ՊԵԿ նախագահ Դավիթ Անանյանի հայտարարությունը, թե 2020 թվականից եկամտային հարկի պոտենցիալ վճարող են դառնալու 18-65 տարեկան ՀՀ բոլոր քաղաքացիները, մեծ աղմուկ է բարձրացրել և քննարկումների առիթ է դարձել: Անանյանը հայտարարել էր, որ դրա առաջին քայլը պետք է լինի քաղաքացու կողմից սեփական եկամուտները պարտադիր հայտարարագրելը, ըստ որի կորոշվի՝ նա ունի՞ հարկման ենթակա եկամուտ, թե՝ ոչ:

ՀՅԴ Բյուրոյի տնտեսական հետազոտությունների գրասենյակի պատասխանատու, տնտեսագետ Սուրեն Պարսյանը Armdaily.am-ի հետ զրույցում նշեց, որ սկզբում պետք է խոսել այս գաղափարի ստեղծման պատճառների մասին.«Կառավարությունն առաջ բերեց համահարթեցված եկամտային հարկի գաղափարը, ըստ որի բոլոր անձինք պետք է վճարեն 23 տոկոսի չափով եկամտային հարկ: Դրա արդյունքում պետական բյուջե մուտքերը նվազելու են, քանի որ այժմ եկամտահարկն ավելի բարձր է, և այսպիսով բարձր եկամուտ ստացողները վճարելու են ավելի քիչ»:

Պարսյանի խոսքերով այդ բացը լրացնելու համար կառավարությունը մտածում է քայլեր: Իսկ հայտարարագրի ներկայացնելու պայմանը և մարդկանց տրանսֆերտները հարկելը սխալ է.«Հատկապես մեր երկրում, որտեղ հասարակության 1/3 մասը աղքատ է, և երկրորդ, կառավարությունը որևիցե ձևով չի նպաստում մարդկանց եկամուտների ավելացմանը: Եվ երրորդ, կառավարությունը խոսում է, որ մեր երկրում 40 տոկոս ստվեր կա, պետք է փորձել այս թվերը հարթեցնել, ոչ թե տրանսֆերտները հարկել կամ խեղճ ու կրակ ժողովրդին բերել հարկման դաշտ»:

Սոցիալական պետություն կառուցելու համար, Պարսյանը կարծում է, որ ավելի հարուստներն ավելի շատ պետք է վճարեն.«Մենք պետք է վերանայենք կամ հրաժարավենք նեոլիբերալ տնտեսական քաղաքականության մոդելից, որը տարիներ շարունակ իրականացվում է Հայաստանում: Փոխվում են կառավարությունները, բայց այդ մոդելը մնում է նույնը»:

Տնտեսագետն անդրադարձավ նաև այլ երկրներից ուղարկվող գումարների և դրանց հարկման թեմային.«Երբ կառավարությունն ասում է, որ արտերկրից եկող գումարները չեն հարկվելու, քանի որ արդեն այդ այլ երկրում հարկվում են, դա հնարավոր չէ ստուգել, քանի որ մեր հայրենակիցների մեծ մասն աշխատում է արտերկրում չգրանցված, կամ գրանցված լիելու դեպքում եկամուտները քիչ են ցույց տալիս: Եվ այսպիսով կառավարությունը չի կարող ապահովել հարկման ամբողջ բազան»:

Սուրեն Պարսյանի պնդմամբ սա ևս մեկ միջոց է պետական բյուջեն լցնելու՝ ի հաշիվ միջին և աղքատ խավի, քանի որ հարուստ խավը տրանսֆերտներ չեն ստանում: 2017 թվականին Հայաստանը 1,8 միլիարդ դոլարի տրանսֆետ է ունեցել:

Պարսյանի խոսքով կառավարության ցանկությունը այդ 1,8 միլիարդը հարկելն է.«Եթե կառավարությունը չի ցանկանում դա հարկել, ապա պետական բյուջեի այդ բացը կրկին մնում է: Իրենց հիմնական խնդիրը այն է, որ բյուջեի պակասորդը, որն առաջացել է՝ լցվի, և մենք 2020 թվականին 600 միլիոն դոլարի չափով վարկային պարտավորություններ ունենք մարելու, և արդեն ֆինանսների նախրարությունը, ըստ էության, փորձում է բոլորիս «գոտիները ձգի», որ այդ գումարներն ապահովի»։
Անյուտա Աթանեսյան