ՀՅԴ
Հայ Յեղափոխական Դաշնակցություն պաշտոնական կայք arfd.am
Skip to content
ՀՅԴ

ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ

ՊԱՇՏՈՆԱԿԱՆ ԿԱՅՔ

  • ՄԵՐ ՄԱՍԻՆ
    • Պատմություն
      • Պատմական ակնարկ
      • Կարևոր իրադարձություններ
      • գործիչներ
    • Ծրագիր
    • Կանոնագիր
    • Ընդհանուր ժողովներ
    • Կազմակերպական կառույց
      • ՀՅԴ Բյուրո
      • Հայաստան
        • Գերագույն մարմին
        • Տարածքային կառույցներ
        • ԱԺ խմբակցություն
        • ՀՅԴ-ն գործադիրում
      • Արցախ
      • Կազմակերպական շրջաններ
      • Երիտասարդական/ուսանողական
    • Հիմնարկներ և գրասենյակներ
    • Ուղեկից միություններ
    • Միջազգային համագործակցություն
  • ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
    • Լրահոս
    • Հայտարարություններ
    • Հոդվածներ
  • ՄԱՄՈՒԼ
    • «Դրօշակ» պաշտոնաթերթ
    • Լրատվամիջոցներ
  • ՇՏԵՄԱՐԱՆ
    • Գրադարան
    • Տեսադարան
    • Ձայնադարան
    • Լուսանկարներ
    • Թանգարան
    • Արխիվ
  • ՀԵՏԱԴԱՐՁ ԿԱՊ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
    • Դաս
    • Նոր
  1. ԳԼԽԱՎՈՐ ԷՋ
  2. ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
  • Հոդվածներ

Ակնարկ. Իրանեան Ազդակներ Եւ Թրքական Ագիլէսեան Կրունկներ

17 Օգոստոս 2022

Իրանի արտաքին գործոց նախարարութիւնը կը յայտնէ, որ իր երկիրը յառաջընթաց գրանցած է հիւլէական համաձայնագիրին վերաբերեալ վերջին բանակցութիւններուն: Պաշտօնական Թեհրանը իր գրաւոր պատասխանը տուած է Եւրոպական Միութեան կողմէ այս հարցերը համակարգողին: Նախադրեալները կը խօսին որոշ առկախ հարցերու մասին, որոնք, ըստ Թեհրանի յայտարարութեան, չեն ստուերեր ընդհանուր համաձայնութիւնը, որուն մօտ են կողմերը: Բնականաբար կը սպասուի Միացեալ Նահանգներու պատասխանին:

Միջնորդաւորուած այս բանակցութիւններուն մէջ կայ Քաթարի դերակատարութիւնը:

Անպայման այս պարունակին մէջ պէտք է ընկալել Իրանի արտաքին գործոց նախարարութեան մամլոյ բանբերին յայտարարութիւնը, թէ` Իրանը ի վիճակի է մասամբ փոխհատուցել Ուքրանիոյ պատերազմին հետեւանքով յառաջացած ուժանիւթային համաշխարհային պակասը:

Այսքան փոխկապակցուած են երկու հանգոյցները: Ըստ էութեան, Արեւմուտքը կեդրոնացուցած է իր ջանքերը չէզոքացնելու Չինաստան-Ռուսիոյ դաշնութիւն-Իրան առանցքը: Այս պարագային հիմնական թիրախը Մոսկուայի չէզոքացումն է համաշխարհային շուկայէն:

Այստեղ Քաթարի միջնորդութիւնը ուշագրաւ է. իսկ Քաթարը, որ իր հերթին ենթարկուեցաւ Սէուտական Արաբիոյ կողմէ կազմակերպուած շրջափակումին` հիմնականին մէջ Իրանի հետ յարաբերութիւնները բնականոն պահելու քաղաքականութեան պատճառով, ազդեցիկ գործօնի դեր վերստանձնած է տարածաշրջանին մէջ: Քաթարը սակայն Անգարայի հետ խորացուած յարաբերութիւններ ունի եւ կը կրէ ազդեցութիւնը Թուրքիոյ` իր արտաքին քաղաքականութեան մէջ. ամէնէն շատ երեւցաւ այս համակարգումը սուրիական պատերազմի ընթացքին:

Քաթարի միջնորդութիւնը Արեւմուտքի եւ Թուրքիոյ հետ համադրուած գործողութիւն է: Ուրուագիծը ուրեմն այս բոլորին մէջ Ռուսիոյ չէզոքացման ուղղութեամբ Անգարայի եւ Թեհրանի խուսանաւումներն են: Այդ չի նշանակեր անշուշտ, որ այլ ուղղութիւններու վրայ Թեհրանն ու Անգարան համաձայն են: Մեր մասով, օրինակ` Թեհրանը պարզ դարձուց, որ չի հանդուրժեր իր եւ Հայաստանի Հանրապետութեան միջեւ գոյութիւն ունեցող սահմանի կարգավիճակի որեւէ փոփոխութիւն: Սիւնիքի մէջ իրանեան հիւպատոսութիւն հաստատելու Թեհրանի որոշումը համահունչ է այդ դիրքորոշումին:

Տարածաշրջանային առումով ուրեմն 3+3-ը կայանալու նախադրեալներ կը կորսնցնէ: Այս առաջադրանքի գլխաւոր առաջնորդը կը թուէր, որ Անգարան է, որ անվերջ այս ձեւաչափի ձեւաւորման անհրաժեշտութիւնը կը յուշէր եւ զայն կը ներկայացնէր իբրեւ տարածաշրջանի խաղաղութեան հիմնական գրաւական:

Անկախ անկէ, որ այս ձեւաչափի երկրորդ բաղադրիչը` Վրաստան-Հայաստան-Ազրպէյճան մասով, կայացման իրականութենէ հեռու է, պէտք է մտապատկերենք նաեւ, որ յատկապէս Թեհրանի եռակողմ հանդիպումէն ետք պարզ դարձաւ, որ ռազմավարական կարեւորագոյն հարցերու առումով առաջին միաւորի բաղադրատարր երկիրները եւս` Իրան-Ռուսիա-Թուրքիա, համաձայն չեն ռազմավարական կարեւոր հարցերու շուրջ: Այս անհամաձայնութիւնը, անկախ զանգեզուրեան միջանցքէն, զգալի էր նաեւ սուրիական տարածքներու վրայ թրքական ներխուժում իրականացնելու Անգարայի նկրտումներուն դէմ իրանեան արգելքի առարկայացումով:

Հիմա Թեհրանի հետ բեկումնային համաձայնութիւններու յանգելու նախաշեմին է աշխարհաքաղաքականութիւնը: Հիւլէական գործարքը պայմանաւորուած է ուժանիւթի գործարքին հետ: Իսկ ուժանիւթային նոր շուկայ ստեղծելը ռուսական համարժէք շուկայի սահմանափակման կը միտի, ինչ որ իր հերթին կը ծառայէ Ռուսիոյ մեկուսացման կամ պատժամիջոցային քաղաքականութեան:

Իրանի հետ ընդհանուր համաձայնութիւնը իր հետեւանքը կ՛ունենայ նաեւ միջերկրականեան ծովուն վրայ եւ աւելի մասնակի` սահմանազատումներուն, եւ միջերկրականեան ուժանիւթի շահարկման գործարկումներուն: Ռուսական ուժանիւթի սահմանափակումին համար այլընտրանքային շուկաներ պէտք են: Այդ նոր շուկաներու բացումը կը փոխէ աշխարհաքաղաքական պատկերը:

Նոր համապատկերին մէջ պէտք է փորձել տեսնել Անգարայի դերը, ագիլէսեան կրունկը եւ աշխատիլ այդ թոյլ կէտին նկատառումով առաւելներ ձեռք ձգել:

Այս պայմաններուն մէջ կը թուի, որ Իրանի գործօնի ազդեցիկութեան յաւելումը չի բխիր Անգարայի, հետեւաբար նաեւ Ազրպէյճանի շահերէն:

Հիմա աւելի պարզ կը դառնայ թուրքեւազրպէյճանական շտապողականութիւնը: Այս բոլոր պատճառներով է, որ Երեւանը պիտի փորձէ իրեն պարտադրուող զիջումներու գործողութիւնները ձգձգել կամ ընդհանրապէս առկախել: Իշխանափոխութեան գործընթացի մեկնարկը լիովին կրնար նպաստել այդ ձգձգումին: Քաղաքական նման մտածողութեան նշոյլ, ցաւօք տեսանելի չէ:

Անկախ հայկական կողմէն սակայն գործընթացները կրնան արագանալ եւ փոխել այսօրուան իրավիճակը: Ներկայ ժամանակները կը յատկանշուին գոյավիճակներու արագ եւ բեկումնային յարափոփոխութիւններով:

«Ա.»

aztagdaily.com

FacebookTwitterOdnoklassnikiTelegramPrint
Լրահոս
Հանդիպում ԷՏԷՔ կուսակցութեան նորընտիր

