ՀՅԴ
Հայ Յեղափոխական Դաշնակցություն պաշտոնական կայք arfd.am
Skip to content
ՀՅԴ

ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ

ՊԱՇՏՈՆԱԿԱՆ ԿԱՅՔ

  • ՄԵՐ ՄԱՍԻՆ
    • Պատմություն
      • Պատմական ակնարկ
      • Կարևոր իրադարձություններ
      • գործիչներ
    • Ծրագիր
    • Կանոնագիր
    • Ընդհանուր ժողովներ
    • Կազմակերպական կառույց
      • Հայաստան
        • Տարածքային կառույցներ
        • ԱԺ խմբակցություն
        • ՀՅԴ-ն գործադիրում
      • Արցախ
      • Կազմակերպական շրջաններ
      • Երիտասարդական/ուսանողական
    • Հիմնարկներ և գրասենյակներ
    • Ուղեկից միություններ
    • Միջազգային համագործակցություն
  • ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
    • Լրահոս
    • Հայտարարություններ
    • Հոդվածներ
  • ՄԱՄՈՒԼ
    • «Դրօշակ» պաշտոնաթերթ
    • Լրատվամիջոցներ
  • ՇՏԵՄԱՐԱՆ
    • Գրադարան
    • Տեսադարան
    • Ձայնադարան
    • Լուսանկարներ
    • Թանգարան
    • Արխիվ
  • ՀԵՏԱԴԱՐՁ ԿԱՊ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
    • Դաս
    • Նոր
  1. ԳԼԽԱՎՈՐ ԷՋ
  2. ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
  • ՀՅԴ Հայաստան
  • Հարցազրոյցներ

Սեզոնային արտագնա աշխատանքի չմեկնելը բարձրացնում է գործազրկույթան մակարդակը

25 Ապրիլ 2020 Սեզոնային արտագնա աշխատանքի մեկնողները հավանաբար ամռանն էլ չեն կարող մեկնել արտերկիր, մասնավորապես Ռուսաստան, երկրներում հաստատված արտակարգ դրության և այս իրավիճակի անորոշության պատճառով: ՀՀ-ի որոշ մարզերի տղամարդկանց գրեթե կեսից ավելին իրենց ընտանիքները տարիներ շարունակ պահում են հենց խոպանում աշխատելով: Թե որքան ժամանակում Հայաստանն ու Ռուսաստանը կհաղթահարեն կորոնավիրուսի թողած տնտեսական հետևանքներն` անորոշ է, իսկ այս իրավիճակը ենթադրում է նաև ՀՀ-ում տրանսֆերների նվազում:

Ինչ կորուստներ են սպասվում և ինչ իրավիճակում կհայտնվեն խոպանչիների ընտանիքները, որոնք են լուծումները: Այս հարցերի շուրջ NewArmenia.am-ը զրուցել է ՀՅԴ Բյուրոյի տնտեսական հետազոտությունների գրասենյակի պատասխանատու, տնտեսագետ Թադևոս Ավետիսյանի հետ:

Տնտեսագետի խոսքով, որպեսզի գնահատվի կորուստը նախ պետք է սահմանենք, թե որն է այն կորուստը, որը կունենա մեր ընդհանուր տնտեսության սոցիալական ոլորտը. «Այստեղ բազմաշերտ հետևանքների մասին պետք է խոսենք: Նախ այդ մարդիկ արտագնա աշխատանքով լուծում են իրենց ընտանիքի ամբողջ տարվա սոցիալական խնդիրները: Նրանք տարվա մեջ աշխատելով վեց, յոթ մաքսիմում ութ ամիս իրենց ամբողջ ընտանիքի հոգսը լուծում են դրանով, և իրենց եկամուտը գոյանում է արտագնա աշխատանքից: Դուք ճիշտ նշեցիք, մենք ունենք տարածաշրջաններ, որոնց աշխատուժի հիմնական մասը մեկնում է արտագնա աշխատանքի: Երկրորդը, որը նույնպես կարևոր է, նույն այդ բնակավայրերում ապրող իրենց ընտանիքները հենց արտագնա աշխատանքի եկամուտներով օգտվում են տարբեր ծառայություններից` այդ թվում խանութներից առևտուր են անում, և այդ բնակավայրերը հիմնականում նաև այդ դրամական փոխանցումներով են պահանջարկը ձևավորում, և տնտեսական աշխուժացում է լինում»:

