ՀՅԴ
Հայ Յեղափոխական Դաշնակցություն պաշտոնական կայք arfd.am
Skip to content
ՀՅԴ

ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ

ՊԱՇՏՈՆԱԿԱՆ ԿԱՅՔ

  • ՄԵՐ ՄԱՍԻՆ
    • Պատմություն
      • Պատմական ակնարկ
      • Կարևոր իրադարձություններ
      • գործիչներ
    • Ծրագիր
    • Կանոնագիր
    • Ընդհանուր ժողովներ
    • Կազմակերպական կառույց
      • ՀՅԴ Բյուրո
      • Հայաստան
        • Գերագույն մարմին
        • Տարածքային կառույցներ
        • ԱԺ խմբակցություն
        • ՀՅԴ-ն գործադիրում
      • Արցախ
      • Կազմակերպական շրջաններ
      • Երիտասարդական/ուսանողական
    • Հիմնարկներ և գրասենյակներ
    • Ուղեկից միություններ
    • Միջազգային համագործակցություն
  • ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
    • Լրահոս
    • Հայտարարություններ
    • Հոդվածներ
  • ՄԱՄՈՒԼ
    • «Դրօշակ» պաշտոնաթերթ
    • Լրատվամիջոցներ
  • ՇՏԵՄԱՐԱՆ
    • Գրադարան
    • Տեսադարան
    • Ձայնադարան
    • Լուսանկարներ
    • Թանգարան
    • Արխիվ
  • ՀԵՏԱԴԱՐՁ ԿԱՊ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
    • Դաս
    • Նոր
  1. ԳԼԽԱՎՈՐ ԷՋ
  2. ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
  • Հոդվածներ

Թուրքիան «ուտում է» Աջարիան, իսկ Ադրբեջանը Վրաստանը դարձնում է իր գաղութը

09 Նոյեմբեր 2021

Վրաստանի քաղաքական վերնախավը, կատարելով արևմտյան կուրատորների կամքը, շարունակում է մոլի ռուսատյաց լինել, բայց, միևնույն ժամանակ, չի նկատում, որ հանրապետության տարածքային ամբողջականությանը սպառնում է իր ամենամոտ «բարեկամներից» ու «դաշնակիցներից» բխող միանգամայն իրական վտանգը. գրում է EADaily-ն:

«Այսօր, մի շարք իրազեկ աղբյուրների համաձայն, վրացական այս տարածաշրջանի (Աջարիայի) թուրքերը ոչ միայն իրենց զգում են ինչպես տանը, այլեւ լրջորեն մտադիր են այն ինտեգրել Թուրքիային։ Այն, որ թուրքերը չեն պատրաստվում դրանով կանգ առնել, հաստատել է թուրք նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը, որն, Աջարիայից բացի, ելույթներում սկսել է հիշատակել Մեսխեթիան ու Ջավախքը։ Այս մարդը պատահական ոչինչ չի ասում։ Ակնհայտ է, որ նա ձեռնամուխ է եղել Ռուսական կայսրության կողմից ժամանակին օսմանցիներից խլված վրացական տարածքների վերադարձին։

Այն վտանգին, որին Վրաստանը ենթարկվում է արևմուտքից, կարելի է հանգիստ ավելացնել արևելքից եկող սպառնալիքը։ Ադրբեջանական կապիտալի ներթափանցումը վրացական տնտեսություն, Բաքվի քաղաքական ազդեցության աճը շատ քիչ է զիջում Թուրքիային։

Միխեիլ Սահակաշվիլին և «Միացյալ ազգային շարժումը» իրենց իշխանության օրոք ամեն ինչ արել են, որպեսզի թուրք-ադրբեջանական ազդեցությունը տնտեսության մեջ գերիշխող լինի։ Այսպես «ազգայինները» իբր պայքարել են Ռուսաստանի ազդեցության դեմ։ Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը, կարծես արձագանքելով Էրդողանին, իր ելույթներում բազմիցս հայտարարել է, որ ժամանակակից Վրաստանն ու Հայաստանը գտնվել են ադրբեջանական հողերի վրա։ Այս թեզը ամրագրված է Ադրբեջանի պատմության դպրոցական դասագրքերում։

Վրաստանի իշխանություններն, իրենց հերթին, ստիպված են հետհայացք գցել Ադրբեջանի իշխանություններին, երբ փորձում են ռազմավարական որոշումներ կայացնել։ Իսկ եթե Բաքվին ինչ-որ բան դուր չի գալիս, բավական է մեկ կոշտ պատասխան՝ դժգոհություն առաջացրած վրացական նախագիծը թաղելու համար։

Չնայած բարեկամության և եղբայրության մշտական հավաստիացումներին՝ Վրաստանի և Ադրբեջանի միջև կան մի շարք խնդիրներ։ Պատմական վրացական Սաինգիլո շրջանը Ադրբեջանի կազմում է, վրացական Քվեմո-Քարթլի շրջանում բնակչության մեծամասնությունը էթնիկ ադրբեջանցիներ են։ Ինգիլոյների հիմնական խնդիրն այն է, որ նրանց համար շատ դժվար է պահպանել իրենց ազգային ինքնությունը, իսկ ուծացման գործընթացը, որը կարելի է առանց մեծ չափազանցության բռնի կոչել, բավականին հեռուն է գնացել։ Իրավիճակն ինչ-որ կերպ փոխելու՝ վրացական իշխանությունների երկչոտ փորձերը գործնականում ոչ մի արդյունք չեն տվել։

Բոլորովին այլ է իրավիճակը Քվեմո-Քարթլիում և էթնիկ ադրբեջանցիների կոմպակտ բնակության այլ վայրերում։ Այստեղ ոչ մի ձուլման մասին խոսք լինել չի կարող։ Վրաստանում ադրբեջանցիների կոմպակտ բնակության վայրերում հաջողությամբ գործում են բազմաթիվ ադրբեջանական դպրոցներ։ Մառնեուլի փոքրիկ քաղաքում տեղի ունեցավ Հեյդար Ալիևի անվան վրաց-ադրբեջանական հումանիտար համալսարանի բացումը:

Ադրբեջանական պետական նավթագազային SOCAR ընկերությունը, որը փաստացի մենաշնորհ ունիլ վրացական էներգետիկ շուկայում, նպատակային ֆինանսական աջակցություն է ցուցաբերում ադրբեջանական բնակչությանը։ Վճարում են ուսանողների ուսման վարձը, օգնում կրթություն ստանալ Թուրքիայում կամ Ադրբեջանում, հոգում են հիվանդների բժշկական ծախսերի մի մասը։ SOCAR-ը Վրաստանի՝ ադրբեջանական ծագումով քաղաքացիներին հնարավորություն է տալիս գազի համար վճարելու արտոնյալ սակագնով։

Ինչպես Աջարիայում, այնպես էլ ադրբեջանցիների կոմպակտ բնակության վայրերում մզկիթներ են կառուցվում։ Ստեղծվել են բազմաթիվ հասարակական կազմակերպություններ, որոնք կրում են շատ խոսուն անուններ՝ «Վրաստանի թուրքերի համադաշնություն», «Վրաստանի ադրբեջանցիների ազգային ժողով», «Բորչալուի երիտթուրքերի միություն», «Վրաստանի թյուրք կանանց կոմիտե», «Գեյրյաթ» ժողովրդական շարժում, «Ահլի-Բեյթ» կրոնական հասարակությունը։ Գործում է «Ալգեթ» հեռուստաալիքը և Մառնեուլի համայնքի ռադիոն։

Ադրբեջանական բնակչության շրջանում ինտենսիվորեն մշակվում է այն միտքը, որ նրանք ապրում են ադրբեջանական հողերում։ Քայլ առ քայլ նման կարծիքը դառնում է գերիշխող։ ՀԿ-ների ներկայացուցիչները վիրավորվում են, երբ Քվեմո-Քարթլիի ադրբեջանցիներին սփյուռք են անվանում։ Մարդը, որը համարձակվում է դա ասել, անմիջապես ենթարկվում է կատաղի քննադատության։ Իրականում մի քանի դար առաջ Իրանի կառավարիչ Նադիր Շահը թյուրքական ցեղին վերաբնակեցրեց այս հողերում։ Իրենց օգտին փոխելով բնակչության ժողովրդագրական կազմը՝ եկվոր էթնոսն իրենով արեց վրացական տարածքները (սա վերաբերում է նաև Արևելյան Հայաստանին, ներառյալ՝ Արցախը` խմբ.)։

