ՀՅԴ
Հայ Յեղափոխական Դաշնակցություն պաշտոնական կայք arfd.am
Skip to content
ՀՅԴ

ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ

ՊԱՇՏՈՆԱԿԱՆ ԿԱՅՔ

  • ՄԵՐ ՄԱՍԻՆ
    • Պատմություն
      • Պատմական ակնարկ
      • Կարևոր իրադարձություններ
      • գործիչներ
    • Ծրագիր
    • Կանոնագիր
    • Ընդհանուր ժողովներ
    • Կազմակերպական կառույց
      • ՀՅԴ Բյուրո
      • Հայաստան
        • Գերագույն մարմին
        • Տարածքային կառույցներ
        • ԱԺ խմբակցություն
        • ՀՅԴ-ն գործադիրում
      • Արցախ
      • Կազմակերպական շրջաններ
      • Երիտասարդական/ուսանողական
    • Հիմնարկներ և գրասենյակներ
    • Ուղեկից միություններ
    • Միջազգային համագործակցություն
  • ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
    • Լրահոս
    • Հայտարարություններ
    • Հոդվածներ
  • ՄԱՄՈՒԼ
    • «Դրօշակ» պաշտոնաթերթ
    • Լրատվամիջոցներ
  • ՇՏԵՄԱՐԱՆ
    • Գրադարան
    • Տեսադարան
    • Ձայնադարան
    • Լուսանկարներ
    • Թանգարան
    • Արխիվ
  • ՀԵՏԱԴԱՐՁ ԿԱՊ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
    • Դաս
    • Նոր
  1. ԳԼԽԱՎՈՐ ԷՋ
  2. ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
  • ՀՅԴ Հայաստան
  • Հարցազրույցներ

Առանց Արցախի՝ բոլոր լուծումները ժամանակավոր եւ հանգրվանային կլինեն

14 Դեկտեմբեր 2022

Արցախի հարցի կարգավորման ուղղությամբ ՀՀ իշխանությունները, ըստ էության, ոչինչ չեն անում: Առանձնապես ակտիվ չեն նաեւ ԵԱՀԿ ՄԽ համանախագահ երկրները՝ ԱՄՆ-ն, Ֆրանսիան, Ռուսաստանը, որոնք բուն խնդիրը թողած՝ ավելի շատ զբաղված են Ադրբեջանին զսպելու գործով: 44-օրյա պատերազմից հետո Մոսկվայում եւ Բրյուսելում ընդունված «աշխատանքային» հայտարարություններն առայժմ ոչ մի բանի մասին են, իսկ միակ գործող փաստաթուղթն էլ 2020թ. նոյեմբերի 9-ի եռակողմ (Հայաստան-Ռուսաստան-Ադրբեջան) համաձայնագիրն է, որի հետ կապված՝ լուրջ տարընթերցումներ կան թե՛ Հայաստանի, թե՛ Ադրբեջանի կողմից: Այս եւ այլ հարցերի շուրջ «Հրապարակ»-ը զրուցել է ՀՅԴ ԳՄ անդամ Հակոբ Մաթիլյանի հետ:


– Պարոն Մաթիլյան, որքանո՞վ է 44-օրյա պատերազմում կրակի դադարեցման մասին նոյեմբերի 9-ի համաձայնագիրն արտացոլում Արցախի խնդրի հետագա կարգավորման հնարավորությունները: Մենք դա համարում ենք կապիտուլյացիայի ակտ, մինչդեռ Ադրբեջանը եւս դժգոհ է այդ համաձայնագրից:

– Դա իսկապես կապիտուլյացիոն փաստաթուղթ է մեզ համար, քանի որ այդ հայտարարությամբ մենք Ադրբեջանին էինք զիջում Քաշաթաղի, Քարվաճառի եւ Աղդամի շրջանները, որոնք պատերազմի ընթացքում չէին գրավվել: Մենք, փաստորեն, առանց կռվի հանձնեցինք այդ շրջանները՝ զուտ Ադրբեջանի պահանջով: Այսուհանդերձ, որքան էլ մեզ համար ընդունելի չէ այդ փաստաթուղթը, մենք չենք կարող անտեսել դրա գոյության փաստը: Պարզապես պետք չէ դրան վերաբերվել որպես դատավճռի, որովհետեւ այդ հայտարարությամբ չէ, որ լուծվելու է Արցախի հարցը: Դրանով հանդերձ, այդ փաստաթղթում կան ձեւակերպումներ, որոնք կարող են լավ մեկնակետ հանդիսանալ Արցախի խնդրի հետագա կարգավորման համար: Մասնավորապես՝ փաստաթղթում մի քանի անգամ նշվում է «Լեռնային Ղարաբաղ» անվանումը, որ ինքնին Արցախի գոյության անհերքելի փաստ է: Այնտեղ հստակ նշված է Լեռնային Ղարաբաղի եւ Ադրբեջանի միջեւ շփման գծի գոյության փաստը եւ այդ գծով ռուս խաղաղապահների տեղակայումը: Շատ կարեւոր է նաեւ, որ եռակողմ հայտարարության մեջ անվանական նշվում են Ադրբեջանի վերահսկողության տակ անցնող տարածքները: Հստակ ասվում է, որ հայտարարության ստորագրման պահից կողմերը մնում են այդ պահին իրենց զբաղեցրած դիրքերում, Ադրբեջանին է վերադարձվում Աղդամի շրջանը, ավելի ուշ, համապատասխանաբար՝ մինչեւ նոյեմբերի 15-ը եւ դեկտեմբերի 1-ը, Քարվաճառի եւ Քաշաթաղի շրջանները: Այսքանը: Այնտեղ խոսք չկա Արցախի հետագա կարգավիճակի, ԱՀ Մարտունու Մարտակերտի, Ասկերանի, Շուշիի շրջանների եւ Ստեփանակերտ քաղաքի մասին: Ասել է, թե ստորագրող կողմերը որեւէ խնդիր չեն տեսել թվարկված շրջանների եւ Ստեփանակերտ քաղաքի նախկին կարգավիճակի հետ կապված: Եվ վերջապես՝ բուն Արցախի կամ Լեռնային Ղարաբաղի գոյության փաստի հետ չհամաձայնելու որեւէ հիշատակություն չկա համաձայնագրում: Եթե մեկ նախադասությամբ ասելու լինենք, ապա կարող ենք արձանագրել, որ նոյեմբերի 9-ի համաձայնագիրը հստակ ֆիքսում է Ադրբեջանի հետպատերազմյան սահմանները եւ միաժամանակ փաստում Լեռնային Ղարաբաղի գոյությունն իր վարչատարածքային միավորներով՝ առանց Հադրութի շրջանի եւ Շուշի քաղաքի, որոնք հետագա բանակցությունների առարկա կարող են լինել: Հավելեմ նաեւ, որ խնդրո առարկա համաձայնագիրը միջազգային նշանակության փաստաթուղթ է: Ստորագրող կողմերն ուղղակի պարտավոր են անվերապահորեն իրագործել այնտեղ նշված արձանագրումները, եւ որեւէ մեկն իրավունք չունի այն մեկնաբանել իր ճաշակին համապատասխան:

– Չարաբաստիկ նոյեմբերի 9-ից հետո մենք դեռ իներցիայով խոսում ենք ԵԱՀԿ ՄԽ եռանախագահների մասին՝ հույսով, որ այդ հարթակը կվերականգնվի: Բայց ՄԽ արեւմտյան թեւը նախընտրեց Հայաստանի եւ Ադրբեջանի հետ բանակցել Բրյուսելում՝ առանց Ռուսաստանի, եւ, ըստ էության, քննարկել Ադրբեջանի հայտնի առաջարկները՝ որպես Հայաստանի հետ խաղաղության եւ հարաբերությունների կարգավորման նախապայման: ՀՀ իշխանությունները, հասկանալով, որ դա ծուղակ է, որ ընդունելով Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականությունը՝ ակամա Արցախը ճանաչում են Ադրբեջանի մաս, հայտարարեցին, որ ամբողջությամբ համաձայն են ռուսական կողմի առաջարկներին, որոնցով Արցախի հարցի վերջնական կարգավորումը թողնվում է ապագային: Սրանից հետո սպասելի է, որ մենք կարող ենք վերածվել կռվախնձորի Ռուսաստանի եւ Արեւմուտքի միջեւ: Ի՞նչ անել այս իրավիճակում:

– Ես արդեն ասացի, որ Հադրութի շրջանն ու Շուշի քաղաքը կարող են դառնալ հետագա բանակցությունների առարկա: Նույնկերպ բանակցությունների առարկա կարող է դառնալ նաեւ Արցախի կարգավիճակի հարցը: Այս իմաստով մենք պետք է ամեն ինչ անենք ԵԱՀԿ ՄԽ համանախագահների հարթակը վերականգնելու համար: Կարծում եմ՝ դա հնարավոր կլինի անել համանախագահող երկրների միջեւ լարվածության թուլացումից հետո, երբ նրանք կարողանան մեղմել հակասություններն ու մեր տարածաշրջանում տեւական խաղաղություն հաստատելու միասնական նպատակ ձեւավորել: Մենք պետք է ամեն կերպ նպաստենք դրան: Մյուս կողմից էլ՝ ՄԽ համանախագահ երկրները բարոյական պատասխանատվություն են կրում Արցախի հարցի արդարացի լուծման համար: Ի վերջո, հենց նրանք են 26 տարի շարունակ հայտարարել, որ Լեռնային Ղարաբաղի հարցը կարող է կարգավորվել միայն խաղաղ բանակցությունների ճանապարհով, եւ մենք վստահել ենք այդ հայտարարություններին ու դրսեւորել համապատասխան վարքագիծ:

– Պարոն Մաթիլյան, ի՞նչ կտա մեզ այսրոպեական խաղաղության պայմանագիրը: Հնարավո՞ր է, արդյոք, այս իրավիճակում գտնել այնպիսի ձեւակերպումներ, որոնք հավասարապես կբավարարեն կողմերին եւ թույլ կտան տեւական խաղաղություն հաստատել Հայաստանի եւ Ադրբեջանի միջեւ:

– «Խաղաղության պայմանագիր» ասվածն իրավական ակտ է, որ ազդարարում է հակամարտող երկրների միջեւ պատերազմական դրության ավարտը: Մեր պարագայում, սակայն, դա կարող է դառնալ հերթական կապիտուլյացիոն փաստաթուղթը, քանի որ Ադրբեջանն առայժմ հանդես է գալիս հաղթողի եւ ուժեղի դիրքերից: Դա խոսում է Հայաստանի նկատմամբ նրա ունեցած նոր նկրտումների մասին: Նկատենք նաեւ, որ Հայաստանն իրավական առումով Ադրբեջանի հետ պատերազմի մեջ չի եղել: Հետեւաբար, ավելի տրամաբանական կլինի այս պահին վերջնական հրադադարի կամ հաշտության փաստաթղթի մասին խոսելը: Իսկ ինչ վերաբերում է խաղաղության պայմանագրին, որի մասին խոսում են ՀՀ իշխանությունները եւ ակնարկում, որ այն կարող է ստորագրվել մինչեւ տարեվերջ, ապա կարող եմ ասել, որ դրանով մենք վերջնականապես կփակենք Արցախի հարցն ու կարագացնենք Արցախից ռուս խաղաղապահների դուրսբերման գործընթացը՝ դրանից բխող բոլոր հետեւանքներով: Խաղաղության պայմանագիրը, որ հնարավոր է պարտադրեն մեզ, իր մեջ կարող է ներառել նաեւ ռազմատուգանքի հարցեր եւ օրինականացնել Ադրբեջանի հավելյալ «ձեռքբերումները», մի բան, որ անընդունելի է մեզ համար: Նաեւ անհեթեթություն է խոսել խաղաղության պայմանագրի մասին, քանի դեռ լուծված չէ անհետ կորածների եւ ռազմագերիների հարցը, քանի դեռ ավարտված չեն երկու երկրների միջեւ սահմանազատման եւ սահմանագծման աշխատանքները: Ի վերջո, խաղաղության պայմանագիրը չի կարող պարտադիր պայման լինել Ադրբեջանի եւ Հայաստանի հարաբերությունների կարգավորման համար: Օրինակ, Ռուսաստանի եւ Ճապոնիայի միջեւ 1945 թվականից մինչ օրս խաղաղության պայմանագիր չի կնքվել, բայց դա չի խանգարում, որ այդ երկրներն ապրեն խաղաղ եւ համագործակցեն, ունենան առաջնորդների մակարդակով փոխայցելություններ:

– ՀՀ իշխանությունները, սակայն, ամեն առիթով հասկացնում են՝ դե, արդեն Արցախը չկա, տվել ենք, եկեք Ադրբեջանի հետ խաղաղության պայմանագիր ստորագրենք, որ հանգիստ ապրենք ու զարգանանք:

-Դա մեծագույն սուտ է: Այդկերպ ՀՀ իշխանությունները փորձում են խուսափել Արցախի խնդրի կարգավորման դժվարություններից եւ ազատվել Արցախի բեռից: Մինչդեռ ձին պետք է միշտ սայլի առջեւից կապել: Հակառակ պարագայում մենք ոչ մի տեղ չենք հասնի: Պետք է ընդունել, որ մեր խնդիրների լուծման միակ բանալին Արցախում է, եւ առանց Արցախի կարգավիճակի հստակեցման, բոլոր լուծումները՝ խաղաղություն, ապաշրջափակում եւ այլն, ժամանակավոր ու հանգրվանային են լինելու: Մենք դատապարտված ենք լուծելու Արցախի կարգավիճակի հարցը, այլապես անընդհատ ստանալու ենք մի նոր հետաձգված պատերազմ:

Էդիկ Անդրեասյան

FacebookTwitterOdnoklassnikiTelegramPrint
Լրահոս
Հանդիպում ԷՏԷՔ կուսակցութեան նորընտիր

