ՀՅԴ
Հայ Յեղափոխական Դաշնակցություն պաշտոնական կայք arfd.am
Skip to content
ՀՅԴ

ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ

ՊԱՇՏՈՆԱԿԱՆ ԿԱՅՔ

  • ՄԵՐ ՄԱՍԻՆ
    • Պատմություն
      • Պատմական ակնարկ
      • Կարևոր իրադարձություններ
      • գործիչներ
    • Ծրագիր
    • Կանոնագիր
    • Ընդհանուր ժողովներ
    • Կազմակերպական կառույց
      • Հայաստան
        • Տարածքային կառույցներ
        • ԱԺ խմբակցություն
        • ՀՅԴ-ն գործադիրում
      • Արցախ
      • Կազմակերպական շրջաններ
      • Երիտասարդական/ուսանողական
    • Հիմնարկներ և գրասենյակներ
    • Ուղեկից միություններ
    • Միջազգային համագործակցություն
  • ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
    • Լրահոս
    • Հայտարարություններ
    • Հոդվածներ
  • ՄԱՄՈՒԼ
    • «Դրօշակ» պաշտոնաթերթ
    • Լրատվամիջոցներ
  • ՇՏԵՄԱՐԱՆ
    • Գրադարան
    • Տեսադարան
    • Ձայնադարան
    • Լուսանկարներ
    • Թանգարան
    • Արխիվ
  • ՀԵՏԱԴԱՐՁ ԿԱՊ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
    • Դաս
    • Նոր
  1. ԳԼԽԱՎՈՐ ԷՋ
  2. ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
  • ՀՅԴ Հայաստան
  • Հարցազրոյցներ

Մեր երկրում աշխատողների 25%-ը աղքատ է

01 Մայիս 2020 Մայիսի 1-ն աշխատանքի միջազգային օրն է: ՀՀ-ում աշխատանքային իրավունքներին առնչվող խնդիրների և դրանց օրենսդրական լուծումների մասին Panorama.am-ը զրուցել է տնտեսագետ Թադևոս Ավետիսյանի հետ։

Զրույցի ժամանակ տնտեսագետը նշեց՝ հայ ժողովուրդն իր ողջ պատմության ընթացքում ապացուցել է, որ աշխատանքն ու դրա միջոցով բարիք ստեղծելն ուղղակի վերաբերում է հենց իր ինքնությանը.

«Այսպիսի իրավիճակում աշխատողների իրավունքների պաշտպանությունը պետք է լինի առաջնային օրակարգ, քանի որ մենք չունենք նավթ, գազ, աշխարհագրական բարենպաստ պայմաններ, բացի այդ ունենք աշխարհաքաղաքական ամենատարբեր ռիսկեր, և այդ իսկ պատճառով, մեր երկրի զարգացման միակ ուղենիշը հենց մարդն է՝ իր ստեղծագործ աշխատանքով և բարիք ստեղծելու կարողությամբ»։

Նրա խոսքով, աշխատողի իրավունքների պաշտպանությունն ուղղակիորեն կապված է աշխտանքի արդյունավետության հետ։ Եվ դա ոչ միայն սոցիալական խնդիր է, այլ նաև տնտեսական։

«Չի կարող լինել մրցունակ տնտեսություն, չի կարող լինել արդյունավետ զարգացող տնտեսություն, եթե աշխատողի իրավունքները հավաքական իմաստով և ամբողջապես պաշտպանված չեն»,- ասաց Թ. Ավետիսյանը։

