Կառավարության քաղաքականության մեջ հստակ չեն ուրվագծվում ներառական զարգացման առաջնահերթությունները
22 Հունվար 2020 Շատ դժվար է գործնականում հիմնավորել, որ Ամանորին ծախսված 271 մլն դրամի ծախսն է հիմնական այն գործոնը, որ այդ օրերի ընթացքում մոտ 9 մլրդ դրամով շրջանառությունն աճել է մեր երկրում, այս մասին Tert.am–ի հետ զրույցում ասաց ՀՅԴ Բյուրոյի տնտեսական հետազոտությունների գրասենյակի ծրագրերի համակարգող, տնտեսագետ Թադևոս Ավետիսյանը՝ անդրադառնալով վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի՝ այսօրվա ուղիղ եթերին հնչեցրած հայտարարությանը:«Որքան հնարավոր է կապել այս երկուսն իրար հետ, նույնչափ հնարավոր է հիմնավորել, որ դրանք իրար հետ կապ չունեն ուղղակի»,- նշեց տնտեսագետը:
Թադևոս Ավետիսյանի խոսքով՝ ոչ միայն 2019 թ., այլև 2018 և 2017 թթ. նույնպես զբոսաշրջությունն աճել է՝ ավելացնելով շրջանառությունը. «Բայց այդ 9 մլրդ դրամի մեջ միայն զբոսաշրջության էֆեկտով առաջացող շրջանառության աճը չէ: Ի վերջո, մենք ունեցել ենք նաև այլ ոլորտներում շրջանառության ծավալների մեծացում և նաև դրանք կարող էին բերել այդ աճին»,- ասաց նա:
Հիշեցնենք, որ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն իր ֆեյսբուքյան ուղիղ եթերի ընթացքում՝ անդրադառնալով Երևանում Ամանորի տոնակատարությունների համար տրամադրված 271 միլիոն դրամին, հայտարարել էր, որ 2019 թ. դեկտեմբերի 26-ից 2020թ. հունվարի 6-ն ընկած ժամանակահատվածում նախորդ տարվա համեմատ 9 միլիարդ 307 միլիոն դրամի հավելյալ շրջանառություն է կատարվել Հայաստանում. «Ես ուզում եմ խոսել այն քաղաքացիների հետ, որոնք դեռ կասկածում էին, որ արդյոք արժե՞ր Ամանորին այդքան ծախս անել: Այս տվյալները տեսնելով՝ մենք մյուս տարի ավելի մասշտաբային պետական ծախսեր պետք է անենք Ամանորին»,- ասել էր նա:
ՀՅԴ Բյուրոյի տնտեսական հետազոտությունների գրասենյակի ծրագրերի համակարգողը կարևորում է պետության մասնակցության զարգացումը տնտեսության զարգացման՝ հատկապես ներառականության ապահովման տեսանկյունից, բայց, ըստ նրա, դա չպետք է լինի ընդհատուն, ժամանակային ինչ-որ քայլերով:
«Պետությունը պետք է կայուն ծրագրեր իրականացնի՝ իր մասնակցությունը բերելով, և ոչ միայն զբոսաշրջության ոլորտում: Ներառական զարգացման տեսանկյունից ավելի կարևոր էին աշխատատար այլ ճյուղեր ևս՝ սկսած տեքստիլ արդյունաբերությունից, սննդի արդյունաբերությունից և այլն: Պետությունն այստեղ էլ իր ծրագրային մասնակցությունը պետք է ունենա, բայց սրա մասին միայն լսում ենք և կոնկրետ ծրագրեր չկան»,- նկատեց նա:
Տնտեսագետը նաև լրացուցիչ ստեղծվող արդյունքի բաշխման խնդիր է տեսնում: Նրա կարծիքով՝ այստեղ պետությունը պետք է ունենա հստակ դերակատարում, որպեսզի արդյունքը հնարավորինս շատ ուղղվի առաջնահերթ շահառուներին:
«Երբ ներառականությունից ենք խոսում և ընդամենը մեջբերում ենք մեկ թիվ, որ շրջանառության աճը 9 մլրդ դրամով ավելացել է, սա անհրաժեշտ պայման է, բայց ոչ բավարար, որովհետև հարց է առաջանում՝ այդ 9 մլրդ դրամը ո՞ր ոլորտներում է ծախսվել: Եթե այդ 9 մլրդ դրամը մի քանի ոլորտի տնտեսվարողների մոտ է ավելացել, օրինակ՝ հյուրանոցներ ու ռեստորանային ծառայություններ մատուցողներ, սա չի նշանակում, որ մենք ապահովել ենք ներառականություն: Ես չլսեցի թիվ, թե այդ 9 մլրդ դրամից որ մասն է բաժին ընկել փոքր բիզնեսին, որ մասը՝ խոշոր բիզնեսին և քանի հիմնական ճյուղերում են գրանցվել և այլն»,- ասաց Թադևոս Ավետիսյանը:
Նրա կարծիքով՝ ընդհանրապես, Կառավարության քաղաքականության մեջ հստակ չեն ուրվագծվում ներառական զարգացման առաջնահերթությունները և չեն լուծվում սոցիալական խնդիրները։
«Այպիսի կոսմետիկ, դրվագային, ականջահաճո արդյունքներով չեն կարող լուծվել աղքատության, գործազրկության և արտագաղթի հարցերը: Արդեն օր-օրի ավելի պարզ է դառնում, որ ոչ թե հիմնարար բարեփոխումների որդեգրում կա, այլ ավելի շատ ցույց տալու, արդարանալու, ինչ-որ տեղ նաև մանիպուլյացիաներով պատկերներ և սպասումներ առաջացնելու: Սա եթե նույնիսկ կարճաժամկետ հատվածում իշխող քաղաքական ուժի համար ինչ-որ խնդիր լուծի, ապա երկարաժամկետում ակնհայտ է, որ եղած պրոբլեմները չեն լուծվելու: 25 տոկոս աղքատության մակարդակ ունեցող երկրում, աշխատողների 20-25 տոկոսը աղքատներ են։ Մենք պարտադրված են բարեփոխումներն իրականացնել բոլոր ուղղություններով»,- նշեց տնտեսագետը:
