ՀՅԴ
Հայ Յեղափոխական Դաշնակցություն պաշտոնական կայք arfd.am
Skip to content
ՀՅԴ

ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ

ՊԱՇՏՈՆԱԿԱՆ ԿԱՅՔ

  • ՄԵՐ ՄԱՍԻՆ
    • Պատմություն
      • Պատմական ակնարկ
      • Կարևոր իրադարձություններ
      • գործիչներ
    • Ծրագիր
    • Կանոնագիր
    • Ընդհանուր ժողովներ
    • Կազմակերպական կառույց
      • ՀՅԴ Բյուրո
      • Հայաստան
        • Գերագույն մարմին
        • Տարածքային կառույցներ
        • ԱԺ խմբակցություն
        • ՀՅԴ-ն գործադիրում
      • Արցախ
      • Կազմակերպական շրջաններ
      • Երիտասարդական/ուսանողական
    • Հիմնարկներ և գրասենյակներ
    • Ուղեկից միություններ
    • Միջազգային համագործակցություն
  • ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
    • Լրահոս
    • Հայտարարություններ
    • Հոդվածներ
  • ՄԱՄՈՒԼ
    • «Դրօշակ» պաշտոնաթերթ
    • Լրատվամիջոցներ
  • ՇՏԵՄԱՐԱՆ
    • Գրադարան
    • Տեսադարան
    • Ձայնադարան
    • Լուսանկարներ
    • Թանգարան
    • Արխիվ
  • ՀԵՏԱԴԱՐՁ ԿԱՊ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
    • Դաս
    • Նոր
  1. ԳԼԽԱՎՈՐ ԷՋ
  2. ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Ակնարկ. Ինքնորոշման Իրաւունքը` Ուշադրութեան Յանձնելէն Եւ Դերակատարութեան Ճանաչումէն Առաջ

24 Մայիս 2022

Պրիւքսելի մէջ կայացած եռակողմ հանդիպումէն ետք կատարուած յայտարարութիւնը ըստ էութեան վերստին արծարծած է 9 նոյեմբերի հրադադարի համաձայնութեան 9-րդ կէտը. ամփոփ` տարածաշրջանային ապաշրջափակում:

Միջնորդական մրցապայքարը կը շարունակուի Պրիւքսելի եւ Մոսկուայի միջեւ: Յայտարարութեան մէջ Մոսկուայէն հնչած յայտարարութիւններուն ուղղութեամբ հակասութիւն չկայ. տարածաշրջանային ապաշրջափակումը կամ սահմանազատումն ու սահմանագծումը ընդհանուր առաջադրանք է: Խնդիրը ազդեցութիւններու կիրարկման եւ տարածման վրայ կը կեդրոնանայ:

Եւրոպական խորհուրդի նախագահին կատարած յայտարարութեան ամէնէն ուշագրաւ բաժինը, որ ի տարբերութիւն նախկին յայտարարութիւններուն կ՛առանձնանայ, հետեւեալն է.

«Ես երկու ղեկավարներուն էլ շեշտեցի` անհրաժեշտ է, որ ուշադրութիւն դարձնեն էթնիկ հայ բնակչութեան իրաւունքներուն եւ անվտանգութեան Ղարաբաղի մէջ»:

Հայ բնակչութեան իրաւունքներուն սկզբունքով եւ իրաւականօրէն առաջնային կերպով մաս կը կազմէ ինքնորոշումը: Խնամքով շրջանցուած է ինքնորոշման իրաւունք իրաւաեզրոյթը: «Անվտանգութեան» եզրի շեշտադրումը կը խօսի հայութեան ապահովութիւնը երաշխաւորելու հրամայականին մասին: Գուցէ լռելեայն` կարգավիճակին, որ անպայման անկախութիւն չ՛ենթադրեր այս պարագային:

Բնակչութեան անվտանգութիւնը կ՛երաշխաւորեն Ռուսիոյ դաշնութեան խաղաղապահ ուժերը: Հիմա կոչ կ՛ըլլայ Պրիւքսելի կողմէ անտանգութեան հարցին վրայ ուշադրութիւն կեդրոնացնելու: Պրիւքսել-Մոսկուա ներկայ լարուած յարաբերութիւններուն մէջ անվտանգութեան խնդիրին վրայ ուշադրութիւն կեդրոնացնելը զանազան մեկնաբանութիւններու դուռ կը բանայ:

Եւ եթէ միւս հարցերուն առումով սահմանազատումէն մինչեւ խաղաղութեան պայմանագիր, անցնելով ռազմագերիներու եւ ականազերծման թղթածրարներէն կամ տարածաշրջանային ապաշրջափակումէն Մոսկուայէն եւ Պրիւքսելէն հնչած յայտարարութիւններուն եւ կոչերուն միջեւ ակներեւ հակասութիւն չ՛երեւիր, ապա անվտանգութեան խնդիրին ուղղութեամբ ներկայ աշխարհաքաղաքական իրավիճակէն թելադրուած սուր հակասական ընկալումներ կրնան դրսեւորուիլ:

Այլապէս ալ կայ կարեւոր զուգահեռ. յիշենք, Հայաստանի մէջ Միացեալ Նահանգներու դեսպանին յայտարարութիւնը` «Ժողովուրդներու ինքնորոշման իրաւունքը առանցքային գործօն է, սակայն այս նպատակին հասնելու համար միջազգայնօրէն ճանչցուած միակ սկզբունքը չէ, իսկ հակամարտութեան համապարփակ կարգաւորման պարունակին մէջ Միացեալ Նահանգները` իբրեւ ԵԱՀԿ-ի Մինսքի խմբակի համանախագահ, կը ճանչնայ Արցախի բնակչութեան դերակատարութիւնը իր ապագան որոշելու հարցին մէջ»:

Ինքնորոշման իրաւունքին միակ գործօնը չըլլալու տեսակէտը ուղղակի կը վերաբերի տարածքային ամբողջականութեան սկզբունքին: Արցախի բնակչութեան դերակատարութեան շեշտումը` իր ապագան ճշդելու առումով ինքնորոշման իրաւունքի պարզաբանման համազօր է: Այստեղ տարբեր երանգաւորումներ կան: Կը յիշուի ինքնորոշման իրաւունքի սկզբունքը, որ միակը չէ. բայց մանաւանդ կը յիշուի ԵԱՀԿ-ի Մինսքի խմբակի ձեւաչափը, որուն հիմնարար սկզբունքներէն կը կազմէ ինքնորոշման իրաւունքը:

Պրիւքսելի եւ Ուաշինկթընի ներկայացուցիչներուն կատարած յայտարարութիւններուն միջեւ կան երանգային տարբերութիւններ: Պրիւքսելը խուսափած է ԵԱՀԿ-ին յղում կատարելէ եւ խնամքով շրջանցած ինքնորոշման իրաւունքի միջազգային սկզբունքը: Ամերիկացի դեսպանը ԵԱՀԿ-ի իբրեւ անդամ պետութիւն կը յիշէ ձեւաչափը, կը շեշտէ, Արցախի բնակչութեան դերակատարութիւնը յարգելու անհրաժեշտութիւնը, միաժամանակ կը շեշտէ, որ ինքնորոշումը միակ գործօնը չէ:

Երկու պարագաներուն սակայն Հայաստան-Ազրպէյճան յարաբերութիւններու հաստատման գաղափարը առկայ է: Պրիւքսելը կը խօսի խաղաղութեան համաձայնագիրի նախապատրաստական փուլին մասին, իսկ Միացեալ Նահանգներու դեսպանը` հակամարտութեան համապարփակ կարգաւորման:

Այս բոլորը սակայն մշուշոտ են: Կարգաւորումէն առաջ կարգավիճակի ճշդումը անհրաժեշտ է: Իսկ կարգավիճակը արդէն ճշդած է Արցախի բնակչութիւնը միջազգային իրաւաչափութեան համահունչ ինքնորոշուելով եւ հանրաքուէարկելով: Այդ իրաւունքի գործադրութեամբ միայն կը պայմանաւորուին իրաւունքներուն ուշադրութիւն դարձնելու պրիւքսելեան կոչը կամ բնակչութեան դերակատարութեան ճանաչումի ամերիկեան մօտեցումը:

«Ա.»

aztagdaily.com

FacebookTwitterOdnoklassnikiTelegramPrint
Լրահոս
Հանդիպում ԷՏԷՔ կուսակցութեան նորընտիր

ՀՅԴ Կիպրոսի Կոմիտէի պատուիրակութիւնը՝ բաղկացեալ Սիմոն Այնէճեանէն եւ Ռաֆֆի Մահտ

20 Նոյեմբեր 2026
Հարաւային Ամերիկայի Հայ դատի յանձնախու

Հարաւային Ամերիկայի Հայ Դատի Յանձնախումբը Նոյեմբեր 18-ին յարգանքի հանդիսութիւն

20 Նոյեմբեր 2026
Հայհոյանքը փաստի սով Է

Հայաստանի հանրապետութեան նոր Սահմանադրութեան ընդունման հարցը վերածուած է օրակա

20 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Առաջարկի Թաքուն Բաժինը Եւ Ժողո

