ՀՅԴ
Հայ Յեղափոխական Դաշնակցություն պաշտոնական կայք arfd.am
Skip to content
ՀՅԴ

ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ

ՊԱՇՏՈՆԱԿԱՆ ԿԱՅՔ

  • ՄԵՐ ՄԱՍԻՆ
    • Պատմություն
      • Պատմական ակնարկ
      • Կարևոր իրադարձություններ
      • գործիչներ
    • Ծրագիր
    • Կանոնագիր
    • Ընդհանուր ժողովներ
    • Կազմակերպական կառույց
      • ՀՅԴ Բյուրո
      • Հայաստան
        • Գերագույն մարմին
        • Տարածքային կառույցներ
        • ԱԺ խմբակցություն
        • ՀՅԴ-ն գործադիրում
      • Արցախ
      • Կազմակերպական շրջաններ
      • Երիտասարդական/ուսանողական
    • Հիմնարկներ և գրասենյակներ
    • Ուղեկից միություններ
    • Միջազգային համագործակցություն
  • ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
    • Լրահոս
    • Հայտարարություններ
    • Հոդվածներ
  • ՄԱՄՈՒԼ
    • «Դրօշակ» պաշտոնաթերթ
    • Լրատվամիջոցներ
  • ՇՏԵՄԱՐԱՆ
    • Գրադարան
    • Տեսադարան
    • Ձայնադարան
    • Լուսանկարներ
    • Թանգարան
    • Արխիվ
  • ՀԵՏԱԴԱՐՁ ԿԱՊ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
    • Դաս
    • Նոր
  1. ԳԼԽԱՎՈՐ ԷՋ
  2. ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
  • Հոդվածներ

Z

06 Փետրվար 2022

Անցնող շաբաթավերջին դրուեցայ անպայման գեղարուեստական ժապաւէն մը դիտելու առաջարկի մը դէմ յանդիման: Այդպիսի ախորժակներ երկար ատենէ ի վեր մարած են շատերու մօտ. նոյնը ի զօրու է իմ պարագային: Սակայն առաջարկողին կարելի չէր մերժել, մանաւանդ որ ֆիլմին ընտրանքը ե՛ս պիտի կատարէի: Կ’երեւի Հայաստանի ներկայ քաղաքական-հասարակական անցուդարձերու ազդեցութեան տակ միտքս գնաց Կոստաս Կավրասի նախորդ դարու վաթսունական թուականներու (1969) «Z» գլուխ գործոցին, որուն «գիրերու բաժին»ի (այդպէս կը կոչէնք ժապաւէնը, զայն պատրաստողներն ու դերասանները ներկայացնող սկզբնական մասը) վերջաւորութեան կը կարդայինք, թէ «ամէն նմանութիւն իրական դէպքերու, մահացած կամ կենդանի դէմքերու հետ պատահականութեան արդիւնք չէ»:

Նիւթը աւելի քան թափանցիկ կերպով կը վերաբերի նոյն տասնամեակի սկիզբը Թեսաղոնիկէի (Սելանիկ) մէջ Յունաստանի խորհրդարանի միջազգային խաղաղապաշտ շարժումի համակիր երեսփոխան՝ Գրիգորիս Լամպրաքիսի դաւադրօրէն կազմակերպուած սպանութեան. մանաւանդ՝ ոճիրին յաջորդող հետաքննութեան: Երիտասարդ հետաքննիչը (դերասան՝ Jean-Louis Trintignan), հակառակ բարձրաստիճան պետական այրերու եւ պաշտօնեաներու կողմէ գործադրուած բոլոր ճնշումներուն, անշեղ կերպով անսալով միայն իր իրաւաբանական խիղճին, հետաքննութեան աւարտին երեսփոխանի սպանութեան համար կ’ամբաստանէ ոստիկանապետն ու պետական սպասարկութիւններու այլ պաշտօնեաներ: Կ’ամբաստանուի փաստօրէն պետութիւնը:

Իրական կեանքին մէջ, հետաքննիչ երիտասարդ դատաւորը Խրիստոս Սարծետակիսն էր, որ երէկ կնքեց իր մահկանացուն՝ 93 տարեկան հասակին: Լամպրաքիսի ոճիրը պատահած էր 1963ի մայիսին. երկիրը այդ պատճառով իրար անցաւ, զանգուածային ցոյցեր եղան, վարչապետ Կոնստանտին Քարանալիս թագաւորական պալատին հետ իր անհամաձայնութեան պատճառով հրաժարեցաւ՝ ինքզինք Փարիզ աքսորելով: Դատը տեղի ունեցաւ 1966ի վերջաւորութեան, վճիռները արձակուեցան, պատասխանատուները ստացան իրենց պատիժները: Չորս ամիս ետք, 1967ի ապրիլ 21ին, խումբ մը գնդապետներ կատարեցին յաջող պետական հարուած մը. Խրիստոս Սարծետակիս պաշտօնանկ եղաւ, ձերբակալուեցաւ, ամիսներով բանտարկուեցաւ եւ, երբ տակաւին եւրոպական կոչուած արժէքները դեռ գոնէ եւրոպացիներուն կողմէ կը յարգուէին, եւրոպական խմբաւորումներու եւ հեղինակութիւններու պահանջով ազատ արձակուեցաւ:

Եօթ տարիներ անցան, երբ օգտագործելով զինուորական իշխանութեան Կիպրոսի մէջ կատարած ձախաւեր միջամտութիւն մը, թրքական բանակը ներխուժեց կղզի: Յունաստանի բանակայինները ճարահատ՝ քաղաքական ժամանակաւոր իշխանութիւն կազմելու համար Աթէնք հրաւիրեցին ինքնաքսորեալ Կոնստանտին Քարամանլիսը, որ երկիրը արագօրէն դրաւ ժողովրդավարացման հունի մէջ. վերջինիս երբեմնի ընդդիմադիրները սրամիտ բարձրացայնեցին՝ «լաւ որ ինքզինք Փարիզ աքսորեց եւ ոչ՝ Մատրիտ»: Սարծետակիս վերադարձաւ իրաւաբանական իր ասպարէզին: Նոր սահմադրութեամբ երկիրը դարձաւ տիպար խորհրդարանական հանրապետութիւն: Արագ գործընթացով Յունստան 1 յունուար 1981ին ընդունուեցաւ Եւրոպական Միութենէն ներս (Ֆրանսայի նախագահ Ժիսգար տ’Էսդեն կատակեց՝ «կարելի չէ Պղատոնը սպասման սրահին մէջ պահել»):

Երբ, հետագային, Կ.Քարամանլիս 1985ին հրաժարեցաւ Հանրապետութեան նախագահի պաշտօնէն, իր փոխարէն նախագահ ընտրուեցաւ բարձրաստիճան դատաւոր Խրիստոս Սարծետակիս: Իբրեւ երկրի նախագահ ան բծախնդիր կերպով յարգեց եւ ուրիշներու յարգել տուաւ երկրի գերագոյն օրէնքը՝ Սահմադրութիւնը. ինչպէս շուրջ քսանամեակ մը առաջ՝ քրէական օրէնքը:

Ներկայի Հանրապետութեան նախագահուհի՝ անցեալին նոյնպէս բարձրաստիճան դատաւոր Տիկին Էկատերինի Սաքելարոփուլու 4 փետրուարին հետեւեալ գնահատանը տուաւ հանգուցեալին մասին. «Արդարադատութեան անարատ գործիչ մը, որ երկրի եւ անոր ժողովրդավարութեան համար դժուար ժամանակներու մէջ, Գրիգորիս Լամպրաքիսի սպանութեան պարագան իբրեւ հետաքննիչ ստանձնելով, օրինակելի անկախութեամբ եւ արդարադատական բարոյականով գործեց, իր կեցուածքին համար ծանր գին վճարելով զինուորական բռնատիրութեան տարիներուն»։

Մեր օրերուն, եւ ոչ միայն մեր օրերուն, իրաւամբ կը քննադատուի իշխանաւորներու կամայականութեամբ եւ այլ՝ անարտօնելի պատրուակներով յատկապէս ընդդիմադիրներու ձերբակալութիւններով ու կալանաւորումով զբաղած ՀՀ Արդարադատութիւնը:

Սակայն միաժամանակ կան նաեւ քաջարի Սարծետակիսները, որոնք նուիրումով եւ իրենց ու իրենց հարազատներու կեանքը դժուարացնելով, իրենց ազնւութեան, արդարամտութեան, խղճամիտ գիտակցութեան եւ նոյնանման ստորոգելիներու բարձրագոյն աստիճանով կու տան իրենց արդար, հետեւաբար՝ յուսադրիչ վճիռները: Վստահ չեմ, որ այլուր, նոյն պայմաններու մէջ, այդպիսիներու համեմատութիւնը աւելի բարձր ըլլայ: Մեր երկրէն գլխաւոր բացական այդպիսի որակաւորներու հանդէպ քաջալերանքի բարձրաձայն աղաղակող հասարակութիւնն է, որ թիկունք հանդսանալով անոնց, անոնց յարատեւութիւնը ապահովէ:

Դատաւորներու այդ խաւը յոյս է: Բայց մենք ժամանակ ունի՞նք կորսնցնելու: Կը կասկածիմ:

Մկրտիչ Մկրտիչեան

FacebookTwitterOdnoklassnikiTelegramPrint
Լրահոս
Հանդիպում ԷՏԷՔ կուսակցութեան նորընտիր

