ՀՅԴ
Հայ Յեղափոխական Դաշնակցություն պաշտոնական կայք arfd.am
Skip to content
ՀՅԴ

ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ

ՊԱՇՏՈՆԱԿԱՆ ԿԱՅՔ

  • ՄԵՐ ՄԱՍԻՆ
    • Պատմություն
      • Պատմական ակնարկ
      • Կարևոր իրադարձություններ
      • գործիչներ
    • Ծրագիր
    • Կանոնագիր
    • Ընդհանուր ժողովներ
    • Կազմակերպական կառույց
      • ՀՅԴ Բյուրո
      • Հայաստան
        • Գերագույն մարմին
        • Տարածքային կառույցներ
        • ԱԺ խմբակցություն
        • ՀՅԴ-ն գործադիրում
      • Արցախ
      • Կազմակերպական շրջաններ
      • Երիտասարդական/ուսանողական
    • Հիմնարկներ և գրասենյակներ
    • Ուղեկից միություններ
    • Միջազգային համագործակցություն
  • ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
    • Լրահոս
    • Հայտարարություններ
    • Հոդվածներ
  • ՄԱՄՈՒԼ
    • «Դրօշակ» պաշտոնաթերթ
    • Լրատվամիջոցներ
  • ՇՏԵՄԱՐԱՆ
    • Գրադարան
    • Տեսադարան
    • Ձայնադարան
    • Լուսանկարներ
    • Թանգարան
    • Արխիվ
  • ՀԵՏԱԴԱՐՁ ԿԱՊ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
    • Դաս
    • Նոր
  1. ԳԼԽԱՎՈՐ ԷՋ
  2. ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
  • Հոդվածներ

Եգիպտոսի Առաջարկած Այլընտրանքը

02 Փետրվար 2023

Զարմանալի կրնայ թուիլ նման միջամտութիւն մը, յատկապէս երբ նկատի ունենանք, թէ Արեւմուտքը, յանձին Եւրոպական երկիրներու, յատկապէս Ֆրանսայի եւ Միացեալ Նահանգներու, սկսած է հետզհետէ աւելի մօտէն հետաքրքրուիլ կովկասեան բարձրաւանդակով, մինչեւ իսկ ռուս խաղաղապահ ուժերուն կողքին՝ միջազգային այլ խաղաղապահ դէտեր ուղղարկելով։

Զանազան մօտեցումներով եւ վերլուծումներով կարելի է դիտել Եգիպտոսի նախագահ Ապտէլ-Ֆաթթահ Սիսիի այցելութիւնը՝ Պաքու եւ Երեւան։ Ժամացոյցին սլաքները տասնամեակ մը ետ տանելով, պէտք է յիշենք, որ 2013-ին, ծայրայեղական Մորսիի իշխանութիւնը տապալած եւ երկրին ղեկը ստանձնած զօրավար Սիսի յաջորդ տարիներուն յարաբերութիւնները գրեթէ խզած էր Թուրքիոյ հետ, իսկ Եգիպտոսէն ներս «իսլամ» ծայրայեղականներու ետին, երբեմն տեսնուած էր Թուրքիոյ մատը։ Ուշագրաւ է, որ այդ տարիներուն, Հայոց Ցեղասպանութեան հարցը բազմիցս արծարծուած էր Գահիրէի մէջ. աւելին, տարիներ առաջ, Եգիպտոսի հովանին վայելող Լիպիոյ ընդդիմադիր ուժերը պաշտօնապէս յայտարարած էին, թէ կը ճանչնան Հայոց Ցեղասպանութիւնը, իսկ Լիպիան երկիր մըն է, ուր նոյնիսկ հայկական նօսր գաղութ գոյութիւն չէ ունեցած, թէեւ որոշ շրջան մը, անհատ արհեստաւորներ եւ գործարարներ աշխատանք գտած են հոն:

Այսօր, Թուրքիոյ եւ Եգիպտոսի միջեւ սառոյցը բաւական հալած է եւ երկու երկիրները վերստին հաստատած են իրենց յարաբերութիւնները, այնքան մը, որ անցեալ Դեկտեմբերին, Մոնտիալի օրերուն, Քաթարի մէջ երկու երկիրներուն ղեկավարները դէմ առ դէմ տեսակցութիւն ունեցան ։

Յիշեալ իրադարձութիւնները ոչ մէկ ազդեցութիւն կրնան ունենալ նախագահ Սիսիի առաջարկած՝ միջամտելու պատրաստակամութեան վրայ։

Տարբեր տրամաբանութեամբ կարելի է այն եզրակացութեան յանգիլ, թէ ի՞նչ են դրդապատճառները Եգիպտոսի այս մօտեցումին։ Պէտք չէ անտեսել, որ հակառակ Անգարա-Գահիրէ ձիւնհալին, ընդհանրապէս անխախտ եւ միակամ կը մնայ Եգիպտոս-Սէուտական Արաբիա – Արաբական Միացեալ էմիրութիւններ եռեակին գործակցութիւնը։ Եռեակ մը՝ որ տարածաշրջանին մէջ ըսելիք խօսք ունի կամ՝ ներկայութիւն ունի փաստելիք։

