ՀՅԴ
Հայ Յեղափոխական Դաշնակցություն պաշտոնական կայք arfd.am
Skip to content
ՀՅԴ

ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ

ՊԱՇՏՈՆԱԿԱՆ ԿԱՅՔ

  • ՄԵՐ ՄԱՍԻՆ
    • Պատմություն
      • Պատմական ակնարկ
      • Կարևոր իրադարձություններ
      • գործիչներ
    • Ծրագիր
    • Կանոնագիր
    • Ընդհանուր ժողովներ
    • Կազմակերպական կառույց
      • ՀՅԴ Բյուրո
      • Հայաստան
        • Գերագույն մարմին
        • Տարածքային կառույցներ
        • ԱԺ խմբակցություն
        • ՀՅԴ-ն գործադիրում
      • Արցախ
      • Կազմակերպական շրջաններ
      • Երիտասարդական/ուսանողական
    • Հիմնարկներ և գրասենյակներ
    • Ուղեկից միություններ
    • Միջազգային համագործակցություն
  • ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
    • Լրահոս
    • Հայտարարություններ
    • Հոդվածներ
  • ՄԱՄՈՒԼ
    • «Դրօշակ» պաշտոնաթերթ
    • Լրատվամիջոցներ
  • ՇՏԵՄԱՐԱՆ
    • Գրադարան
    • Տեսադարան
    • Ձայնադարան
    • Լուսանկարներ
    • Թանգարան
    • Արխիվ
  • ՀԵՏԱԴԱՐՁ ԿԱՊ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
    • Դաս
    • Նոր
  1. ԳԼԽԱՎՈՐ ԷՋ
  2. ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
  • ՀՅԴ Հայաստան
  • Հարցազրույցներ

Պետպարտքի բարձր աստիճան ունեցող երկրները ներդրումների ներգրավման առումով ռիսկային են

19 Փետրվար 2020 Հայաստանի hաշվեքննիչ պալատը պետական պարտքի կառավարման ոլորտում որոշակի բացթողումներ ու ռիսկեր է հայտնաբերել, որը երեկ ֆինանսավարկային և բյուջետային հարցերի մշտական հանձնաժողովի նիստին ներկայացրել է Հաշվեքննիչ պալատի մեթոդաբանության, վերլուծության և միջազգային կապերի վարչության պետ Կարեն Առուստամյանը։ Հաշվեքննիչ պալատի արձանագրած բացթողումների ու ռիսկերի շուրջ Tert.am-ը զրուցել է ՀՅԴ Բյուրոյի տնտեսական հետազոտությունների գրասենյակի ծրագրերի համակարգող, տնտեսագետ Թադևոս Ավետիսյանի հետ:
Հաշվեքննիչ պալատի նշած փաստին, որ 2008-2018 թվականների ընթացքում պետական պարտքի ծավալը գրեթե կրկնապատկվել է և նախարար Ատոմ Ջանջուղազյանի դիտարկմանը, թե պետական պարտքի աճը վկայում է, որ երկրի նկատմամբ վստահությունը մեծացել է, տնտեսագետը պատասխանեց, որ երեք կետով, այն է՝ պետական պարտքի աճը բացարձակ թվով, ՀՆԱ-ի հետ հարաբերակցությամբ և այն, որ արդեն արտոնյալ պայմաններով չենք պետական պարտքը վերցնում, համադրելի դիտարկենք ամբողջության մեջ, ազդակը բացասական է: Նա պարզաբանեց, որ ունենալով որոշակի դրական մեսիջներ՝ այդուհանդերձ բացասական է:

«Դրականն այն է, որ այո, եթե պետական պարտքի չափը որոշակիորեն մեծանում է, կարելի է ինչ-որ տեղ դիտել, որ պետությանը, եթե դեռ պարտք տալիս են, ուրեմն, թերևս, կայունություն նկատում են, բայց ամենակարևորն այն է, որ պարտքն աճել է համախառն ներքին արդյունքի հարաբերակցությամբ, այսինքն՝ ՀՆԱ-ն ավելի դանդաղ է ավելացել, քան պետական պարտքը: Սա իրոք մտահոգիչ է, որովհետև պետական պարտքի ավելացումը ՀՆԱ-ի նկատմամբ թիրախավորվում է նաև միջազգային կազմակերպությունների կողմից: Օրինակ՝ արժույթի միջազգային հիմնադրամը վերին շեմեր է դնում, որ եթե 60 տոկոսից ավելի ՀՆԱ-ի մեջ ունես պետական պարտք, արդեն տնտեսությունը համարվում է այդ մասով ռիսկային: Սա մտահոգիչ է, և մենք վաղուց հասել և հատել ենք այդ մտահոգիչ շեմը»,- ասաց նա:

Բացի այդ տնտեսագետը նշեց, որ պետական պարտքի բարձր աստիճան ունեցող երկրները նաև ներդրումների ներգրավման տեսանկյունից են ռիսկային: «Քանի որ որքան բարձր է ՀՆԱ-ի մեջ պետական պարտքի տոկոսը, այնքան բարձր է ռիսկը դրա սպասարկման հետ կապված՝ տոկոսների վճարում, նաև մայր գումարի մարում: Եթե հանկարծ մենք ունենանք պարտքային ճգնաժամը, նման պայմաններում ֆինանսական շուկան ինքնաբերաբար կմտնի անկայունության փուլ: Կարճ ասած՝ պարտքի կառավարման ռիսկը, ռիսկ է ներդրումային ֆինանսական շուկայի համար: Սա չափելի բան է և անկախ նրանից՝ ով ինչ է ասում, ակնհայտ է, որ մենք այդ կարմիր գիծը՝ ՀՆԱ-ի 60 տոկոսի շեմը մենք անցել ենք»,- պարզաբանեց տնտեսագետը:

Ավետիսյանի համար մտահոգիչ է նաև այն, որ 2008-2018 թվականի ընթացքում ակնհայտ է, որ ՀՆԱ-ն ավելի դանդաղ է աճել: «Ցանկացած պարտք, պարտավորություն փոխատվական շուկայում երկու գործոնի ազդեցությամբ է՝ տոկոսադրույք և ռիսկայնություն: Այսինքն՝ եթե տոկոսադրույքը բարձրանում է, կարող ես թանկ ռեսուրսներ վերցնել: Այսինքն՝ այնպես չէ, որ եթե մեզ պարտք են տալիս, ապա մենք կայուն ենք: Եթե սկսեն մեզ բարձր տոկոսներով էլ պարտք չտալ, դա կլինի արդեն պարտքային ճգնաժամ: Երբ մենք ոչ արտոնյալ տոկոսադրույքներով էլ չկարողանանք պարտք վերցնել, կնշանակի, որ մեր երկրում միջազգային խաղացողների կողմից կգնահատվի պարտքային ճգնաժամ: Այսինքն՝ միանշանակ չես կարող ասել, որ եթե մենք կարողանում ենք պարտք վերցնել, մեզ պարտք են տալիս, ուրեմն մենք կայուն ենք դեռ»,- ասաց նա:

Նա նշեց, որ կարևոր հանգամանքի մասին չի խոսվում՝ ներգրավված պարտքերը որ ուղղություններով են օգտագործվել, արդյունավե՞տ են ծառայել, դրվե՞լ են դրանք երկրի կայուն զարգացման հիմքում, թե՞ ուղղակի ընթացիկ ծախսերն են ֆինանսավորվել: Թադևոս Ավետիսյանը հիշեցրեց, որ 2018-2019 թվականներին կապիտալ ծախսերը պետական բյուջեում աննախադեպ թերակատարվել են և 2019-ին պետությունն իր կապիտալ ծախսերը 60 տոկոսով թերակատարել է: Նա նաև ընդգծեց, որ բյուջեի թերակատարում ունենալու պարագայում պետությունը հավելյալ պարտքեր ներգրավեց 2019-ին:

«Այսինքն՝ ձևավորվել են պետական պահուստներ, բայց միևնույնն է, տարվա վերջին տեսանք ընթացիկ պարտք, որը տրամադրվեց ոչ թե արտոնյալ, այլ համեմատաբար բարձր տոկոսներով: Սա նշանակում է, որ 2020 թվականին կայունություն չենք տեսնի և չենք տեսնի, որ հարկային եկամուտներն ավելանան: Ի վերջո, ստվերի կրճատումը կար, դա անվերջ փչվող փուչիկ չէ և ստվերի կրճատման հիմքով էլ նորից լրացուցիչ մուտքեր ակնկալելը իրական չի լինելու: Ըստ իշխանության՝ դրանք կաճեն և մենք ավելի մեծ ցուցանիշներ կունենանք, այդպես չէ և ակնհայտ է, որ 2020-ի համար ֆինանսական շատ հստակ տեսանելի ռիսկեր ունենք: Ուստի փորձել են եղած ռեզերվներն ավելացնել, որ կարողանան դիմակայել, կատարել նաև 2020 թվականի համեստ ցուցանիշները, որոնք բյուջեում են դրված, իսկ այնտեղ ընդամենը 4.9 տոկոս տնտեսական աճ է դրված»,- ընդգծեց տնտեսագետը:

Անդրադառնալով Հաշվեքննիչ պալատի այն գնահատականին, որ պարտքի հետ կապված ռիսկ է այն, որ Հայաստանն այլևս աղքատ երկրների շարքին չի դասվում և չի կարողանում օգտվել արտոնյալ վարկերից, Թադևոս Ավետիսյանն ասաց, որ սա իրական ռիսկ է և անհրաժեշտ է շատ ավելի ուշադիր լինել արդյունավետության տեսանկյունից:

«Բնական է, որ այդպես պետք է լինի, եթե երկրում եկամուտներն ավելանում են, մեկ շնչի հաշվով որոշակի ցուցանիշներ բարելավվում են, արտոնյալ պայմաններով երկարաժամկետ վարկերն այլևս հասու չեն լինում: Նման դեպքում, երբ արդեն շուկայական տոկոսադրույքով ես վերցնում, շատ ավելի երկար և խորքային մտածված պիտի լինի և ուղղություններն էլ են նեղանում ու չես կարող վերցնել օրինակ՝ ընթացիկ ծախսերի համար վարկ, այն պարզ պատճառով, որ այդ գումարը բավականին թանկ է սպասարկման տեսանկյունից: Այս դեպքում այդ գումարը պետք է ծախսես այնպես, որ ավելի մեծ էֆեկտ բերի կայուն զարգացման տեսանկյունից»,- շեշտեց Ավետիսյանը:

Ինչ վերաբերում է նրան, որ երբևէ ներքին աուդիտ չի անցկացվել պետական պարտքի մասով, տնտեսագետը հայտարարեց, որ դա ընթացիկ կառավարման և նաև համակարգային խնդիր է: «Պետք է հստակ համակարգ լինի, աուդիտի հստակ կանոնակարգումներով, չափանիշներով, որը ոչ միայն պիտի դիտարկվի որպես տեխնիկական մաս, այլ պիտի կապվի բուն նպատակի և դրա արդյունավետության հետ: Պետք է իրականացվի արդյունքների մոնիտորինգ, գնահատում և այստեղ համակարգ պետք է աշխատի: Աուդիտը պետք է դիտարկի, որ եկած միջոցներն արդյո՞ք արդարացված են և այդ վերլուծությունների արդյունքները պետք է հիմք լինեն՝ անհրաժե՞շտ է նորից պարտք վերցնել, ի՞նչ տոկոսադրույքով, որտեղի՞ց, ի՞նչ նպատակով, սա պետք է լինի հստակ եղած ռեսուսրների օգտագործման արդյունքի վրա»,- ասաց նա

Խոսելով Հաշվեքննիչ պալատի գնահատած ռիսկին, թե պետական պարտքի սահմանման առումով կա մոտեցումները վերանայելու անհրաժեշտություն, նա ասաց, որ համաձայն է և այստեղ որոշակիացման մասին է խոսքը: «Երբ խոսում ենք ցուցանիշների՝ արտաքին պարտքի, դրա չափի ու հարաբերակցությունը ՀՆԱ-ի նկատմամբ, աուդիտի մասին, առաջնային խնդիր է առաջանում, որ սահմանես, թե որն է դա և որն է դրա շրջանակը, այդ հասկացությունները որոշակի պետք է լինեն: Չպետք է նույն երևույթի նկատմամբ տարբեր գնահատումների ժամանակ ունենաս տարբեր ցուցանիշներ: Այդ ամբողջական համակարգը պետք է որոշակի սահմանվեն, հակառակ դեպքում այստեղ շատ ուղիղ ռիսկ կա, և կոպիտ ասած ոնց ուզես կարող ես «սղացնել», եթե որոշակի չի արտաքին պարտքի սահմանումը»,- հայտարարեց նա:

Հեղինակ Ամալյա Առաքելյան

FacebookTwitterOdnoklassnikiTelegramPrint
Լրահոս
Հանդիպում ԷՏԷՔ կուսակցութեան նորընտիր

ՀՅԴ Կիպրոսի Կոմիտէի պատուիրակութիւնը՝ բաղկացեալ Սիմոն Այնէճեանէն եւ Ռաֆֆի Մահտ

20 Նոյեմբեր 2026
Հարաւային Ամերիկայի Հայ դատի յանձնախու

Հարաւային Ամերիկայի Հայ Դատի Յանձնախումբը Նոյեմբեր 18-ին յարգանքի հանդիսութիւն

20 Նոյեմբեր 2026
Հայհոյանքը փաստի սով Է

Հայաստանի հանրապետութեան նոր Սահմանադրութեան ընդունման հարցը վերածուած է օրակա

20 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Առաջարկի Թաքուն Բաժինը Եւ Ժողո

