ՀՅԴ
Հայ Յեղափոխական Դաշնակցություն պաշտոնական կայք arfd.am
Skip to content
ՀՅԴ

ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ

ՊԱՇՏՈՆԱԿԱՆ ԿԱՅՔ

  • ՄԵՐ ՄԱՍԻՆ
    • Պատմություն
      • Պատմական ակնարկ
      • Կարևոր իրադարձություններ
      • գործիչներ
    • Ծրագիր
    • Կանոնագիր
    • Ընդհանուր ժողովներ
    • Կազմակերպական կառույց
      • ՀՅԴ Բյուրո
      • Հայաստան
        • Գերագույն մարմին
        • Տարածքային կառույցներ
        • ԱԺ խմբակցություն
        • ՀՅԴ-ն գործադիրում
      • Արցախ
      • Կազմակերպական շրջաններ
      • Երիտասարդական/ուսանողական
    • Հիմնարկներ և գրասենյակներ
    • Ուղեկից միություններ
    • Միջազգային համագործակցություն
  • ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
    • Լրահոս
    • Հայտարարություններ
    • Հոդվածներ
  • ՄԱՄՈՒԼ
    • «Դրօշակ» պաշտոնաթերթ
    • Լրատվամիջոցներ
  • ՇՏԵՄԱՐԱՆ
    • Գրադարան
    • Տեսադարան
    • Ձայնադարան
    • Լուսանկարներ
    • Թանգարան
    • Արխիվ
  • ՀԵՏԱԴԱՐՁ ԿԱՊ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
    • Դաս
    • Նոր
  1. ԳԼԽԱՎՈՐ ԷՋ
  2. ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
  • Հոդվածներ

Իրանը Սիւնիքի ինքնակոչ երաշխաւո՞րը

22 Հոկտեմբեր 2022

19 Յուլիսին Թեհրանի մէջ տեղի ունեցաւ Սուրիոյ հակամարտութեան լուծման Ասթանայի ձեւաչափի երաշխաւոր երկիրներ՝ Ռուսիոյ, Իրանի եւ Թուրքիոյ նախագահներ Փութինի, Իպրահիմ Ռայիսիի եւ Էրտողանի վեհաժողովը։ Այդ ծիրին մէջ Էրտողան հանդիպում ունեցաւ Իրանի գերագոյն հոգեւոր պետ այաթոլլա Ալի Խամենէիի հետ։

Խամենէի Թուրքիոյ նախագահին յիշեցուց «Զանգեզուրի միջանցք»-ի վերաբերեալ Իրանի բազմիցս յայտարարուած դիրքորոշումը։ «Եթէ Իրանի եւ Հայաստանի միջեւ սահմանի արգելափակման քաղաքականութիւն ըլլայ, Իսլամական հանրապետութիւնը ատոր դէմ պիտի ըլլայ, որովհետեւ այդ սահմանը կը նկատուի հաղորդակցութեան ուղի, որ հազարաւոր տարիներէ ի վեր եղած է», նշեց Իրանի գերագոյն հոգեւոր պետը։ Խամենէի նաեւ այդ կեցուածքը փոխանցեց Փութինին՝ նկատի ունենալով, որ Ռուսիան Հայաստան-Ատրպէյճան յարաբերութիւններու կարգաւորման հոլովոյթի միջնորդ է։ «Իրան Հայաստանի հետ սահմանի փակում պիտի չհանդուրժէ», ըսաւ Խամենէի։

Այդ թուականէն ետք եւս իրանցի բարձրաստիճան պաշտօնատարները բազմիցս վերյիշեցուցին այդ զգուշացումը, որոնք, սակայն, վերջերս առաւել յստակ ու հասցէական սկսան դառնալ։ Իրան յայտարարութիւններով չբաւարարուեցաւ, այլ նաեւ Ատրպէյճանի հետ իր սահմանին վրայ ռազմափորձերու ձեռնարկեց՝ շրջան ուղարկելով ամէն տեսակի ռազմական սարքեր եւ ստորաբաժանումներ։ Ճիշդ է, որ սկիզբը նշեց, թէ անոնք տարեկան ծրագիրին համահունչ են, սակայն հետագային յստակացուց անոնց, արդէն իսկ բոլորին համար յստակ եղող, իսկական նպատակը՝ հիւսիսի դրացիներուն պատգամ փոխանցումը։ Թեհրան այդ մէկը ըրաւ որեւէ շփոթ, սխալ մեկնաբանութիւն բացառելու համար՝ այլ խօսքով, «քարտերը դրաւ սեղանի վրայ»։

