ՀՅԴ
Հայ Յեղափոխական Դաշնակցություն պաշտոնական կայք arfd.am
Skip to content
ՀՅԴ

ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ

ՊԱՇՏՈՆԱԿԱՆ ԿԱՅՔ

  • ՄԵՐ ՄԱՍԻՆ
    • Պատմություն
      • Պատմական ակնարկ
      • Կարևոր իրադարձություններ
      • գործիչներ
    • Ծրագիր
    • Կանոնագիր
    • Ընդհանուր ժողովներ
    • Կազմակերպական կառույց
      • ՀՅԴ Բյուրո
      • Հայաստան
        • Գերագույն մարմին
        • Տարածքային կառույցներ
        • ԱԺ խմբակցություն
        • ՀՅԴ-ն գործադիրում
      • Արցախ
      • Կազմակերպական շրջաններ
      • Երիտասարդական/ուսանողական
    • Հիմնարկներ և գրասենյակներ
    • Ուղեկից միություններ
    • Միջազգային համագործակցություն
  • ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
    • Լրահոս
    • Հայտարարություններ
    • Հոդվածներ
  • ՄԱՄՈՒԼ
    • «Դրօշակ» պաշտոնաթերթ
    • Լրատվամիջոցներ
  • ՇՏԵՄԱՐԱՆ
    • Գրադարան
    • Տեսադարան
    • Ձայնադարան
    • Լուսանկարներ
    • Թանգարան
    • Արխիվ
  • ՀԵՏԱԴԱՐՁ ԿԱՊ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
    • Դաս
    • Նոր
  1. ԳԼԽԱՎՈՐ ԷՋ
  2. ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
  • Հոդվածներ

Թրքական խորհուրդ․․․ Արեւը արեւելքէն կը ծագի

20 Նոյեմբեր 2021

Հազիւ 12 տարուայ կեանք ունի այս խորհուրդը, որ քանի մը անունով կը ներկայացուի, ինչպէս՝ «թրքալեզու պետութիւններու համագործակցութեան խորհուրդ», «թրքական խորհուրդ», իսկ այժմ՝ «թրքալեզու պետութիւններու կազմակերպութիւն»։

Վերջին տարբերակը սկսաւ գործածուիլ Պոլսոյ մէջ Նոյեմբեր 12-ին տեղի ունեցած ութերորդ համագումարին, մասնակցութեամբ անդամ եւ հիւր երկիրներու։

Կազմակերպութեան այժմու ղեկավարը «սուլթան» Էրտողանն է, սակայն հետաքրքրականը այն է, որ այս հաւաքին մտայղացումը կատարած է Ղազախստանի նախագահ Նուրսուլթան Նազարպայեւ, 2006-ին։ Հիմնադրութեան վայրը՝ Նախիջեւան, արդէն իսկ յստակ եզրակացութիւններու կրնայ տանիլ ընթերցողը։ Թուրքիոյ կողքին, այս կազմակերպութեան անդամ երկիրներն են «Արեւելեան Թուրքիա»-ն կամ․․․ Ատրպէյճանը, Ղազախստանը, Ուզպեքիստանն ու Ղրղըզիստանը։

Հայութենէն խլուած հողի՝ Նախիջեւանի մէջ կայացած անդրանիկ ժողովով մը, Հոկտեմբեր 3, 2009-ին հիմնուած է այս կազմակերպութիւնը։ Վայր մը, ուր կարճ ատեն առաջ հարիւրաւոր խաչքարեր քանդուած էին ազերի զինուորներու կողմէ, պարզապէս հայկական հարուստ պատմութիւն մը ջնջելու համար երբեմնի հայահոծ շրջանէն։

Անարդարօրէն Ատրպէյճանի բռնակցուած եւ հայաթափուած Նախիջեւան մը, զոր այսօր ամէն գնով կը փորձեն «Զանգեզուրեան միջանցք»-ով միացնել Ատրպէյճանին։

Յստակ է այս կառոյցին մաս կազմող երկիրներուն աշխարհագրական դիրքը։ Լեզուական եւ խնամիական կապեր ու կամուրջներ հաստատելով՝ Էրտողան սկսած է զարգացնել համաթուրանական ուխտ մը, որ հետզհետէ նոր անդամներ ընդունելով եւ գաղափարներ առաջադրելով՝ պիտի տարածուի եւ տարբեր կերպար ստանայ, դուրս գալով տոհմիկ եւ լեզուաբանական նեղ կառոյցէն։