Panorama.am. Որքանո՞վ են ՀՀ-ում պաշտպանված աշխատանքային իրավունքները։

Թ. Ավետիսյան. Ցավոք, անկախացումից ի վեր մենք դեռևս չունենք իրավիճակ, որտեղ աշխատողների իրավունքները բավարար պաշտպանված են։ Չնայած նրան, որ կա որոշակի իրավական-օրենսդրական հիմք, խնդիրները շարունակում են մնալ։ Այս իմաստով կարևորում եմ, որ մինչև 2018 թվականի իշխանափոխությունը մեծ նախագիծ կար՝ աշխատանքային օրենսգիրքը բարեփոխելու, և դա միտված էր սոցիալ-աշխատանքային մի շարք խնդիրներին լուծում տալուն։ Սակայն այդ նախագիծը, այդպես էլ, անորոշ հիմնավորմամբ հանվեց շրջանառությունից։ Կարծեք թե, այսօրվա իշխանությունների օրակարգում չկան աշխատանքային իրավունքների պաշտպանության հարցեր, չկան իրավական, համակարգային և ֆունկցիոնալ լուծումներ։

Panorama.am. Որո՞նք են աշխատողի իրավունքների պաշտպանության հարցում հիմնական խնդիրները։

Թ. Ավետիսյան. Մենք միջազգային իրավունքի սուբյեկտ ենք, և այս ոլորտում ստանձնած մի շարք պարտավորություններ ունենք՝ աշխատողի վարձատրության, հանգստի, անվտանգ աշխատելու և հարկադիր աշխատելու բացառման իրավունքի վերաբերյալ։ Բայց այստեղ դեռևս իրավական անհամապատասխանություններ ունենք հենց մեր ստանձնած միջազգային պարտավորություններին։ Իրավակիրառական պրակտիկան բացահայտում է մի շարք խնդիրներ, որոնք այս կամ այն կերպով չեն նպաստում աշխատողների իրավունքների պաշտպանությանը։

Բացի այդ, խնդիրներ կան, օրինակ, նվազագույն աշխատավարձի սահմանման վերաբերյալ։ Նվազագույն աշխատավարձի սահմանման գործընթացներում անհրաժեշտ է ապահովել սոցիալական գործընկերության լիարժեքությունը։ Այսինքն՝ գործատուների ներակացուցիչների, աշխատողների ներկայացուցիչների և արհմիությունների իրական մասնակցությամբ պետք է սահմանվի նվազագույն աշխատավարձի շեմը, իսկ այսօր օրվա իշխանությունն է սահմանում նվազագույն աշխատավարձը։

Այն շատ կարևոր է նաև արժանապատիվ աշխատանքի ապահովման իմաստով։ Եվ այդ պատճառով նվազագույն աշխատավարձի սահմանումը պետք է լինի հիմնավորված։ Մեր երկրում աշխատողների 25%-ը աղքատ է, այսինք՝ ստանում է մինիմալ աշխատավարձ, որը բավարար չէ իր և իր ընտանիքի կենսաապահովման համար։ Այս ցուցանիշը պահպանվող է և նախորդ տարիներին ևս եղել է։

Մյուս խնդիրը վերաբերում է աշխատողի հանգստի իրավունքին։ Ակնհայտ է, որ աշխատողները, չնայած օրենքի պահանջին, չեն օգտվում իրենց՝ տարեկան 20 օր արձակուրդ ունենալու իրավունքից։ Օրենքով ամրագրված է, բայց այն չի իրականացվում, քանի որ մի կողմից կա իրավագիտակցության խնդիր է, մյուս կողմից՝ պետության վերահսկողության բացակայություն։ Նաև չի պահպանվում աշխատանքի 8-ժամյա ռեժիմը։

Panorama.am. Ի՞նչ պետք է անի պետությունը՝ ապահովելու համար աշխատողի իրավունքների պաշտպանությունը։

Թ. Ավետիսյան. Պետական վերահսկողությունը շատ կարևոր է աշխատողի իրավունքների պաշտպանության տեսանկյունից։ Ցավոք, մինչև իշխանափոխությունը մենք չենք ունեցել և հիմա էլ չունենք արդյունավետ պետական վերահսկողություն աշխատողների իրավունքնեի իրացման նկատմամբ։ Սկզբում կար աշխատանքի տեսչություն, որը չուներ բավարար կարողություններ, իսկ իշխանափոխությունից հետո այն միացավ առողջապահական տեսչությանը, և իրականացնում է ոչ լիարժեք գործառույթներ։ Այժմ խոսվում է աշխատանքային իրավունքների պաշտպանության մասին, բայց փաստն այն է, որ մենք ունենք այս հարցերով զբաղվով 23 աշխատանքային տեսուչներ ողջ հանրապետությունում, ինչը, մեղմ ասած, անհասկանալի է, երբ հաշվում ես, որ 600 հազար աշխատող կա երկրում, բացի այդ վերահսկման ոլորտները խիստ սահմանափակ են, այսինքն՝ միայն հետևում են աշխատողների համար առողջ և անվտանգ աշխատանքային միջավայր ապահովմանը։ Իսկ վարձատրության, հանգստի և աշխատանքային ռեժիմի վերաբերյալ խնդիրները դուրս են պետական վերահսկողությունից։ Այս ուղղությամբ նախատեսվում է 2021 թվականից ինչ-որ փոփոխություններ իրականացնել՝ պետական վերահսկողություն սահմանելու համար, բայց միևնույն է, այստեղ միայն օրենքի փոփոխություններով խնդիրը չի լուծվի։

Պետք է աշխատողների իրավունքների պաշտպանության ազգային ծրագիր մշակել, այդ ծրագիրը կար, բայց այս 2 տարիներին դրա մասին չի խոսվում։ Պետք է սահմանվեն հստակ միջոցառումներ, որոնց համար պետությունը կստանձնի և՛ ֆինանսավորողի, և՛ կատարողի դերը։

Panorama.am. Իսկ պետությունն արդյո՞ք ունի հնարավորություններ այդ միջոցառումներն իրականացնելու համար։

Թ. Ավետիսյան. Այո, պետությունն ունի հնարավորություններ, և՛ պետք է իրականացնի հատուկ ծրագրեր, քանի որ մենք այլընտրանք չունենք, քան աշխատանքի միջոցով գտնել մեր զարգացման երկարաժամկետ ուղին։ Լինելով զարգացման միակ առարկայական ռեսուրսը և հնարավորությունը՝ աշխատողը պետք է արժանանա մեծ ուշադրության, և աշխատանքային ոլորտին վերաբերող բարեփոխումները պետք է լինեն պետության առաջնային պլանում։ Եվ դրանք երբեք չպետք է ենթարկվեն քաղաքական շահարկումներին կամ օրվա տրամադրություններին։ Իշխանությունները պետք է մասնագիտական հանրության հետ համագործակցեն՝ մի կողմ թողնելով իրենց այն ընկալումները, որ իրենք միշտ ճիշտ են։

Հեղինակ` Նարե Գևորգյան

FacebookTwitterOdnoklassnikiTelegramPrint
Լրահոս
Պիլալ Էրտողանի Լիբանան Այցելութեան Վեր

ՀՅԴ Լիբանանի Հայ դատի մարմինը Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողանի որդիին` Պի

18 Նոյեմբեր 2026
Բագրատունի Ընդունեց Երկխօսութեան Ազգայ

ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ, Միջին Արեւելքի պատասխանատու եւ Հայկական երեսփոխանական պլոքի

18 Նոյեմբեր 2026
Հայաստանի թշնամիները երբեք գոհ չեն լին

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը սխալմամբ կարծում է, թե Ադրբեջանին և Թուրքիային շարուն

17 Նոյեմբեր 2026
Երեք տարի անց արցախյան հակամարտություն

Հայ դատի կենտրոնական խորհուրդն այսօր հրապարակել է իր «UNRESOLVED: The Conflict

17 Նոյեմբեր 2026
Այսօրվա լսումները պետք է դառնան ոչ թե

ՀՅԴ Բյուրոյի անդամ, ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր, ԱԺ Մարդու իրավունքն