Այդ ուղղութեամբ առաջին քայլը առնողներէն մէկը եղաւ Իրանի արտաքին գործոց նախարար Հիւսէյն Ամիր Ապտոլլահեանը, որ 19 Հոկտեմբերին Իրանի պետական պատկերասփիւռի կայանէն կատարած իր յայտարարութեամբ յստակացուց իրանեան ռազմափորձերուն իսկական նպատակը։ «Իրան պիտի չարտօնէ փակել Հայաստանի հետ իր հաղորդակցութեան ուղին, եւ այդ նպատակին հասնելու համար Իրանի իսլամական հանրապետութիւնը նաեւ այդ շրջանին մէջ ռազմափորձերու սկսաւ», ըսաւ ան։

Իրանի Յեղափոխական պահակագունդի ցամաքային զօրքերու հրամանատար զօր. Հուսէյն Սալամէ նոյն օրը՝ ռազմափորձերուն 3-րդ օրը փակագիծերը քիչ մը աւելի բանալով յայտարարեց. «Մեր դրացիներուն (Հայաստանին ու Ատրպէյճանին) կոչ կ’ուղղենք՝ իրենց խնդիրները լուծելու համագործակցութեան եւ ոչ թէ զինուորական մօտեցումներու միջոցով։ Մենք այս շրջանին մէջ շահեր ունինք, ուստի, եթէ շրջանի որեւէ անկիւնը միջադէպ տեղի ունենայ, եւ մեր շահերը վտանգուին, ապա մենք չեզոք պիտի չմնանք եւ պիտի պաշտպանենք մեր շահերը»։

Այսպիսով յստակ դարձաւ, որ Իրանի զգուշացումը միայն Ատրպէյճանի ուղղուած չէ՝ այլ նաեւ վերջին շրջանին Արեւմուտքի գիրկը նետուած Հայաստանի իշխանութիւններուն։ Իրանեան դիւանագիտութեան պետը նաեւ 20 Հոկտեմբերին Երեւանի մէջ Հայաստանի Հանրապետութեան արտաքին գործոց նախարար Արարատ Միրզոյեանի հետ մամլոյ ասուլիսի ընթացքին յայտարարեց. «Իրանեան կողմը ամբողջութեամբ դէմ է, որ շրջանին մէջ՝ թէ՛ Հայաստանի, թէ՛ Ատրպէյճանի տարածքին մէջ ներկայ ըլլան օտարերկրեայ ներկայացուցիչներ»։ Ան կ’ակնարկէր 6 Հոկտեմբերին Փրակայի մէջ Փաշինեան-Ալիեւ-Մաքրոն-Միշէլ քառակողմ հանդիպումի ընթացքին գոյացած Հայաստանի՝ Ատրպէյճանի հետ սահմանին վրայ Եւրոպական Միութեան դիտորդական առաքելութիւն տեղակայելու շուրջ համաձայնութեան։

Ի՞նչ բան Թեհրանը մղեց իր դիրքորոշումը առաւել յստակ դարձնելու եւ աւելի բաց կերպով արտայայտելու։ Հարցն այն է, որ 12-13 Հոկտեմբերին Ասթանայի մէջ Ասիոյ համագործակցութեան եւ վստահութեան քայլերու վերաբերեալ խորհրդակցութեան ընթացքին յայտարարուեցաւ, որ Երեւան եւ Պաքու կը նախատեսեն մինչեւ տարեվերջ խաղաղութեան պայմանագիր կնքել, իսկ Էրտողան ատկէ ետք նշեց. «Ես «Զանգեզուրի միջանցք»-ի հարցին մէջ խնդիրներ չեմ տեսներ»՝ այդպիսով մանտանշելով, որ այդ հարցը գործնականին մէջ լուծուած է, ինչ որ իրանեան կողմը մղեց յռետորաբանութեան մէջ եւ գետնի վրայ «մագլցողական» քայլերու դիմելու՝ այս անգամ հասցէագրելով նաեւ իրանեան շահերուն վնաս հասցնող այդ համաձայնագիրին շուրջ բանակցող եւ զայն ստորագրելու պատրաստակամ եղող Երեւանը։