Նոյեմբեր 12-ին կայացած ժողովին, Էրտողան բեմահարթակ բարձրանալով՝ յստակօրէն եւ ամենայն համարձակութեամբ շեշտեց, թէ այս կազմակերպութեան հաստատ հիմերու վրայ դրուիլը, վերակազմաւորումն ու անուանափոխումը առիթ պիտի ընծայէ, որ այս միութիւնը աւելի ծաղկի։

Էրտողանի համար, այս թրքախօս երկիրները «պատմութիւն կերտած են» եւ «հազարամեակներ շարունակ, եղած են մշակոյթի եւ քաղաքակրթութեան կեդրոն»։ Այսպէս, մշակոյթը, լեզուն, քաղաքականութիւնն ու մինչեւ իսկ ապագայի կարեւորագոյն հարցերէն՝ կենսոլորտը իրարու միացնելով, Էրտողան տպաւորիչ ու միաժամանակ սովորական եւ Լափալիսեան իրականութիւն ցոլացնող եզրակացութեան մը յանգած է, յայտնելով․ «Արեւը կրկին արեւելքէն պիտի ծագի»։

Ուշագրաւ է, որ վերոյիշեալ երկիրներուն կողքին, երկու այլ երկիրներ՝ Թիւրքմենիստան եւ ․․․Հունգարիա ներկայ էին իբրեւ հրաւիրեալ-դիտորդ, յանձինս նախագահ Պերտի Մուհամետովի եւ վարչապետ Վիքթոր Օրպանի։
Քաղաքական տարբեր ոլորտներու մէջ են այս երկու դիտորդները։ Թիւրքմենիստանի նախագահը վերջերս բազմիցս շեշտեց, թէ մտադրած է միանալ այս կազմակերպութեան՝ միայն ու միայն իբրեւ լեզուական եւ մշակութային ժառանգութիւն, բայց հեռու՝ քաղաքական հաշիւներէ։

Արցախի վերջին պատերազմին, Թիւրքմենիստան պահեց իր չէզոքութիւնը եւ տեղի չտուաւ Անգարայի եւ Պաքուի ճնշումներուն առջեւ։

Հունգարիոյ պարագան իւրայատուկ է, նկատի ունենալով, որ մակիար (կամ մաճար) ցեղը դարեր առաջ Կեդրոնական Ասիայէն, Կովկասի վրայով հասած է Դանուբի ափերը եւ լեզուն մօտիկ է թրքերէնին։ Հոս տեղին է փակագիծ մը բանալ եւ յիշեցնել Ալիեւի մօտիկ գործակից՝ վարչապետ Օրպանի երկրին դերակատարութիւնը, երբ ՆԱԹՕ-ի մէկ հանդիպումին, հայրենի զինուոր Գուգէն Մարգարեանը կացինահարած եւ Պուտափեշթի մէջ բանտարկուած ազերի Ռամիլ Սաֆարովը նուէր տրուեցաւ Ատրպէյճանին եւ… դարձաւ ազգային հերոս։

Շարունակելով խօսիլ իր համաթուրանական երազներուն մասին, Էրտողան նոյնիսկ կը նշէ, թէ Կիպրոսի գրաւեալ մասն ալ պէտք է անդամակցի այս կազմակերպութեան։

…Արդեօք այս համագումարին եւ անոր մութ ծալքերուն մասին արձագանգներ լսուեցա՞ն, պիտի լսուի՞ն Հայաստանի Ազգային Ժողովի բեմէն, թէ՞ «Զանգեզուրի միջանցք»-ին նման, ՔՊ-ականները այս մէկն ալ արեւելքէն ծագող արեւին մէկ կիզիչ եւ կենսատու ճառագայթը պիտի նկատեն։

ՀԱՅՐԵՆԻՔ – Պոսթըն
Խմբագրական

hairenikweekly.com

FacebookTwitterOdnoklassnikiTelegramPrint
Լրահոս
Հանդիպում ԷՏԷՔ կուսակցութեան նորընտիր

ՀՅԴ Կիպրոսի Կոմիտէի պատուիրակութիւնը՝ բաղկացեալ Սիմոն Այնէճեանէն եւ Ռաֆֆի Մահտ

20 Նոյեմբեր 2026
Հարաւային Ամերիկայի Հայ դատի յանձնախու

Հարաւային Ամերիկայի Հայ Դատի Յանձնախումբը Նոյեմբեր 18-ին յարգանքի հանդիսութիւն

20 Նոյեմբեր 2026
Հայհոյանքը փաստի սով Է

Հայաստանի հանրապետութեան նոր Սահմանադրութեան ընդունման հարցը վերածուած է օրակա

20 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Առաջարկի Թաքուն Բաժինը Եւ Ժողո

