Պաշտոնական տվյալներով, 2019-ին Արցախում հացահատիկի և հատիկաընդեղենի ցանքատարածությունները կազմել են 74,4 հազար հա, և Արցախից Հայաստան է ներկրվել շուրջ 40 հազար տոննա հացահատիկ և հատիկաընդեղեն: Սակայն, պատերազմի ելքով պայմանավորված՝ Արցախում վարելահողերը կրճատվել են, և ընթացիկ տարում հնարավոր չի լինելու ապահովել դեպի Հայաստան արտահանման ծավալները։ Նշենք, որ Արցախում միայն հացահատիկի 50 000 հա ցանքատարածք է անցել Ադրբեջանին, ինչը, բնականաբար, պարենային անվտանգության լուրջ խնդիր է:

ՀՅԴ Հայաստանի Գերագույն մարմնի անդամ, Գյուղատնտեսության նախկին նախարար Արթուր Խաչատրյանը 168.am-ի հետ զրույցում ասաց, որ ՀՀ-ն 200.000 տոննա հացահատիկ ներկրում էր արտերկրից, որից ավելի քան 50.000 տոննան՝ Արցախից:

«Հիմա սա չի լինի, որովհետև Արցախում ցորեն աճեցնում էին այն շրջաններում, որոնք ժամանակավորապես անցել են Ադրբեջանի հսկողության տակ: Եվ հիմա ստիպված պետք է լինենք այլ երկրներից բերել: Իհարկե, հիմնականում Ռուսաստանից էր գալիս հացահատիկը, բայց այստեղ էլ խնդիր ունենք Վրաստանով անցնելու ճանապարհին, որովհետև Լարսի հետ կապված խնդիրներ կան. իրենք պահանջում են, որ լաստանավով բերենք, ինչը կթանկացնի ճանապարհածախսը և թանկացրել է»,- նշեց նա:

Արթուր Խաչատրյանն այս համատեքստում չբացառեց հացահատիկի գների աճը. առաջին՝ դրա մոտ 20-22 տոկոսը բերվում էր Արցախից, որը չի լինելու, երկրորդ՝ ՌԴ-ից հացահատիկը գնում ենք արտարժույթով, և եթե հաշվի առնենք դրա հետ կապված միտումները, նաև այն, որ ԿԲ ռեզերվներն անսպառ չեն, և ինչ-որ մի պահի կարող է չկարողանան կուրսը վերահսկել:

«Ավելին, կարող ենք նաև հացահատիկի պակասորդ ունենալ: Եվ այս ամենը կբերի հացի գնի աճի: Իսկ եթե հացի գինն աճում է, ամեն ինչն էլ թանկանալու է»,- նշեց Խաչատրյանը:

Կառավարության վերջին նիստի ժամանակ ՀՀ փոխվարչապետ Տիգրան Ավինյանը հայտարարել էր, որ պատրաստվում են անհրաժեշտ պայմաններ ապահովել գյուղատնտեսության ոլորտում բարձր ավելացված արժեք ստեղծող նոր մշակաբույսերի աճեցման և վերամշակման համար: Ավինյանը տեղեկացրել էր նաև, որ Էկոնոմիկայի նախարարությունը ուսումնասիրել է արտադրական կանեփի աճեցման դրական փորձը ԱՄՆ-ում, Ռուսաստանում ու Չինաստանում, և արդեն կա մշակված նախնական հայեցակարգ։

Այս որոշումից բավականին ոգևորվել է «Քաղաքացու որոշում» կուսակցության գործադիր մարմնի անդամ Գարեգին Միսկարյանը` «գաղտնազերծելով», որ իրենց մեկ տարվա աշխատանքը տվել է իր պտուղները` նշելով, որ վերջապես Հայաստանում կսկսի սեփական հումքային բազայի վրա զարգանալ թեթև արդյունաբերությունը։

Թե ինչու Փաշինյանը հենց հիմա ՔՈ-ի առաջարկը որոշեց կյանքի կոչել, և որքանո՞վ է այն իր մեջ քաղաքական նպատակներ հետապնդում՝ արտահերթ ընտրությունների անցկացման մասին խոսակցությունների ֆոնին, թողնենք հետոյին:

Իսկ ինչ վերաբերում է հայրենական արտադրական կանեփի աճեցման, վերամշակման տնտեսական օգուտներին և հեռանկարներին, Արթուր Խաչատրյանը ասաց, որ այդ ծրագրերին սկեպտիկ է վերաբերվում՝ հիշեցնելով, որ ժամանակին այդ թեման Խաչիկ Ստամբոլցյանն էր շրջանառում:

«Բոլոր պարերը պարել էինք, մնացել էր կանեփը, հա՞: Ես շատ սկեպտիկ եմ վերաբերվում սրան: Եթե արդյունաբերական կանեփն այդքան լավ բան լիներ, ամբողջ աշխարհն արդյունաբերական կանեփ կցաներ: Տեղը չգիտեի՞ն, թե՞ սերմը չունեին: Եթե ասում են՝ ուսումնասիրել են չինական փորձը, առաջատար դիրքը, Չինաստանը շատ բանով է առաջատար, հիմա ինչ է՝ որոշել ենք չինական տեխնոլոգիաներին հասնե՞լ: Ի՞նչ են ուզում անել, թե՞ ինչ-որ մեկը բիզնես ծրագիր ունի, ուզում է պետական միջոցներով սեփական բիզնեսն առաջ տանել»,- շեշտեց դաշնակցական գործիչը:

Վերադառնալով պարենային անվտանգությանը և պատերազմի ելքով պայմանավորված իրավիճակին՝ Արցախի տարածքների կորստի պատճառով արոտավայրերի կրճատմանը, Արթուր Խաչատրյանն ասաց, որ ՀՀ-ից անասունները հյուսիսում տանում արածեցնում էին Քարվաճառի տարածքում, իսկ, օրինակ, Տեղ համայնքից Քաշաթաղի շրջանում էին արածեցնում, հիմա այս տարածքները հանձնվել են Ադրբեջանին: Իսկ եթե արոտավայր չկա, անասուն պահելը խնդրահարույց է դառնում:

«Եվ սա չի կարող բացասական ազդեցություն չունենալ անասնապահության վրա, հետևաբար՝ կաթի և մսի առաջարկի: Հիմա մենք տեսնում ենք մսամթերքի գնի իջեցում, ինչը պայմանավորված է նրանով, որ խոտը թանկ է, մեկ տուկ խոտն այսօր, օրինակ, Շիրակի մարզում 1200 դրամ է, ուստի մարդիկ իրենց անասունների գլխաքանակը ստիպված կրճատում են»,- նշեց Գյուղատնտեսության նախկին նախարարը: