ՀՅԴ
Հայ Յեղափոխական Դաշնակցություն պաշտոնական կայք arfd.am
Skip to content
ՀՅԴ

ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ

ՊԱՇՏՈՆԱԿԱՆ ԿԱՅՔ

  • ՄԵՐ ՄԱՍԻՆ
    • Պատմություն
      • Պատմական ակնարկ
      • Կարևոր իրադարձություններ
      • գործիչներ
    • Ծրագիր
    • Կանոնագիր
    • Ընդհանուր ժողովներ
    • Կազմակերպական կառույց
      • ՀՅԴ Բյուրո
      • Հայաստան
        • Գերագույն մարմին
        • Տարածքային կառույցներ
        • ԱԺ խմբակցություն
        • ՀՅԴ-ն գործադիրում
      • Արցախ
      • Կազմակերպական շրջաններ
      • Երիտասարդական/ուսանողական
    • Հիմնարկներ և գրասենյակներ
    • Ուղեկից միություններ
    • Միջազգային համագործակցություն
  • ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
    • Լրահոս
    • Հայտարարություններ
    • Հոդվածներ
  • ՄԱՄՈՒԼ
    • «Դրօշակ» պաշտոնաթերթ
    • Լրատվամիջոցներ
  • ՇՏԵՄԱՐԱՆ
    • Գրադարան
    • Տեսադարան
    • Ձայնադարան
    • Լուսանկարներ
    • Թանգարան
    • Արխիվ
  • ՀԵՏԱԴԱՐՁ ԿԱՊ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
    • Դաս
    • Նոր
  1. ԳԼԽԱՎՈՐ ԷՋ
  2. ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
  • ՀՅԴ Հայաստան
  • Հարցազրույցներ

Հակաճգնաժամային կառավարումը պահանջում է իրավիճակի խորքային ու առարկայական գնահատում

11 Սեպտեմբեր 2020 NewArmenia.am-ը զրուցել է ՀՅԴ Բյուրոյի տնտեսական հետազոտությունների գրասենյակի ծրագրերի համակարգող, տնտեսագետ Թադևոս Ավետիսյանի հետ։

— Պարո՛ն Ավետիսյան, ընդդիմադիր որոշ ուժեր պնդում են, թե երկրում սոցիալական ճգնաժամ է, իշխանություն էլ հակադարձում է, որ սոցիալական խնդիրը կա, բայց ճգնաժամ չկա, ավելին՝ մարդիկ առևտուր են անում, ՀԴՄ է տպվում, կոմունալները վճարվում են և այլն։ Ի վերջո, սոցիալական ճգնաժամ կա՞, թե՞ չկա ։

— Պաշտոնական թվերը որոշակիորեն խոսում են, ու գոնե այս պահի դրությամբ կարող ենք ֆիքսել իրավիճակն ու միտումը, իսկ այս երկու դաշտում էլ, ցավոք սրտի, շատ առարկայական մտահոգություններ կան։ Միշտ խոսվում է առևտրի ու ՀԴՄ կտրոնների մասին, սակայն ակնհայատ է, որ 7 ամիսներին՝ հունվարից հուլիս, մանրածախ առևտուրը կրճատվել է 15%-ով, իսկ ընդհանուր առևտուրը՝ 11 %-ով, ծառայությունների ոլորտը կրճատվել է 9,3 %։ Նման պարագայում հավատ չի ներշնչում այն փաստը, որ ՀԴՄ շրջանառությունը կրճատվել է 2,5 %-ով, թեպետ կա ստվերի դեմ պայքար, բայց թվերն այդքան տարբեր չէին լինի։ Շատ կարևոր է արձանագրելը, որ գործազուրկների թիվն ավելանում է։ Ւնչքան էլ խոսում ենք, որ 6000-ով աշխատատեղերն ավելացել են՝ նախորդ տարվա այս ամսվա համեմատ, ակնհայտ է, որ գործազուրկների թիվն ավելանում է, քանի որ չի խոսվում, որ բարձրանում է թերզբաղվածության մակարդակը։ Կարճ ասած՝ մարդիկ անցել են աշխատանքի ոչ լրիվ ռեժիմով, այսինքն՝ գործատուներն իրենց աշխատողներին փաստացի չեն կրճատում, բայց կրճատում են նրանց աշխատաժամանակն ու աշխատավարձը։ Ժողովրդի լեզվով ասած՝ մեկ դրույքը հիմա 2 կամ 3 հոգով են զբաղեցնում։ Մյուս կարևոր ցուցանիշը տնտեսական ակտիվության ցուցանիշն է, իսկ հավաքական ցուցանիշն անկում է ապրել 5 %-ով, թեպետ, առաջին երկու ամիսներին 10 %-ին մոտ աճ ենք ունեցել։ Ասեմ, որ հուլիսին՝ նախորդ տարվա հուլիսի համեմատ, անկումը մոտ 10 % է եղել։ Այսինքն՝ միտումի տեսանկյունից, եթե այս կերպ շարունակվի, ապա ՀՆԱ-ի էական կրճատում ենք ունենալու։ 1 % ՀՆԱ-ի կրճատումն ինքնին բերում է գործազրկության առնվազն 0,25 % բարձրացման, բերում է աղքատության սրման մակարդակի բարձրացման և այլն։ Պակաս կարևոր չէ նաև այն ոլորտները, որոնք ամենաշատ են տուժել կորոնավիրուսից, քանի որ պետք է արձանագրենք, որ տուժել են աշխատատար ոլորտներ, օրինակ՝ կեցությունն ու հանրային սնունդը 43 % կրճատվել է։ Զբոսաշրջության ոլորտի կորուստները գնահատվում են շուրջ 90 տոկոս։ Սրանք խնդիրներ են մտածելու համար։ Ասեմ, որ և՛ ծայրահեղ բացասական ներկայացնելն է սխալ, և՛ պոպուլիստական ու վառ, դրական գույներով ներկայացնելը։

