ՀՅԴ
Հայ Յեղափոխական Դաշնակցություն պաշտոնական կայք arfd.am
Skip to content
ՀՅԴ

ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ

ՊԱՇՏՈՆԱԿԱՆ ԿԱՅՔ

  • ՄԵՐ ՄԱՍԻՆ
    • Պատմություն
      • Պատմական ակնարկ
      • Կարևոր իրադարձություններ
      • գործիչներ
    • Ծրագիր
    • Կանոնագիր
    • Ընդհանուր ժողովներ
    • Կազմակերպական կառույց
      • ՀՅԴ Բյուրո
      • Հայաստան
        • Գերագույն մարմին
        • Տարածքային կառույցներ
        • ԱԺ խմբակցություն
        • ՀՅԴ-ն գործադիրում
      • Արցախ
      • Կազմակերպական շրջաններ
      • Երիտասարդական/ուսանողական
    • Հիմնարկներ և գրասենյակներ
    • Ուղեկից միություններ
    • Միջազգային համագործակցություն
  • ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
    • Լրահոս
    • Հայտարարություններ
    • Հոդվածներ
  • ՄԱՄՈՒԼ
    • «Դրօշակ» պաշտոնաթերթ
    • Լրատվամիջոցներ
  • ՇՏԵՄԱՐԱՆ
    • Գրադարան
    • Տեսադարան
    • Ձայնադարան
    • Լուսանկարներ
    • Թանգարան
    • Արխիվ
  • ՀԵՏԱԴԱՐՁ ԿԱՊ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
    • Դաս
    • Նոր
  1. ԳԼԽԱՎՈՐ ԷՋ
  2. ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
  • Հոդվածներ

Պատժամիջոցներ, Իրան, ԱՄՆ. անորոշ ելքով մեծ պարտիայի մեկնարկը տրված է

08 Նոյեմբեր 2018 Նոյեմբերի 5-ին Թեհրանում վաղուց էին սպասում: Դեռեւս գարնան սկզբին Իրանի իշխանությունների համար հստակ էր, որ Միջուկային համաձայնագրից ԱՄՆ-ի միակողմանի դուրս գալու մասին նախագահ Թրամփի որոշմանը հետեւելու է հակաիրանական պատժամիջոցների նոր փուլ, որին անհրաժեշտ է նախապատրաստվել:

Այնպես որ` նոյեմբերի 5-ն անակնկալի չբերեց ոչ երկրի իշխանություւններին, ոչ էլ հասարակությանը: Այս հանգամանքը հիմնականում պայմանավորված էր կառավարության նախաձեռնած որոշակի քայլերով, որոնք կոչված էին շուկայում եւ հասարակության շրջանում հետպատժամիջոցային առաջին շոկը եւ ցնցումները նվազագույնի հասցնելու:

Սա, իհարկե, դեռ սկիզբն է: Գլխավոր ինտրիգն, անշուշտ, այնտեղ է, թե Իրանի կառավարությանը կհաջողվի՞ արդյոք պահպանել տնտեսական հարաբերական կայունությունը՝ հնարավոր ցնցումները նվազագույնի հասցնելով, թե՞ ոչ: Հարցին պատասխանելու համար առաջին հերթին անհրաժեշտ է նախ ծանոթանալ ԱՄՆ-ի սահմանած նոր պատժամիջոցներին, պարզել, թե դրանք տեսանելի ապագայում ինչպիսի ազդեցություն կարող են ունենալ իրանական տնտեսության վրա:

Պատժամիջոցների առանցքն Իրանի տնտեսության ողնաշարը՝ նավթարդյունաբերության ոլորտն է: Դրանց վերջնանպատակը Իրանի նավթի վաճառքը զրոյի հասցնել է: Այդ նպատակով էլ թիրախում են հայտնվել բոլոր այն կառոյցները, որոնք ուղղակիորեն կոչված են սպասարկելու նավթարդյունաբերությունը`բանկային համակարգը, օդային եւ ծովային տրանսպորտը: Պատժամիջոցների ցուցակում են հայտնվել Իրանի գրեթե բոլոր բանկերն ու ֆինանսական կենտրոնները, գլխավոր ավիափոխադրողը՝ Iran Air ավիաընկերությունը, եւ ծովային բեռնափոխադրումների «Իրանի Իսլամական Հանրապետության նավային բեռնափոխադրումներ» (IRISL), նավթային տրանսպորտային հսկա` «Իրանական ազգային տանկերային ընկերություն» (NITC) կազմակերպությունները։ Ցուցակում ընդգրկվել են նաեւ IRISL-ի 65 դուստր-ընկերությունները եւ նրանց հետ կապված անձինք։ Ընդհանուր առմամբ՝ ԱՄՆ ֆիննախարարությունը պատժամիջոցներ է սահմանել Իրանի ավելի քան 700 ֆիզիկական անձանց, կազմակերպությունների, օդային եւ ծովային նավերի դեմ։

Հենց այս հանգամանքն էլ փորձագետներին ստիպում է ամենալավատեսական սցենարների դեպքում անգամ խիստ զգուշավոր մոտեցում դրսեւորել, միջնաժամկետ եւ երկարաժամկետ կտրվածքով, ԱՄՆ պատժամիջոցների նկատմամբ Իրանի տնտեսության, այսպես կոչված, իմունիտետի հզորության նկատմամբ: Չմոռանանք, որ ԱՄՆ պատժամիջոցների առաջին փուլի գործադրումից հետո, ընդամենը մի քանի ամսվա ընթացքում, իրանական ազգային արժույթը՝ ռիալը, արժեզրկվել է միանգամից 70%-ով, իսկ սղաճի ցուցանիշն աճել է՝ հասնելով 40%-ի: Հենց սա էլ կտրուկ նվազեցրել է հասարակության գնողականությունը՝ լուրջ դժգոհությունների պատճառ դառնալով:

ԱՄՆ նպատակը միանշանակ է` արտաքին եւ ներքին ճնշումների, տնտեսական փլուզման արդյունքում հասնել Իրանի վարչակազմի քաղաքականության` 180 աստիճանով շրջադարձի:

Բայց սա դեռ միայն ԱՄՆ-ի ցանկությունն ու մեդալիոնի ընդամենը մեկ կողմն է: Մյուս կողմն, անշուշտ, Իրանի ցանկությունն ու պատժամիջոցների դեմ պայքարելու հնարավորությունն է:

Չմոռանանք, որ նոյեմբերի 5-ին, ԱՄՆ պատժամիջոցներին ընդառաջ իր ելույթում, նախագահ Հասան Ռոհանին հայտարարեց, որ պաշտոնական Թեհրանը շրջանցելու է ԱՄՆ պատժամիջոցներն ու շարունակելու է վաճառել իր նավթը: Ոչ պակաս ուշագրավ ու կարեւոր էր նաեւ նրա ելույթի այն հատվածը, որում նա հստակորեն խոսեց Իրանի քաղաքական հաղթանակի մասին:

Հարց է առաջանում` ինչո՞վ էին պայմանավորված նախագահ Ռոհանիի նման հայտարարությունները: Հակընդդեմ ի՞նչ խաղաքարտեր է փորձում խաղարկել Իրանը:

Պատժամիջոցների վերաբերյալ հայտարարությանը զուգահեռ` Վաշինգտոնում հայտարարեցին, որ դրանք ժամանակավորապէս չեն վերաբերի Հունաստանին, Հնդկաստանին, Իտալիային, Թուրքիային, Հարավային Կորեային, Ճապոնիային, Չինաստանին եւ Թայվանին: Սա հենց այն կարեւոր գործոնն է, որը Թեհրանն համարում է իր գլխավոր հաղթաթուղթը՝ պատժամիջոցները շրջանցելու համար:

Սրանից բացի, չպետք է աչքաթող անենք կարեւոր եւս մեկ հանգամանք. Թրամփի վարչակազմի սահմանած պատժամիջոցները միանշանակորեն ագրեսիայի դրսեւորում են, որոնք որոշակիորեն հարվածում են նաեւ ԱՄՆ դաշնակիցների անմիջական շահերին: Դրանք ազդում են Թեհրանի հետ համագործակցող բոլոր երկրների եւ ընկերությունների շահերին, իսկ քիչ չեն հատկապես արեւմտաեվրոպական այն ընկերությունները, որոնք չեն ցանկանում զրկվել Իրանի խիստ հեռանկարային եւ շահութաբեր շուկայից:

Գրեթե միջազգային ցանկացած կազմակերպություն կամ ընկերություն այս կամ այն կերպ համագործակցում է ԱՄՆ-ի հետ, ուստի նման պատժամիջոցները պարզապես մարտահրավեր են նետում ԱՄՆ-ի գործընկերներին, իսկ Թեհրանը խիստ ռիսկային խաղադրույք է կատարել նաեւ այս գործոնի վրա: Վաշինգտոնը տեսանելի ապագայում նման վարքագծով կարող է կորցնել իր դաշնակիցների վստահությունը: Գործընթաց, որի մեկնարկն արդեն ուրվագծվում է:

Այս բարդ պայմաններն էլ խիստ անկանխատեսելի են դարձնում հակադիր երկու կողմերի՝ ԱՄՆ-ի եւ Իրանի համար անորոշ ելքով ձգվող այս հակամարտություւնը:

Մնում է հուսալ, որ հակամարտության մաշողական ընթացքը կողմերին կստիպի վերջապես առանց նախապայմանների մոտենալ բանակցությունների սեղանին: Դա միանշանակորեն բխում է երկու պետությունների անմիջական շահերից: Չմոռանանք, որ Իրանին իր կաթվածահար տնտեսությունը ոտքի հանելու, վաղուց արդեն մաշված ենթակառուցվածքներն արդիականացնելու եւ տնտեսական կայուն զարգացման պայմաններ ապահովելու համար օդի ու ջրի պես անհրաժեշտ է արտասահմանյան կապիտալի ներգրավումը, ինչը գրեթե բացառված է ներկա պայմաններում: Իսկ տարածաշրջանային հիմնախնդիրների կարգավորումն էլ ԱՄՆ-ի համար բացառված է առանց Իրանի անմիջական եւ ներգործուն մասնակցության:

Արամ Շահնազարյան
«alikonline»-ի պատասխանատու խմբագիր

FacebookTwitterOdnoklassnikiTelegramPrint
Լրահոս
Հանդիպում ԷՏԷՔ կուսակցութեան նորընտիր

ՀՅԴ Կիպրոսի Կոմիտէի պատուիրակութիւնը՝ բաղկացեալ Սիմոն Այնէճեանէն եւ Ռաֆֆի Մահտ

20 Նոյեմբեր 2026
Հարաւային Ամերիկայի Հայ դատի յանձնախու

Հարաւային Ամերիկայի Հայ Դատի Յանձնախումբը Նոյեմբեր 18-ին յարգանքի հանդիսութիւն

20 Նոյեմբեր 2026
Հայհոյանքը փաստի սով Է

Հայաստանի հանրապետութեան նոր Սահմանադրութեան ընդունման հարցը վերածուած է օրակա

20 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Առաջարկի Թաքուն Բաժինը Եւ Ժողո