Իրան որեւէ պարագայի չի կրնար հիւսիս-հարաւ մայրուղիի, դէպի Ռուսիա, ինչպէս նաեւ Սեւ ծովի ճամբով դէպի Եւրոպա ելքի փակումը ընդունիլ։ Այս վերջինը Ուքրանիոյ հակամարտութեան ու Եւրոպայի ուժանիւթի ճգնաժամի լոյսին տակ յատուկ կարեւորութիւն ունի, որովհետեւ մաս կը կազմէ հեռանկարային կարելիութեանը Եւրոպայի իրանեան կազի մատակարարման. քայլ մը, որուն դիմելու պատրաստակամութիւնը Թեհրան վերջերս քանի մը անգամ բարձրաձայնեց։

Հետաքրքրական է նաեւ 21 Հոկտեմբերին Իրանի եւ Հայաստանի Հանրապետութեան արտաքին գործոց նախարարներու մասնակցութեամբ Կապանի մէջ Իրանի ընդհանուր հիւպատոսարանի բացման հանդիսաւոր արարողութեան ընթացքին Կապանի մէջ Իրանի ընդհանուր հիւպատոս Մորթեզա Ապետին Վարամիի, Հայաստանի տարածքին դէմ Ատրպէյճանական յարձակումի վերաբերեալ հարցումի մը տուած պատասխանը. «Իրան տարածաշրջանին մէջ սահմաններու որեւէ փոփոխութիւն պիտի չճանչնայ. Եթէ որեւէ երկիր իր սահմաններէն դուրս գործողութիւններ կատարէ, Իրան համարժէք հակազդեցութիւն պիտի ցուցաբերէ», ապա յստակացուց, որ այդ հակազդեցութիւնը պիտի ըլլայ տուեալ գործողութեան համարժէք։ Աւելին, «ես Կապանի բնակչութեան համար անգամ մը եւս կը շեշտեմ՝ չմտահոգուիք, ես Կապանի մէջ եմ», ըսաւ ան՝ այդպիսով բոլորին յուշեց, որ Իրանի իսլամական հանրապետութիւնը, իր շահերէն մղուած, այսուհետեւ ինքնակոչ կերպով դարձած է Սիւնիքի անվտանգութեան երաշխաւորը։

Առաջին հայեացքով զարմանալի կը թուի, որ հիւպատոսութեան շէնքին մէջ վերանորոգման աշխատանքները տակաւին չաւարտած, զայն բանալու հանդիսաւոր արարողութիւն տեղի ունեցաւ։ Սակայն ամէն ինչ կը յստականայ երբ նկատի ունենաք, որ իրանեան կողմի շտապումին պատճառը Նոյեմբերին Պրիւքսելի մէջ Փաշիեան-Ալիեւ-Միշէլ եռակողմ հանդիպումն է, որուն ընթացքին կը նախատեսուի եթէ ոչ ստորագրել, առնուազն քննարկել Հայաստան-Ատրպէյճան խաղաղութեան համաձայնագիրի թեքստը, որուն պատրաստութիւնը 31 Օգոստոսին տեղի ունեցած Փաշիեան-Ալիեւ-Միշէլ եռակողմ հանդիպումին ընթացքին վստահուած էր երկու երկիրներու արտաքին գործոց նախարարներուն, ինչպէս նաեւ այդ հանդիպումի նախօրեակին կատարուած իրողութեան ստեղծման եւ հայկական կողմին վրայ ճնշումի բանեցման համար Հայաստանի հանրապետութեան գերիշխան տարածքին դէմ սպասուող թուրք-ատրպէյճանական նոր յարձակումի մը կանխարգիլումը։

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ

«Հայրենիք»

FacebookTwitterOdnoklassnikiTelegramPrint
Լրահոս
Հանդիպում ԷՏԷՔ կուսակցութեան նորընտիր

ՀՅԴ Կիպրոսի Կոմիտէի պատուիրակութիւնը՝ բաղկացեալ Սիմոն Այնէճեանէն եւ Ռաֆֆի Մահտ

20 Նոյեմբեր 2026
Հարաւային Ամերիկայի Հայ դատի յանձնախու

Հարաւային Ամերիկայի Հայ Դատի Յանձնախումբը Նոյեմբեր 18-ին յարգանքի հանդիսութիւն

20 Նոյեմբեր 2026
Հայհոյանքը փաստի սով Է

Հայաստանի հանրապետութեան նոր Սահմանադրութեան ընդունման հարցը վերածուած է օրակա

20 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Առաջարկի Թաքուն Բաժինը Եւ Ժողո