Հայաստանի Հանրապետութեան վարչապետը թէ՛ Ազգային ժողովի եւ թէ՛ կառավարութեան նիս

20 Նոյեմբեր 2026
Նիւ Եորքի Հայութեան Միջամտութեամբ Վար

Նոյեմբեր 8ին, Մենհեթընի «Պոլինկ Կրին» զբօսայգիին մէջ՝ Ատրպէյճանի «Յաղթանակի օր

19 Նոյեմբեր 2026
Պրիւքսէլի երկար ու դժուարին ուղին

Եւրոմիութեան Հայաստանի անդամակցութիւնն ու մերձեցումը՝ նոյնիս՛կ ոլորապտոյտ եւ փ

19 Նոյեմբեր 2026
Դու պիտի գնաս, որ Հայաստանը մնա

ՀՅԴ Հայաստանի ԳՄ ներկայացուցիչ, ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Իշխան

19 Նոյեմբեր 2026
Պիլալ Էրտողանի Լիբանան Այցելութեան Վեր

ՀՅԴ Լիբանանի Հայ դատի մարմինը Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողանի որդիին` Պի

18 Նոյեմբեր 2026
Բագրատունի Ընդունեց Երկխօսութեան Ազգայ

ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ, Միջին Արեւելքի պատասխանատու եւ Հայկական երեսփոխանական պլոքի

18 Նոյեմբեր 2026
Հայաստանի թշնամիները երբեք գոհ չեն լին

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը սխալմամբ կարծում է, թե Ադրբեջանին և Թուրքիային շարուն

17 Նոյեմբեր 2026
Երեք տարի անց արցախյան հակամարտություն

Հայ դատի կենտրոնական խորհուրդն այսօր հրապարակել է իր «UNRESOLVED: The Conflict

17 Նոյեմբեր 2026
Այսօրվա լսումները պետք է դառնան ոչ թե

ՀՅԴ Բյուրոյի անդամ, ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր, ԱԺ Մարդու իրավունքն

16 Նոյեմբեր 2026
ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցությունը հրավիր

ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության նախաձեռնությամբ նոյեմբերի 16-ին կազմակերպվել էին

16 Նոյեմբեր 2026
Նիդերլանդների ՀՅԴ կառույցի հայտարարութ

2026 թվականի նոյեմբերի 5-ից 8-ը, Հայաստանի Հանրապետության իշխանությունը բռնազա

16 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Հայաստանը ՀԱՊԿ-ի խաչմերուկում

Մոսկւայում նոյեմբերի 11-ին կայացած Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

16 Նոյեմբեր 2026
Հաստատվել է «Հրայր Մարուխյան» հիմնադրա

Առաջադիմական հետազոտությունների եվրոպական հիմնադրամի (Foundation for European

14 Նոյեմբեր 2026
Ցեղասպանութիւնը ուրացողները եւ չՍփիւռք

Շուշիի մէջ Ալիեւ-Էրտողան տանդեմը կը տօնէ Քառասունչորսօրեայ պատերազմի յաղթանակը

14 Նոյեմբեր 2026
Արեւմտեան Գանատայի Հայ Դատի յանձնախում

ՎԱՆԳՈՒՎԸՐ.- Գանատայի Հայ Դատի յանձնախումբի Արեւմտեան շրջանի ներկայացուցիչներ Յ

13 Նոյեմբեր 2026
Խօսողին Լսող Է Պէտք

Մոսկուայի մէջ տեղի ունեցաւ ՀԱՊԿ-ի (Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

13 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Իրանեան Ուղերձներ` Սպառնական-Գ

Իրանի հոգեւոր պետի խորհրդականին եւ փոխնախագահին` Հայաստանի ուղղութեամբ կատարած

13 Նոյեմբեր 2026
Բոլոր Նյութերը
Հետեվեք մեզ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
Ստացեք մեր լուրերը էլ.փոստով
Loading
ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ Հասցե՝ ՀՀ, ք. Երևան, Մհեր Մկրտչյան 12/1 Հեռախոս՝ (+374) 10 52 17 65, (+374) 10 52 18 74 Էլ. փոստ՝ [email protected]
© ARF Dashnaktsutyun- ARMENIAN REVOLUTIONARY FEDERATION Website by Web Development Company