ՀՅԴ
Հայ Յեղափոխական Դաշնակցություն պաշտոնական կայք arfd.am
Skip to content
ՀՅԴ

ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ

ՊԱՇՏՈՆԱԿԱՆ ԿԱՅՔ

  • ՄԵՐ ՄԱՍԻՆ
    • Պատմություն
      • Պատմական ակնարկ
      • Կարևոր իրադարձություններ
      • գործիչներ
    • Ծրագիր
    • Կանոնագիր
    • Ընդհանուր ժողովներ
    • Կազմակերպական կառույց
      • ՀՅԴ Բյուրո
      • Հայաստան
        • Գերագույն մարմին
        • Տարածքային կառույցներ
        • ԱԺ խմբակցություն
        • ՀՅԴ-ն գործադիրում
      • Արցախ
      • Կազմակերպական շրջաններ
      • Երիտասարդական/ուսանողական
    • Հիմնարկներ և գրասենյակներ
    • Ուղեկից միություններ
    • Միջազգային համագործակցություն
  • ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
    • Լրահոս
    • Հայտարարություններ
    • Հոդվածներ
  • ՄԱՄՈՒԼ
    • «Դրօշակ» պաշտոնաթերթ
    • Լրատվամիջոցներ
  • ՇՏԵՄԱՐԱՆ
    • Գրադարան
    • Տեսադարան
    • Ձայնադարան
    • Լուսանկարներ
    • Թանգարան
    • Արխիվ
  • ՀԵՏԱԴԱՐՁ ԿԱՊ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
    • Դաս
    • Նոր
  1. ԳԼԽԱՎՈՐ ԷՋ
  2. ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
  • Հոդվածներ

Թուրքիոյ Հետ Յարաբերութիւններու Վտանգալից Կարգաւորում

21 Դեկտեմբեր 2021

Թուրքիոյ հետ Հայաստանի յարաբերութիւններու կարգաւորումը սոսկ երկու դրացի պետութիւններու յարաբերութիւններու կարգաւորում կարելի չէ համարել եւ խանդավառուիլ սահմաններու բացման ու տնտեսական ձեռքբերումներու պղտոր հեռանկարներով:

Թուրքիան Հայաստանի հետ իր յարաբերութիւններուն առումով ունի արիւնալի պատմութիւն, որ հիմնուած է թրքական ծաւալապաշտութեան եւ հայ ազգի իրաւունքներու մշտական անտեսման Թուրքիոյ ծանօթ մօտեցումներուն վրայ: Այս մօտեցումները տարիներու ընթացքին չեն փոխուած, այլ նոր ձեւ ստացած են պարզապէս:

Դրացի երկիրներու հետ յարաբերութիւններու բարելաւումը իւրաքանչիւր երկրի համար նշանակալից իմաստ ունի, բնականաբար, սակայն երբ այդ յարաբերութեան խզման պատմական պատճառները առկայ են, եւ Թուրքիոյ յարաբերութեան ոճը նոյնն է արցախեան վերջին պատերազմի Թուրքիոյ բացայայտ մասնակցութեան իսկ փաստով, քաղաքական ի՞նչ տրամաբանութեամբ կարելի է վստահելի յարաբերութիւններ մշակել ծաւալապաշտական քաղաքականութիւն վարող երկրի մը հետ:

Փորձենք ըմբռնել բարի դրացիութեան Թուրքիոյ տրամաբանութիւնը` յիշելով այլ երկիրներու հետ յարաբերութեան օրինակներ, աւելի լայն դիտանկիւնէ նայելու տարբեր կողմերու հետ թրքական նոյնանման քաղաքականութեան:

Թուրքիան իր դրացի շարք մը երկիրներու քայքայման ու տկարացման նպաստեց բարիդրացիական յարաբերութիւններու իսկ խաբկանքով:

Սուրիոյ հետ, օրինակ, Թուրքիան տարիներու լարուած յարաբերութիւնները կարգաւորեց, նոյնիսկ զանց առնուեցաւ երկու երկիրներու քաղաքացիներու երթեւեկութեան համար անցագիրներու օգտագործումը: Պահ մը Սուրիան հաւատաց թրքական բարի կամեցողութեան եւ իր սահմանները լայն բացաւ անոր դիմաց:

Այդ տարիներուն Թուրքիան լաւապէս սերտելով Սուրիոյ ընկերային դրուածքն ու ներքին հարցերը, ամէն ջանք թափեց` հրահրելու Սուրիոյ պատերազմը, պատերազմի ընթացքին սուրիական տարածքներ գրաւեց ու յաւակնեցաւ նոյնիսկ հասնիլ Հալէպ ու իր վերահսկողութեան տակ առնել ամբողջ նահանգը: Մինչեւ այսօր թրքական հրահրումով գործող ահաբեկչական խմբաւորումներ կը շարունակեն թալանել Սուրիոյ բերքն ու հարստութիւնները եւ Թուրքիա փոխադրել զանոնք բացայայտօրէն: Տակաւին չենք խօսիր Թուրքիոյ մէջ ապրող խաբուած ու խաղաքարտի վերածուած սուրիացի գաղթականներուն ներկայ խղճալի իրավիճակին եւ անոնց դէմ Թուրքիոյ ի գործ դրած ճնշումներուն մասին:

Թուրքիան նոյնպիսի յարաբերութիւններ զարգացուցած էր Վրաստանի հետ: Երկու երկիրներու յարաբերութիւններու կարգաւորման պատճառով Թուրքիայէն դէպի Ազրպէյճան հաղորդակցութեան ճամբաները կ՛անցնին Վրաստանէն: Հակառակ այս կարգաւորման, սակայն, նոյն Թուրքիան վերջերս բացայայտօրէն յայտարարեց ներկայ Վրաստանի տարածքներու գծով իր ախորժակներուն մասին` շեշտելով, որ Ախալքալաքը, Ախալցխան եւ Արտուինի շրջանը սուրբ հողեր են իրեն համար եւ վաղ թէ ուշ պիտի վերադարձուին Թուրքիոյ, միեւնոյն ատեն ան հրապարակ սկսաւ նետել Վրաստանի թրքական ծագում ունեցող մեսխեթցիներու հարցը ու անոնց հետ պատմական կապի կարեւորութիւնը:

Ներկայ պայմաններուն լոյսին տակ, Արցախի կորուստին մէջ Թուրքիոյ բացայայտ դերակատարութիւնն ու տարածաշրջանի շարք մը երկիրներու հետ Թուրքիոյ ծաւալապաշտական եւ կեղծ բարեկամական յարաբերութիւնները աչքաթող ընելով, Զանգեզուրի սահմանները իր ազդեցութեան գօտին դարձնելու յաւակնութիւնները չնկատելով, Ազրպէյճանի նախագահին Զանգեզուրը ազրպէյճանական հող համարելու յոխորտանքները լրջօրէն չսերտելով` ինչպիսի՞ վստահելի յարաբերութիւններ կարգաւորելու օրակարգ կը բացուի մեր երկրին ու ժողովուրդին դիմաց, եւ այդ օրակարգին ժողովրդային հողը պատրաստելու բեմագրութիւններ կը պատրաստուին:

Բարիդրացիական յարաբերութիւններ ձեւականօրէն կարգաւորելը Հայաստանի համար թրքական վտանգը կը մեղմացնէ՞ միթէ: Այդ վտանգը ինչպէ՞ս կարելի է անտեսել` իրապաշտ ըլլալով մէկտեղ:

Կասկած չունինք, որ Թուրքիան Հայաստանին ու հայութեան վրայ ճնշում բանեցնելու մէկէ աւելի գործօններ պիտի ունենայ յարաբերութիւններու կարգաւորման ու սահմաններու բացման առիթներու ընծայումով:

Պատմութիւնը վկայ է այս բոլորին, եւ որքան ալ գերպետութիւններ շահագրգռուած ըլլան յարաբերութիւններու կարգաւորմամբ, Հայաստանն ու հայութիւնը յանպատրաստից, առանց տնտեսական դաշտի մէջ օրէնքներ փոխելու, առանց այս կարգաւորման վտանգները համակողմանիօրէն քննելու` ականապատ ճանապարհ մը անցնելու կը պատրաստուին:

Նոյն այս օրակարգը յառաջ մղելով Արցախի չկարգաւորուած հարցը փակուած համարելու եւ դիւանագիտական ճիգերով պայքարելու անպատրաստակամութիւն ցուցաբերելու քաղաքական ուղղուածութիւնը, որ կամար կը կապէ հայաստանեան երկնքին վրայ, նոր պարտութիւններու նախանշանը ցոյց կու տայ իրաւացիօրէն:

Հայաստան իր ապահովութիւնը ամրագրելու համար, նախքան Թուրքիոյ հետ բարիդրացիական յարաբերութեան սին յոյսեր կապելը, հակաթրքական ճակատի մէկէ աւելի երկիրներու ու ժողովուրդներու հետ գործակցելու հորիզոնները սերտա՞ծ է միթէ:

Խմբագրական «Գանձասար»-ի
kantsasar.com

FacebookTwitterOdnoklassnikiTelegramPrint
Լրահոս
Հանդիպում ԷՏԷՔ կուսակցութեան նորընտիր