Հայաստանի Հանրապետութեան վարչապետը թէ՛ Ազգային ժողովի եւ թէ՛ կառավարութեան նիս

20 Նոյեմբեր 2026
Նիւ Եորքի Հայութեան Միջամտութեամբ Վար

Նոյեմբեր 8ին, Մենհեթընի «Պոլինկ Կրին» զբօսայգիին մէջ՝ Ատրպէյճանի «Յաղթանակի օր

19 Նոյեմբեր 2026
Պրիւքսէլի երկար ու դժուարին ուղին

Եւրոմիութեան Հայաստանի անդամակցութիւնն ու մերձեցումը՝ նոյնիս՛կ ոլորապտոյտ եւ փ

19 Նոյեմբեր 2026
Դու պիտի գնաս, որ Հայաստանը մնա

ՀՅԴ Հայաստանի ԳՄ ներկայացուցիչ, ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Իշխան

19 Նոյեմբեր 2026
Պիլալ Էրտողանի Լիբանան Այցելութեան Վեր

ՀՅԴ Լիբանանի Հայ դատի մարմինը Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողանի որդիին` Պի

18 Նոյեմբեր 2026
Բագրատունի Ընդունեց Երկխօսութեան Ազգայ

ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ, Միջին Արեւելքի պատասխանատու եւ Հայկական երեսփոխանական պլոքի

18 Նոյեմբեր 2026
Հայաստանի թշնամիները երբեք գոհ չեն լին

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը սխալմամբ կարծում է, թե Ադրբեջանին և Թուրքիային շարուն

17 Նոյեմբեր 2026
Երեք տարի անց արցախյան հակամարտություն

Հայ դատի կենտրոնական խորհուրդն այսօր հրապարակել է իր «UNRESOLVED: The Conflict

17 Նոյեմբեր 2026
Այսօրվա լսումները պետք է դառնան ոչ թե

ՀՅԴ Բյուրոյի անդամ, ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր, ԱԺ Մարդու իրավունքն

16 Նոյեմբեր 2026
ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցությունը հրավիր

ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության նախաձեռնությամբ նոյեմբերի 16-ին կազմակերպվել էին

16 Նոյեմբեր 2026
Նիդերլանդների ՀՅԴ կառույցի հայտարարութ

2026 թվականի նոյեմբերի 5-ից 8-ը, Հայաստանի Հանրապետության իշխանությունը բռնազա

16 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Հայաստանը ՀԱՊԿ-ի խաչմերուկում

Մոսկւայում նոյեմբերի 11-ին կայացած Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

16 Նոյեմբեր 2026
Հաստատվել է «Հրայր Մարուխյան» հիմնադրա

Առաջադիմական հետազոտությունների եվրոպական հիմնադրամի (Foundation for European

14 Նոյեմբեր 2026
Ցեղասպանութիւնը ուրացողները եւ չՍփիւռք

Շուշիի մէջ Ալիեւ-Էրտողան տանդեմը կը տօնէ Քառասունչորսօրեայ պատերազմի յաղթանակը

14 Նոյեմբեր 2026
Արեւմտեան Գանատայի Հայ Դատի յանձնախում

ՎԱՆԳՈՒՎԸՐ.- Գանատայի Հայ Դատի յանձնախումբի Արեւմտեան շրջանի ներկայացուցիչներ Յ

13 Նոյեմբեր 2026
Խօսողին Լսող Է Պէտք

Մոսկուայի մէջ տեղի ունեցաւ ՀԱՊԿ-ի (Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

13 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Իրանեան Ուղերձներ` Սպառնական-Գ

Իրանի հոգեւոր պետի խորհրդականին եւ փոխնախագահին` Հայաստանի ուղղութեամբ կատարած

13 Նոյեմբեր 2026
Բոլոր Նյութերը
Հետեվեք մեզ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
Ստացեք մեր լուրերը էլ.փոստով
Loading
ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ Հասցե՝ ՀՀ, ք. Երևան, Մհեր Մկրտչյան 12/1 Հեռախոս՝ (+374) 10 52 17 65, (+374) 10 52 18 74 Էլ. փոստ՝ [email protected]
© ARF Dashnaktsutyun- ARMENIAN REVOLUTIONARY FEDERATION Website by Web Development Company