— Շեշտակի անկում ապրած ոլորտներ կան, սակայն բոլոր երկներում այս պահին ճգնաժամային կառավարման մեջ են այդ ոլորտները։

— Հակաճգնաժամային կառավարումը պահանջում է իրավիճակի խորքային ու առարկայական գնահատում։ Մենք գործ ունենք աննախադեպ երևույթների հետ, և դրանք հավաքական են, այսինքն՝ տնտեսական են, սոցիալական, առողջապահական ու ընդհանրապես հանրային կյանքին վերաբերող։ Նման իրավիճակում պետության կողմից տնտեսական խնդիրները կարգավորելու թիվ մեկ պայմանը պետք է լինի ընթացիկ օբյեկտիվ գնահատումները, ոչ թե մեկ-երկու թիվ վերցնեն իշխանավորներն ու դրական սպասումներ ձևավորեն, կամ հակառակը։ Հաջորդ պայմանը պետք է լինի, որ կատարված սխալներն իմաստավորվեն հստակ, ու ինչու ոչ, որոշակի պատժամիջոցներ լինի այդ սխալները թույլ տված անձանց նկատմամբ, քանի որ սա իսկապես զսպող մեխանիզմ կլինի։

— Կորոնավիրուսի հետևանքները չեզոքացնելու համար կառավարությունը 2 տասնյակից ավելի ծրագրեր է իրականացրել։ Բավարա՞ր չէր։

— Ծրագրային մոտեցումները սխալ են եղել։ Հիմա 23-24 աջակցության ծրագրեր են անում, սակայն այս թվի աճելը չի նշանակում, որ մենք համարժեք արդյունավետություն ունենք ու խնդիրներ ենք լուծում։ Շատ կարևոր է, որ այս ծրագրերի պլանավորման ու կազմման փուլում գնահատվի ազդեցությունը։ Պետք լինեն հանրային քննարկումներ առնվազն շահառուների շրջանակում, չէ՞ որ հիմա ամեն կառավարության նիստին ականտես ենք լինում տարբեր բողոքի ակցիաների։ Օրինակ՝ հագուստ իրացնող տնտեսվարողները, որտեղ հազարավոր մարդկանց հետ գործ ունենք, որոնք ներկրում են ու մանրածախ առևտրով են զբաղվում, լուրջ խնդիրներ ունեն։ Խնդիրն ակնհայտ է, որ կա ու կառավարությունում արդյունավետ ու սահուն կերպով չի կազմակերպել անցումը։ Ոչ միայն քաղաքական է հարցը, այլև տնտեսական ու սոցիալական հետևանքներ ունի։ Նման խնդիրները պետք է լուծվեն հատկապես նման աննախադեպ իրավիճակում, երբ եղած խնդիրներին ավելացել են կորոնավիրուսի հետևանքները։ Այս ամենին պետք է տրվի օբյեկտիվ գնահատական, ոչ թե սպասարկվի կուսակցական շահ։ Սակայն այսօր տեսնում ենք, որ օբյեկտիվ գնահատական չի տրվում, թեպետ, իշխանությունը կոնկրետ ձախողումներ ունի, բայց պետք է գնահատական տրվի ու լուծվի։

