ՀՅԴ
Հայ Յեղափոխական Դաշնակցություն պաշտոնական կայք arfd.am
Skip to content
ՀՅԴ

ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ

ՊԱՇՏՈՆԱԿԱՆ ԿԱՅՔ

  • ՄԵՐ ՄԱՍԻՆ
    • Պատմություն
      • Պատմական ակնարկ
      • Կարևոր իրադարձություններ
      • գործիչներ
    • Ծրագիր
    • Կանոնագիր
    • Ընդհանուր ժողովներ
    • Կազմակերպական կառույց
      • Հայաստան
        • Տարածքային կառույցներ
        • ԱԺ խմբակցություն
        • ՀՅԴ-ն գործադիրում
      • Արցախ
      • Կազմակերպական շրջաններ
      • Երիտասարդական/ուսանողական
    • Հիմնարկներ և գրասենյակներ
    • Ուղեկից միություններ
    • Միջազգային համագործակցություն
  • ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
    • Լրահոս
    • Հայտարարություններ
    • Հոդվածներ
  • ՄԱՄՈՒԼ
    • «Դրօշակ» պաշտոնաթերթ
    • Լրատվամիջոցներ
  • ՇՏԵՄԱՐԱՆ
    • Գրադարան
    • Տեսադարան
    • Ձայնադարան
    • Լուսանկարներ
    • Թանգարան
    • Արխիվ
  • ՀԵՏԱԴԱՐՁ ԿԱՊ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
    • Դաս
    • Նոր
  1. ԳԼԽԱՎՈՐ ԷՋ
  2. ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
  • Հարցազրոյցներ

Տավուշի դեպքերին Իրանի կոշտ արձագանքը պայմանավորված է բալանսավորված քաղաքականությամբ

23 Հուլիս 2020

«Առաջին լրատվական»-ի զրուցակիցն է Իրանի խորհրդարանի հայազգի նախկին պատգամավոր Կարեն Խանլարյանը:

– Պարոն Խանլարյան, այս անգամ Իրանում շատ կոշտ արձագանքեցին Տավուշի մարզում տեղի ունեցող գործողություններին, և շատերի գնահատմամբ՝ սա զգուշացում էր Բաքվին: Ձեր կարծիքով՝ ինչո՞վ էր սա պայմանավորված՝ հաշվի առնելով, որ Ապրիլյան պատերազմի ժամանակ Իրանն ավելի շատ չեզոք բնույթի հայտարարություններով էր հանդես գալիս, իսկ այս անգամ Իրանն իր համակրանքը Հայաստանի նկատմամբ չթաքցրեց: Ի՞նչ է փոխվել, ո՞րն է սրա պատճառը:

– Իրանի քաղաքականությունը այս հարցում հիմնված է Հայաստանի և Ադրբեջանի նկատմամբ ինչ-որ բալանսավորված քաղաքականությամբ: Սա բավականին հին քաղաքականություն է, որ Իրանը բծախնդրությամբ փորձում է տանել առաջ: Բայց այս անգամ, ի տարբերություն քառօրյա պատերազմի, պանթուրքիստական գործիչները մի քիչ չափն անցան, նախկինում այդպես չէր: Այս անգամ պանթուրքիզմի ջատագովները ավելի ակտիվ էին և՛ Ադրբեջանում, և՛ Թուրքիայում, և՛ Իրանում: Իրանի դեմ ևս սկսեցին հայհոյախառն արտահայտություններ տեղալ, և դա մեծ փոփոխություն էր պանթուրքիստական քաղաքականության մեջ, որովհետև Իրանը մինչև հիմա ավելի քիչ էր դառնում թիրախ, բայց այս անգամ նրանք առատորեն Իրանին էլ սկսեցին մեղադրել Հայաստանին պաշտպանելու հարցում և այլն: Պանթուրքիստների կամ ընդհանրապես բազմաթիվ թուրքական վերլուծաբանների շրջանում դեռ առկա է այն տեսակետը, որ Իրանն իր այս բալանսավորված քաղաքականությամբ խորքում հովանավորում է Հայաստանին: Իմ կարծիքով՝ այդպես չէ, Իրանը չի փորձում շեղվել իր բալանսավորված քաղաքականությունից, բայց թուրքական մի շարք վերլուծաբանների տեսակետն այդպիսին է: Ամեն դեպքում՝ այս անգամ Իրանի դիրքորոշումը այսպես կարելի է մեկնաբանել: Իհարկե, ինչպես տեղյակ եք, Իրանի պահակազորը շատ կոշտ արձագանքեց Բաքվում այդ ցույցերի ժամանակ հակաիրանական բնաբաններին և մատ թափ տվեց այդ անջատողական նկրտումների դեմ: Իրանը միշտ էլ այդպես է արձագանքել, այսինքն՝ այն, ինչ կապված է երկրի ամբողջականության հետ, դրան լուրջ են վերաբերվում, կատակ չեն անում և շատ կոշտ են արձագանքում: Հենց այս գործոնն էր, որ այս անգամ երևան եկավ: Բայց ասեմ, որ Իրանի պաշտոնական քաղաքականության մեջ, կարծում եմ, հիմնական փոփոխություններ չկային: Իրանը երկու կողմին էլ փորձեց հանդարտության, խաղաղ գործընթացը շարունակելու կոչ անել և այլն:

– Հայ-իրանական հարաբերություններում վերջին տարիներին ինչ-որ բան փոխվե՞լ է, հատկապես թավշյա հեղափոխությունից հետո:

– Իրան-Հայաստան հարաբերությունները, իմ կարծիքով, որևէ փոփոխություն չեն կրելու Տավուշի դեպքերից հետո, ինչպես փոփոխություններ չկրեցին քառօրյա պատերազմից հետո: Շեշտադրումներ կան բանակցային գործընթացի շարունակության առումով, շեշտադրումներ կան պանթուրքիստական նկրտումների դեմ: Այս շեշտադրումներն են ավելացել, բայց փոփոխություններ չեմ կարծում, թե կան, որովհետև Իրան-Հայաստան հարաբերությունները ռազմավարական առումով լուրջ մակարդակ ունեն: Ես անպայման նկատի չունեմ առևտրային կամ ֆինանսական հարաբերությունները: Դրանք շարունակում են անբավարար մնալ, բայց զուտ ռազմավարական, քաղաքական, անվտանգության առումներով բավականին լուրջ համագործակցություն կա Իրանի և Հայաստանի միջև: Ես չեմ կարծում, թե Ադրբեջանի վերջին ագրեսիան Հայաստանի դեմ ինչ-որ բաներ կփոխի այդ հարաբերություններում: Ընդհանուր առմամբ, բացի Թուրքիայից, տարածաշրջանի բոլոր պետությունները, այդ թվում՝ Իրանը, փորձեցին չդիրքորոշվել այս կամ այն կողմի օգտին՝ հարցն ավելի չբարդացնելու նպատակով թերևս: Բայց իմ կարծիքով՝ շատ հստակ է, որ Հայաստանի դեմ ագրեսիա է տեղի ունեցել: Ու նաև կարծում եմ, որ Մինսկի խմբի համանախագահ երկրները որքան ավելի իրերը կոչեն իրենց անունով, այսինքն՝ տեղը տեղին դիրքորոշվեն, դա ավելի կնպաստի բանակցային գործընթացին: Իսկ այսպես ընդհանրական հայտարարություններով չեմ կարծում, թե նպաստում են խաղաղության հաստատմանը, որովհետև սա առաջին անգամը չէ: Ադրբեջանը միշտ էլ իր ագրեսիաներով, իր ռազմաշունչ կոչերով ու քայլերով մեկ նպատակ է հետապնդում՝ Թուրքիային ներքաշել Արցախի խնդրի լուծման պրոցեսներում: Դատելով Թուրքիայի ակտիվությունից՝ այդ երկիրը պատրաստվում է ինչ-որ միջամտությունների կամ առնվազն սպառնալիքներ է հնչեցնում, թե պատրաստ է միջամտել: Ես կարծում եմ, որ սա մարտավարական շատ լուրջ քայլ է Ադրբեջանի կողմից, որը նաև պանթուրքիստական խաղեր տալով փորձում է դուռ բացել Թուրքիայի համար այս հարցերում: Ինչքան դերակատար պետությունները փորձեն չեզոքություն խաղալ այս խնդրի մեջ, չնշել, թե որ կողմն է ագրեսոր եղել այս անգամ, չեն օգնի պրոցեսին, ավելի կբարդացնեն: Իմ ակնկալիքն այն է, որ առնվազն Մինսկի խումբը պետք է գոնե մի թեթև բալանսը խախտեր ի շահ Հայաստանի, բայց դա էլ չարեց:

– Շատերը նշում էին, որ Իրանում ևս հնարավոր է լինեն հակահայկական ակցիաներ, ինչպիսիք տեսանք տարբեր երկրներում ադրբեջանական համայնքի կողմից: Իրանում նման բաներ եղա՞ն, թե՞ զսպվեցին Իրանի իշխանության կողմից:

– Լուրջ քայլեր տեղի չեն ունեցել, բայց սոցիալական ցանցերը ողողված էին հակահայ և հակահայաստանյան, հակաղարաբաղյան ելույթներով: Մի թեթև քայլեր փորձեցին իրականացնել: Բայց ես էստեղ ուզում եմ շեշտել, որ սա պանթուրքիստական հոսանքների ձեռագիրն է: Սրանք կապ չունեն Իրանի ադրբեջանցիների հետ, նրանք այս հարցերի մեջ բոլորովին ներքաշված չեն: Սա ուզում եմ ֆիքսել և ասել, որ ընդհանրապես Իրանում պանթուրքիզմի նկատմամբ մոտեցումը մերժողական է: Եթե ցույցեր տեղի չեն ունեցել Թավրիզում կամ արևմտյան Ատրպատականի նահանգներում, կամ նույնիսկ Թեհրանում, պատճառը միայն Իրանի իշխանությունների մոտեցումը չէ, այլ ընդհանրապես այս շրջաններում Իրանի ադրբեջանցիների մոտեցումն է այս հարցերի նկատմամբ: Նրանք Հայաստանի և հայության դեմ նպատակներ ու ցանկություններ չունեն: Այսինքն՝ այս պատերազմն Իրանի պատերազմը չէ: Թերևս միայն պանթուրքիստները, նկատի ունենալով Իրանում ապրող ատրպատականցիներին, իրենց հին փիլիսոփայական հենքի վրա, որ բոլորս թուրք եղբայրներ ենք, փորձում են ինչ-որ ակցիաներ կազմակերպել, բայց դա չի հաջողվում, որովհետև դրա համար պարարտ հողը չկա: Այդտեղ ապրող ատրպատականցիները նախևառաջ իրանցիներ են, և ոչ միայն այս անգամ, այլև վերջին 100 տարվա մեջ չի պատահել, որ Ատրպատականի ժողովուրդը տրվի թուրքական կամ պանթուրքիստական քաղաքականություններին: Այնպես որ, այն փոքր ակցիաները, որ տեղի են ունենում Իրանում, սակավաթիվ պանթուրքիստական, անջատողական հոսանքների ձեռքի գործն է, ոչ թե ատրպատականցի մեր հայրենակիցների:

Հեղինակ՝ Սիրանույշ Պապյան

FacebookTwitterOdnoklassnikiTelegramPrint
Լրահոս
Հանդիպում ԷՏԷՔ կուսակցութեան նորընտիր

ՀՅԴ Կիպրոսի Կոմիտէի պատուիրակութիւնը՝ բաղկացեալ Սիմոն Այնէճեանէն եւ Ռաֆֆի Մահտ

20 Նոյեմբեր 2026
Հարաւային Ամերիկայի Հայ դատի յանձնախու

Հարաւային Ամերիկայի Հայ Դատի Յանձնախումբը Նոյեմբեր 18-ին յարգանքի հանդիսութիւն

20 Նոյեմբեր 2026
Հայհոյանքը փաստի սով Է

Հայաստանի հանրապետութեան նոր Սահմանադրութեան ընդունման հարցը վերածուած է օրակա

20 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Առաջարկի Թաքուն Բաժինը Եւ Ժողո