Թադևոս Ավետիսյանի դիտարկմամբ՝ մյուսներն, ովքեր մնում են տեղում, աշխատեցնում են օրինակ` խանութներ` կենցաղային սպասարկման օբյեկտներ և այլն, դրանց հիմնական վճարունակ պահանջարկը ձևավորվում են նորից այդ տրանսֆերներից:

«Այսինքն էապես կարևոր են տրանսֆերները, որպես մեր երկրում լրացուցիչ պահանջարկ առաջացնող եկամուտ և նաև արտարժույթի ներհոսք մեր երկիր, որովհետև այդ տրանսֆերները տարեկան կտրվածքով հասնում են մինչև մեկ միլիարդ դոլարի: Իհարկե այս թիվը չի զրոյանա որովհետև այնուամենայնիվ որոշակի ելքեր կգտնվեն և մարդիկ նորից կվերադառնան իրենց աշխատանքին, բայց կարելի է ասել, որ այս տարին կորցրած է, որովհետև սեզոնային աշխատանքային միգրացիան արդեն վաղուց նախորդ տարիների համեմատ պետք է սկսված լիներ, իսկ այսօր մարդիկ չեն կարողանում տեղափոխվել և նաև բավականին խնդիր է անորոշությունը, թե երբ այս տեղաշարժի սահմանափակումը կվերացվի»,-ասաց տնտեսագետը։

Նա նաև հավելեց, որ աշխատանքային միգրանտների 70 տոկոսը դեպի ՌԴ է մեկնում և այս տարին կարելի է համարել կորցրած տարի, որովհետև դրանից հետո արդեն մեկ երկու ամսվա սեզոնի համար կարող է նույնիսկ տնտեսապես ձեռնտու չլինել մեկնողի համար` ծախս անել, մեկնել` հաշվի առնելով այդ կարճ ժամանակահատվածի եկամուտը:

«Բայց կա նաև երկարաժամկետ հետևանք, որովհետև այս վիճակը մանավանդ Ռուսաստանի տնտեսության վրա, նաև նավթի շուկայի հետ կապված կարող է երկարաժամկետ բացասական ազդեցություն թողնել` ռուբլու արժեզրկում, նաև որոշակիորեն իրական եկամուտների կրճատում: Դրանք կբերեն նաև մեր արտագնա աշխատանքի մեկնողների իրական եկամուտների կրճատման»,- ընդգծեց Ավետիսյանը:

Տնտեսագետն օրինակ բերեց 2008թ. գլոբալ ճգնաժամը, որը տևեց մեկ-երկու տարի և միգրացիայից տրանսֆերների կրճատում եղավ, ինչպես նաև Ռուսաստանից աշխատանքային միգրացիայից սպասվող եկամուտների կրճատում:

«Սեզոնային արտագնա աշխատանքի մեկնողները, եթե չեն մեկնում` ապա մեր երկրում բարձրանում է գործազրկույթան մակարդակը, որովհետև պարբերաբար արտագնա աշխատանքի մեկնածներն իրենց զբաղվածության հարցը լուծել են դրսի աշխատաշուկայում, հիմա մնալով էստեղ խորանալու է լարվածությունը ներքին աշխատաշուկայում: Եթե դուք գնանք այնպիսի համայնքներ, որտեղ շատ են մեկնում արտագնա աշխատանքի այդտեղի խանութներում կտեսնեք հաստափոր պարտքի տետրեր, և այդ պարքի տետրերը կուտակվում են գարնանն ու ամռանը, և մարվում են աշնանը, երբ արտագնա միգրատները վերադառնում են, և դրանից հետո նորից այդ տետրեը գոյանում են, որովհետև սեզոնային արտագնա աշխատանքի եկամուտով ընտանիքները ծայրը ծայրին են հասցնում»,- նշեց Ավետիսյանը:

Նա նաև շեշտեց, որ եթե նրանք այս մեկ տարին չմեկնեն արտագնա աշխատանքի, ապա բացի այն, որ գործազրկության մակարդակը կբարձրանա, այլև սա աղքատություն ծնող հստակ գործոն է: Տնտեսագետի մեկնաբանմամբ աղքատության թվի աճն առաջացնելու է պետական լրացուցիչ ծախսեր` նպաստների գծով և պետությունը նաև պետք է օր առաջ իր առջև խնդիր դնի` հաշվի առնելով այդ մարդկանց մասնագիտությունները` գոնե ժամանակավոր զբաղվածությամբ ապահովելու:

Մեր հարցին, թե կորոնավիրուսի տնտեսական հետևանքների չեզոքացման ծրագրերվ սահմանված գյուղատնտեսության վարկերը, որոնք առանց տոկոսի են տրվում, կարո՞ղ են մեղմել աղքատությունը, այսիքն այն մարդիկ, որոնք չեն կարող մեկնել արտագնա աշխատանքի` զբաղվեն գյուղատնտեսությամբ` Թադևոս Ավետիսյանը պատասխանեց. «Կարող են որոշակիորեն մեղմել այն պարագայում, եթե մենք դիտարկենք որոշակի ռեգիոններ, որտեղ հնարավոր է զբաղվել անասնապահությամբ և գյուղատնտեսությամբ: Բայց այստեղ մեծ կարևորություն ունի, թե այդ անտոկոս վարկը որքանով է համարժեք իրավիճակին, որքանով է բավարար, որպեսզի մարդիկ տրամադրվեն և սկսեն այդ աշխատանքները»:

Նա ընդգծեց, որ այս իրավիճակը հաշվի առնելով ցանկանում է հիշեցնել, որ կան պետական զբաղվածության ծրագրեր, որոնք կոնկրետ ուղղված են ժամանակավոր գյուղատնտեսական զբաղվածությանը և անասնապահությանը: Տնտեսագետի դիտարկմամբ այս ծրագրերի աջակցության կոմպոնենտը պետք է ուժեղացվի և առաջ մղվի, որովհետև միայն վարկը դա ի վերջո պարտք է և այս մարդիկ, եթե հյուսիսային շրջաններում սկսեն զբաղվել գյուղատնտեսությամբ` օրինակ ցորեն, գարի ցանեն կամ փորձեն անասնապահությամբ զբաղվել` իրենք բնականաբար միանգամից եկամուտ չեն ստանալու. «Այդ եկամուտն ստանալու են սեզոնի ավարտին, երբ բերք ստանան կամ որոշակի գյուղմթերք իրացնեն և այսպիսի պարագայում խնդիր է մնում այս ընթացքում այդ մարդկանց մինիմալ կենսապահովվումը»:

Թադևոս Ավետիսյանը հավելեց նաև, որ սեզոնային արտագնա աշխատանքի մեկնողներին աջակցելու հիմնական ուղղություններից է նաև պետության կապիտալ ծախսերը` ճանապարհաշինություն, տարբեր ենթակառուցվածքների շինարարություններ, վերանորոգումներ և այլն. «ՌԴ արտագնա աշխատանքի մեկնողները հիմնականում այս ուղության մասնագետներ են: Պետական մակարդակով հայտարարություններ հնչել են արտագնա աշխատանքի մեկնողներին ուղղված, որ կառավարույթունն ունի պատրաստակամություն կապիտալ ծախսերն ավելացնելու այն նպատակով, որ այդ մարդիկ էլ կարողանան ներգրավվեն այդ աշխատանքներում: Բայց դժվար է ասել ինչպես կյանքի կկոչվի, սա արդեն ցույց կտա ժամանակը»:

Տնտեսագետը կարևորեց նաև ոչ գյուղատնտեսական զբաղվածության` արհեստագործական ուղղությունները` նշելով, որ պետության հնարավոր աջակցությամբ խոպան չմեկնողները կարող են օգտվել այդ ծրագրերից, և զբաղվածության շրջանակներում վերապատրաստվել:

Նարա Մարտիրոսյան

FacebookTwitterOdnoklassnikiTelegramPrint
Լրահոս
Հարաւային Ամերիկայի Հայ դատի յանձնախու

Հարաւային Ամերիկայի Հայ Դատի Յանձնախումբը Նոյեմբեր 18-ին յարգանքի հանդիսութիւն

20 Նոյեմբեր 2026
Հայհոյանքը փաստի սով Է

Հայաստանի հանրապետութեան նոր Սահմանադրութեան ընդունման հարցը վերածուած է օրակա

20 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Առաջարկի Թաքուն Բաժինը Եւ Ժողո