— Անգամ կորոնավիրուսի պայմաններում տնտեսության մեջ ճյուղեր կան, որոնք աճ են արձանագրել, ավելին՝ ի տարբերություն շատ այլ զարգացած երկրների՝ ՀՀ տնտեսական անկումը երկնիշ թվով չի լինելու։ Սա չի՞ փաստում, որ կորոնավիրուսի չեզոքացումից հետո տուժած ոլորտները նույն տեմպով կզարգանան։

— Բան այն է, որ բոլոր խնդիրները չեն, որ պայմանավորված են կորոնավիրուսով, պարզապես կորոնավիրուսն ինդիկատոր էր, ու խնդիրներն ավելի ճկվեցին ու ողջ հասակով կանգնեցին։ Կորոնավիրուսից առաջ էր, որ Հայաստանում օտարերկրյա ուղղակի ներդրումները կրճատվել էին, կապիտալ ծախսերը թերակատարվում էին, կարևորագույն սոցիալական ծրագրեր թերակատարվում էին, խոստացված բազմաթիվ բարեփոխումներ կյանքի չէին կոչվում։ Այստեղ էլ է պետք օբյեկտիվ լինել ու պետք չէ ամեն ինչ բարդել կորոնավիրուսի վրա, քանի որ դա ջայլամի քաղաքականություն է, բայց հողի տակ գլուխը պահելով խնդիրները չեն լուծվելու։ Այո, հիմա աճում է ֆինանսական ոլորտը, սակայն պետք է նկատենք, որ պետությունը տալիս է երաշխիքներ, վարկեր են տրամադրում, բնականաբար, այդ ծավալի արդյունքում ֆինանսական ոլոտն աճում է։ Ինչ վերաբերում է դիտարկմանը, որ կորանավիրուսն ացնի, ու կունենանք զարգացում, իհարկե, որ անցնի, հետևանքները կմեղմվեն։ Բայց չմոռանանք, որ կուտակվել են որոշ խնդիրներ, որոնց զարգացմանը հակազդող գործոնները շատ են են, օրինակ՝ ավելացել է արտաքին պարտքը։ Որոշ ոլորտների համար ծրագրային մոտեցումներ են պետք, քանի որ շատ են հետ ընկել ու միայն ծրագիր անելով չէ, քանի որ ծրագիր են անում, սակայն ծրագրի շահառուն դժգոհում է: Մարդն անիմաստ չի դժգոհի, քանի որ որևէ մեկը չի ցանկանում իր տարիներով դրված բիզնեսը կորցնել, քանի որ իրենց ներդրումներն են արել ու ռիսկի են դիմել, որ շահույթ ստանան։ Բիզնեսմենն, ի վերջո, կարող է փակել բիզնեսը, բայց դրանից ավելի մեծ վնաս կունենա պետութունը, քանի որ ամեն փակված բիզնես աշխատատեղի ու հարկի կրճատում է։ Բյուջեի եկամուտը 18 % կրճատվել է, ինչը շատ վատ է, քանի որ դեֆիցիտը բյուջեի մեծանում է։

— Կորանավիրուսի պարագայում բիզնես ու գյուղատնտեսական վարկերն արագանցիկ աճ են գրանցել։ Սա հուսադրող ցուցանիշ չէ՞։

— Հետո կերևա՝ այդ վարկերը զարգացման ուղղությամբ են գնացել, թե ընթացիկ խնդիրները լուծելու ու դիմակայելու։ Պետք է հասկանալ՝ վարկ են վերցե՞լ, թե՞ վերավարկավորում է եղել, քանի որ շատերն իրենց նախկին վարկերը մարելու համար վերակառուցում են իրենց վարկային պորտֆելը։ Պետք է նշել նաև, որ պետության կողմից կա աննախադեպ աջակցություն, քանի որ պետությունը սուբսիդավորում է տոկոսադրույքները։ Արտոնյալ պայմաններ կան վարկերի համար, հետևաբար, վարկային պորտֆելը մեծանում է։ Այսինքն՝ միանշանակ չէ, որ հաջորդ քայլին այս վարկերը բերելու են զարգացման։

Անի Արամի

FacebookTwitterOdnoklassnikiTelegramPrint
Լրահոս
Հանդիպում ԷՏԷՔ կուսակցութեան նորընտիր

ՀՅԴ Կիպրոսի Կոմիտէի պատուիրակութիւնը՝ բաղկացեալ Սիմոն Այնէճեանէն եւ Ռաֆֆի Մահտ

20 Նոյեմբեր 2026
Հարաւային Ամերիկայի Հայ դատի յանձնախու

Հարաւային Ամերիկայի Հայ Դատի Յանձնախումբը Նոյեմբեր 18-ին յարգանքի հանդիսութիւն

20 Նոյեմբեր 2026
Հայհոյանքը փաստի սով Է

Հայաստանի հանրապետութեան նոր Սահմանադրութեան ընդունման հարցը վերածուած է օրակա

20 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Առաջարկի Թաքուն Բաժինը Եւ Ժողո

