«Առևտրի ոլորտում, օրինակ, եթե պնդում ենք, որ գրանցվել է աճ, պիտի նաև պարզաբանենք, որ ոչ թե մեր ազգաբնակչությունն է սկսել ավելի շատ գնումներ կատարել, այլ բիզնեսի տերը սկսել է ՀԴՄ-ների ու հարկային հաշվետվությունների միջոցով օրինականացնել մինչ այդ եղած առևտրի իրական թիվը: Այսինքն՝ մենք կրճատել ենք ստվերը, ոչ թե իրական առևտրաշրջանառության աճ ենք ունեցել: Միշտ պետք է ռեալ գնահատել, թե ինչի շնորհիվ է աճ գրանցվել, և ում վրա է դրական կամ բացասական ազդեցություն ունեցել: Փոքր ու միջին բիզնեսի շրջանառությունը, կարող եմ պնդել, որ չի աճել, ավելին՝ նվազել է: Նախկինում 1մլն դրամ էին շրջանառում, ցույց էին տալիս 100.000 դրամ, հիմա՝ 600.000 դրամ են շրջանառում, ցույց են տալիս 300.000 դրամ»:

Տնտեսագետի փաստարկն այն մասին է, որ գրանցված տնտեսական աճից օգտվել են սահմանափակ թվով մարդիկ: Ինչպես ինքն է ասում՝ հարուստներն ավելի են հարստացել:

«Առևտրի ոլորտում, օրինակ, նկատվում է համակենտրոնացման մակարդակի աճ, այսինքն խոշոր սուպերմարկետները իրենց մասնաբաժինը հատկապես մանրածախ առևտրի ոլորտում բավականաչափ ավելացնում են: Իսկ դա փոքր ու միջին բիզնեսին ուղղակի հարված է հասցնում: Իսկ վնասված փոքր ու միջին բիզնեսը ձևավորում է միջին խավի սոցիալական տարատեսակ խնդիրներ: Տնտեսական աճի այսպիսի միտումը նկատվում է վերջին տարիների ընթացքում, և ինչպես տեսնում ենք, չի դադարում նաև այս տարվա ընթացքում: Իրականում մենք չունենք ներառական աճ, որի մասին հայտարարում է կառավարությունը»:

Այն հարցին, թե ինչքանով է մեր տնտեսությանը ձեռնտու Հայաստանի՝ ցածր գնաճային ցուցանիշների տիրույթում գտնվելը, ինչպես պնդում է վարչապետը, Պարսյանը պատասխանեց. «Գնանկումը բացասական է բիզնեսի համար, քանի որ բիզնեսը ակտիվություն է ցուցաբերում, այն դեպքում երբ այս կամ այն ապրանքի գներն աճում են: Այսինք դա իրենց համար սիգնալ է, այդ ոլորտում ձեռնարկատիրական գործունեություն սկսել: Եթե գները նվազում են, հակառակ էֆֆեկտն է առաջանում: Բիզնեսների համար ոլորտը կորցնում է գրավչությունը: Դրա համար գնանկումը կարող է պատճառ դառնալ, որ մի շարք արտադրություններ կարող են դադարեցնել իրենց գործունեությունը, ինչն էլ պետության համար անցանկալի հետևանքներ կարող է առաջացնել»:

Գնանկումների պատճառն հասկանալու համար պետք է առանձնացնել գնաճի պարենային և ոչ պարենային մասը՝ ասում է Պարսյանը, և հավելում՝ օրինակ, պաշտոնական վիճակագրության համաձայն՝ առաջին վեց ամիսներին մենք ունենք պարենային ապրանքների մասով լուրջ գնաճ, որը շարունակվել է նաև հուլիս-օգոստոս ամիսներին, հացամթերքն աճել է 5.5 տոկոսով, կարտոֆիլը՝ 74 տոկոսով, ձուն, հավի միսը 4-6 տոկոսով և այլն: Սրանք առաջին անհրաժեշտության ապրանքներ են և մեր քաղաքացիների մեծ մասը իրենց եկամուտը ծախսում են առաջին անհրաժեշտության ապրանքներ ձեռք բերելու համար, դրանից հետո է, որ նրանք ձեռք են բերում ոչ պարենային ապրանքներ կամ ոչ առաջնային անհրաժեշտության ապրանքներ: Հետևաբար, երբ մենք խոսում ենք սոցիալական վիճակի բարելավման մասին կամ, թե որքան է գնաճը օգնում կամ վնասում մեր տնտեսությանը, պետք է նայենք նաև առաջին անհրաժեշտության ապրանքների մասով: Առաջին անհրաժեշտության ապրանքների գները աճել են, որն ուղղակիորեն նպաստել է մեր ազգաբնակչության գնողունակության նվազմանը: Իսկ ոչ պարենային ապրանքների գները նվազել են, քանի որ պահանջարկ չկա: Այսինքն՝ բնակչության մեծամասնությունը հրաժարվել է դրանցից, որպեսզի ձեռք բերի ավելի կարևոր ու անհրաժեշ ապրանքներ: Նորից եմ կրկնում՝ մեր ազգաբնակչությունը իր եկամտի 60-70 տոկոսը ծախսում է պարենի ձեռքբերման համար, սա լուրջ խնդիր է, սա խոսում է այն մասին, որ մեր ազգաբնակչությունը դեռևս լուրջ աղքատության խնդիր ունի»:

Վերջում նորից անդրադառնալով այն հարցին, թե այս ցուցանիշներից ազգաբնակչությունն ինչ շահեց, տնտեսագետը ասաց, որ ժողովուրդը մեծամասամբ չի օգտվել այս աճից, և չի օգտվի քանի դեռ մեր տնտեսության մեջ կառուցվածքային փոփոխություններ չեն եղել:

Հիշեցնենք որ, Փաշինյանն իր ֆեյսբուքյան էջում հայտարարություն է տարածել Հայաստանի տնտեսական աճի ցուցանիշի վերաբերյալ: Ստորև մեջբերում ենք՝

Սրանք բավականին լավ ցուցանիշներ են և բոլորիս պետք է քաջալերեն՝ ավելի լավ աշխատանքի,- գրում է Փաշինյանը»:

ԱԻԴԱ Կիրակոսյան