Պատկերասփիւռի պաստառներուն վրայ, մեր չհաւատացող աչքերուն առջեւ անյուսօրէն ածխացող ու փուլ եկող 850-ամեայ տաճարը ֆրանսական ազգային մշակութային կոթող մը չէր միայն, այլեւ համամարդկային արժէք մը, թէ՛ Փարիզ այցելածներուն, թէ՛ չայցելածներուն, թէ՛ մեծերուն ու թէ՛ ալ փոքրերուն համար հաւասարապէս ծանօթ վայր մը: Անիկա ոմանց համար այդպիսի կարգավիճակ ստացած է շնորհիւ ֆրանսական գրականութեան, իսկ ուրիշներու համար` շնորհիւ Վիքթոր Հիւկոյի կոթողական «Նոթր Տամի կուզը» վէպի «Տիզնի»-ի գծանկարին:

Մշակութայինի կողքին պատմական ու համամարդկային արժէք ունեցող այդ տաճարը պատուհասած հրդեհը ահաւոր ցաւ պատճառեց արար աշխարհին, մեծին ու փոքրին, գրագէտին ու անգրագէտին, քրիստոնեային, իսլամին, պուտտայականին ու անաստուածին: Հազարումէկ քաղաքական դէմքեր իրենց ցաւը արտայայտեցին ի տես կատարուածին: Նոթր Տամի ողբերգութիւնը միացուց ֆրանսացիներն ու ամբողջ աշխարհը: Բրիտանական «Տը Կարտիըն» օրաթերթը դիպուկ կերպով ստեղծուած մթնոլորտը ամփոփելով գրեց. «Այնպիսի տպաւորութիւն է, կարծէք ինքնին Ֆրանսայի սիրտն ու Եւրոպայի հոգին անսպասելիօրէն եւ չարամտօրէն պոկած են»: Իսկ «Տը Ինտիփենտընթ»-ը գրեց. «Կը թուէր, որ երբ տաճարին աշտարակը փուլ եկաւ, ատոր հետ փուլ եկաւ նաեւ ամբողջ աշխարհը: Փարիզցիները կու լային փողոցներուն մէջ: Իսկապէս, ամբողջ աշխարհը կու լար»:

aztagdaily.com