ՀՅԴ Կիպրոսի Կոմիտէի պատուիրակութիւնը՝ բաղկացեալ Սիմոն Այնէճեանէն եւ Ռաֆֆի Մահտ

20 Նոյեմբեր 2026
Հարաւային Ամերիկայի Հայ դատի յանձնախու

Հարաւային Ամերիկայի Հայ Դատի Յանձնախումբը Նոյեմբեր 18-ին յարգանքի հանդիսութիւն

20 Նոյեմբեր 2026
Հայհոյանքը փաստի սով Է

Հայաստանի հանրապետութեան նոր Սահմանադրութեան ընդունման հարցը վերածուած է օրակա

20 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Առաջարկի Թաքուն Բաժինը Եւ Ժողո

Հայաստանի Հանրապետութեան վարչապետը թէ՛ Ազգային ժողովի եւ թէ՛ կառավարութեան նիս

20 Նոյեմբեր 2026
Նիւ Եորքի Հայութեան Միջամտութեամբ Վար

Նոյեմբեր 8ին, Մենհեթընի «Պոլինկ Կրին» զբօսայգիին մէջ՝ Ատրպէյճանի «Յաղթանակի օր

19 Նոյեմբեր 2026
Պրիւքսէլի երկար ու դժուարին ուղին

Եւրոմիութեան Հայաստանի անդամակցութիւնն ու մերձեցումը՝ նոյնիս՛կ ոլորապտոյտ եւ փ

19 Նոյեմբեր 2026
Դու պիտի գնաս, որ Հայաստանը մնա

ՀՅԴ Հայաստանի ԳՄ ներկայացուցիչ, ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Իշխան

19 Նոյեմբեր 2026
Պիլալ Էրտողանի Լիբանան Այցելութեան Վեր

ՀՅԴ Լիբանանի Հայ դատի մարմինը Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողանի որդիին` Պի

18 Նոյեմբեր 2026
Բագրատունի Ընդունեց Երկխօսութեան Ազգայ

ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ, Միջին Արեւելքի պատասխանատու եւ Հայկական երեսփոխանական պլոքի

18 Նոյեմբեր 2026
Հայաստանի թշնամիները երբեք գոհ չեն լին

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը սխալմամբ կարծում է, թե Ադրբեջանին և Թուրքիային շարուն

17 Նոյեմբեր 2026
Երեք տարի անց արցախյան հակամարտություն

Հայ դատի կենտրոնական խորհուրդն այսօր հրապարակել է իր «UNRESOLVED: The Conflict

17 Նոյեմբեր 2026
Այսօրվա լսումները պետք է դառնան ոչ թե

ՀՅԴ Բյուրոյի անդամ, ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր, ԱԺ Մարդու իրավունքն

16 Նոյեմբեր 2026
ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցությունը հրավիր

ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության նախաձեռնությամբ նոյեմբերի 16-ին կազմակերպվել էին

16 Նոյեմբեր 2026
Նիդերլանդների ՀՅԴ կառույցի հայտարարութ

2026 թվականի նոյեմբերի 5-ից 8-ը, Հայաստանի Հանրապետության իշխանությունը բռնազա

16 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Հայաստանը ՀԱՊԿ-ի խաչմերուկում

Մոսկւայում նոյեմբերի 11-ին կայացած Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

16 Նոյեմբեր 2026
Հաստատվել է «Հրայր Մարուխյան» հիմնադրա

Առաջադիմական հետազոտությունների եվրոպական հիմնադրամի (Foundation for European

14 Նոյեմբեր 2026
Ցեղասպանութիւնը ուրացողները եւ չՍփիւռք

Շուշիի մէջ Ալիեւ-Էրտողան տանդեմը կը տօնէ Քառասունչորսօրեայ պատերազմի յաղթանակը

14 Նոյեմբեր 2026
Արեւմտեան Գանատայի Հայ Դատի յանձնախում

ՎԱՆԳՈՒՎԸՐ.- Գանատայի Հայ Դատի յանձնախումբի Արեւմտեան շրջանի ներկայացուցիչներ Յ

13 Նոյեմբեր 2026
Խօսողին Լսող Է Պէտք

Մոսկուայի մէջ տեղի ունեցաւ ՀԱՊԿ-ի (Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

13 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Իրանեան Ուղերձներ` Սպառնական-Գ

Իրանի հոգեւոր պետի խորհրդականին եւ փոխնախագահին` Հայաստանի ուղղութեամբ կատարած

13 Նոյեմբեր 2026
Բոլոր Նյութերը
Հետեվեք մեզ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
Ստացեք մեր լուրերը էլ.փոստով
Loading
ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ Հասցե՝ ՀՀ, ք. Երևան, Մհեր Մկրտչյան 12/1 Հեռախոս՝ (+374) 10 52 17 65, (+374) 10 52 18 74 Էլ. փոստ՝ [email protected]
© ARF Dashnaktsutyun- ARMENIAN REVOLUTIONARY FEDERATION Website by Web Development Company