Պատմութիւնը ցոյց կու տայ, թէ արաբական աշխարհի ղեկավարներէն է եղած Եգիպտոսը, որ երբեմն նոյնիսկ բուռն ճակատում ունեցած է արաբական աշխարհի այլ դրացի երկիրներու հետ, պահելու համար իր «առաջնորդ»-ի դերը։ Նոյնինքն Սիսի քաջատեղեակ է պատմութիւն կերտած եգիպտահայ գաղութին՝ քաղաքականութեան, տնտեսութեան, արուեստի եւ մշակոյթի կալուածներուն մէջ վիթխարի ներդրումով։

Թէ՛ Պաքուի եւ թէ՛ Երեւանի հետ վերոյիշեալ եռեակին կապը կարելի է դիտել այն անկիւնէն, որ տնտեսական կապեր կան յատկապէս Ատրպէյճանի հետ, մինչդեռ Հայաստանի պարագային, Սէուտական Արաբիա մինչեւ օրս դիւանագիտական բարձր մակարդակ կապ չունի, իսկ Ա. Մ. Էմիրութիւններ եւ Եգիպտոս տնտեսական որոշ գործակցութիւն ունին։

Կովկասեան բարձրաւանդակ ժամանելով, Սիսի ոչ միայն անակնկալի բերած է Արեւմուտքը կամ նոյնիսկ ուքրայինական թնճուկով տարուած Ռուսիան, այլ նաեւ Պաքուի մօտիկ գործակից Թուրքիան, որ կրնայ այդքան ալ հանգստութեամբ չհետեւիլ իր երբեմնի հակառակորդին շարժումներուն։

Հանդիպումներուն առիթով տրուած պաշտօնական տեղեկութիւնները ուշագրաւ են. կարելի է որոշ գոհունակութեամբ դիտել Հայաստանի եւ Եգիպտոսի միջեւ գործակցութեան դաշտերու բացման եւ ընդարձակման քայլերը: Սակայն վստահաբար դիւանագիտական ողջմիտ եւ առողջ գործելաձեւ մը՝ կրնար տարբեր կացութիւն ստեղծել: Առաջին տպաւորութիւնը, սակայն, այն էր, թէ Սիսի դժբախտաբար բարձր մակարդակի պատուիրակութեամբ մը չդիմաւորուեցաւ «Զուարթնոց» օդակայանին մէջ։ Հ․Հ․ փոխ վարչապետ Տիգրան Խաչատրեանի պարտականութիւն տրուած էր դիմաւորելու Եգիպտոսի նախագահը, ապա՝ քայլերգներու ունկնդրութիւն եւ ժամանում պատուոյ հիւրասրահ․․․ Արդէն փրոթոքոլային թերացումը բացայայտ էր։

Բնականաբար պէտք է յուսալ, որ որեւէ երկրի, եւ ահա նաեւ Եգիպտոսի հետ կապերու խորացումը նպաստ բերէ Հայաստանին ու անոր դիմագրաւած հարցերուն լուծման: Սակայն նկատի ունենալով Պաքուի մէջ, Սիսիի այցելութեան առթիւ, բռնատէր Ալիեւի ծայրայեղական հաստատումները, ապա Երեւանի ղեկավարներուն կողմէ առաւելաբար տնտեսական ու մշակութային գործակցութեան հետամտութիւն ցուցաբերող յայտարարութիւնները, ի յայտ կու գայ թէ գէթ ներկայիս, Սիսիի միջամտութեան առաջարկը կը մնայ այլընտրանքային ուղի մը, դիւանագիտական արխիւներու դարակին մէջ պահ դրուած։

Հայաստան-Եգիպտոս գիծէն անդին՝ անտեսելի չեն այլ գիծեր, որոնցմէ՝ օրինակի համար, Արեւմուտքին հետ Եգիպտոսի սերտ կապերը, Ատրպէյճանի եւ Հայաստանի հակադրութիւնը իբրեւ չէզոք դիտելու հիւր նախագահին կեցուածքը, եւ ան նախագահն է այն երկրին, որ Իսրայէլի հետ խաղաղութեան հասնելու համար, յաջողեցաւ պատերազմներուն իր կորսնցուցած հսկայական տարածքները վերաշահիլ: Անտեսելի չէ նաեւ այն, որ Հայաստանի եւ Ատրպէյճանի միջեւ խաղաղարար միջնորդի իր դերը կ’ուզէ վերստին լուսարձակի տակ բերել Վրաստանը…: Եւ անշուշտ, կրկնելու գնով նշենք, որ խաղաղարար որեւէ ԱՆԱՉԱՌ միջամտութիւն կրնայ օգտակար ըլլալ մեր հայրենիքին:

«Հայրենիք» – Պոսթըն
Խմբագրական

FacebookTwitterOdnoklassnikiTelegramPrint
Լրահոս
Հանդիպում ԷՏԷՔ կուսակցութեան նորընտիր

