ՀՅԴ
Հայ Յեղափոխական Դաշնակցություն պաշտոնական կայք arfd.am
Skip to content
ՀՅԴ

ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ

ՊԱՇՏՈՆԱԿԱՆ ԿԱՅՔ

  • ՄԵՐ ՄԱՍԻՆ
    • Պատմություն
      • Պատմական ակնարկ
      • Կարևոր իրադարձություններ
      • գործիչներ
    • Ծրագիր
    • Կանոնագիր
    • Ընդհանուր ժողովներ
    • Կազմակերպական կառույց
      • ՀՅԴ Բյուրո
      • Հայաստան
        • Գերագույն մարմին
        • Տարածքային կառույցներ
        • ԱԺ խմբակցություն
        • ՀՅԴ-ն գործադիրում
      • Արցախ
      • Կազմակերպական շրջաններ
      • Երիտասարդական/ուսանողական
    • Հիմնարկներ և գրասենյակներ
    • Ուղեկից միություններ
    • Միջազգային համագործակցություն
  • ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
    • Լրահոս
    • Հայտարարություններ
    • Հոդվածներ
  • ՄԱՄՈՒԼ
    • «Դրօշակ» պաշտոնաթերթ
    • Լրատվամիջոցներ
  • ՇՏԵՄԱՐԱՆ
    • Գրադարան
    • Տեսադարան
    • Ձայնադարան
    • Լուսանկարներ
    • Թանգարան
    • Արխիվ
  • ՀԵՏԱԴԱՐՁ ԿԱՊ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
    • Դաս
    • Նոր
  1. ԳԼԽԱՎՈՐ ԷՋ
  2. ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
  • Հոդվածներ

Ամերիկեան եւ նետերլանտական նախաձեռնութիւննե՞ր, թէ՞ նախաձեռնութիւն

06 Փետրվար 2023

Դեկտեմբեր 27 2022-ին հաղորդուեցաւ, որ Նետերլանտներու արտաքին գործոց նախարար Վոփքը Հուքսթրան Հայաստանի մէջ Նետերլանտներու դեսպանի զեկուցումին վրայ հիմնուելով Ատրպէյճանի յարձակումէն վնասուած Հայաստանի տարածքներուն վերաբերեալ նամակ յղած էր Նետերլանտներու խորհրդարանականներուն ի պատասխան։ Ան իր նամակին մէջ նշած էր, որ Ատրպէյճանը 12 Մայիս 2021-էն մինչեւ 13 Սեպտեմբեր 2022-ի մարտերը Հայաստանի Հանրապետութեան միջազգայնօրէն ճանչցուած տարածքէն բռնագրաւած է 40 քառ. քիլոմեթր, իսկ 13 Սեպտեմբերի իրադարձութիւններուն պատճառով յաւելեալ 60 քառ. քիլոմեթր տարածք։

Ան նաեւ կը նշէր, որ Նետերլանտները կը սատարեն Եւրոպական յանձնաժողովի փոխնախագահ, Եւրոպական Միութեան արտաքին եւ անվտանգութեան քաղաքականութեան բարձր ներկայացուցիչ Խոսեփ Պորելի պահանջին, ուր վերջինս Ատրպէյճանին կոչ ուղղած էր իր զօրքերը ետ քաշել մինչեւ 12 Սեպտեմբեր գոյութիւն ունեցած սահմաններ:

Նախարարը իր նամակին մէջ կ’անդրադառնար Եւրոպական Միութեան առաքելութեան հաւանական ընդլայնման կամ անկախ առաքելութիւն ստեղծելու հարցին` ընդգծելով, որ Նետերլանտները դրական դիրքորոշում ունին Հայաստանի մէջ առաքելութեան հետագայ տեղակայման` բացատրելով, որ այժմ Եւրոպական Միութեան ծիրին մէջ բանակցութիւններ տեղի կ՛ունենան առաքելութեան ապագային շուրջ։

Նետերլանտներու խորհրդարանը 13 Դեկտեմբերին արդէն որդեգրած էր «Քաղաքական բարեփոխուած կուսակցութիւն», «Քրիստոնէական միութիւն», «Գիւղացի-քաղաքացի շարժում» եւ Ընկերվարական կուսակցութիւններու խմբակցութիւններուն կողմէ ներկայացուած միջնորդութիւնը, որ կը վերաբերէր Բերձորի միջանցքի փակման:

Միջնորդութեան մէջ կը նշուէր, որ հակառակ 9 Նոյեմբեր 2020-ի համաձայնութիւններուն, Ատրպէյճանը փակած է Հայաստանը Լեռնային Ղարաբաղին կապող Բերձորի միջանցքը եւ դադրեցուցած Հայաստանէն Լեռնային Ղարաբաղ կազի մատակարարումը: Փաստաթուղթին մէջ նաեւ կը նշուէր. «Ռուս խաղաղապահները չեն միջամտեր այդ տարածքին մէջ, եւ որ այս կացութիւնը կը սպառնայ Լեռնային Ղարաբաղի բնակչութեան համար ստեղծել մարդասիրական առումով արտակարգ կացութիւն»: Բացի ատկէ, կառավարութեան կոչ կ’ուղղուէր` Եւրոպական խորհուրդը յորդորել միացեալ կոչով դիմելու Ատրպէյճանին` դադրեցնելու Լեռնային Ղարաբաղի ժողովուրդին դէմ թշնամական գործողութիւնները եւ բանալու միջանցքը:

Կառավարութիւնը ընդառաջեց երեսփոխաններուն ներկայացուցած կոչին. 2 Փետրուար 2023-ին հաղորդուեցաւ, որ Նետերլանտներու արտաքին գործոց նախարարը խորհրդարանին ուղղուած իր հաշուետուութեան մէջ յայտնած է, թէ Նետերլանտներու կառավարութիւնը կը շարունակէ քայլերու ձեռնարկել, որպէսզի Եւրոպական Միութեան անդամ երկիրները Ատրպէյճանին յղեն միացեալ կոչ մը՝ պահանջելով, որ Պաքու 9 Նոյեմբեր 2020-ի եռակողմ յայտարարութեան համաձայն բանայ Բերձորի միջանցքը։ Ան նաեւ հաղորդած է, որ կառավարութիւնը կ’ուսումնասիրէ, թէ եւրոպական շրջանակներուն մէջ ազդեցութեան ինչ այլ հնարաւորութիւններ կան «Ատրպէյճանի իշխանութիւնները յորդորելու» Բերձորի միջանցքը բանալու։

Հարկ է նշել, որ Հուքսթրա յայտնած է, որ իր երկիրը կ’աջակցի Հայաստանի մէջ Եւրոպական Միութեան քաղաքային առաքելութեան գործունէութեան եւ կ’ուսումնասիրէ վերջինիս իր ներդրումն ունենալու հնարաւորութիւնները։ 25 Յունուարին, Ֆրանսայի արտաքին գործոց նախարար Քաթրին Քոլոնա իր կարգին «Թուիթըր»-ի վրայ գրած էր, որ Ֆրանսան ուրախ պիտի ըլլայ մասնակցելու այդ առաքելութեան։ Այլ խօսքով, այժմ ունինք երկու երկիրներ՝ Նետերլանտներն ու Ֆրանսան, որոնք հրապարակաւ յայտնած են իրենց հետաքրքրութիւնը մասնակցելու Եւրոպական Միութեան քաղաքային առաքելութեան, որուն ղեկավարը արդէն յայտնի է՝ Եւրոպական Միութեան արտաքին յարաբերութիւններու ծառայութեան քաղաքային ծրագրաւորման բաժանմունքի ղեկավար Սթեֆանօ Թոմաթը։

Այսպիսով ուրուագծուեցաւ եւրոպական մակարդակի վրայ նետերլանտական նախաձեռնութիւն մը, որուն նպատակը յստակ է՝ Արցախի դէմ պաշարումին վերացումը, եւ հռետորաբանութեան կողքին կը պարունակէ գործնական քայլ մը կամ առնուազն անոր ծրագիրը, որուն նպատակը Պաքուն Բերձորի միջանցքը բանալու «յորդորելու» իմա՝ անոր վրայ ճնշում բանեցնելու համար Եւրոպական Միութեան ազդեցութեան յարմարագոյն լծակները օգտագործելն է։

Կը մնայ սպասել ու տեսնել, թէ նետերլանտական նախաձեռնութիւնը պիտի վերածո՞ւի Եւրոպական Միութեան նախաձեռնութեան, թէ՞ Լա Հէյ պիտի ստիպուի առանձին գործել կամ պիտի ստիպուի իր նախաձեռնութենէն ամբողջովին հրաժարիլ։

Միւս կողմէ՝ Նետերլատի արտաքին գործոց նախարարի երկիրի խորհրդարանին յղուած հաշուետուութեան հրապարակումէն ետք, այժմ ունինք Բերձորի միջանցքի վերաբացման՝ Արցախի շրջափակման վերացման համար երկու նախաձեռնութիւններ՝ նետերլանտականն ու ամերիկեանը։ Արդարեւ, Միացեալ Նահանգներու արտաքին գործոց նախարարութեան բանբեր Նետ Փրայս 19 Յունուար 2023-ին յայտնած էր, որ իր երկիրը կը պատրաստուի Արցախի հարցին առնչութեամբ ընելու այն, ինչ ամէնէն արդիւնաւէտն է։

Ի տարբերութիւն, նետերլանտականին ամերիկեան նախաձեռնութիւնը աւելի խորհրդապահական է. կայ Փրայսի կողմէ ճշդուած «խորագիր»-ը, սակայն չկան մանրամասնութիւններ։

Միացեալ Նահանգներու արտաքին գործոց նախարարութեան մամլոյ ծառայութիւնը 1 Փետրուարին հաղորդեց, որ Միացեալ Նահանգներու արտաքին գործոց նախարար Էնթընի Պլինքըն Լուի Լ. Պոնոն նշանակած է Կովկասի մէջ բանակցային հարցերով աւագ խորհրդարական։ Այդ պաշտօնը Յունուարի սկիզբէն ի վեր թափուր մնացած էր, երբ Ֆիլիփ Ռիքըր հրաժարած էր ԵԱՀԿ-ի Մինսքի խմբակի ամերիկացի համանախագահի եւ Կովկասի մէջ բանակցային հարցերով Միացեալ Նահանգներու արտաքին գործոց նախարարի աւագ խորհրդականի պաշտօնէն։

Ուշագրաւ է, որ Պոնոյի նշանակման յայտարարութենէն կը բացակայի Մինսքի խմբակի համանախագահի պաշտօնի նշումը, ինչ որ մտածել կու տայ, թէ Ուաշինկթըն հրաժարած է այդ ձեւաչափէն՝ գիտակցելով այդ ձեւաչափի վերականգնման դէմ ցցուած աշխարհաքաղաքական լուրջ արգելքներուն կամ առնուազն անպատեհութիւններուն։ Բայցեւայնպէս, Պոնոյի նշանակումը մտածել կու տայ, թէ ամերիկեան «ամէնէն արդիւնաւէտն» ըլլալու ձգտող նախաձեռնութեան պատրաստութիւնը արդէն բաւական «ճամբայ կտրած» է կամ առնուազն ընդհանուր գիծերը բաւարար չափով յստակացուած։ Անկասկած որ յառաջիկային անոր մասին յաւելեալ տեղեկութիւններ պիտի ունենանք, երբ (եւ եթէ) նախաձեռնութիւնն ու պահը «հասուննան»։

Ճիշդ է, որ Նետերլանտները Եւրոպական Միութեան հիմնադիր անդամներէն է, աւելի ճիշդ հիմնադիր անդամներէն է 1952-ին ստեղծուած Եւրոպական Ածուխի եւ Պողպատի Համայնքին, որ հինգ տարի ետք 1957-ին Հռոմի դաշինքի հիմամբ վերածուեցաւ Եւրոպական Միութեան, սակայն Լա Հէյը արդէն 1949-ին հրաժարած էր իր ոչ յանձնառութեան քաղաքականութենէն եւ մաս կազմած ՆԱԹՕ-ին, ուստի եւ Եւրոպական Միութեան ու ՆԱԹՕ-ի, իմա՝ Եւրոպական Միութեան ու այդ դաշինքի գլխաւոր ուժին՝ Միացեալ Նահանգներուն միջեւ կամուրջ մըն է, եւ կարելի չէ բացառել, որ Նետերլանտներու արտաքին գործոց նախարարութիւնը այս նախաձեռնութեան կը ձեռնարկէ ընդառաջելով իր երկիրի օրէնսդիրներու կոչին, սակայն նաեւ Միացեալ Նահանգներու ներշնչումով։

Այլ խօսքով՝ կարելի չէ բացառել, որ նետերլանտական նախաձեռնութիւնը ինքնին ամերիկեան նախաձեռնութիւնն է, առայժմ խորհրդապահական եղող կամ թուացող այդ նախաձեռնութեան բացայայտումը, եւ եթէ նոյնիսկ անոնք իսկապէս իրարմէ անջատ ու անկախ են, կարելի չէ բացառել, որ ատոնք ի վերջոյ կրնան միաւորուիլ։ Այստեղ կը յառաջանայ այն հարցումը, թէ ողջունումի կամ զօրակցութեան արտայայտութեան ճամբով երկու նախաձեռնութիւններուն միաւորման յայտարարութիւնը, իսկութեան մէջ անոնց միաւորմա՞ն յայտարարութիւնը պիտի ըլլայ, թէ՞ նոյնութեան բացայայտման։

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ
«Հայրենիք»

FacebookTwitterOdnoklassnikiTelegramPrint
Լրահոս
Հանդիպում ԷՏԷՔ կուսակցութեան նորընտիր