Հայաստանի Հանրապետութեան վարչապետը թէ՛ Ազգային ժողովի եւ թէ՛ կառավարութեան նիս

20 Նոյեմբեր 2026
Նիւ Եորքի Հայութեան Միջամտութեամբ Վար

Նոյեմբեր 8ին, Մենհեթընի «Պոլինկ Կրին» զբօսայգիին մէջ՝ Ատրպէյճանի «Յաղթանակի օր

19 Նոյեմբեր 2026
Պրիւքսէլի երկար ու դժուարին ուղին

Եւրոմիութեան Հայաստանի անդամակցութիւնն ու մերձեցումը՝ նոյնիս՛կ ոլորապտոյտ եւ փ

19 Նոյեմբեր 2026
Դու պիտի գնաս, որ Հայաստանը մնա

ՀՅԴ Հայաստանի ԳՄ ներկայացուցիչ, ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Իշխան

19 Նոյեմբեր 2026
Պիլալ Էրտողանի Լիբանան Այցելութեան Վեր

ՀՅԴ Լիբանանի Հայ դատի մարմինը Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողանի որդիին` Պի

18 Նոյեմբեր 2026
Բագրատունի Ընդունեց Երկխօսութեան Ազգայ

ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ, Միջին Արեւելքի պատասխանատու եւ Հայկական երեսփոխանական պլոքի

18 Նոյեմբեր 2026
Հայաստանի թշնամիները երբեք գոհ չեն լին

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը սխալմամբ կարծում է, թե Ադրբեջանին և Թուրքիային շարուն

17 Նոյեմբեր 2026
Երեք տարի անց արցախյան հակամարտություն

Հայ դատի կենտրոնական խորհուրդն այսօր հրապարակել է իր «UNRESOLVED: The Conflict

17 Նոյեմբեր 2026
Այսօրվա լսումները պետք է դառնան ոչ թե

ՀՅԴ Բյուրոյի անդամ, ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր, ԱԺ Մարդու իրավունքն

16 Նոյեմբեր 2026
ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցությունը հրավիր

ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության նախաձեռնությամբ նոյեմբերի 16-ին կազմակերպվել էին

16 Նոյեմբեր 2026
Նիդերլանդների ՀՅԴ կառույցի հայտարարութ

2026 թվականի նոյեմբերի 5-ից 8-ը, Հայաստանի Հանրապետության իշխանությունը բռնազա

16 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Հայաստանը ՀԱՊԿ-ի խաչմերուկում

Մոսկւայում նոյեմբերի 11-ին կայացած Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

16 Նոյեմբեր 2026
Հաստատվել է «Հրայր Մարուխյան» հիմնադրա

Առաջադիմական հետազոտությունների եվրոպական հիմնադրամի (Foundation for European

14 Նոյեմբեր 2026
Ցեղասպանութիւնը ուրացողները եւ չՍփիւռք

Շուշիի մէջ Ալիեւ-Էրտողան տանդեմը կը տօնէ Քառասունչորսօրեայ պատերազմի յաղթանակը

14 Նոյեմբեր 2026
Արեւմտեան Գանատայի Հայ Դատի յանձնախում

ՎԱՆԳՈՒՎԸՐ.- Գանատայի Հայ Դատի յանձնախումբի Արեւմտեան շրջանի ներկայացուցիչներ Յ

13 Նոյեմբեր 2026
Խօսողին Լսող Է Պէտք

Մոսկուայի մէջ տեղի ունեցաւ ՀԱՊԿ-ի (Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

13 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Իրանեան Ուղերձներ` Սպառնական-Գ

Իրանի հոգեւոր պետի խորհրդականին եւ փոխնախագահին` Հայաստանի ուղղութեամբ կատարած

13 Նոյեմբեր 2026
Բոլոր Նյութերը
Հետեվեք մեզ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
Ստացեք մեր լուրերը էլ.փոստով
Loading
ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ Հասցե՝ ՀՀ, ք. Երևան, Մհեր Մկրտչյան 12/1 Հեռախոս՝ (+374) 10 52 17 65, (+374) 10 52 18 74 Էլ. փոստ՝ [email protected]
© ARF Dashnaktsutyun- ARMENIAN REVOLUTIONARY FEDERATION Website by Web Development Company