ՀՅԴ Կիպրոսի Կոմիտէի պատուիրակութիւնը՝ բաղկացեալ Սիմոն Այնէճեանէն եւ Ռաֆֆի Մահտ

20 Նոյեմբեր 2026
Հարաւային Ամերիկայի Հայ դատի յանձնախու

Հարաւային Ամերիկայի Հայ Դատի Յանձնախումբը Նոյեմբեր 18-ին յարգանքի հանդիսութիւն

20 Նոյեմբեր 2026
Հայհոյանքը փաստի սով Է

Հայաստանի հանրապետութեան նոր Սահմանադրութեան ընդունման հարցը վերածուած է օրակա

20 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Առաջարկի Թաքուն Բաժինը Եւ Ժողո

Հայաստանի Հանրապետութեան վարչապետը թէ՛ Ազգային ժողովի եւ թէ՛ կառավարութեան նիս

20 Նոյեմբեր 2026
Նիւ Եորքի Հայութեան Միջամտութեամբ Վար

Նոյեմբեր 8ին, Մենհեթընի «Պոլինկ Կրին» զբօսայգիին մէջ՝ Ատրպէյճանի «Յաղթանակի օր

19 Նոյեմբեր 2026
Պրիւքսէլի երկար ու դժուարին ուղին

Եւրոմիութեան Հայաստանի անդամակցութիւնն ու մերձեցումը՝ նոյնիս՛կ ոլորապտոյտ եւ փ

19 Նոյեմբեր 2026
Դու պիտի գնաս, որ Հայաստանը մնա

ՀՅԴ Հայաստանի ԳՄ ներկայացուցիչ, ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Իշխան

19 Նոյեմբեր 2026
Պիլալ Էրտողանի Լիբանան Այցելութեան Վեր

ՀՅԴ Լիբանանի Հայ դատի մարմինը Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողանի որդիին` Պի

18 Նոյեմբեր 2026
Բագրատունի Ընդունեց Երկխօսութեան Ազգայ

ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ, Միջին Արեւելքի պատասխանատու եւ Հայկական երեսփոխանական պլոքի

18 Նոյեմբեր 2026
Հայաստանի թշնամիները երբեք գոհ չեն լին

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը սխալմամբ կարծում է, թե Ադրբեջանին և Թուրքիային շարուն

17 Նոյեմբեր 2026
Երեք տարի անց արցախյան հակամարտություն

Հայ դատի կենտրոնական խորհուրդն այսօր հրապարակել է իր «UNRESOLVED: The Conflict

17 Նոյեմբեր 2026
Այսօրվա լսումները պետք է դառնան ոչ թե

ՀՅԴ Բյուրոյի անդամ, ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր, ԱԺ Մարդու իրավունքն

16 Նոյեմբեր 2026
ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցությունը հրավիր

ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության նախաձեռնությամբ նոյեմբերի 16-ին կազմակերպվել էին

16 Նոյեմբեր 2026
Նիդերլանդների ՀՅԴ կառույցի հայտարարութ

2026 թվականի նոյեմբերի 5-ից 8-ը, Հայաստանի Հանրապետության իշխանությունը բռնազա

16 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Հայաստանը ՀԱՊԿ-ի խաչմերուկում

Մոսկւայում նոյեմբերի 11-ին կայացած Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

16 Նոյեմբեր 2026
Հաստատվել է «Հրայր Մարուխյան» հիմնադրա

Առաջադիմական հետազոտությունների եվրոպական հիմնադրամի (Foundation for European

14 Նոյեմբեր 2026
Ցեղասպանութիւնը ուրացողները եւ չՍփիւռք

Շուշիի մէջ Ալիեւ-Էրտողան տանդեմը կը տօնէ Քառասունչորսօրեայ պատերազմի յաղթանակը

14 Նոյեմբեր 2026
Արեւմտեան Գանատայի Հայ Դատի յանձնախում

ՎԱՆԳՈՒՎԸՐ.- Գանատայի Հայ Դատի յանձնախումբի Արեւմտեան շրջանի ներկայացուցիչներ Յ

13 Նոյեմբեր 2026
Խօսողին Լսող Է Պէտք

Մոսկուայի մէջ տեղի ունեցաւ ՀԱՊԿ-ի (Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

13 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Իրանեան Ուղերձներ` Սպառնական-Գ

Իրանի հոգեւոր պետի խորհրդականին եւ փոխնախագահին` Հայաստանի ուղղութեամբ կատարած

13 Նոյեմբեր 2026
Բոլոր Նյութերը
Հետեվեք մեզ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
Ստացեք մեր լուրերը էլ.փոստով
Loading
ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ Հասցե՝ ՀՀ, ք. Երևան, Մհեր Մկրտչյան 12/1 Հեռախոս՝ (+374) 10 52 17 65, (+374) 10 52 18 74 Էլ. փոստ՝ [email protected]
© ARF Dashnaktsutyun- ARMENIAN REVOLUTIONARY FEDERATION Website by Web Development Company