Թե ինչո՞ւ է օրենքի նախագծում երկրորդ ընթերցումից առաջ այս դրույթը ծածուկ տեղ գտել՝ Պարսյանը մեկ պատասխան ունի: Նա վստահ է, որ հասարակությունը օրենքի այս նախագիծը չէր կարող դրական ընդունել:

«Ազգային ժողովն էլ վերջին պահին, գաղտագողի, ուղղակի մտցրեց երկրորդ ընթերցման ցանկի մեջ, և ընդունվեց: Վստահեցնում եմ՝ պատգամավորներից շատերն ուղղակի տեղյակ չէին այս պետական տուրքի սահմանման մասին, և ուղղակի օգտվելով անտեղյակությունից՝ այս նախագիծն անցկացրեցին, այսպես ասած՝ սղացրեցին»,- ասաց մեր զրուցակիցը:

Բացի այդ, նոյեմբերի 30-ին Վարչական իրավախախտումների մասին օրենքում ևս մեկ փոփոխություն էր իրականացվել: Համաձայն այդ փոփոխության՝ քաղաքացիները ՃՈ ակտերը նախ պետք է բողոքարկեն վերադասության կարգով՝ ՀՀ ոստիկանությունում, հետո նոր կկարողանան դիմել դատարան:

«Ըստ էության, ամեն ինչ արվել է, որ մարդը, ով ենթարկել է ՃՈ վարչական ակտի, ուղղակի չմտնի այդ գործընթացի մեջ, նախ՝ չդիմի ոստիկանություն՝ մերժվի, հետո էլ արդեն դատարան դիմելիս՝ պետական տուրք վճարի, այլ ուղղակի գնա իր 2000-ը, 3000-ը, 5000-ը վճարի՝ գնա»,- նկատեց տնտեսագետ իրավաբանը:

Վերլուծությունների համաձայն՝ Վարչական դատարանները գերծանրաբեռնված են ՃՈ ակտերով, և դրանք կազմում են Վարչական դատարանում քննվող գործերի 40 %-ը: Պարսյանի համար այս փաստը քաղաքացիների՝ դատարաններին վստահելու ապացույցն է:

Նա վստահեցնում է՝ քաղաքացիները նախընտրում են դիմել ոչ թե՝ ոստիկանություն, այլ՝ դատարան, քանի որ ոստիկանությունում դիմումները հիմնականում մերժվում են:

Մեկ այլ վիճակագրության համաձայն՝ վերջին 2 տարում դատարանները ոստիկանությունից գանձել են 94 միլիոն դրամ դատական ծախսերի գումար: Փաստորեն, ոստիկանությունը պարտվել է Վարչական դատարաններում և ստիպված է եղել վճարել 4000-ական դրամ պետական տուրքերը, դատարանի, անգամ՝ քաղաքացիների իրավունքները ներկայացնող փաստաբանների ծախսերը:

Սուրեն Պարսյանի խոսքով՝ պետական գույքի վճարը քաղաքացիների վրա թողնելը լուծում է նաև այս խնդիրը: Բոլոր ծախսերը պարտավորվում են հոգալ քաղաքացիները: Ըստ իրավաբանի՝ քաղաքացիների վրա լրացուցիչ ֆինանսական բեռ դնելով՝ իշխանությունը ցանկանում է հասնել նրան, որ քաղաքացիներն ընդհանրապես չմտածեն բողոքարկման մասին և վճարեն արված ու չարված խախտումների համար:

Պարսյանի գնահատմամբ՝ քաղաքացիներին ստիպելը նախ՝ վերադասության կարգով, ոստիկանություն, ապա դրանից հետո՝ նոր դատարան դիմելը ՀՀ Սահմանադրության և երկրի ստանձնած միջազգային պարտավորությունների խախտում է:

«Յուրաքանչյուր ոք իրավունք ունի դատական պաշտպանության: Ես եմ որոշում, թե իմ խախտված իրավունքներն ինչ կարգով եմ պաշտպանելու»,- նկատեց նա:

Սուրեն Պարսյանը մեզ հետ զրույցում պատմեց նաև իր օրինակի մասին: Նա անցած տարի դիմել է դատարան, քանի որ, ինչպես նա նշեց՝ այնքան պարապ չէր, որ դիմեր նախ՝ ոստիկանություն, մերժվեր, հետո գնար դատարան: Նա վստահ է՝ քաղաքացիներից շատերը ևս իր նման են մտածում, քանի որ կա ընդհանուր պրակտիկան, հետևաբար՝ մարդիկ նախընտրում են իր նման դիմել վարչական դատարան և հաղթել վեճը:

«Սա արվում է նրա համար, որ մարդիկ չվճարեն, չբողոքարկեն, չհամարձակվեն բողոքարկել, ու մենք խնդիր ենք ունենալու: Ոստիկանական համակարգը պատրաստ չէ անաչառ ձևով վերանայել իր իսկ ընդունած ակտերը: Պետք է լուծում գտնենք, նման սխալ մոտեցմամբ մենք խնդիրը ոչ թե լուծում ենք, այլ ավելի ենք մեծացնում»,- ասաց Ս. Պարսյանը:

Մեկ լուծում է, օրինակ, ակտերի ուսումնասիրման սխեման բարելավելը, քանի որ այն այսօր խճճված է և ոչ հասցեական: Փաստացի, երբ այսօր ոստիկանն ակտ է կազմում, պատասխանատվություն չի կրում իր նշանակած ակտի համար, ու նրա անմիջական ղեկավարը ևս չի վերահսկում աշխատանքը:

«Հիմնական շեշտը դրված է հնարավորինս մաքսիմում քաղաքացիների նկատմամբ ակտեր կայացնելու և գանձելու վրա: Աշխատում են քանակի վրա՝ որքան շատ, այնքան լավ: Քաղաքացիների մի մասը, անգամ հասկանալով, որ սխալ չի արել, վճարել է: Հիմա արդեն այդ քանակությունն ավելի կմեծանա»,- ասաց Սուրեն Պարսյանը:

Խնդրի մեկ այլ լուծում կարող է լինել Վարչական դատարան անվճար բողոքարկելու տարբերակը: Դա ոստիկաններին կստիպեր ավելի զգոն լինել ակտերի նշանակման որոշումներ կայացնելիս:

Այսօր խնդիր կա նաև Ճանապարհային ոստիկանության կանոնները հստակեցնելու հարցում: Պարսյանի խոսքով՝ շատ դեպքերում հենց ոստիկանությունն է խառնաշփոթ ստեղծում՝ նույն գծանշման վրա մեկ այլ գծանշում անելով: Նա վստահ է՝ քաղաքացու վրա ֆինանսական մեկ այլ բեռ դնելը խնդրի համակարգային լուծում չէ:

Հարցին՝ արդյո՞ք այս նախագիծը հնարավորություն կտա, որ քաղաքացիներն ավելի ուշադիր լինեն երթևեկելիս և ավելի քիչ խախտումներ կատարն, Պարսյանը միանշանակ բացասական պատասխան տվեց:

«Մեզ մոտ ճանապարհատրանսպորտային կանոնները խախտում են ոչ միայն այն պատճառով, որ մարդիկ հակված են խախտում անելուն, այլև այն պատճառով, որ գծանշաններն են վատ, ճանապարհներն են վատ, լուսավորության խնդիր կա: Սա համակարգային խնդիր է, և այստեղ ոստիկանությանը և քաղաքացիներին չպետք է բաժանել հակադիր ճամբարների»:

Մանրամասները՝ 168.am-ի տեսանյութում