Հայաստանի Հանրապետութեան վարչապետը թէ՛ Ազգային ժողովի եւ թէ՛ կառավարութեան նիս

20 Նոյեմբեր 2026
Նիւ Եորքի Հայութեան Միջամտութեամբ Վար

Նոյեմբեր 8ին, Մենհեթընի «Պոլինկ Կրին» զբօսայգիին մէջ՝ Ատրպէյճանի «Յաղթանակի օր

19 Նոյեմբեր 2026
Պրիւքսէլի երկար ու դժուարին ուղին

Եւրոմիութեան Հայաստանի անդամակցութիւնն ու մերձեցումը՝ նոյնիս՛կ ոլորապտոյտ եւ փ

19 Նոյեմբեր 2026
Դու պիտի գնաս, որ Հայաստանը մնա

ՀՅԴ Հայաստանի ԳՄ ներկայացուցիչ, ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Իշխան

19 Նոյեմբեր 2026
Պիլալ Էրտողանի Լիբանան Այցելութեան Վեր

ՀՅԴ Լիբանանի Հայ դատի մարմինը Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողանի որդիին` Պի

18 Նոյեմբեր 2026
Բագրատունի Ընդունեց Երկխօսութեան Ազգայ

ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ, Միջին Արեւելքի պատասխանատու եւ Հայկական երեսփոխանական պլոքի

18 Նոյեմբեր 2026
Հայաստանի թշնամիները երբեք գոհ չեն լին

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը սխալմամբ կարծում է, թե Ադրբեջանին և Թուրքիային շարուն

17 Նոյեմբեր 2026
Երեք տարի անց արցախյան հակամարտություն

Հայ դատի կենտրոնական խորհուրդն այսօր հրապարակել է իր «UNRESOLVED: The Conflict

17 Նոյեմբեր 2026
Այսօրվա լսումները պետք է դառնան ոչ թե

ՀՅԴ Բյուրոյի անդամ, ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր, ԱԺ Մարդու իրավունքն

16 Նոյեմբեր 2026
ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցությունը հրավիր

ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության նախաձեռնությամբ նոյեմբերի 16-ին կազմակերպվել էին

16 Նոյեմբեր 2026
Նիդերլանդների ՀՅԴ կառույցի հայտարարութ

2026 թվականի նոյեմբերի 5-ից 8-ը, Հայաստանի Հանրապետության իշխանությունը բռնազա

16 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Հայաստանը ՀԱՊԿ-ի խաչմերուկում

Մոսկւայում նոյեմբերի 11-ին կայացած Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

16 Նոյեմբեր 2026
Հաստատվել է «Հրայր Մարուխյան» հիմնադրա

Առաջադիմական հետազոտությունների եվրոպական հիմնադրամի (Foundation for European

14 Նոյեմբեր 2026
Ցեղասպանութիւնը ուրացողները եւ չՍփիւռք

Շուշիի մէջ Ալիեւ-Էրտողան տանդեմը կը տօնէ Քառասունչորսօրեայ պատերազմի յաղթանակը

14 Նոյեմբեր 2026
Արեւմտեան Գանատայի Հայ Դատի յանձնախում

ՎԱՆԳՈՒՎԸՐ.- Գանատայի Հայ Դատի յանձնախումբի Արեւմտեան շրջանի ներկայացուցիչներ Յ

13 Նոյեմբեր 2026
Խօսողին Լսող Է Պէտք

Մոսկուայի մէջ տեղի ունեցաւ ՀԱՊԿ-ի (Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

13 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Իրանեան Ուղերձներ` Սպառնական-Գ

Իրանի հոգեւոր պետի խորհրդականին եւ փոխնախագահին` Հայաստանի ուղղութեամբ կատարած

13 Նոյեմբեր 2026
Բոլոր Նյութերը
Հետեվեք մեզ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
Ստացեք մեր լուրերը էլ.փոստով
Loading
ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ Հասցե՝ ՀՀ, ք. Երևան, Մհեր Մկրտչյան 12/1 Հեռախոս՝ (+374) 10 52 17 65, (+374) 10 52 18 74 Էլ. փոստ՝ [email protected]
© ARF Dashnaktsutyun- ARMENIAN REVOLUTIONARY FEDERATION Website by Web Development Company