16 Նոյեմբեր 2026
ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցությունը հրավիր

ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության նախաձեռնությամբ նոյեմբերի 16-ին կազմակերպվել էին

16 Նոյեմբեր 2026
Նիդերլանդների ՀՅԴ կառույցի հայտարարութ

2026 թվականի նոյեմբերի 5-ից 8-ը, Հայաստանի Հանրապետության իշխանությունը բռնազա

16 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Հայաստանը ՀԱՊԿ-ի խաչմերուկում

Մոսկւայում նոյեմբերի 11-ին կայացած Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

16 Նոյեմբեր 2026
Հաստատվել է «Հրայր Մարուխյան» հիմնադրա

Առաջադիմական հետազոտությունների եվրոպական հիմնադրամի (Foundation for European

14 Նոյեմբեր 2026
Ցեղասպանութիւնը ուրացողները եւ չՍփիւռք

Շուշիի մէջ Ալիեւ-Էրտողան տանդեմը կը տօնէ Քառասունչորսօրեայ պատերազմի յաղթանակը

14 Նոյեմբեր 2026
Արեւմտեան Գանատայի Հայ Դատի յանձնախում

ՎԱՆԳՈՒՎԸՐ.- Գանատայի Հայ Դատի յանձնախումբի Արեւմտեան շրջանի ներկայացուցիչներ Յ

13 Նոյեմբեր 2026
Խօսողին Լսող Է Պէտք

Մոսկուայի մէջ տեղի ունեցաւ ՀԱՊԿ-ի (Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

13 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Իրանեան Ուղերձներ` Սպառնական-Գ

Իրանի հոգեւոր պետի խորհրդականին եւ փոխնախագահին` Հայաստանի ուղղութեամբ կատարած

13 Նոյեմբեր 2026
Փաշինյանը ցանկանում է նոր Սահմանադրութ

Նիկոլ Փաշինյանը կրկին կարող է ընդունել Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի և Թուրքիա

12 Նոյեմբեր 2026
Հ.Յ.Դ. Աւստրալիոյ 53-րդ Շրջանային Ժողո

Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութեան Աւստրալիոյ կառոյցի 53-րդ Շրջանային Ժողովը սկսաւ

11 Նոյեմբեր 2026
Ո՛չ՝ պարտադրուած Սահմանադրութեան

Հայաստանի Սահմանադրութեան շուրջ ծաւալող պայքարը պարզապէս իշխանութեան եւ ընդդիմ

11 Նոյեմբեր 2026
Խաղաղութեան գինը …

Հայաստանի ներկայիս իշխանախումբը 2018 թւականին կառավարական համակարգը բռնազաւթել

11 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Թրքական Եւ Ազրպէյճանական Առաւե

Հայաստանի առաջին նախագահին գլխաւոր խորհրդականին տուած հարցազրոյցին ընթացքին հն

11 Նոյեմբեր 2026
Նոյեմբերի 9-ի դասերն ու միակողմանի զիջ

Նոյեմբերի 9-ը հայկական պետականության ռազմավարական սնանկության և սուբյեկտայնութ

11 Նոյեմբեր 2026
Փաշինյանի անիմաստ ելույթը Համաշխարհայի

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը ելույթ է ունեցել նոյեմբերի 6-ին Երևանում անցկացված Հա

10 Նոյեմբեր 2026
Բոլոր Նյութերը
Հետեվեք մեզ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
Ստացեք մեր լուրերը էլ.փոստով
Loading
ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ Հասցե՝ ՀՀ, ք. Երևան, Մհեր Մկրտչյան 12/1 Հեռախոս՝ (+374) 10 52 17 65, (+374) 10 52 18 74 Էլ. փոստ՝ [email protected]
© ARF Dashnaktsutyun- ARMENIAN REVOLUTIONARY FEDERATION Website by Web Development Company