Հայաստանի Հանրապետութեան վարչապետը թէ՛ Ազգային ժողովի եւ թէ՛ կառավարութեան նիս

20 Նոյեմբեր 2026
Նիւ Եորքի Հայութեան Միջամտութեամբ Վար

Նոյեմբեր 8ին, Մենհեթընի «Պոլինկ Կրին» զբօսայգիին մէջ՝ Ատրպէյճանի «Յաղթանակի օր

19 Նոյեմբեր 2026
Պրիւքսէլի երկար ու դժուարին ուղին

Եւրոմիութեան Հայաստանի անդամակցութիւնն ու մերձեցումը՝ նոյնիս՛կ ոլորապտոյտ եւ փ

19 Նոյեմբեր 2026
Դու պիտի գնաս, որ Հայաստանը մնա

ՀՅԴ Հայաստանի ԳՄ ներկայացուցիչ, ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Իշխան

19 Նոյեմբեր 2026
Պիլալ Էրտողանի Լիբանան Այցելութեան Վեր

ՀՅԴ Լիբանանի Հայ դատի մարմինը Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողանի որդիին` Պի

18 Նոյեմբեր 2026
Բագրատունի Ընդունեց Երկխօսութեան Ազգայ

ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ, Միջին Արեւելքի պատասխանատու եւ Հայկական երեսփոխանական պլոքի

18 Նոյեմբեր 2026
Հայաստանի թշնամիները երբեք գոհ չեն լին

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը սխալմամբ կարծում է, թե Ադրբեջանին և Թուրքիային շարուն

17 Նոյեմբեր 2026
Երեք տարի անց արցախյան հակամարտություն

Հայ դատի կենտրոնական խորհուրդն այսօր հրապարակել է իր «UNRESOLVED: The Conflict

17 Նոյեմբեր 2026
Այսօրվա լսումները պետք է դառնան ոչ թե

ՀՅԴ Բյուրոյի անդամ, ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր, ԱԺ Մարդու իրավունքն

16 Նոյեմբեր 2026
ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցությունը հրավիր

ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության նախաձեռնությամբ նոյեմբերի 16-ին կազմակերպվել էին

16 Նոյեմբեր 2026
Նիդերլանդների ՀՅԴ կառույցի հայտարարութ

2026 թվականի նոյեմբերի 5-ից 8-ը, Հայաստանի Հանրապետության իշխանությունը բռնազա

16 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Հայաստանը ՀԱՊԿ-ի խաչմերուկում

Մոսկւայում նոյեմբերի 11-ին կայացած Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

16 Նոյեմբեր 2026
Հաստատվել է «Հրայր Մարուխյան» հիմնադրա

Առաջադիմական հետազոտությունների եվրոպական հիմնադրամի (Foundation for European

14 Նոյեմբեր 2026
Ցեղասպանութիւնը ուրացողները եւ չՍփիւռք

Շուշիի մէջ Ալիեւ-Էրտողան տանդեմը կը տօնէ Քառասունչորսօրեայ պատերազմի յաղթանակը

14 Նոյեմբեր 2026
Արեւմտեան Գանատայի Հայ Դատի յանձնախում

ՎԱՆԳՈՒՎԸՐ.- Գանատայի Հայ Դատի յանձնախումբի Արեւմտեան շրջանի ներկայացուցիչներ Յ

13 Նոյեմբեր 2026
Խօսողին Լսող Է Պէտք

Մոսկուայի մէջ տեղի ունեցաւ ՀԱՊԿ-ի (Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

13 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Իրանեան Ուղերձներ` Սպառնական-Գ

Իրանի հոգեւոր պետի խորհրդականին եւ փոխնախագահին` Հայաստանի ուղղութեամբ կատարած

13 Նոյեմբեր 2026
Բոլոր Նյութերը
Հետեվեք մեզ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
Ստացեք մեր լուրերը էլ.փոստով
Loading
ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ Հասցե՝ ՀՀ, ք. Երևան, Մհեր Մկրտչյան 12/1 Հեռախոս՝ (+374) 10 52 17 65, (+374) 10 52 18 74 Էլ. փոստ՝ [email protected]
© ARF Dashnaktsutyun- ARMENIAN REVOLUTIONARY FEDERATION Website by Web Development Company