Վերջերս վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրել էր, թե 2019 թվականի արդյունքներով՝ 1 շնչին ընկնող ՀՆԱ-ի ցուցանիշով անցել ենք Վրաստանին, և ըստ նրա՝ 2020 թվականին կանցնենք Ադրբեջանին՝ դառնալով Հարավային Կովկասի առաջատար երկիրը: Վրաստանից, իհարկե, արձագանքները չուշացան: Տնտեսագետից հետաքրքրվեցինք՝ Հայաստանի բնակչությունն արդյո՞ք ավելի լավ է ապրում, քան Վրաստանի բնակչությունը, և ՀՆԱ-ի աճն ինչի՚՞ հաշվին է:

«Պոպուլիզմը և վիճակագրական մանիպուլյացիաները մենք արդեն արտահանում ենք մեր երկրից: Ցավոք կամ բարեբախտաբար, փորձը ձախողվեց: Նմանատիպ արձանագրումները, երբ միանգամից չեզոքացվում են, դրանք առնվազն լուրջ չեն և կարող են նաև հետևանքներ ունենալ մեր գործընկերների մոտ՝ մեր խոսքի և գործի տարբերության իմաստով: Սա մենք գիտեինք երկրի ներսում, ցավոք, սա արդեն դուրս է գալիս նաև երկրի տարածքից: Երկրորդ՝ միայն մեկ շնչին ընկնող ՀՆԱ-ով հնարավոր չէ կարծիք կազմել և ասել, որ այս երկրի բնակչությունն ավելի լավ է ապրում, քան մյուս երկրինը»,- ի պատասխան՝ ասաց նա՝ ընդգծելով, որ հիմնական ուղղությունը մնում է ծառայությունների ոլորտը, մանրածախ առևտուրը և արդյունաբերության աճը:

Ըստ նրա՝ դրական արձանագրում է նաև ստվերի կրճատումը. «Բայց մարդկանց կյանքի բարելավման իմաստով ստվերի կրճատմամբ առաջացած տնտեսական աճն ավելի շատ հաշվարկային է, քան իրական: Այն ժամանակ էլ այդ տնտեսությունը կար, մարդիկ դրանից օգտվում էին, աշխատում էին, բայց դա ստվերում էր: Իհարկե, հիմա լավ է, որ ստվերում չէ, բայց մարդկանց եկամուտների իմաստով ընդամենը սա փաստաթղթավորվել է, օրինականացվել է և արձանագրվել՝ որպես տնտեսական աճ»:

Տնտեսագետը հիշեցրեց՝ գործող իշխանությունը հայտարարել է, որ տնտեսական աճի մոդելը պետք է հիմնված լինի արտահանման վրա. «Գրագետ ձևակերպում է, լավ նպատակ է, որը կար նաև նախկինում, բայց իրականում արտահանման աճի պոտենցիալն էապես նվազել է: Արտահանմանը միտված՝ նշանակում է, որ քաղաքական իշխանությունն իր ձեռքին եղած գործիքներով պետք է ամեն ինչ անի, որպեսզի արտահանման ցուցանիշը գնալով բարելավվի: 2017թ. տարին փակեցինք արտահանման 24% աճով՝ աննախադեպ էր, բավականին հուսադրող և ոգևորիչ ցուցանիշ: 2018թ. առաջին 4 ամիսներին, ինչպես ՀՆԱ-ն և տնտեսական ակտիվության ցուցանիշը, այնպես էլ՝ արտահանումը նորից դրսևորեց նույն միտումը՝ առաջանցիկ աճի, և 4 ամիսների տվյալներով՝ մինչև իշխանափոխությունը, մենք արձանագրեցինք մոտ 26 % արտահանման աճ: Ցավոք, 2018թ. մենք ինչքան էլ մոդելներ հռչակեցինք, մենք տարին փակեցինք արտահանման 9.8% աճով: 2019թ. առաջին 6 ամիսներին մենք ունեցանք արտահանման 3% կրճատում: 2018թ. եթե նվազել էր, և մենք ընդունենք, որ դա տնտեսական ցնցումների արդյունք էր, նորմալ էր, ապա 2019թ. արդեն ԱԺ-ն էլ էր սպիտակ, կառավարությունն էլ, որևէ խանգարող բան չկա, բայց առաջին 6 ամսվա տվյալներով խիստ մտահոգիչ արձանագրում ունեցանք: Լավ է, որ գոնե 2019թ. փակեցինք արտահանման 9 տոկոս աճով, ավելի ցածր արտահանման աճով, քան 2018թ.»:

Թադևոս Ավետիսյանն անդրադարձավ նաև ներդրումներին՝ նշելով, որ 2019թ.՝ 2018թ. համեմատ, օտարերկրյա ներդրումների զուտ ներհոսքը կրճատվել է 60 մլն դոլարով:

«2019թ. ավարտվել է, ամփոփում ենք, բայց չունենք այն, ինչ խոստացել էին: 2020թ. շատ անորոշ չէ, որ փափուկ բարձը երկար աշխատի: 2020թ. հիմնարար ցուցանիշներն արձանագրված են 2020թ. պետական բյուջեում, որտեղ, ցավոք սրտի, մենք ունենք 4.9 տոկոս տնտեսական ակտիվության ցուցանիշ, նաև նրա համար, որ 2019թ. ստվերի կրճատումն արդեն իր գործն արեց, և դրա լիմիտը լրացավ, որը կարելի էր բերել և գրել ՀՆԱ-ի վրա՝ ցույց տալով ՀՆԱ-ի աճ: 2020թ. ոչ այդ չափով կավելանա գրանցված աշխատողների թիվը, ոչ էլ տնտեսական ակտիվության ցուցանիշը, դրա համար էլ գրված է՝ 4.9%: Դա ընդամենը իներցիոն բյուջե է»,- նկատեց նա:

Տնտեսագետի խոսքով՝ Սահմանադրությամբ հստակ ձևակերպված է, որ Հայաստանը սոցիալական պետություն է, և տնտեսական կարգի հիմքը պետք է լինի սոցիալական և շուկայական. «Սահմանադրությամբ հստակ է պետության դերը, թե ինչ սոցիալական քաղաքականություն պետք է իրականացնի և ինչ խնդիրներ պետք է լուծի: Հիմա ստացվում է, որ 2 տարի անցավ, տեսնում են, որ դժվար է, խնդիրները միայն հորդորներով չեն լուծվում, պատասխանատվությունից խուսափելու նոր ձև են հնարել, որի հիմքերը դրված են հենց իրենց կառավարության ծրագրում: Եթե պարզ ասենք, նշում են՝ չենք խանգարելու, ազատ մրցակցային վիճակ ենք ստեղծելու, ինչպես, օրինակ՝ անտառում՝ գազանների համար, և դուք ինքներդ գնացեք այդ ազատ վիճակում, ով ինքանով կարող է՝ թող աշխատի, ստեղծի, լավ ապրի, հարկեր տա, որ մենք ստանանք պարգևավճարներ:

Պետության ֆունկցիան պայմաններ ստեղծելն ու հատուկ խմբերին աջակցելն է: Հիմա երբ մեղադրում ես գործազուրկին, ստացվում է, որ 2018թ. մայիսից մեր քարից հաց քամող տեսակը դարձել է ալարկոտ, էլ չի աշխատում և գլխում էլ աղքատությունն է, ամեն ինչ անում է, որ աղքատ լինի: Այդպես չէ, դա նույնիսկ վիրավորական է, որովհետև 230 հազար գործազուրկների մոտ 30 տոկոսը գրանցված է պետական ծառայությունում, ակտիվ փնտրում են աշխատանք, բայց չեն գտնում, որովհետև կամ չկա այդ թափուր աշխատատեղը, կամ պետական աջակցությունը բավարար չէ, որ այդ մարդուն դարձնի զբաղված»:

Նա նշեց, որ 2018-19թթ. գործազուրկների մասով պետական ծրագիրը գործող իշխանությունները ձախողել են. «230.000 գործազուրկից տարեկան մոտ 3-4 հազարը կարող էր դառնալ զբաղված և այսօր չմեղադրվել բազմոցին նստելու և աղքատ լինելու մեջ: Հիմա այդ 3-4 հազար գործազուրկներն իրե՞նք են մեղավոր, որ պետությունը ձախողել է իր գործառույթները, և ոլորտի պատասխանատուներին էլ տվել է իրենց աշխատավարձի կրկնակի չափով պարգևատրում»:

Նրա խոսքով՝ 2019թ. միջին աշխատավարձը բարձրացել է 6%-ով, իսկ մասնավոր հատվածում՝ 3-3.5%-ով. «2020թ. թոշակների 10% բարձրացումը բավարա՞ր է, որ կենսաթոակառուների համար խնդիրները համարենք լուծված: Ասենք՝ 39-40.000-ից միջին կենսաթոշակը դառնալու է 42-43.000: Միանշանակ հնարավոր էր ավելի մեծ չափով բարձրացնել: Ասում են՝ սա աննախադեպ է. թող վերցնեն 2004թ. ցուցանիշները՝ 2004թ.՝ 2003թ. համեմատ, կենսաթոշակները բարձրացել են 32%-ով, նվազագույն աշխատավարձը բարձրացել է 160%-ով: 10%-ով կենսաթոշակի բարձրացումներ բազմիցս արձանագրել ենք այս 30 տարվա պատմության մեջ»:

Մանրամասները՝ 168 TV-ի տեսանյութում