Հայաստանի Հանրապետութեան վարչապետը թէ՛ Ազգային ժողովի եւ թէ՛ կառավարութեան նիս

20 Նոյեմբեր 2026
Նիւ Եորքի Հայութեան Միջամտութեամբ Վար

Նոյեմբեր 8ին, Մենհեթընի «Պոլինկ Կրին» զբօսայգիին մէջ՝ Ատրպէյճանի «Յաղթանակի օր

19 Նոյեմբեր 2026
Պրիւքսէլի երկար ու դժուարին ուղին

Եւրոմիութեան Հայաստանի անդամակցութիւնն ու մերձեցումը՝ նոյնիս՛կ ոլորապտոյտ եւ փ

19 Նոյեմբեր 2026
Դու պիտի գնաս, որ Հայաստանը մնա

ՀՅԴ Հայաստանի ԳՄ ներկայացուցիչ, ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Իշխան

19 Նոյեմբեր 2026
Պիլալ Էրտողանի Լիբանան Այցելութեան Վեր

ՀՅԴ Լիբանանի Հայ դատի մարմինը Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողանի որդիին` Պի

18 Նոյեմբեր 2026
Բագրատունի Ընդունեց Երկխօսութեան Ազգայ

ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ, Միջին Արեւելքի պատասխանատու եւ Հայկական երեսփոխանական պլոքի

18 Նոյեմբեր 2026
Հայաստանի թշնամիները երբեք գոհ չեն լին

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը սխալմամբ կարծում է, թե Ադրբեջանին և Թուրքիային շարուն

17 Նոյեմբեր 2026
Երեք տարի անց արցախյան հակամարտություն

Հայ դատի կենտրոնական խորհուրդն այսօր հրապարակել է իր «UNRESOLVED: The Conflict

17 Նոյեմբեր 2026
Այսօրվա լսումները պետք է դառնան ոչ թե

ՀՅԴ Բյուրոյի անդամ, ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր, ԱԺ Մարդու իրավունքն

16 Նոյեմբեր 2026
ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցությունը հրավիր

ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության նախաձեռնությամբ նոյեմբերի 16-ին կազմակերպվել էին

16 Նոյեմբեր 2026
Նիդերլանդների ՀՅԴ կառույցի հայտարարութ

2026 թվականի նոյեմբերի 5-ից 8-ը, Հայաստանի Հանրապետության իշխանությունը բռնազա

16 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Հայաստանը ՀԱՊԿ-ի խաչմերուկում

Մոսկւայում նոյեմբերի 11-ին կայացած Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

16 Նոյեմբեր 2026
Հաստատվել է «Հրայր Մարուխյան» հիմնադրա

Առաջադիմական հետազոտությունների եվրոպական հիմնադրամի (Foundation for European

14 Նոյեմբեր 2026
Ցեղասպանութիւնը ուրացողները եւ չՍփիւռք

Շուշիի մէջ Ալիեւ-Էրտողան տանդեմը կը տօնէ Քառասունչորսօրեայ պատերազմի յաղթանակը

14 Նոյեմբեր 2026
Արեւմտեան Գանատայի Հայ Դատի յանձնախում

ՎԱՆԳՈՒՎԸՐ.- Գանատայի Հայ Դատի յանձնախումբի Արեւմտեան շրջանի ներկայացուցիչներ Յ

13 Նոյեմբեր 2026
Խօսողին Լսող Է Պէտք

Մոսկուայի մէջ տեղի ունեցաւ ՀԱՊԿ-ի (Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

13 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Իրանեան Ուղերձներ` Սպառնական-Գ

Իրանի հոգեւոր պետի խորհրդականին եւ փոխնախագահին` Հայաստանի ուղղութեամբ կատարած

13 Նոյեմբեր 2026
Բոլոր Նյութերը
Հետեվեք մեզ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
Ստացեք մեր լուրերը էլ.փոստով
Loading
ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ Հասցե՝ ՀՀ, ք. Երևան, Մհեր Մկրտչյան 12/1 Հեռախոս՝ (+374) 10 52 17 65, (+374) 10 52 18 74 Էլ. փոստ՝ [email protected]
© ARF Dashnaktsutyun- ARMENIAN REVOLUTIONARY FEDERATION Website by Web Development Company