Սակայն մարդասիրական, ազգերի ազատութեան ու անկախութեան գաղափարներով տոգորւած, հակառասիստ, խաղաղասէր ու խտրականութեան դէմ պայքարող նոյն Գանդին, կանգնեց անգլիայի դէմ կռիւ տւող, հայոց ցեղասպանութեան քստմնելի ընթացքը նոր վերջացրած, արիւնոտ ձեռքերով՝ ռասիստ ու ցեղասպան թուրքի պաշպանութեան դիրքերում: Այսինքն մարդասէրը կագնեց դահիճի կողքին ընդդէմ զոհի՝ հայ ժողովրդի և ոչ միայն աներեր կանգնեց դահիճի կողքին, այլև յետայնու չդատապարտեց հայ ժողովրդի նկատմամբ գործադրւած անմարդկային ցեղասպանութիւնն ու նրա իրականացնողին ու զօրաւիգ չհադիսացաւ հայ ժողովրդի ազգային ազատագրական արդար պահանջին ու պայքարին:

Աշխարհում գոյութիւն ունէին ու ունեն զանազան բնագաւառների բազմահազար հայ և ոչ հայ հանճարներ, որոնցից ոմանք հանդիսացել են մեր ժողովրդի անկեղծ բարեկամներն ու հովանաւորները, մեր ժողովրդի լացի հետ լացել ու խնդութեան հետ խնդացել են, զանազան միջոցներով զօրակցել են հայ ժողովրդի ցեղասպանութեան պաշտօնական ճանաչման աշխատանքներին ու արդար դատի պայքարին, (որոնց անունները նշելուց խուսափում եմ), արդ ինչ խղճով ու տրամաբանութեամբ մեր անկեղծ բարեկամների փաղանգը թողած, որոշել են այլ մարդկանց արձանները կանգնեցնել մեր երկրի զանազան անկիւններում որն ոչ այլ ինչ է եթէ ոչ, իւրայինին և բարեկամին մոռանալ ու արհամարել իսկ օտարին ու ոչ բարեկամին, հաճելի երևալու համար շողոքորթել ու անհարկի մեծարել՝ ինչը վնասակար, անբարոյ ու արժանապատւութիւնից զուրկի յատկութիւն է:

Մի՞թէ «ի վերուստ» մեզ պարտադրւած է, որ մեր ժողովրդի իղձերի հետ աղերս չունեցող որևէ բնագաւառի մեծության արձանը կանգնեցնենք մեր երկրում: Եթէ ոչ, ապա ինչ իմաստ ունի մեր ազգային արժանապատւութիւնը վիրաւորող, նման մի անհեթեթ որոշման կայացումը:

ԹԱԹՈՒԼ ՕՀԱՆԵԱՆ
Նոր-Ջուղա