ՀՅԴ
Հայ Յեղափոխական Դաշնակցություն պաշտոնական կայք arfd.am
Skip to content
ՀՅԴ

ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ

ՊԱՇՏՈՆԱԿԱՆ ԿԱՅՔ

  • ՄԵՐ ՄԱՍԻՆ
    • Պատմություն
      • Պատմական ակնարկ
      • Կարևոր իրադարձություններ
      • գործիչներ
    • Ծրագիր
    • Կանոնագիր
    • Ընդհանուր ժողովներ
    • Կազմակերպական կառույց
      • Հայաստան
        • Տարածքային կառույցներ
        • ԱԺ խմբակցություն
        • ՀՅԴ-ն գործադիրում
      • Արցախ
      • Կազմակերպական շրջաններ
      • Երիտասարդական/ուսանողական
    • Հիմնարկներ և գրասենյակներ
    • Ուղեկից միություններ
    • Միջազգային համագործակցություն
  • ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
    • Լրահոս
    • Հայտարարություններ
    • Հոդվածներ
  • ՄԱՄՈՒԼ
    • «Դրօշակ» պաշտոնաթերթ
    • Լրատվամիջոցներ
  • ՇՏԵՄԱՐԱՆ
    • Գրադարան
    • Տեսադարան
    • Ձայնադարան
    • Լուսանկարներ
    • Թանգարան
    • Արխիվ
  • ՀԵՏԱԴԱՐՁ ԿԱՊ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
    • Դաս
    • Նոր
  1. ԳԼԽԱՎՈՐ ԷՋ
  2. ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
  • ՀՅԴ Հայաստան
  • Հարցազրոյցներ

«Վերջին ադրբեջանցու» կարմիր գիծը

31 Հոկտեմբեր 2020 Տնտեսագետը մատնանշում է թշնամու նավթային տնտեսության ուժեղ եւ թույլ կողմերը

Ռուսաստանյան քաղաքագետ Եվգենի Սատանովսկին Թուրքիայի նախագահ Էրդողանի նկրտումները վերլուծելիս իր ելույթներում մի քանի անգամ տվել է այն բնորոշումը, թե Էրդողանը որոշել է «կռվել մինչեւ վերջին ադրբեջանցին»: «ՀՀ»-ն խոսել է ռազմական ու տնտեսական այն քաղաքականության մասին, որի միջոցով Անկարան շարունակում է Բաքվի գաղութացումը:

Ուրեմն՝ ե՞րբ է լինելու այդ «վերջին ադրբեջանցու» այն կարմիր գիծը, որին հասնելով Ալիեւը կարող է թույլ տալ իրեն՝ Էրդողանին չլսելու «համարձակությունը»: Դա հասկանալու համար նախ պետք է փորձենք ստանալ Ադրբեջանի՝ պատերազմական այս օրերին տնտեսական վիճակի բնութագիրը: Ամեն դեպքում, արհեստածին այս պետությունը նավթագազային երակով է սնվում, եւ նույնիսկ այս օրերին եկամուտներից զուրկ չէ: Բայց չկա խնդիր, որ լուծում չունենա:

ՀՅԴ Բյուրոյի տնտեսական հետազոտությունների գրասենյակի պատասխանատու, տնտեսագետ Սուրեն Պարսյանի հետ hhhpress.am-ը փորձել Է պարզել Ադրբեջանի տնտեսության այսօրվա պատկերը՝ հետագա ընթացքը հասկանալու համար:

Ադրբեջանը օրական 200-500 հազար բարել նավթ է արդյունահանում: Սա բավականին մեծ գումար է Ադրբեջանի տնտեսության համար: Եթե միջին հաշվարկով 300 հազար բարել ֆիքսենք ու հաշվենք բարելի դիմաց՝ 40 դոլար, ապա, ստացվում է, օրական միայն նավթային երակով Ադրբեջան է հոսում 12 մլն դոլար: Զուգահեռ հասկանանք գազի ծավալների հարցը: Տարեկան արտահանում են 2.5-3 մլրդ խմ գազ: Միջին հաշվարկով կարող ենք հասկանալ ամսական արտահանվող ծավալները, ստացվող օգուտները:

Այս թվերին նայելով՝ կարող ենք չհասկանալ, թե պատերազմական այս օրերին, երբ թշնամին ավերում է հայկական ծննդատունն անգամ ու բազմիցս դիմում ռազմական հանցագործությունների, մե՞նք ինչու հակաքայլը չենք անում: Թեեւ դա հակաքայլ էլ չի լինի, որովհետեւ թշնամու նավթագազային ենթակառուցվածքները ոչ ծննդատուն են, ոչ էլ դպրոց ու մանկապարտեզ: Չենք հասկանում, դրա համար էլ թեման մասնագիտական տիրույթում չենք շարունակում: Այս դիտարկմանն ի պատասխան` Սուրեն Պարսյանը նկատում է. «Այո, մենք չենք անում, բայց պատերազմ է, եւ ոչ ոք չի կարող երաշխավորել այդ ենթակառուցվածքների անվտանգությունը: Ի դեպ, կարող են վնասվել հենց ադրբեջանական կողմից»:
Ինչեւէ, վնասված չեն ենթակառուցվածքները, եւ Ադրբեջանը օրական միլիոնավոր դոլարների ներհոսք է ունենում:

Ադրբեջանական Գյանջայի շրջանը (մեր Գանձակն է) խոշոր լոգիստիկ կենտրոն է. տարեկան մոտ 650 մլն տոննա բեռ է այս շրջանով անցնում: Այստեղով է անցնում իրենց Արեւելք-Արեւմուտք երկաթգիծը՝ Վրաստանի հետ կապով: «Սա էլ ադրբեջանական եկամտի մեկ այլ աղբյուր է»,- մատնանշում է տնտեսագետը՝ միաժամանակ նշելով նաեւ ադրբեջանական տնտեսական խնդիրները, որոնց բացասական հետեւանքները շղթայական են լինելու:

Օրինակ` արցախամերձ շրջաններում 1,2 մլն ադրբեջանցի է ապրում, որի մեծ մասը տեղահանված է` իրենց իսկ սանձազերծած պատերազմի հետեւանքով պայմանավորված: Բնականաբար, լուրջ սոցիալ-տնտեսական խնդիրներ ունեն: Այդ շրջանների գյուղնշանակության հողերը, հասկանալի է, ներկայումս օգտագործվել չեն կարող՝ ոչ բերքահավաք անել, ոչ աշնանացան կազմակերպել: «Ինչու եմ սա նշում: Բանն այն է, որ ադրբեջանական տնտեսությունը նավթային ասեղին է նստած: Իսկ գյուղոլորտը ոչ նավթային հատվածի ամենախոշորագույն ոլորտն է: Ադրբեջանական տնտեսությունն ընդհանրապես դիվերսիֆիկացված չէ՝ նավթային է ու ոչ նավթային: Ոչ նավթայինում էլ սա խոշոր ճյուղ է՝ ՀՆԱ-ի մոտ 5 տոկոսն ապահովող:

Հետագայում այս շրջանների հողերը եւս չեն կարողանալու որոշակի ժամանակ օգտագործել՝ չպայթած ռումբերի եւ արկերի հանգամանքով պայմանավորված: Վնասազերծումն էլ ժամանակատար ու ծախսատար պրոցես է»,- ասաց Ս. Պարսյանը:

Բացի այդ՝ 2021 թ. Ադրբեջանի պետական բյուջեն 2020 թ. համեմատ կրճատվել է 2 մլրդ դոլարով, այսինքն՝ լրացուցիչ միջոցներ չի կարողանալու ուղղել այդ աշխատանքների իրականացմանը:

Մի խոսքով` եթե հակիրճ տանք թշնամական երկրի տնտեսության իրական պատկերը, ապա գծագիրը սա է. այո, պատերազմական այս օրերին նրանց զինանոցը լուրջ կորուստներ կրում է, այո, գյուղատնտեսությունը տուժում է, այո, բարելի դիմաց գնանկումը զգալի է եւ, այո, ճեղքեր կունենան՝ հենց բարելի դիմաց նախատեսված ու փաստացի ցուցանիշների տարբերությամբ պայմանավորված: Բայց օրական միլիոնավոր դոլարների ներհոսք դեռ ունեն եւ կարողանում են ոտքի վրա մնալ: Մեր խնդիրն է ոչ թե միայն պլյուսները կամ միայն մինուսները տալը, այլ՝ բոլորը միասին ի մի բերելը, որպեսզի ճանաչենք թշնամու թույլ կողմերը:

Իմա՝ ինչ հակաքայլեր կարող ենք անել, ասենք, Ադրբեջան դոլարների մուտքը կանխելու նպատակով:

Տնտեսագետ Սուրեն Պարսյանը մեկ փաստ մեջբերում է՝ օրինակը բանկային համակարգի ուղղությունից է: Վաշինգթոնի Հայ դատի գրասենյակը ակտիվ քայլեր է ձեռնարկում Ադրբեջանի նկատմամբ նաեւ տնտեսական պատժամիջոցներ կիրառելու ուղղությամբ: Խոսքը միջազգային դոլարային փոխանցումների SWIFT համակարգին է վերաբերում. դրանից անջատելու դեպքում Ադրբեջանը լուրջ տնտեսական հարված կստանա՝ չունենալով դոլարների ներհոսք թեկուզ որոշակի ժամանակահատվածում:

Ի դեպ, որպեսզի թյուրիմացություն չառաջանա ու իրանական օրինակը չփաստարկեն, տնտեսագետը բացատրեց, որ Իրանն էլ է զրկվել այդ SWIFT համակարգից, դրա համար էլ արտաքին առեւտուրը ռուբլիով է անում, եվրոյով, տուժել է, բայց հարմարվելու ներուժ ունեցել է: Իսկ Ադրբեջանը այդ՝ հարմարվելու ներուժը չի ունենա, «որովհետեւ միայն նավթի վրա է նստած, իսկ նավթի պտույտն էլ դոլարով է»:

Արմենուհի ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ

FacebookTwitterOdnoklassnikiTelegramPrint
Լրահոս
Հանդիպում ԷՏԷՔ կուսակցութեան նորընտիր

ՀՅԴ Կիպրոսի Կոմիտէի պատուիրակութիւնը՝ բաղկացեալ Սիմոն Այնէճեանէն եւ Ռաֆֆի Մահտ

20 Նոյեմբեր 2026
Հարաւային Ամերիկայի Հայ դատի յանձնախու

Հարաւային Ամերիկայի Հայ Դատի Յանձնախումբը Նոյեմբեր 18-ին յարգանքի հանդիսութիւն

20 Նոյեմբեր 2026
Հայհոյանքը փաստի սով Է

Հայաստանի հանրապետութեան նոր Սահմանադրութեան ընդունման հարցը վերածուած է օրակա

20 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Առաջարկի Թաքուն Բաժինը Եւ Ժողո

Հայաստանի Հանրապետութեան վարչապետը թէ՛ Ազգային ժողովի եւ թէ՛ կառավարութեան նիս

20 Նոյեմբեր 2026
Նիւ Եորքի Հայութեան Միջամտութեամբ Վար

Նոյեմբեր 8ին, Մենհեթընի «Պոլինկ Կրին» զբօսայգիին մէջ՝ Ատրպէյճանի «Յաղթանակի օր

19 Նոյեմբեր 2026
Պրիւքսէլի երկար ու դժուարին ուղին

Եւրոմիութեան Հայաստանի անդամակցութիւնն ու մերձեցումը՝ նոյնիս՛կ ոլորապտոյտ եւ փ

19 Նոյեմբեր 2026
Դու պիտի գնաս, որ Հայաստանը մնա

ՀՅԴ Հայաստանի ԳՄ ներկայացուցիչ, ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Իշխան

19 Նոյեմբեր 2026
Պիլալ Էրտողանի Լիբանան Այցելութեան Վեր

ՀՅԴ Լիբանանի Հայ դատի մարմինը Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողանի որդիին` Պի

18 Նոյեմբեր 2026
Բագրատունի Ընդունեց Երկխօսութեան Ազգայ

ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ, Միջին Արեւելքի պատասխանատու եւ Հայկական երեսփոխանական պլոքի

18 Նոյեմբեր 2026
Հայաստանի թշնամիները երբեք գոհ չեն լին

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը սխալմամբ կարծում է, թե Ադրբեջանին և Թուրքիային շարուն

17 Նոյեմբեր 2026
Երեք տարի անց արցախյան հակամարտություն

Հայ դատի կենտրոնական խորհուրդն այսօր հրապարակել է իր «UNRESOLVED: The Conflict

17 Նոյեմբեր 2026
Այսօրվա լսումները պետք է դառնան ոչ թե

ՀՅԴ Բյուրոյի անդամ, ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր, ԱԺ Մարդու իրավունքն

16 Նոյեմբեր 2026
ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցությունը հրավիր

ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության նախաձեռնությամբ նոյեմբերի 16-ին կազմակերպվել էին

16 Նոյեմբեր 2026
Նիդերլանդների ՀՅԴ կառույցի հայտարարութ

2026 թվականի նոյեմբերի 5-ից 8-ը, Հայաստանի Հանրապետության իշխանությունը բռնազա

16 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Հայաստանը ՀԱՊԿ-ի խաչմերուկում

Մոսկւայում նոյեմբերի 11-ին կայացած Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

16 Նոյեմբեր 2026
Հաստատվել է «Հրայր Մարուխյան» հիմնադրա

Առաջադիմական հետազոտությունների եվրոպական հիմնադրամի (Foundation for European

14 Նոյեմբեր 2026
Ցեղասպանութիւնը ուրացողները եւ չՍփիւռք

Շուշիի մէջ Ալիեւ-Էրտողան տանդեմը կը տօնէ Քառասունչորսօրեայ պատերազմի յաղթանակը

14 Նոյեմբեր 2026
Արեւմտեան Գանատայի Հայ Դատի յանձնախում

ՎԱՆԳՈՒՎԸՐ.- Գանատայի Հայ Դատի յանձնախումբի Արեւմտեան շրջանի ներկայացուցիչներ Յ

13 Նոյեմբեր 2026
Խօսողին Լսող Է Պէտք

Մոսկուայի մէջ տեղի ունեցաւ ՀԱՊԿ-ի (Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

13 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Իրանեան Ուղերձներ` Սպառնական-Գ

Իրանի հոգեւոր պետի խորհրդականին եւ փոխնախագահին` Հայաստանի ուղղութեամբ կատարած

13 Նոյեմբեր 2026
Բոլոր Նյութերը
Հետեվեք մեզ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
Ստացեք մեր լուրերը էլ.փոստով
Loading
ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ Հասցե՝ ՀՀ, ք. Երևան, Մհեր Մկրտչյան 12/1 Հեռախոս՝ (+374) 10 52 17 65, (+374) 10 52 18 74 Էլ. փոստ՝ [email protected]
© ARF Dashnaktsutyun- ARMENIAN REVOLUTIONARY FEDERATION Website by Web Development Company