ՀՅԴ
Հայ Յեղափոխական Դաշնակցություն պաշտոնական կայք arfd.am
Skip to content
ՀՅԴ

ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ

ՊԱՇՏՈՆԱԿԱՆ ԿԱՅՔ

  • ՄԵՐ ՄԱՍԻՆ
    • Պատմություն
      • Պատմական ակնարկ
      • Կարևոր իրադարձություններ
      • գործիչներ
    • Ծրագիր
    • Կանոնագիր
    • Ընդհանուր ժողովներ
    • Կազմակերպական կառույց
      • ՀՅԴ Բյուրո
      • Հայաստան
        • Գերագույն մարմին
        • Տարածքային կառույցներ
        • ԱԺ խմբակցություն
        • ՀՅԴ-ն գործադիրում
      • Արցախ
      • Կազմակերպական շրջաններ
      • Երիտասարդական/ուսանողական
    • Հիմնարկներ և գրասենյակներ
    • Ուղեկից միություններ
    • Միջազգային համագործակցություն
  • ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
    • Լրահոս
    • Հայտարարություններ
    • Հոդվածներ
  • ՄԱՄՈՒԼ
    • «Դրօշակ» պաշտոնաթերթ
    • Լրատվամիջոցներ
  • ՇՏԵՄԱՐԱՆ
    • Գրադարան
    • Տեսադարան
    • Ձայնադարան
    • Լուսանկարներ
    • Թանգարան
    • Արխիվ
  • ՀԵՏԱԴԱՐՁ ԿԱՊ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
    • Դաս
    • Նոր
  1. ԳԼԽԱՎՈՐ ԷՋ
  2. ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
  • Հոդվածներ

Մեր իրականութիւնն ու Լիզբոնի պատգամը

27 Հուլիս 2022

Աշխարհի ուշադրութիւնը Հայ Դատին սեւեռելու նպատակով, 1983 թւականի յուլիսի 27-ին «Հայ Յեղափոխական բանակի» հինգ անմահ մարտիկները՝ Վաչէ Տաղլեանը, Սեդրակ Աճեմեանը, Սիմոն Եահինեանը, Արա Քրջլեանը եւ Սարգիս Աբրահամեանը Պորտուգալիայի մայրաքաղաք Լիզբոնում գրաւեցին Թուրքիայի դեսպանատունը։

Դեսպանատան շէնքը գրաւելուց յետոյ, թւում էր, թէ առաքելութիւնը կատարւած է: Նրանք կարող էին յանձնւել ու ողջ մնալ (Սիմոնից բացի, որը զոհւել էր դեսպանատուն մուտք գործելու պահին` անվտանգութեան աշխատակիցների հետ փոխհրաձգութեան ժամանակ): Տղաները, սակայն, որոշեցին զոհւել, որպէսզի իրենց համարձակ քայլով ի դէմս աշխարհի փաստեն, որ իրենց նպատակն ամենեւին էլ ահաբեկչութիւնը չէ, այլ նւիրաբերում հայոց արդարացի դատին: Նրանք ողջ աշխարհին ստիպեցին յիշել, որ Հայոց Ցեղասպանութիւնը եւ հայ ժողովրդի հայրենազրկումն անհերքելի փաստ է, եւ Թուրքիայից բացի, դրա բեռը նաեւ ողջ մարդկութեան ուսերին է:

Լիզբոնի սխրագործութիւնն անշուշտ 1975 թւականին յանուն Հայ Դատի եւ արդարութեան վերականգնման մեկնարկած հայ ժողովրդի զինեալ պայքարի գագթնակէտն էր։
Լիզբոնի սխրանքի, եւ մէկ տասնամեակի ընթացքում նմանատիպ այլ գործողութիւնների շնորհիւ էր, որ փշրւեց հայութեան արդար դատի շուրջ կանգնեցված լռութեան անարդար պատը: Այնուամենայնիւ, պատմական փաստ է, որ հէնց բեկումնային եղաւ Լիզբոնը: Այս գործողութիւնից յետոյ էր, որ միջազգային տարբեր ատեաններն ու երկրները ստիպւած եղան խոստովանել Հայկական Հարցի եղելութեան մասին, ճանաչել Հայոց Ցեղասպանութեան փաստը:

Հայկական զինեալ պայքարի արդի հանգրւանը տեւեց ընդամէնը մէկ տասնամեակ: Աշխարհաքաղաքական փոփոխութիւնների յորձանուտում, մարտավարական նկատառումներից ելնելով, պարտադրաբար սառեցւեց հայ ժողովրդի զինեալ պայքարը, սակայն, անմիջապէս, ծնւեց Արցախեան պահանջատիրական պայքարը:

Թէեւ, որպէս այդպիսին, օրգանական՝ ուղղակի կապ գոյութիւն չունէր Հայ Դատի համար ընթացող զինեալ պայքարի եւ Արցախեան ազատամարտի միջեւ, այնուամենայնիւ, ակնյայտ էր, թէ այդ երկու երեւոյթներն էլ այսպէս, թէ այնպէս, ուղղակի կամ անուղղակի, միեւնոյն ոգու եւ նմանատիպ համոզումների ծնունդ էին: Համոզումներ, որոնք կարմիր թելի պէս ձգւել ու գաղափարական միեւնոյն՝ անտեսանելի օղակի մէջ էին առել 1970-80-ական թւականների հայ իրականութեան ազգային, քաղաքական-հասարակական ասպարէզ իջած նոր սերնդին:

Եւ հէնց այդ ոգին ու գաղափարական համոզումներն էին, որ ծնեցին անկախութիւն, դարբնեցին Արցախեան ազատամարտի յաղթանակներն ու կերտեցին Ազատ Արցախը։

Տրամաբանօրէն հէնց այդ ոգին եւ գաղափարական համոզումները պէտք է արմատաւորւէին, բիւրեղանային ու կատարելագործւելով՝ վերածւէին մեր պետականութեան կենսունակութիւնը, հզօրացումը, անվտանգութիւնը եւ գոյատեւումը երաշխաւորող արժէքային համակարգի։

Եւ հէնց այստեղ էլ գոյացաւ մեր մեծ բացթողումը, ճակատագրական սայթաքումը։ Վերանկախացումից ի վեր, պետականաշինութեան երեք տասնամեակների ընթացքում, ցաւօք, գաղափարապաշտութիւնը մեզանում փոխարինվեց պատեհապաշտութեամբ, իդէալիզմը՝ կեղծ պրագմատիզմով, անխուսափելիօրէն հանգելով ազգակործան ու հայրենակործան խարխափումների։

Խարխափումներ, որոնք լիարժէք եւ անսանձ ինքնադրսեւորման հնարաւորութիւն ստացան յատկապէս 2018 թւականի իրադարձութիւններից յետոյ, երբ ՀՀ իշխանութեան ղեկին յայտնւեցին գաղափարազուրկ՝ հակազգային, «պրագմատիկ» կոսմոպոլիտները, որոնք «գիտէին», թէ ինչպիսին է ժամանակակից աշխարհակարգը եւ ինչպէս է պէտք համակերպւել այս նոր աշխարհակարգի թելադրանքներին ու պահանջներին՝ սեփական գոյութիւնը երաշխաւորելու համար:
Մեր հասարակութեան ստւար զանգւածները, ցաւօք, տրւեցին իշխանութեան եկած հակազգայինների «խաղաղութեան դարաշրջան»ի ապագաղափարական կեղծ օրակարգին՝ աչքաթող անելով մի պարզ ճշմարտութիւն. «Եթէ չկայ իդէալիզմ՝ գաղափարապաշտութիւն, ապա պրագմատիզմը քաղաքականութեան մէջ շատ արագ վերածւում է ցինիզմի»՝ անխուսափելիօրէն ծնելով աղէտներ:

44-օրեայ պատերազմն ու դրա կործանարար հետեւանքները վերանոշեալ խարխափումների պատճառով տիրական դարձած քաղաքական դատարկաբանութեան եւ ցինիզմի անմիջական եւ ուղղակի պտուղներն էին։ Մենք տանուլ տւեցինք պատերազմը, կորցրեցինք մեր հայրենիքի մի զգալի մասը, կանգնեցինք պետականութիւնը կորցնելու անմիջական մարտահրաւէրի դէմ-յանդիման, երբ գաղափարապաշտութիւնը փոխարինեցինք մորթապաշտութեամբ, իդէալիզմը՝ ցինիզմով, պայքարը՝ յարմարւողականութեամբ։

Երկու կարծիք լինել չի կարող․ մեզ պատուհասած բոլոր աղէտները եւ ապագայ լուրջ սպառնալիքներն ու մարտահրաւէրները հիմնականում պայմանաւորւած են Լիզբոն եւ Արցախեան ազատամարտ կերտող ոգին ու գաղափարական համոզումները եօթ փակի տակ պահելու, այսպէս կոչւած օրէնքից դուրս՝ ժամանակավրէպ յայտարարելու ձախաւեր քաղաքականութեամբ:

Վերադառնալով Լիզբոնի հերոսապատմանը պէտք է նշենք, որ թէեւ տարիների հեռաւորութիւնից մերօրեայ որոշ «լուսամիտ» եւ «առաջադէմ» ձեւացողները փորձում են հարցականի տակ տանել Լիզբոնի տղաների սխրագործութիւնը՝ հարցականի տակ տանելով դրա ոգին եւ գաղափարական համոզումները, այդուհանդերձ, համոզւած պէտք է շեշտենք, որ այդ արժէքները վստահելի եւ ամուր պահպանւած են հայ մարդու հոգու եւ գիտակցութեան ծալքերում, սպասելով այն պահին, երբ կը փշրւեն ագռաւաքարի դռները, եւ նրանք կրկին դրսեւորւելու առիթ կը ստանան՝ մեզ պարգեւելով յաղթանակի ու հպարտութեան նորանոր առիթներ:

Սրանում երկու կարծիք լինել չի կարող, քանի որ դրանք մեր ազգի գենետիկ կոդի անքակտելի մի մասնիկն են, որոնց միգուցէ հնարաւոր լինի ժամանակաւորապէս սառեցնել, բայց վերացնել՝ միանշանակ ոչ:

ԱՐԱՄ ՇԱՀՆԱԶԱՐԵԱՆ

FacebookTwitterOdnoklassnikiTelegramPrint
Լրահոս
Հանդիպում ԷՏԷՔ կուսակցութեան նորընտիր

ՀՅԴ Կիպրոսի Կոմիտէի պատուիրակութիւնը՝ բաղկացեալ Սիմոն Այնէճեանէն եւ Ռաֆֆի Մահտ

20 Նոյեմբեր 2026
Հարաւային Ամերիկայի Հայ դատի յանձնախու

Հարաւային Ամերիկայի Հայ Դատի Յանձնախումբը Նոյեմբեր 18-ին յարգանքի հանդիսութիւն

20 Նոյեմբեր 2026
Հայհոյանքը փաստի սով Է

Հայաստանի հանրապետութեան նոր Սահմանադրութեան ընդունման հարցը վերածուած է օրակա

20 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Առաջարկի Թաքուն Բաժինը Եւ Ժողո