ՀՅԴ Կիպրոսի Կոմիտէի պատուիրակութիւնը՝ բաղկացեալ Սիմոն Այնէճեանէն եւ Ռաֆֆի Մահտ

20 Նոյեմբեր 2026
Հարաւային Ամերիկայի Հայ դատի յանձնախու

Հարաւային Ամերիկայի Հայ Դատի Յանձնախումբը Նոյեմբեր 18-ին յարգանքի հանդիսութիւն

20 Նոյեմբեր 2026
Հայհոյանքը փաստի սով Է

Հայաստանի հանրապետութեան նոր Սահմանադրութեան ընդունման հարցը վերածուած է օրակա

20 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Առաջարկի Թաքուն Բաժինը Եւ Ժողո

Հայաստանի Հանրապետութեան վարչապետը թէ՛ Ազգային ժողովի եւ թէ՛ կառավարութեան նիս

20 Նոյեմբեր 2026
Նիւ Եորքի Հայութեան Միջամտութեամբ Վար

Նոյեմբեր 8ին, Մենհեթընի «Պոլինկ Կրին» զբօսայգիին մէջ՝ Ատրպէյճանի «Յաղթանակի օր

19 Նոյեմբեր 2026
Պրիւքսէլի երկար ու դժուարին ուղին

Եւրոմիութեան Հայաստանի անդամակցութիւնն ու մերձեցումը՝ նոյնիս՛կ ոլորապտոյտ եւ փ

19 Նոյեմբեր 2026
Դու պիտի գնաս, որ Հայաստանը մնա

ՀՅԴ Հայաստանի ԳՄ ներկայացուցիչ, ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Իշխան

19 Նոյեմբեր 2026
Պիլալ Էրտողանի Լիբանան Այցելութեան Վեր

ՀՅԴ Լիբանանի Հայ դատի մարմինը Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողանի որդիին` Պի

18 Նոյեմբեր 2026
Բագրատունի Ընդունեց Երկխօսութեան Ազգայ

ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ, Միջին Արեւելքի պատասխանատու եւ Հայկական երեսփոխանական պլոքի

18 Նոյեմբեր 2026
Հայաստանի թշնամիները երբեք գոհ չեն լին

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը սխալմամբ կարծում է, թե Ադրբեջանին և Թուրքիային շարուն

17 Նոյեմբեր 2026
Երեք տարի անց արցախյան հակամարտություն

Հայ դատի կենտրոնական խորհուրդն այսօր հրապարակել է իր «UNRESOLVED: The Conflict

17 Նոյեմբեր 2026
Այսօրվա լսումները պետք է դառնան ոչ թե

ՀՅԴ Բյուրոյի անդամ, ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր, ԱԺ Մարդու իրավունքն

16 Նոյեմբեր 2026
ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցությունը հրավիր

ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության նախաձեռնությամբ նոյեմբերի 16-ին կազմակերպվել էին

16 Նոյեմբեր 2026
Նիդերլանդների ՀՅԴ կառույցի հայտարարութ

2026 թվականի նոյեմբերի 5-ից 8-ը, Հայաստանի Հանրապետության իշխանությունը բռնազա

16 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Հայաստանը ՀԱՊԿ-ի խաչմերուկում

Մոսկւայում նոյեմբերի 11-ին կայացած Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

16 Նոյեմբեր 2026
Հաստատվել է «Հրայր Մարուխյան» հիմնադրա

Առաջադիմական հետազոտությունների եվրոպական հիմնադրամի (Foundation for European

14 Նոյեմբեր 2026
Ցեղասպանութիւնը ուրացողները եւ չՍփիւռք

Շուշիի մէջ Ալիեւ-Էրտողան տանդեմը կը տօնէ Քառասունչորսօրեայ պատերազմի յաղթանակը

14 Նոյեմբեր 2026
Արեւմտեան Գանատայի Հայ Դատի յանձնախում

ՎԱՆԳՈՒՎԸՐ.- Գանատայի Հայ Դատի յանձնախումբի Արեւմտեան շրջանի ներկայացուցիչներ Յ

13 Նոյեմբեր 2026
Խօսողին Լսող Է Պէտք

Մոսկուայի մէջ տեղի ունեցաւ ՀԱՊԿ-ի (Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

13 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Իրանեան Ուղերձներ` Սպառնական-Գ

Իրանի հոգեւոր պետի խորհրդականին եւ փոխնախագահին` Հայաստանի ուղղութեամբ կատարած

13 Նոյեմբեր 2026
Բոլոր Նյութերը
Հետեվեք մեզ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
Ստացեք մեր լուրերը էլ.փոստով
Loading
ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ Հասցե՝ ՀՀ, ք. Երևան, Մհեր Մկրտչյան 12/1 Հեռախոս՝ (+374) 10 52 17 65, (+374) 10 52 18 74 Էլ. փոստ՝ [email protected]
© ARF Dashnaktsutyun- ARMENIAN REVOLUTIONARY FEDERATION Website by Web Development Company