ՀՅԴ
Հայ Յեղափոխական Դաշնակցություն պաշտոնական կայք arfd.am
Skip to content
ՀՅԴ

ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ

ՊԱՇՏՈՆԱԿԱՆ ԿԱՅՔ

  • ՄԵՐ ՄԱՍԻՆ
    • Պատմություն
      • Պատմական ակնարկ
      • Կարևոր իրադարձություններ
      • գործիչներ
    • Ծրագիր
    • Կանոնագիր
    • Ընդհանուր ժողովներ
    • Կազմակերպական կառույց
      • ՀՅԴ Բյուրո
      • Հայաստան
        • Գերագույն մարմին
        • Տարածքային կառույցներ
        • ԱԺ խմբակցություն
        • ՀՅԴ-ն գործադիրում
      • Արցախ
      • Կազմակերպական շրջաններ
      • Երիտասարդական/ուսանողական
    • Հիմնարկներ և գրասենյակներ
    • Ուղեկից միություններ
    • Միջազգային համագործակցություն
  • ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
    • Լրահոս
    • Հայտարարություններ
    • Հոդվածներ
  • ՄԱՄՈՒԼ
    • «Դրօշակ» պաշտոնաթերթ
    • Լրատվամիջոցներ
  • ՇՏԵՄԱՐԱՆ
    • Գրադարան
    • Տեսադարան
    • Ձայնադարան
    • Լուսանկարներ
    • Թանգարան
    • Արխիվ
  • ՀԵՏԱԴԱՐՁ ԿԱՊ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
    • Դաս
    • Նոր
  1. ԳԼԽԱՎՈՐ ԷՋ
  2. ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
  • Հոդվածներ

Խմբագրական. Օրէնսդիր-Գործադիրի Նոյնացումն ու Պետական Մտածողութեան Բացակայութիւնը

03 Դեկտեմբեր 2022

Արցախի հարցին էութիւնը նենգափոխող Ազրպէյճանի խորհրդարանի որդեգրած յայտարարութեան դիմաց անպայման ակնկալելի էր, որ Հայաստանի Հանրապետութեան խորհրդարանը հրապարակէր պատասխան յայտարարութիւն, ուր վերաամրագրուէին Արցախի Հանրապետութեան փաստը եւ միջազգային իրաւաչափութեան հիման վրայ ազգերու ինքնորոշման իրաւունքը:

Այդպէս չեղաւ սակայն: Պարզ դարձաւ, որ խորհրդարանական մեծամասնութիւնը համաձայն չէ եղած «Արցախի Հանրապետութիւն» եւ «ինքնորոշման իրաւունք» սկզբունքի բառակապակցութիւնները ներառելուն: Սեպտեմբերեան պատերազմական գործողութիւններու եւ անոր իբրեւ հետեւանք ազրպէյճանական զօրքերու ներխուժումը դատապարտելու կոչուած միաձայն յայտարարութիւնը եւս վիժեցաւ, որովհետեւ իշխանական խմբակցութիւնը առարկեց, որ հոն տեղ գտած է ներքաղաքական օրակարգ:

Այս պարագային որեւէ ներքաղաքական օրակարգ կամ արտաքին քաղաքականութեան բնութագիր պարունակող բաժին չկայ:

Խորհրդարանական ընդդիմութեան նախագիծին համաձայն, Ազգային ժողովը պէտք է յայտարարէր, որ Արցախը չի կրնար ըլլալ Ազրպէյճանի կազմին մէջ` արցախահայերու իրաւունքներու եւ անվտանգութեան ապահովման կարեւոր գործօն նկատելով ազգերու ինքնորոշման իրաւունքի գործադրութիւնը առանց սահմանափակումներու: Բացառելով Արցախի գոյութիւնը Ազրպէյճանի կազմին մէջ` ընդդիմադիր «Հայաստան» եւ «Պատիւ ունեմ» խմբակցութիւնները յայտարարութեան նախագիծին մէջ նաեւ կը շեշտէին, որ Ազրպէյճանը պէտք է իր զինուած ուժերը վերադարձնէ մինչեւ 12 մայիս 2021-ի իրենց զբաղեցուցած բնագիծերը, վերադարձնէ հայ ռազմագերիները եւ զոհուած զինծառայողներու ու քաղաքացիական անձերու մարմինները:

Շատ օրինաչափ եւ օրէնսդիր հաստատութեան կողմէ ակնկալուած յայտարարութիւն Ազրպէյճանի խորհրդարանի` հարցին էութիւնը նենգափոխող յայտարարութեան դիմաց:

Իշխանութեան ներկայացուցիչները յայտնած են, որ խորհրդարանի արտակարգ նիստը չեն տապալեր, բայց չեն համաձայնիր այս նախագիծին, եթէ անոր մէջ փոփոխութիւններ չկատարուին: Պարզ է, որ փոփոխութիւնները կը վերաբերին «Արցախի Հանրապետութիւն» եւ «ինքնորոշման իրաւունք» ձեւակերպումներուն: Կրնայ վերաբերիլ նաեւ «Արցախի չի կրնար մաս կազմել Ազրպէյճանի կազմին» բառակապակցութիւններուն:

Իշխանութեան հիմնաւորումները յստակ չեն. չեն ալ շրջանառուիր յամենայն դէպս: Ենթադրաբար կրնայ ըլլալ այն, որ իշխանութիւն ներկայացնող խմբակցութիւնը չ՛ուզեր կատարել այնպիսի յայտարարութիւններ, որոնք կը հակասեն այսօրուան բանակցութիւններու բովանդակութիւններուն:

Նման պատճառաբանութիւն հեռու է պետական մտածողութենէ եւ պետական գործունէութեան փորձառութիւն ամբարած մարդոց մօտեցումներէն:

Օրէնսդիրն ու գործադիրը բոլորովին անկախ հաստատութիւններ են. սկզբունքով եւ ներկայ Սահմանադրութեամբ նոյնիսկ զիրար հակակշռող: Այստեղ սակայն հակակշռումի տրամաբանութիւնը չէ, որ պիտի գործէ: Դերերու բաշխումի անհրաժեշտութիւնն է, որ նման համահայկական օրակարգերու պարագային աւելի ինքզինք զգալի կը դարձնէ:

Ֆրանսայի օրինակը, օրեր առաջ այնքան յստակ է այս առումով. թէ՛ Ծերակոյտին եւ թէ՛ Ազգային ժողովին մէջ իշխանութեան կուսակցութիւնը ներկայացնողները կը քուէարկէին այն բանաձեւերուն, որոնք կը պահանջէին ազրպէյճանական զօրքերու հայաստանեան տարածքներէն հեռացումը եւ կը նախանշէին պատժամիջոցային քաղաքականութեան դիմելու սպառնալիքը: Գործադիրի ներկայացուցիչը կ՛ընդգծէր, որ այդ բանաձեւերը մաս չեն կազմեր իրենց արտաքին քաղաքականութեան ուղղութիւններուն: Ֆրանսան սակայն այս խաղաթուղթերը ցոյց կու տար Պաքուին, հակաֆրանսական որոշումներու կայացման պարագային օգտագործելու: Ըսել ուզուածը այն է, որ գործադիր-օրէնսդիր տարանջատումը եւ ի պահանջել հարկին դերերու բաշխումը քաղաքականութեան մէջ օրինաչափ եւ երբեմն անհրաժեշտ յարաբերակցութիւններ են:

Պետական մտածողութիւնը, իշխանութեան մօտ այլ պատճառներով եւս կը բացակայի: «Արցախը չի կրնար մաս կազմել Ազրպէյճանին» տողին տակ չստորագրելը հակասահմանադրական է: Որովհետեւ` գործող Սահմանադրութեան հիմը կազմող Անկախութեան հռչակագիրը ամրագրած է. «Կենսագործելով ազգերի ազատ ինքնորոշման իրաւունքը, հիմնուելով 1989 թուականի դեկտեմբերի 1-ի «Հայկական ԽՍՀ-ի եւ Լեռնային Ղարաբաղի վերամիաւորման մասին» Հայկական ԽՍՀ Գերագոյն խորհրդի եւ Լեռնային Ղարաբաղի Ազգային խորհրդի համատեղ որոշման վրայ»…

Սահմանադրական հիմնադրոյթներ են թէ՛ ազգերու ինքնորոշման իրաւունքի գործադրութիւնը եւ թէ՛ Արցախը Ազրպէյճանի կազմէն դուրս նկատելը. որոնց տակ չ՛ուզեր ստորագրել խորհրդարանական մեծամասնութիւնը:

Բանակցողը գործադիրն է, որուն բանակցային դիրքերու ամրապնդման համար օրէնսդիրը կը ճշդէ ժողովուրդին կամքը ներկայացնող օրէնքներ, յայտարարութիւններ: Այդ բոլորին մերժումը կամ շրջանցումը ինքնահարուած է արդէն իսկ թոյլ բանակցային դիրքերուն:

aztagdaily.com

FacebookTwitterOdnoklassnikiTelegramPrint
Լրահոս
Հանդիպում ԷՏԷՔ կուսակցութեան նորընտիր