ՀՅԴ Կիպրոսի Կոմիտէի պատուիրակութիւնը՝ բաղկացեալ Սիմոն Այնէճեանէն եւ Ռաֆֆի Մահտ

20 Նոյեմբեր 2026
Հարաւային Ամերիկայի Հայ դատի յանձնախու

Հարաւային Ամերիկայի Հայ Դատի Յանձնախումբը Նոյեմբեր 18-ին յարգանքի հանդիսութիւն

20 Նոյեմբեր 2026
Հայհոյանքը փաստի սով Է

Հայաստանի հանրապետութեան նոր Սահմանադրութեան ընդունման հարցը վերածուած է օրակա

20 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Առաջարկի Թաքուն Բաժինը Եւ Ժողո

Հայաստանի Հանրապետութեան վարչապետը թէ՛ Ազգային ժողովի եւ թէ՛ կառավարութեան նիս

20 Նոյեմբեր 2026
Նիւ Եորքի Հայութեան Միջամտութեամբ Վար

Նոյեմբեր 8ին, Մենհեթընի «Պոլինկ Կրին» զբօսայգիին մէջ՝ Ատրպէյճանի «Յաղթանակի օր

19 Նոյեմբեր 2026
Պրիւքսէլի երկար ու դժուարին ուղին

Եւրոմիութեան Հայաստանի անդամակցութիւնն ու մերձեցումը՝ նոյնիս՛կ ոլորապտոյտ եւ փ

19 Նոյեմբեր 2026
Դու պիտի գնաս, որ Հայաստանը մնա

ՀՅԴ Հայաստանի ԳՄ ներկայացուցիչ, ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Իշխան

19 Նոյեմբեր 2026
Պիլալ Էրտողանի Լիբանան Այցելութեան Վեր

ՀՅԴ Լիբանանի Հայ դատի մարմինը Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողանի որդիին` Պի

18 Նոյեմբեր 2026
Բագրատունի Ընդունեց Երկխօսութեան Ազգայ

ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ, Միջին Արեւելքի պատասխանատու եւ Հայկական երեսփոխանական պլոքի

18 Նոյեմբեր 2026
Հայաստանի թշնամիները երբեք գոհ չեն լին

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը սխալմամբ կարծում է, թե Ադրբեջանին և Թուրքիային շարուն

17 Նոյեմբեր 2026
Երեք տարի անց արցախյան հակամարտություն

Հայ դատի կենտրոնական խորհուրդն այսօր հրապարակել է իր «UNRESOLVED: The Conflict

17 Նոյեմբեր 2026
Այսօրվա լսումները պետք է դառնան ոչ թե

ՀՅԴ Բյուրոյի անդամ, ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր, ԱԺ Մարդու իրավունքն

16 Նոյեմբեր 2026
ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցությունը հրավիր

ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության նախաձեռնությամբ նոյեմբերի 16-ին կազմակերպվել էին

16 Նոյեմբեր 2026
Նիդերլանդների ՀՅԴ կառույցի հայտարարութ

2026 թվականի նոյեմբերի 5-ից 8-ը, Հայաստանի Հանրապետության իշխանությունը բռնազա

16 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Հայաստանը ՀԱՊԿ-ի խաչմերուկում

Մոսկւայում նոյեմբերի 11-ին կայացած Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

16 Նոյեմբեր 2026
Հաստատվել է «Հրայր Մարուխյան» հիմնադրա

Առաջադիմական հետազոտությունների եվրոպական հիմնադրամի (Foundation for European

14 Նոյեմբեր 2026
Ցեղասպանութիւնը ուրացողները եւ չՍփիւռք

Շուշիի մէջ Ալիեւ-Էրտողան տանդեմը կը տօնէ Քառասունչորսօրեայ պատերազմի յաղթանակը

14 Նոյեմբեր 2026
Արեւմտեան Գանատայի Հայ Դատի յանձնախում

ՎԱՆԳՈՒՎԸՐ.- Գանատայի Հայ Դատի յանձնախումբի Արեւմտեան շրջանի ներկայացուցիչներ Յ

13 Նոյեմբեր 2026
Խօսողին Լսող Է Պէտք

Մոսկուայի մէջ տեղի ունեցաւ ՀԱՊԿ-ի (Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

13 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Իրանեան Ուղերձներ` Սպառնական-Գ

Իրանի հոգեւոր պետի խորհրդականին եւ փոխնախագահին` Հայաստանի ուղղութեամբ կատարած

13 Նոյեմբեր 2026
Բոլոր Նյութերը
Հետեվեք մեզ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
Ստացեք մեր լուրերը էլ.փոստով
Loading
ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ Հասցե՝ ՀՀ, ք. Երևան, Մհեր Մկրտչյան 12/1 Հեռախոս՝ (+374) 10 52 17 65, (+374) 10 52 18 74 Էլ. փոստ՝ [email protected]
© ARF Dashnaktsutyun- ARMENIAN REVOLUTIONARY FEDERATION Website by Web Development Company