Հայաստանի Հանրապետութեան վարչապետը թէ՛ Ազգային ժողովի եւ թէ՛ կառավարութեան նիս

20 Նոյեմբեր 2026
Նիւ Եորքի Հայութեան Միջամտութեամբ Վար

Նոյեմբեր 8ին, Մենհեթընի «Պոլինկ Կրին» զբօսայգիին մէջ՝ Ատրպէյճանի «Յաղթանակի օր

19 Նոյեմբեր 2026
Պրիւքսէլի երկար ու դժուարին ուղին

Եւրոմիութեան Հայաստանի անդամակցութիւնն ու մերձեցումը՝ նոյնիս՛կ ոլորապտոյտ եւ փ

19 Նոյեմբեր 2026
Դու պիտի գնաս, որ Հայաստանը մնա

ՀՅԴ Հայաստանի ԳՄ ներկայացուցիչ, ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Իշխան

19 Նոյեմբեր 2026
Պիլալ Էրտողանի Լիբանան Այցելութեան Վեր

ՀՅԴ Լիբանանի Հայ դատի մարմինը Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողանի որդիին` Պի

18 Նոյեմբեր 2026
Բագրատունի Ընդունեց Երկխօսութեան Ազգայ

ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ, Միջին Արեւելքի պատասխանատու եւ Հայկական երեսփոխանական պլոքի

18 Նոյեմբեր 2026
Հայաստանի թշնամիները երբեք գոհ չեն լին

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը սխալմամբ կարծում է, թե Ադրբեջանին և Թուրքիային շարուն

17 Նոյեմբեր 2026
Երեք տարի անց արցախյան հակամարտություն

Հայ դատի կենտրոնական խորհուրդն այսօր հրապարակել է իր «UNRESOLVED: The Conflict

17 Նոյեմբեր 2026
Այսօրվա լսումները պետք է դառնան ոչ թե

ՀՅԴ Բյուրոյի անդամ, ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր, ԱԺ Մարդու իրավունքն

16 Նոյեմբեր 2026
ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցությունը հրավիր

ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության նախաձեռնությամբ նոյեմբերի 16-ին կազմակերպվել էին

16 Նոյեմբեր 2026
Նիդերլանդների ՀՅԴ կառույցի հայտարարութ

2026 թվականի նոյեմբերի 5-ից 8-ը, Հայաստանի Հանրապետության իշխանությունը բռնազա

16 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Հայաստանը ՀԱՊԿ-ի խաչմերուկում

Մոսկւայում նոյեմբերի 11-ին կայացած Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

16 Նոյեմբեր 2026
Հաստատվել է «Հրայր Մարուխյան» հիմնադրա

Առաջադիմական հետազոտությունների եվրոպական հիմնադրամի (Foundation for European

14 Նոյեմբեր 2026
Ցեղասպանութիւնը ուրացողները եւ չՍփիւռք

Շուշիի մէջ Ալիեւ-Էրտողան տանդեմը կը տօնէ Քառասունչորսօրեայ պատերազմի յաղթանակը

14 Նոյեմբեր 2026
Արեւմտեան Գանատայի Հայ Դատի յանձնախում

ՎԱՆԳՈՒՎԸՐ.- Գանատայի Հայ Դատի յանձնախումբի Արեւմտեան շրջանի ներկայացուցիչներ Յ

13 Նոյեմբեր 2026
Խօսողին Լսող Է Պէտք

Մոսկուայի մէջ տեղի ունեցաւ ՀԱՊԿ-ի (Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

13 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Իրանեան Ուղերձներ` Սպառնական-Գ

Իրանի հոգեւոր պետի խորհրդականին եւ փոխնախագահին` Հայաստանի ուղղութեամբ կատարած

13 Նոյեմբեր 2026
Բոլոր Նյութերը
Հետեվեք մեզ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
Ստացեք մեր լուրերը էլ.փոստով
Loading
ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ Հասցե՝ ՀՀ, ք. Երևան, Մհեր Մկրտչյան 12/1 Հեռախոս՝ (+374) 10 52 17 65, (+374) 10 52 18 74 Էլ. փոստ՝ [email protected]
© ARF Dashnaktsutyun- ARMENIAN REVOLUTIONARY FEDERATION Website by Web Development Company