ե­թե, ի­հար­կե, նախ­կի­նի նման վի­ճա­կագ­րու­թյան նկար­չու­թյան մե­թոդ­ներ չկի­րառ­վեն: Պետք է փաս­տենք, որ այս տա­րի գյու­ղատն­տե­սու­թյան ո­լոր­տում ան­կում է գրանց­վել կա­ռա­վա­րու­թյան՝ ի դեմս է­կո­նո­մի­կա­յի նա­խա­րա­րու­թյան, վատ աշ­խա­տան­քի հետևան­քով. թե­րա­կա­տար­վել կամ ձա­խող­վել են գյու­ղատն­տե­սու­թյան նա­խա­րա­րու­թյան ա­ջակ­ցու­թյան գրե­թե բո­լոր ծրագ­րե­րը: Հատ­կան­շա­կան է, որ այս տար­վա 7 ա­միս­նե­րի հաշ­վար­կով գյու­ղո­լոր­տի վար­կե­րի ա­ճը կազ­մել է 0,8 տո­կոս, այ­սինքն՝ այս­տեղ ներդ­րու­մա­յին խո­շոր ծրագ­րեր չեն նա­խանշ­վում, պարզ ա­սած՝ այս ո­լոր­տի վրա «փող չեն դնում»: Ա­ռա­վել մտա­հո­գիչ է մե­նաշ­նոր­հա­յին և գե­րիշ­խող դիրք ու­նե­ցող ըն­կե­րու­թյուն­նե­րի ան­կա­ռա­վա­րե­լի և ագ­րե­սիվ վար­քա­գի­ծը: Ե­թե նախ­կի­նում այս տն­տե­սա­վա­րող­նե­րը, տն­տե­սա­կան հնա­րա­վո­րու­թյուն­նե­րի և իշ­խա­նու­թյուն­նե­րից ստա­ցած ար­տո­նու­թյուն­նե­րի հաշ­վին, շու­կա­յում խա­ղի կա­նոն­ներ թե­լադ­րող էին, ա­պա այժմ, իշ­խա­նու­թյուն­նե­րի լուռ հա­մա­ձայ­նու­թյամբ, շա­րու­նա­կում են ընդ­լայ­նել ազ­դե­ցու­թյունն ապ­րան­քա­յին շու­կա­նե­րում՝ խա­ղից դուրս թող­նե­լով փոքր և մի­ջին ձեռ­նար­կա­տե­րե­րին: Դրա վառ օ­րի­նա­կը ման­րա­ծախ առևտուրն է, որ­տեղ սու­պեր­մար­կետ­նե­րի մի քա­նի ցան­ցեր ա­նընդ­հատ ընդ­լայ­նում են ի­րենց գոր­ծու­նեու­թյունն ու նոր խա­նութ­ներ բա­ցում: Բա­ցի այդ, ա­ռա­ջին անհ­րա­ժեշ­տու­թյան մի շարք ապ­րանք­նե­րի հիմ­նա­կան ներ­մու­ծո­ղը լի­նե­լով, մե­ծա­ծախ գնե­րով ման­րա­ծախ վա­ճառք են ի­րա­կա­նաց­նում, և բնա­կան է, որ փոքր և մի­ջին խա­նութ­նե­րը, կր­պակ­նե­րը մր­ցակ­ցել չեն կա­րո­ղա­նում ու դաշ­տը զի­ջում են սու­պեր­մար­կետ­նե­րին, որ այժմ ման­րա­ծախ շու­կա­յի մոտ 80 տո­կոսն են զբա­ղեց­նում՝ խա­ղի կա­նոն­ներ թե­լադ­րե­լով նաև ար­տադ­րող­նե­րի հա­մար: Կա­ռա­վա­րու­թյան տն­տե­սա­կան թի­մը ձա­խո­ղել է նաև ար­տա­քին առևտու­րը, մաս­նա­վո­րա­պես՝ մինչև 2019-ի տա­րե­վերջ պլա­նա­վոր­ված էր ու­նե­նալ 7,1 տո­կոս ար­տա­հան­ման աճ: Ներ­կա­յումս, սա­կայն ար­տա­հա­նու­մը, հիմ­նա­կա­նում ավ­տո­մե­քե­նա­նե­րի վե­րար­տա­հան­ման հաշ­վին, 4,6 տո­կոս է: Ներ­մուծ­ման աճն ըն­դա­մե­նը 0,7 տո­կոս է, ինչն ի չիք է դարձ­նում մե­ծա­ծա­վալ ներդ­րում­նե­րի մա­սին խո­սակ­ցու­թյու­նը: Խո­շոր ներդ­րում­նե­րի բա­ցա­կա­յու­թյունն էլ իր հեր­թին պատ­ճառ է ե­ղել տեխ­նի­կա­յի և տեխ­նո­լո­գիա­նե­րի ներ­կր­ման ա­ճին, բեռ­նա­փո­խադ­րում­նե­րի ծա­վա­լը նվա­զել է 54 տո­կո­սով: Իսկ տն­տե­սա­կան անվ­տան­գու­թյան տե­սան­կյու­նից մտա­հո­գիչ է Թուր­քիա­յից կա­տար­վող ներ­մու­ծում­նե­րի ծա­վա­լի ա­ճը:

-2020-ի բյու­ջեի նա­խա­գի­ծը շու­տով խոր­հր­դա­րա­նին կներ­կա­յաց­վի, ի տար­բե­րու­թյուն նա­խորդ­նե­րի, ին­չո՞վ է այն ա­ռանձ­նա­նում: Մար­դիկ, այս­պես ա­սած, լավ ապ­րե­լու հույս կա­րո՞ղ են ու­նե­նալ:

-Այս բյու­ջեն, ըստ էու­թյան, հիմն­ված է 2018-2019 թթ. ըն­թաց­քում խնա­յած և ձա­խո­ղած ծրագ­րե­րի գու­մար­նե­րի վրա, ու դրա­նով է բա­ցատր­վում, որ նա­խորդ տար­վա հա­մե­մատ 2020-ի պե­տա­կան բյու­ջեն 232 մլրդ դրա­մով կամ 14,1 տո­կո­սով ա­ճել է: Ա­ռող­ջա­պա­հա­կան, կր­թա­կան, սո­ցիա­լա­կան ո­լորտ­նե­րի հա­մար նա­խա­տես­ված է զգա­լիո­րեն ա­վե­լաց­նել ծախ­սե­րը, որ թեև բա­վա­րար չեն լու­ծե­լու հա­մար կու­տակ­ված բո­լոր խն­դիր­նե­րը, սա­կայն ճիշտ ուղ­ղու­թյունն է: Միան­շա­նակ դրա­կան է, որ 2020-ի բյու­ջեի նա­խագ­ծում շուրջ 82 %-ով ա­վե­լաց­վել է տն­տե­սա­կան հա­րա­բե­րու­թյուն­նե­րին ուղղ­վե­լիք գու­մա­րի չա­փը, սա­կայն ան­հաս­կա­նա­լի է, թե ին­չու է 2019-ի բյու­ջեի տն­տե­սա­կան ա­ճի 4,9 տո­կոս նա­խանշ­վել: Այ­սինքն՝ շատ գու­մար­ներ ծախ­սե­լով՝ տն­տե­սա­կան նույն աճն ու զար­գա­ցումն ենք ու­նե­նա­լու: Հի­շեց­նեմ, որ իշ­խա­նու­թյուն­նե­րը նա­խընտ­րա­կան ծրագ­րում խոս­տա­ցել էին բա­րե­լա­վել պար­տա­դիր կու­տա­կա­յին կեն­սա­թո­շա­կա­յին հա­մա­կար­գը, սա­կայն որևէ քայլ այս ուղ­ղու­թյամբ չի ար­վել: 2020-ին նույն­պես պե­տա­կան բյու­ջեի գու­մար­նե­րը հո­սե­լու են մաս­նա­վոր ֆոն­դե­րի կա­ռա­վա­րիչ­նե­րի գր­պա­նը: Պե­տա­կան հա­մա­կար­գի ար­դյու­նա­վետ կա­ռա­վա­րու­մը լոկ ծախ­սե­րի նվա­զու­մը չէ: Հան­րու­թյան հա­մար պետք է տե­սա­նե­լի լի­նի կյան­քի ո­րա­կի փո­փո­խու­թյու­նը: Գոր­ծող կա­ռա­վա­րու­թյան հիմ­նա­կան խն­դի­րը տն­տե­սա­կան մո­դել-տես­լա­կա­նի բա­ցա­կա­յու­թյունն է, կա­ռա­վար­ման ար­դյու­նա­վետ աճ չգ­րան­ցե­լը, լիա­զո­րու­թյուն­նե­րի և պա­տաս­խա­նատ­վու­թյան կենտ­րո­նաց­ված լի­նելն ու վե­րահս­կո­ղու­թյան բա­ցա­կա­յու­թյու­նը:

-Պե­տա­կան բյու­ջեում ռազ­մա­կան պաշտ­պա­նու­թյան ծախ­սերն այ­սօր­վա 18,2 %-ից նա­խա­տես­վում է նվա­զեց­նել 18,1 %-ի, բայց իշ­խող թի­մը նա­խընտ­րա­կան խոս­տում­նե­րի ժա­մա­նակ բո­լո­րո­վին այլ բան էր խոս­տա­նում այս ո­լոր­տի հա­մար:

-Ռազ­մա­կան ծախ­սե­րը մեր բյու­ջեի ծախ­սե­րի մեջ մե­ծու­թյամբ 3-րդն են, դրանց նվա­զու­մը 2020-ի ըն­թաց­քում կազ­մում է մոտ 3 մլրդ ՀՀ դրամ, ինչն այդ­քան էլ մեծ չէ: Հի­շեց­նեմ՝ 2019-ի հու­լի­սին մի­ջի­նը 10 տո­կո­սով բարձ­րաց­վե­ցին զին­վո­րա­կա­նե­րի աշ­խա­տա­վար­ձե­րը, ին­չը դրա­կան երևույթ է: Հաշ­վի առ­նե­լով պաշտ­պա­նա­կան ո­լոր­տի կարևո­րու­թյու­նը՝ միշտ էլ կա­րե­լի է վե­րա­նա­յել, ա­վե­լաց­նել ռազ­մա­կան ո­լոր­տին տրա­մադր­վող բյու­ջեի չա­փը: Մտա­հո­գիչն այն է, որ 2020-ի հա­մար Ադր­բե­ջա­նը շուրջ 20 տո­կո­սով կամ 1 մլրդ դո­լա­րով ա­վե­լաց­րել է ռազ­մա­կան ծախ­սե­րը: Այս հան­գա­ման­քը պետք է պատ­շա­ճո­րեն գնա­հատ­վի ՀՀ հա­մա­պա­տաս­խան գե­րա­տես­չու­թյուն­նե­րի կող­մից, և ֆի­նան­սա­կան մի­ջոց­նե­րի վե­րա­բաշխ­ման ո­րո­շում ըն­դուն­վի: Կար­ծում եմ՝ ճիշտ ժա­մա­նակն է տն­տե­սա­գի­տա­կան վեր­լու­ծու­թյուն­ներ նա­խա­ձեռ­նել հնա­րա­վոր պա­տե­րազ­մա­կան գոր­ծո­ղու­թյուն­նե­րի հետևան­քով ա­ռաջ ե­կող տն­տե­սա­կան ռիս­կե­րի և դրանց կա­ռա­վա­րե­լիու­թյան վե­րա­բե­րյալ:

-Վար­չա­պե­տը գրա­ռում է կա­տա­րել նաև գոր­ծա­զուրկ­նե­րի թվի կտ­րուկ նվազ­ման մա­սին: Ի­րո՞ք ու­րա­խաց­նող փաս­տի հետ գործ ու­նենք, թե՞ ուղ­ղա­կի, պարզ ա­սած, «չգ­րանց­ված» աշ­խա­տող­ներն են «գրանց­ված» դար­ձել:

-ՀՀ վի­ճա­կագ­րա­կան կո­մի­տեի հրա­պա­րա­կած տվյալ­նե­րի հա­մա­ձայն՝ 2019-ի ա­ռա­ջին ե­ռա­մյա­կում 16000-ով ա­վե­լա­ցել էր գոր­ծա­զուրկ­նե­րի թի­վը, և գոր­ծազր­կու­թյան թի­վը կազ­մել էր 21,9 %: Այս ցու­ցա­նի­շը մտա­հո­գեց պաշ­տո­նա­տար ո­րոշ ան­ձանց, և նրանք ո­րո­շե­ցին փր­կել ի­րա­վի­ճա­կը: Պաշ­տո­նա­կան մեկ այլ վի­ճա­կագ­րու­թյան հա­մա­ձայն՝ 2019-ի երկ­րորդ ե­ռամ­սյա­կում գոր­ծազր­կու­թյու­նը կազ­մում էր 17,7 տո­կոս, ին­չը նա­խորդ տար­վա նույն ժա­մա­նա­կա­հատ­վա­ծի հա­մե­մատ նվա­զել է 2,5 տո­կո­սով: Նման դրա­կան ցու­ցա­նի­շը պայ­մա­նա­վոր­ված է ոչ թե կա­ռա­վա­րու­թյան լավ աշ­խա­տան­քով, այլ Հա­յաս­տա­նից ար­տա­գաղ­թած ան­ձանց մեծ թվով: Վե­րոն­շյալ ժա­մա­նա­կա­հատ­վա­ծում 51500-ով նվա­զել են աշ­խա­տան­քա­յին ռե­սուրս­նե­րը՝ աշ­խա­տու­նակ ան­ձինք (15-75 տա­րե­կան), ո­րոն­ցից 46400-ը գոր­ծա­զուրկ է ե­ղել: Կա­ռա­վա­րու­թյու­նը ձա­խո­ղել է նաև զբաղ­վա­ծու­թյան ծրագ­րե­րը, դրանց միայն 25 տո­կոսն է կա­տար­վել: Եվ ե­թե բո­լոր այս մի­տում­նե­րը շա­րու­նակ­վեն, ա­պա տա­րե­վեր­ջին 25-30 հա­զա­րի հաս­նող ար­տա­գաղ­թի ցու­ցա­նիշ կգ­րանց­վի ու ի­րա­վի­ճա­կը չի փր­կի է­ժան աշ­խա­տու­ժի ան­վե­րահս­կե­լի հոս­քը Հա­յաս­տան:

-Վեր­ջին շր­ջա­նում հատ­կա­պես շատ են խո­սակ­ցու­թյուն­նե­րը, որ Հա­յաս­տա­նում գրե­թե խո­շոր ներդ­րում­ներ չեն լի­նում: Ե­թե այդ­պես է, ա­պա ին­չո՞ւ, ո՞րն է դրա մաս­նա­գի­տա­կան բա­ցատ­րու­թյու­նը:

-Ներդ­րում­նե­րը «փայ չենք մտ­նե­լու, չենք խան­գա­րե­լու» հայ­տա­րա­րու­թյուն­ներ ա­նե­լով չեն հո­սում, դրանց հա­մար բիզ­նես մի­ջա­վայր է անհ­րա­ժեշտ: Մեր ներ­քին շու­կան փոքր է և մե­նաշ­նորհ­նե­րի կող­մից վե­րահ­սկ­վող, ին­չը թույլ չի տա­լիս խո­շոր ներդ­րում­ներ ա­նել: Ցան­կա­ցած ներդ­րո­ղի հա­մար անհ­րա­ժեշտ են ո­րա­կյալ կադ­րեր, իսկ ներդ­րում­ներ-կր­թու­թյուն-պե­տու­թյուն ե­ռան­կյան դեպ­քում մեծ ա­նե­լիք ու­նի պե­տու­թյու­նը՝ կր­թա­կան ո­րա­կյալ ծրագ­րեր մ­շա­կե­լու և ներ­կա­յաց­նե­լու ա­ռու­մով: Այս տար­վա 6 ա­միս­նե­րի կտր­ված­քով 30 մլրդ դրա­մով ա­վե­լա­ցել են Հա­յաս­տա­նից հո­սող ներդ­րում­նե­րը, այ­սինքն՝ Հա­յաս­տա­նում աշ­խա­տած գու­մար­ներն օ­տա­րերկ­րյա ներդ­րող­նե­րը հա­նում են: Ցան­կա­ցած ներդ­րո­ղի հա­մար կարևոր են քա­ղա­քա­կան կա­յու­նու­թյու­նը և կան­խա­տե­սե­լիու­թյու­նը: Իշ­խա­նու­թյու­նը ներդ­րո­ղին պետք է տա այդ ե­րաշ­խիք­նե­րը, որ նա­խորդ իշ­խա­նու­թյուն­նե­րի հետ աշ­խա­տած, ինչ-ինչ կա­պե­րի մեջ գտն­վող գոր­ծա­րար­նե­րը չեն պատժ­վի, իսկ նո­րե­րին կս­պա­սար­կեն պե­տա­կան հիմ­նարկ­ներն ու ինս­տի­տուտ­նե­րը: Մեր հիմ­նա­կան հարս­տու­թյու­նը 42 հա­զար քառ. կմ տա­րածքն է և շուրջ 10 մլն հա­յու­թյու­նը: Ա­յո, կա­րող ենք և պետք է զար­գաց­նենք ու հզո­րաց­նենք մեր եր­կիրն ա­ռանց ար­տա­քին զի­ջում­նե­րի, ներ­քին թշ­նա­ման­քի:

Զրույ­ցը`
Սևակ ՎԱՐ­ԴՈՒ­ՄՅԱ­ՆԻ

FacebookTwitterOdnoklassnikiTelegramPrint
Լրահոս
Հանդիպում ԷՏԷՔ կուսակցութեան նորընտիր