Հայաստանի Հանրապետութեան վարչապետը թէ՛ Ազգային ժողովի եւ թէ՛ կառավարութեան նիս

20 Նոյեմբեր 2026
Նիւ Եորքի Հայութեան Միջամտութեամբ Վար

Նոյեմբեր 8ին, Մենհեթընի «Պոլինկ Կրին» զբօսայգիին մէջ՝ Ատրպէյճանի «Յաղթանակի օր

19 Նոյեմբեր 2026
Պրիւքսէլի երկար ու դժուարին ուղին

Եւրոմիութեան Հայաստանի անդամակցութիւնն ու մերձեցումը՝ նոյնիս՛կ ոլորապտոյտ եւ փ

19 Նոյեմբեր 2026
Դու պիտի գնաս, որ Հայաստանը մնա

ՀՅԴ Հայաստանի ԳՄ ներկայացուցիչ, ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Իշխան

19 Նոյեմբեր 2026
Պիլալ Էրտողանի Լիբանան Այցելութեան Վեր

ՀՅԴ Լիբանանի Հայ դատի մարմինը Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողանի որդիին` Պի

18 Նոյեմբեր 2026
Բագրատունի Ընդունեց Երկխօսութեան Ազգայ

ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ, Միջին Արեւելքի պատասխանատու եւ Հայկական երեսփոխանական պլոքի

18 Նոյեմբեր 2026
Հայաստանի թշնամիները երբեք գոհ չեն լին

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը սխալմամբ կարծում է, թե Ադրբեջանին և Թուրքիային շարուն

17 Նոյեմբեր 2026
Երեք տարի անց արցախյան հակամարտություն

Հայ դատի կենտրոնական խորհուրդն այսօր հրապարակել է իր «UNRESOLVED: The Conflict

17 Նոյեմբեր 2026
Այսօրվա լսումները պետք է դառնան ոչ թե

ՀՅԴ Բյուրոյի անդամ, ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր, ԱԺ Մարդու իրավունքն

16 Նոյեմբեր 2026
ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցությունը հրավիր

ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության նախաձեռնությամբ նոյեմբերի 16-ին կազմակերպվել էին

16 Նոյեմբեր 2026
Նիդերլանդների ՀՅԴ կառույցի հայտարարութ

2026 թվականի նոյեմբերի 5-ից 8-ը, Հայաստանի Հանրապետության իշխանությունը բռնազա

16 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Հայաստանը ՀԱՊԿ-ի խաչմերուկում

Մոսկւայում նոյեմբերի 11-ին կայացած Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

16 Նոյեմբեր 2026
Հաստատվել է «Հրայր Մարուխյան» հիմնադրա

Առաջադիմական հետազոտությունների եվրոպական հիմնադրամի (Foundation for European

14 Նոյեմբեր 2026
Ցեղասպանութիւնը ուրացողները եւ չՍփիւռք

Շուշիի մէջ Ալիեւ-Էրտողան տանդեմը կը տօնէ Քառասունչորսօրեայ պատերազմի յաղթանակը

14 Նոյեմբեր 2026
Արեւմտեան Գանատայի Հայ Դատի յանձնախում

ՎԱՆԳՈՒՎԸՐ.- Գանատայի Հայ Դատի յանձնախումբի Արեւմտեան շրջանի ներկայացուցիչներ Յ

13 Նոյեմբեր 2026
Խօսողին Լսող Է Պէտք

Մոսկուայի մէջ տեղի ունեցաւ ՀԱՊԿ-ի (Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

13 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Իրանեան Ուղերձներ` Սպառնական-Գ

Իրանի հոգեւոր պետի խորհրդականին եւ փոխնախագահին` Հայաստանի ուղղութեամբ կատարած

13 Նոյեմբեր 2026
Բոլոր Նյութերը
Հետեվեք մեզ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
Ստացեք մեր լուրերը էլ.փոստով
Loading
ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ Հասցե՝ ՀՀ, ք. Երևան, Մհեր Մկրտչյան 12/1 Հեռախոս՝ (+374) 10 52 17 65, (+374) 10 52 18 74 Էլ. փոստ՝ [email protected]
© ARF Dashnaktsutyun- ARMENIAN REVOLUTIONARY FEDERATION Website by Web Development Company