Հայաստանի Հանրապետութեան վարչապետը թէ՛ Ազգային ժողովի եւ թէ՛ կառավարութեան նիս

20 Նոյեմբեր 2026
Նիւ Եորքի Հայութեան Միջամտութեամբ Վար

Նոյեմբեր 8ին, Մենհեթընի «Պոլինկ Կրին» զբօսայգիին մէջ՝ Ատրպէյճանի «Յաղթանակի օր

19 Նոյեմբեր 2026
Պրիւքսէլի երկար ու դժուարին ուղին

Եւրոմիութեան Հայաստանի անդամակցութիւնն ու մերձեցումը՝ նոյնիս՛կ ոլորապտոյտ եւ փ

19 Նոյեմբեր 2026
Դու պիտի գնաս, որ Հայաստանը մնա

ՀՅԴ Հայաստանի ԳՄ ներկայացուցիչ, ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Իշխան

19 Նոյեմբեր 2026
Պիլալ Էրտողանի Լիբանան Այցելութեան Վեր

ՀՅԴ Լիբանանի Հայ դատի մարմինը Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողանի որդիին` Պի

18 Նոյեմբեր 2026
Բագրատունի Ընդունեց Երկխօսութեան Ազգայ

ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ, Միջին Արեւելքի պատասխանատու եւ Հայկական երեսփոխանական պլոքի

18 Նոյեմբեր 2026
Հայաստանի թշնամիները երբեք գոհ չեն լին

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը սխալմամբ կարծում է, թե Ադրբեջանին և Թուրքիային շարուն

17 Նոյեմբեր 2026
Երեք տարի անց արցախյան հակամարտություն

Հայ դատի կենտրոնական խորհուրդն այսօր հրապարակել է իր «UNRESOLVED: The Conflict

17 Նոյեմբեր 2026
Այսօրվա լսումները պետք է դառնան ոչ թե

ՀՅԴ Բյուրոյի անդամ, ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր, ԱԺ Մարդու իրավունքն

16 Նոյեմբեր 2026
ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցությունը հրավիր

ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության նախաձեռնությամբ նոյեմբերի 16-ին կազմակերպվել էին

16 Նոյեմբեր 2026
Նիդերլանդների ՀՅԴ կառույցի հայտարարութ

2026 թվականի նոյեմբերի 5-ից 8-ը, Հայաստանի Հանրապետության իշխանությունը բռնազա

16 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Հայաստանը ՀԱՊԿ-ի խաչմերուկում

Մոսկւայում նոյեմբերի 11-ին կայացած Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

16 Նոյեմբեր 2026
Հաստատվել է «Հրայր Մարուխյան» հիմնադրա

Առաջադիմական հետազոտությունների եվրոպական հիմնադրամի (Foundation for European

14 Նոյեմբեր 2026
Ցեղասպանութիւնը ուրացողները եւ չՍփիւռք

Շուշիի մէջ Ալիեւ-Էրտողան տանդեմը կը տօնէ Քառասունչորսօրեայ պատերազմի յաղթանակը

14 Նոյեմբեր 2026
Արեւմտեան Գանատայի Հայ Դատի յանձնախում

ՎԱՆԳՈՒՎԸՐ.- Գանատայի Հայ Դատի յանձնախումբի Արեւմտեան շրջանի ներկայացուցիչներ Յ

13 Նոյեմբեր 2026
Խօսողին Լսող Է Պէտք

Մոսկուայի մէջ տեղի ունեցաւ ՀԱՊԿ-ի (Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

13 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Իրանեան Ուղերձներ` Սպառնական-Գ

Իրանի հոգեւոր պետի խորհրդականին եւ փոխնախագահին` Հայաստանի ուղղութեամբ կատարած

13 Նոյեմբեր 2026
Փաշինյանը ցանկանում է նոր Սահմանադրութ

Նիկոլ Փաշինյանը կրկին կարող է ընդունել Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի և Թուրքիա

12 Նոյեմբեր 2026
Բոլոր Նյութերը
Հետեվեք մեզ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
Ստացեք մեր լուրերը էլ.փոստով
Loading
ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ Հասցե՝ ՀՀ, ք. Երևան, Մհեր Մկրտչյան 12/1 Հեռախոս՝ (+374) 10 52 17 65, (+374) 10 52 18 74 Էլ. փոստ՝ [email protected]
© ARF Dashnaktsutyun- ARMENIAN REVOLUTIONARY FEDERATION Website by Web Development Company