Հաշվի առնելով, որ քաղաքական ազդեցությունը հիմնված է ադրբեջանական կապիտալի հզոր տնտեսական դիրքերի վրա, որոնց ձեռքում են հյուրանոցների, ռեստորանների, սրճարանների, արդյունաբերական ձեռնարկությունների և նույնիսկ խաղատների ճնշող մեծամասնությունը, կարող ենք հանգիստ փաստել, որ Վրաստանի կառավարության դիրքերն այս տարածաշրջանում օրեցօր ավելի երերուն են դառնում:

Ադրբեջանը ձևականությունների հետևից չի ընկնում իր դաշնակցի հետ հարաբերություններում, որին հստակորեն տրվում է կրտսերի կարգավիճակ։ Դրա վառ հաստատումն է հին քրիստոնեական Դավիթ Գարեջի վանական համալիրի պատմությունը, որի մի մասը դեռ խորհրդային տարիներին միութենական հանրապետությունների սահմանների բացարձակ կամայական սահմանագծով հայտնվել է Ադրբեջանի տարածքում։ Թեև վրաց հասարակությունը չափազանց զգայուն է ազգային սրբավայրի մասնատման փաստի նկատմամբ, Ադրբեջանի իշխանությունները կտրականապես հրաժարվում են վերադարձնել վանական համալիրի այդ հատվածը՝ այնտեղ կազմակերպելով սեփական արգելոց «Քեշիքչիդաղը» և այն հռչակելով ադրբեջանական պատմական ժառանգություն։

Ղարաբաղյան վերջին պատերազմում հաջողության հետ կապված՝ Ադրբեջանի դիրքերը տարածաշրջանում նկատելիորեն ամրապնդվել են, իսկ Հայաստանը կորցրել է իր հավասարակշռող դերը Վրաստանի համար։ Նոր իրողությունները, անշուշտ, կազդեն Վրաստանի ռազմավարական դիրքերի վրա, որը, փորձելով պաշտպանել իր դիրքերը, ստիպված կլինի ավելի հաճախ համաձայնության գալ Բաքվի ու Անկարայի հետ։

Համաշխարհային պատմության զարգացման ընթացքը ցույց է տվել, որ անհնարին թվացող իրադարձություններն իրականություն են դառնում։ Վրացական քաղաքական վերնախավը վերջապես պետք է գիտակցի, որ Թուրքիայից Աջարիայի ֆորմալ դուրսբերումը հեռանկար է առաջիկա տարիների համար, և դրանից հետո կծագի վրացական պետության գոյատևման հարցը։ Մինչ վրացի քաղաքական գործիչները հույս են կապում իրենց հեռավոր արտերկրյա հովանավորի հետ, վիճում են Ռուսաստանի հետ և անձնուրաց թուլացնում սեփական պետությունը, Թուրքիան և Ադրբեջանը, զինված «Մեկ ժողովուրդ, երկու պետություն» գաղափարով, միավորվում են։ Իսկ Վրաստանն ու Հայաստանը ակնհայտորեն խոչընդոտ են նրանց ճանապարհին»:

Գեորգի Ասատիանի – https://eadaily.com/ru/news/2021/11/07/turciya-sedaet-adzhariyu-azerbaydzhan-prevrashchaet-gruziyu-v-svoyu-koloniyu (Eurasia Daily EADaily տեղեկատվական գործակալությունը ստեղծվել է 2015թ.Մոսկվայում և լուսաբանում է Եվրասիական տարածքում տեղի ունեցող քաղաքական, սոցիալ-տնտեսական գործընթացները:

yerkir.am

FacebookTwitterOdnoklassnikiTelegramPrint
Լրահոս
Հանդիպում ԷՏԷՔ կուսակցութեան նորընտիր

ՀՅԴ Կիպրոսի Կոմիտէի պատուիրակութիւնը՝ բաղկացեալ Սիմոն Այնէճեանէն եւ Ռաֆֆի Մահտ

20 Նոյեմբեր 2026
Հարաւային Ամերիկայի Հայ դատի յանձնախու

Հարաւային Ամերիկայի Հայ Դատի Յանձնախումբը Նոյեմբեր 18-ին յարգանքի հանդիսութիւն

20 Նոյեմբեր 2026
Հայհոյանքը փաստի սով Է

Հայաստանի հանրապետութեան նոր Սահմանադրութեան ընդունման հարցը վերածուած է օրակա

20 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Առաջարկի Թաքուն Բաժինը Եւ Ժողո