ՀՅԴ Կիպրոսի Կոմիտէի պատուիրակութիւնը՝ բաղկացեալ Սիմոն Այնէճեանէն եւ Ռաֆֆի Մահտ

20 Նոյեմբեր 2026
Հարաւային Ամերիկայի Հայ դատի յանձնախու

Հարաւային Ամերիկայի Հայ Դատի Յանձնախումբը Նոյեմբեր 18-ին յարգանքի հանդիսութիւն

20 Նոյեմբեր 2026
Հայհոյանքը փաստի սով Է

Հայաստանի հանրապետութեան նոր Սահմանադրութեան ընդունման հարցը վերածուած է օրակա

20 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Առաջարկի Թաքուն Բաժինը Եւ Ժողո

Հայաստանի Հանրապետութեան վարչապետը թէ՛ Ազգային ժողովի եւ թէ՛ կառավարութեան նիս

20 Նոյեմբեր 2026
Նիւ Եորքի Հայութեան Միջամտութեամբ Վար

Նոյեմբեր 8ին, Մենհեթընի «Պոլինկ Կրին» զբօսայգիին մէջ՝ Ատրպէյճանի «Յաղթանակի օր

19 Նոյեմբեր 2026
Պրիւքսէլի երկար ու դժուարին ուղին

Եւրոմիութեան Հայաստանի անդամակցութիւնն ու մերձեցումը՝ նոյնիս՛կ ոլորապտոյտ եւ փ

19 Նոյեմբեր 2026
Դու պիտի գնաս, որ Հայաստանը մնա

ՀՅԴ Հայաստանի ԳՄ ներկայացուցիչ, ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Իշխան

19 Նոյեմբեր 2026
Պիլալ Էրտողանի Լիբանան Այցելութեան Վեր

ՀՅԴ Լիբանանի Հայ դատի մարմինը Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողանի որդիին` Պի

18 Նոյեմբեր 2026
Բագրատունի Ընդունեց Երկխօսութեան Ազգայ

ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ, Միջին Արեւելքի պատասխանատու եւ Հայկական երեսփոխանական պլոքի

18 Նոյեմբեր 2026
Հայաստանի թշնամիները երբեք գոհ չեն լին

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը սխալմամբ կարծում է, թե Ադրբեջանին և Թուրքիային շարուն

17 Նոյեմբեր 2026
Երեք տարի անց արցախյան հակամարտություն

Հայ դատի կենտրոնական խորհուրդն այսօր հրապարակել է իր «UNRESOLVED: The Conflict

17 Նոյեմբեր 2026
Այսօրվա լսումները պետք է դառնան ոչ թե

ՀՅԴ Բյուրոյի անդամ, ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր, ԱԺ Մարդու իրավունքն

16 Նոյեմբեր 2026
ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցությունը հրավիր

ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության նախաձեռնությամբ նոյեմբերի 16-ին կազմակերպվել էին

16 Նոյեմբեր 2026
Նիդերլանդների ՀՅԴ կառույցի հայտարարութ

2026 թվականի նոյեմբերի 5-ից 8-ը, Հայաստանի Հանրապետության իշխանությունը բռնազա

16 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Հայաստանը ՀԱՊԿ-ի խաչմերուկում

Մոսկւայում նոյեմբերի 11-ին կայացած Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

16 Նոյեմբեր 2026
Հաստատվել է «Հրայր Մարուխյան» հիմնադրա

Առաջադիմական հետազոտությունների եվրոպական հիմնադրամի (Foundation for European

14 Նոյեմբեր 2026
Ցեղասպանութիւնը ուրացողները եւ չՍփիւռք

Շուշիի մէջ Ալիեւ-Էրտողան տանդեմը կը տօնէ Քառասունչորսօրեայ պատերազմի յաղթանակը

14 Նոյեմբեր 2026
Արեւմտեան Գանատայի Հայ Դատի յանձնախում

ՎԱՆԳՈՒՎԸՐ.- Գանատայի Հայ Դատի յանձնախումբի Արեւմտեան շրջանի ներկայացուցիչներ Յ

13 Նոյեմբեր 2026
Խօսողին Լսող Է Պէտք

Մոսկուայի մէջ տեղի ունեցաւ ՀԱՊԿ-ի (Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

13 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Իրանեան Ուղերձներ` Սպառնական-Գ

Իրանի հոգեւոր պետի խորհրդականին եւ փոխնախագահին` Հայաստանի ուղղութեամբ կատարած

13 Նոյեմբեր 2026
Բոլոր Նյութերը
Հետեվեք մեզ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
Ստացեք մեր լուրերը էլ.փոստով
Loading
ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ Հասցե՝ ՀՀ, ք. Երևան, Մհեր Մկրտչյան 12/1 Հեռախոս՝ (+374) 10 52 17 65, (+374) 10 52 18 74 Էլ. փոստ՝ [email protected]
© ARF Dashnaktsutyun- ARMENIAN REVOLUTIONARY FEDERATION Website by Web Development Company