ՀՅԴ Կիպրոսի Կոմիտէի պատուիրակութիւնը՝ բաղկացեալ Սիմոն Այնէճեանէն եւ Ռաֆֆի Մահտ

20 Նոյեմբեր 2026
Հարաւային Ամերիկայի Հայ դատի յանձնախու

Հարաւային Ամերիկայի Հայ Դատի Յանձնախումբը Նոյեմբեր 18-ին յարգանքի հանդիսութիւն

20 Նոյեմբեր 2026
Հայհոյանքը փաստի սով Է

Հայաստանի հանրապետութեան նոր Սահմանադրութեան ընդունման հարցը վերածուած է օրակա

20 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Առաջարկի Թաքուն Բաժինը Եւ Ժողո

Հայաստանի Հանրապետութեան վարչապետը թէ՛ Ազգային ժողովի եւ թէ՛ կառավարութեան նիս

20 Նոյեմբեր 2026
Նիւ Եորքի Հայութեան Միջամտութեամբ Վար

Նոյեմբեր 8ին, Մենհեթընի «Պոլինկ Կրին» զբօսայգիին մէջ՝ Ատրպէյճանի «Յաղթանակի օր

19 Նոյեմբեր 2026
Պրիւքսէլի երկար ու դժուարին ուղին

Եւրոմիութեան Հայաստանի անդամակցութիւնն ու մերձեցումը՝ նոյնիս՛կ ոլորապտոյտ եւ փ

19 Նոյեմբեր 2026
Դու պիտի գնաս, որ Հայաստանը մնա

ՀՅԴ Հայաստանի ԳՄ ներկայացուցիչ, ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Իշխան

19 Նոյեմբեր 2026
Պիլալ Էրտողանի Լիբանան Այցելութեան Վեր

ՀՅԴ Լիբանանի Հայ դատի մարմինը Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողանի որդիին` Պի

18 Նոյեմբեր 2026
Բագրատունի Ընդունեց Երկխօսութեան Ազգայ

ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ, Միջին Արեւելքի պատասխանատու եւ Հայկական երեսփոխանական պլոքի

18 Նոյեմբեր 2026
Հայաստանի թշնամիները երբեք գոհ չեն լին

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը սխալմամբ կարծում է, թե Ադրբեջանին և Թուրքիային շարուն

17 Նոյեմբեր 2026
Երեք տարի անց արցախյան հակամարտություն

Հայ դատի կենտրոնական խորհուրդն այսօր հրապարակել է իր «UNRESOLVED: The Conflict

17 Նոյեմբեր 2026
Այսօրվա լսումները պետք է դառնան ոչ թե

ՀՅԴ Բյուրոյի անդամ, ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր, ԱԺ Մարդու իրավունքն

16 Նոյեմբեր 2026
ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցությունը հրավիր

ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության նախաձեռնությամբ նոյեմբերի 16-ին կազմակերպվել էին

16 Նոյեմբեր 2026
Նիդերլանդների ՀՅԴ կառույցի հայտարարութ

2026 թվականի նոյեմբերի 5-ից 8-ը, Հայաստանի Հանրապետության իշխանությունը բռնազա

16 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Հայաստանը ՀԱՊԿ-ի խաչմերուկում

Մոսկւայում նոյեմբերի 11-ին կայացած Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

16 Նոյեմբեր 2026
Հաստատվել է «Հրայր Մարուխյան» հիմնադրա

Առաջադիմական հետազոտությունների եվրոպական հիմնադրամի (Foundation for European

14 Նոյեմբեր 2026
Ցեղասպանութիւնը ուրացողները եւ չՍփիւռք

Շուշիի մէջ Ալիեւ-Էրտողան տանդեմը կը տօնէ Քառասունչորսօրեայ պատերազմի յաղթանակը

14 Նոյեմբեր 2026
Արեւմտեան Գանատայի Հայ Դատի յանձնախում

ՎԱՆԳՈՒՎԸՐ.- Գանատայի Հայ Դատի յանձնախումբի Արեւմտեան շրջանի ներկայացուցիչներ Յ

13 Նոյեմբեր 2026
Խօսողին Լսող Է Պէտք

Մոսկուայի մէջ տեղի ունեցաւ ՀԱՊԿ-ի (Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

13 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Իրանեան Ուղերձներ` Սպառնական-Գ

Իրանի հոգեւոր պետի խորհրդականին եւ փոխնախագահին` Հայաստանի ուղղութեամբ կատարած

13 Նոյեմբեր 2026
Բոլոր Նյութերը
Հետեվեք մեզ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
Ստացեք մեր լուրերը էլ.փոստով
Loading
ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ Հասցե՝ ՀՀ, ք. Երևան, Մհեր Մկրտչյան 12/1 Հեռախոս՝ (+374) 10 52 17 65, (+374) 10 52 18 74 Էլ. փոստ՝ [email protected]
© ARF Dashnaktsutyun- ARMENIAN REVOLUTIONARY FEDERATION Website by Web Development Company