Հայաստանի Հանրապետութեան վարչապետը թէ՛ Ազգային ժողովի եւ թէ՛ կառավարութեան նիս

20 Նոյեմբեր 2026
Նիւ Եորքի Հայութեան Միջամտութեամբ Վար

Նոյեմբեր 8ին, Մենհեթընի «Պոլինկ Կրին» զբօսայգիին մէջ՝ Ատրպէյճանի «Յաղթանակի օր

19 Նոյեմբեր 2026
Պրիւքսէլի երկար ու դժուարին ուղին

Եւրոմիութեան Հայաստանի անդամակցութիւնն ու մերձեցումը՝ նոյնիս՛կ ոլորապտոյտ եւ փ

19 Նոյեմբեր 2026
Դու պիտի գնաս, որ Հայաստանը մնա

ՀՅԴ Հայաստանի ԳՄ ներկայացուցիչ, ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Իշխան

19 Նոյեմբեր 2026
Պիլալ Էրտողանի Լիբանան Այցելութեան Վեր

ՀՅԴ Լիբանանի Հայ դատի մարմինը Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողանի որդիին` Պի

18 Նոյեմբեր 2026
Բագրատունի Ընդունեց Երկխօսութեան Ազգայ

ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ, Միջին Արեւելքի պատասխանատու եւ Հայկական երեսփոխանական պլոքի

18 Նոյեմբեր 2026
Հայաստանի թշնամիները երբեք գոհ չեն լին

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը սխալմամբ կարծում է, թե Ադրբեջանին և Թուրքիային շարուն

17 Նոյեմբեր 2026
Երեք տարի անց արցախյան հակամարտություն

Հայ դատի կենտրոնական խորհուրդն այսօր հրապարակել է իր «UNRESOLVED: The Conflict

17 Նոյեմբեր 2026
Այսօրվա լսումները պետք է դառնան ոչ թե

ՀՅԴ Բյուրոյի անդամ, ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր, ԱԺ Մարդու իրավունքն

16 Նոյեմբեր 2026
ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցությունը հրավիր

ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության նախաձեռնությամբ նոյեմբերի 16-ին կազմակերպվել էին

16 Նոյեմբեր 2026
Նիդերլանդների ՀՅԴ կառույցի հայտարարութ

2026 թվականի նոյեմբերի 5-ից 8-ը, Հայաստանի Հանրապետության իշխանությունը բռնազա

16 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Հայաստանը ՀԱՊԿ-ի խաչմերուկում

Մոսկւայում նոյեմբերի 11-ին կայացած Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

16 Նոյեմբեր 2026
Հաստատվել է «Հրայր Մարուխյան» հիմնադրա

Առաջադիմական հետազոտությունների եվրոպական հիմնադրամի (Foundation for European

14 Նոյեմբեր 2026
Ցեղասպանութիւնը ուրացողները եւ չՍփիւռք

Շուշիի մէջ Ալիեւ-Էրտողան տանդեմը կը տօնէ Քառասունչորսօրեայ պատերազմի յաղթանակը

14 Նոյեմբեր 2026
Արեւմտեան Գանատայի Հայ Դատի յանձնախում

ՎԱՆԳՈՒՎԸՐ.- Գանատայի Հայ Դատի յանձնախումբի Արեւմտեան շրջանի ներկայացուցիչներ Յ

13 Նոյեմբեր 2026
Խօսողին Լսող Է Պէտք

Մոսկուայի մէջ տեղի ունեցաւ ՀԱՊԿ-ի (Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

13 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Իրանեան Ուղերձներ` Սպառնական-Գ

Իրանի հոգեւոր պետի խորհրդականին եւ փոխնախագահին` Հայաստանի ուղղութեամբ կատարած

13 Նոյեմբեր 2026
Բոլոր Նյութերը
Հետեվեք մեզ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
Ստացեք մեր լուրերը էլ.փոստով
Loading
ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ Հասցե՝ ՀՀ, ք. Երևան, Մհեր Մկրտչյան 12/1 Հեռախոս՝ (+374) 10 52 17 65, (+374) 10 52 18 74 Էլ. փոստ՝ [email protected]
© ARF Dashnaktsutyun- ARMENIAN REVOLUTIONARY FEDERATION Website by Web Development Company