ՀՅԴ Կիպրոսի Կոմիտէի պատուիրակութիւնը՝ բաղկացեալ Սիմոն Այնէճեանէն եւ Ռաֆֆի Մահտ

20 Նոյեմբեր 2026
Հարաւային Ամերիկայի Հայ դատի յանձնախու

Հարաւային Ամերիկայի Հայ Դատի Յանձնախումբը Նոյեմբեր 18-ին յարգանքի հանդիսութիւն

20 Նոյեմբեր 2026
Հայհոյանքը փաստի սով Է

Հայաստանի հանրապետութեան նոր Սահմանադրութեան ընդունման հարցը վերածուած է օրակա

20 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Առաջարկի Թաքուն Բաժինը Եւ Ժողո

Հայաստանի Հանրապետութեան վարչապետը թէ՛ Ազգային ժողովի եւ թէ՛ կառավարութեան նիս

20 Նոյեմբեր 2026
Նիւ Եորքի Հայութեան Միջամտութեամբ Վար

Նոյեմբեր 8ին, Մենհեթընի «Պոլինկ Կրին» զբօսայգիին մէջ՝ Ատրպէյճանի «Յաղթանակի օր

19 Նոյեմբեր 2026
Պրիւքսէլի երկար ու դժուարին ուղին

Եւրոմիութեան Հայաստանի անդամակցութիւնն ու մերձեցումը՝ նոյնիս՛կ ոլորապտոյտ եւ փ

19 Նոյեմբեր 2026
Դու պիտի գնաս, որ Հայաստանը մնա

ՀՅԴ Հայաստանի ԳՄ ներկայացուցիչ, ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Իշխան

19 Նոյեմբեր 2026
Պիլալ Էրտողանի Լիբանան Այցելութեան Վեր

ՀՅԴ Լիբանանի Հայ դատի մարմինը Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողանի որդիին` Պի

18 Նոյեմբեր 2026
Բագրատունի Ընդունեց Երկխօսութեան Ազգայ

ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ, Միջին Արեւելքի պատասխանատու եւ Հայկական երեսփոխանական պլոքի

18 Նոյեմբեր 2026
Հայաստանի թշնամիները երբեք գոհ չեն լին

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը սխալմամբ կարծում է, թե Ադրբեջանին և Թուրքիային շարուն

17 Նոյեմբեր 2026
Երեք տարի անց արցախյան հակամարտություն

Հայ դատի կենտրոնական խորհուրդն այսօր հրապարակել է իր «UNRESOLVED: The Conflict

17 Նոյեմբեր 2026
Այսօրվա լսումները պետք է դառնան ոչ թե

ՀՅԴ Բյուրոյի անդամ, ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր, ԱԺ Մարդու իրավունքն

16 Նոյեմբեր 2026
ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցությունը հրավիր

ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության նախաձեռնությամբ նոյեմբերի 16-ին կազմակերպվել էին

16 Նոյեմբեր 2026
Նիդերլանդների ՀՅԴ կառույցի հայտարարութ

2026 թվականի նոյեմբերի 5-ից 8-ը, Հայաստանի Հանրապետության իշխանությունը բռնազա

16 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Հայաստանը ՀԱՊԿ-ի խաչմերուկում

Մոսկւայում նոյեմբերի 11-ին կայացած Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

16 Նոյեմբեր 2026
Հաստատվել է «Հրայր Մարուխյան» հիմնադրա

Առաջադիմական հետազոտությունների եվրոպական հիմնադրամի (Foundation for European

14 Նոյեմբեր 2026
Ցեղասպանութիւնը ուրացողները եւ չՍփիւռք

Շուշիի մէջ Ալիեւ-Էրտողան տանդեմը կը տօնէ Քառասունչորսօրեայ պատերազմի յաղթանակը

14 Նոյեմբեր 2026
Արեւմտեան Գանատայի Հայ Դատի յանձնախում

ՎԱՆԳՈՒՎԸՐ.- Գանատայի Հայ Դատի յանձնախումբի Արեւմտեան շրջանի ներկայացուցիչներ Յ

13 Նոյեմբեր 2026
Խօսողին Լսող Է Պէտք

Մոսկուայի մէջ տեղի ունեցաւ ՀԱՊԿ-ի (Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

13 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Իրանեան Ուղերձներ` Սպառնական-Գ

Իրանի հոգեւոր պետի խորհրդականին եւ փոխնախագահին` Հայաստանի ուղղութեամբ կատարած

13 Նոյեմբեր 2026
Բոլոր Նյութերը
Հետեվեք մեզ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
Ստացեք մեր լուրերը էլ.փոստով
Loading
ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ Հասցե՝ ՀՀ, ք. Երևան, Մհեր Մկրտչյան 12/1 Հեռախոս՝ (+374) 10 52 17 65, (+374) 10 52 18 74 Էլ. փոստ՝ [email protected]
© ARF Dashnaktsutyun- ARMENIAN REVOLUTIONARY FEDERATION Website by Web Development Company