ՀՅԴ Կիպրոսի Կոմիտէի պատուիրակութիւնը՝ բաղկացեալ Սիմոն Այնէճեանէն եւ Ռաֆֆի Մահտ

20 Նոյեմբեր 2026
Հարաւային Ամերիկայի Հայ դատի յանձնախու

Հարաւային Ամերիկայի Հայ Դատի Յանձնախումբը Նոյեմբեր 18-ին յարգանքի հանդիսութիւն

20 Նոյեմբեր 2026
Հայհոյանքը փաստի սով Է

Հայաստանի հանրապետութեան նոր Սահմանադրութեան ընդունման հարցը վերածուած է օրակա

20 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Առաջարկի Թաքուն Բաժինը Եւ Ժողո

Հայաստանի Հանրապետութեան վարչապետը թէ՛ Ազգային ժողովի եւ թէ՛ կառավարութեան նիս

20 Նոյեմբեր 2026
Նիւ Եորքի Հայութեան Միջամտութեամբ Վար

Նոյեմբեր 8ին, Մենհեթընի «Պոլինկ Կրին» զբօսայգիին մէջ՝ Ատրպէյճանի «Յաղթանակի օր

19 Նոյեմբեր 2026
Պրիւքսէլի երկար ու դժուարին ուղին

Եւրոմիութեան Հայաստանի անդամակցութիւնն ու մերձեցումը՝ նոյնիս՛կ ոլորապտոյտ եւ փ

19 Նոյեմբեր 2026
Դու պիտի գնաս, որ Հայաստանը մնա

ՀՅԴ Հայաստանի ԳՄ ներկայացուցիչ, ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Իշխան

19 Նոյեմբեր 2026
Պիլալ Էրտողանի Լիբանան Այցելութեան Վեր

ՀՅԴ Լիբանանի Հայ դատի մարմինը Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողանի որդիին` Պի

18 Նոյեմբեր 2026
Բագրատունի Ընդունեց Երկխօսութեան Ազգայ

ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ, Միջին Արեւելքի պատասխանատու եւ Հայկական երեսփոխանական պլոքի

18 Նոյեմբեր 2026
Հայաստանի թշնամիները երբեք գոհ չեն լին

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը սխալմամբ կարծում է, թե Ադրբեջանին և Թուրքիային շարուն

17 Նոյեմբեր 2026
Երեք տարի անց արցախյան հակամարտություն

Հայ դատի կենտրոնական խորհուրդն այսօր հրապարակել է իր «UNRESOLVED: The Conflict

17 Նոյեմբեր 2026
Այսօրվա լսումները պետք է դառնան ոչ թե

ՀՅԴ Բյուրոյի անդամ, ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր, ԱԺ Մարդու իրավունքն

16 Նոյեմբեր 2026
ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցությունը հրավիր

ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության նախաձեռնությամբ նոյեմբերի 16-ին կազմակերպվել էին

16 Նոյեմբեր 2026
Նիդերլանդների ՀՅԴ կառույցի հայտարարութ

2026 թվականի նոյեմբերի 5-ից 8-ը, Հայաստանի Հանրապետության իշխանությունը բռնազա

16 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Հայաստանը ՀԱՊԿ-ի խաչմերուկում

Մոսկւայում նոյեմբերի 11-ին կայացած Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

16 Նոյեմբեր 2026
Հաստատվել է «Հրայր Մարուխյան» հիմնադրա

Առաջադիմական հետազոտությունների եվրոպական հիմնադրամի (Foundation for European

14 Նոյեմբեր 2026
Ցեղասպանութիւնը ուրացողները եւ չՍփիւռք

Շուշիի մէջ Ալիեւ-Էրտողան տանդեմը կը տօնէ Քառասունչորսօրեայ պատերազմի յաղթանակը

14 Նոյեմբեր 2026
Արեւմտեան Գանատայի Հայ Դատի յանձնախում

ՎԱՆԳՈՒՎԸՐ.- Գանատայի Հայ Դատի յանձնախումբի Արեւմտեան շրջանի ներկայացուցիչներ Յ

13 Նոյեմբեր 2026
Խօսողին Լսող Է Պէտք

Մոսկուայի մէջ տեղի ունեցաւ ՀԱՊԿ-ի (Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

13 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Իրանեան Ուղերձներ` Սպառնական-Գ

Իրանի հոգեւոր պետի խորհրդականին եւ փոխնախագահին` Հայաստանի ուղղութեամբ կատարած

13 Նոյեմբեր 2026
Բոլոր Նյութերը
Հետեվեք մեզ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
Ստացեք մեր լուրերը էլ.փոստով
Loading
ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ Հասցե՝ ՀՀ, ք. Երևան, Մհեր Մկրտչյան 12/1 Հեռախոս՝ (+374) 10 52 17 65, (+374) 10 52 18 74 Էլ. փոստ՝ [email protected]
© ARF Dashnaktsutyun- ARMENIAN REVOLUTIONARY FEDERATION Website by Web Development Company