ՀՅԴ
Հայ Յեղափոխական Դաշնակցություն պաշտոնական կայք arfd.am
Skip to content
ՀՅԴ

ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ

ՊԱՇՏՈՆԱԿԱՆ ԿԱՅՔ

  • ՄԵՐ ՄԱՍԻՆ
    • Պատմություն
      • Պատմական ակնարկ
      • Կարևոր իրադարձություններ
      • գործիչներ
    • Ծրագիր
    • Կանոնագիր
    • Ընդհանուր ժողովներ
    • Կազմակերպական կառույց
      • ՀՅԴ Բյուրո
      • Հայաստան
        • Գերագույն մարմին
        • Տարածքային կառույցներ
        • ԱԺ խմբակցություն
        • ՀՅԴ-ն գործադիրում
      • Արցախ
      • Կազմակերպական շրջաններ
      • Երիտասարդական/ուսանողական
    • Հիմնարկներ և գրասենյակներ
    • Ուղեկից միություններ
    • Միջազգային համագործակցություն
  • ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
    • Լրահոս
    • Հայտարարություններ
    • Հոդվածներ
  • ՄԱՄՈՒԼ
    • «Դրօշակ» պաշտոնաթերթ
    • Լրատվամիջոցներ
  • ՇՏԵՄԱՐԱՆ
    • Գրադարան
    • Տեսադարան
    • Ձայնադարան
    • Լուսանկարներ
    • Թանգարան
    • Արխիվ
  • ՀԵՏԱԴԱՐՁ ԿԱՊ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
    • Դաս
    • Նոր
  1. ԳԼԽԱՎՈՐ ԷՋ
  2. ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
  • Հոդվածներ

Բնական աղէտն ու ընտրական հաշիւները

13 Փետրվար 2023

Թուրքիոյ մէջ նախագահական ու խորհրդարանական ընտրութինները նախատեսուած էին այս տարուան 18 Յունիսին, սակայն նախագահ Էրտողան՝ նկատելով ընդդիմութեան անպատրաստ ու պառակտուած վիճակը 22 Յունուարին յայտարարեց, թէ երկրին մէջ ընդհանուր ընտրութիւնները տեղի պիտի ունենան 14 Մայիսին՝ այդպիսով փորձելով ընդդիմութիւնը զրկել միաւորուելու եւ իր իշխանութեան վտանգ ներկայացնելու առիթէն։ Հակառակ անոր քաղաքական խորամանկութեան, «շաբաթը ուրբաթէն առաջ եկաւ»։

Փետրուար 6-ի առաւօտեան կանուխ ժամերուն 7.8 աստիճան ուժգնութեամբ երկրաշարժ մը հարուածեց Թուրքիան։ Շուրջ 12 ժամ ետք, մէկ այլ երկրաշարժ մը՝ այս անգամ 7.5 աստիճան ուժգնութեամբ դարձեալ հարուածեց Թուրքիան։ Երկու երկրաշարժներուն յաջորդեցին բազմաթիւ յետցնցումներ։

Երկրաշարժներէն ընտրութիւնները երկարող կարճ ժամանակը անխուսափելիօրէն աղէտին նկատմամբ կառավարութեան հակազդեցութեան տուաւ քաղաքական առաւել լուրջ ու շեշտակի նշանակութիւն։ Այդպիսով՝ Թուրքիան հարուածած աւերիչ երկրաշարժները եկան բարդացնելու եւ խանգարելու Էրտողանի ընտրական հաշիւները, երբ, կը թուէր, թէ ամէն բան հեզասահօրէն դէպի ընտրական յաղթանակ կ’ընթանար։

Այժմէն իսկ յստակ է, թէ երկրաշարժները պիտի ունենան տնտեսական ծանր հետեւանքներ Թուրքիոյ համար, որ արդէն իսկ տնտեսական մեծ դժուարութիւններու մատնուած էր, եւ ուր սղաճը արդէն հասած էր պաշտօնական տուեալներու համաձայն 58 առ հարիւրի։

Կառավարութիւնը այդ խնդիրը դիմագրաւելու համար նախատեսած էր մեծ գումարներ յատկացնել տնտեսութեան վերականգնումը խթանելու համար. այժմ այդ գումարները պիտի յատկացուին բաւարարելու համար անմիջական ու կենսական կարիքները երկրաշարժէն աղէտեալ շրջանի մը, ուր, ըստ «Պլումպըրկ»-ի կատարած մէկ հապճեպ ուսումնասիրութեան, թրքական դրամատուներու կողմէ տրամադրուած վարկերը արդէն հասած էին 30 միլիառ տոլարի։ Միւս կողմէ՝ կը հաղորդուի, որ պետութեան առաջին հրատապ օժանդակութեան թղթածրարը՝ 5.3 միլիառ տոլար է։

Թուրքիոյ նախագահը այժմ պիտի փորձէ շահագործել 7 Փետրուարին երկիրի տարածքին իր յայտարարած 3 ամիս տեւողութեամբ՝ իմա մինչեւ ընդհանուր ընտրութիւններու թուական երկարող արտակարգ դրութիւնը, որ անոր կ’արտօնէ երկրաշարժներէն վնասուած շրջաններուն մէջ հեզասահ կերպով ապահովական ու ելեւմտական քայլեր որդեգրել։ Երեք ամսուայ երկարութեամբ արտակարգ դրութիւնը Էրտողանի վերջին յոյսն է երեք ամիս ետք նախատեսուած ընտրութիւններուն «յաջող» կամ առնուազն «ընդունելի» աւարտ մը ապահովելու համար։

Էրտողանի քաղաքական ճակատագիրը կախեալ է երկրաշարժի հետեւանքներու վերացման մարտահրաւէրին անոր ցուցաբերելիք արձագանգէն ու ատոր արդիւնքէն։ Իշխանութիւնները քաջ կը գիտակցին այդ իրողութեան, ուստի կը դիմեն լռելցնելու ամէն ձայն, որ իշխանութիւններուն դերացումները կը մատնանշէ, ուստի եւ ժխտական անդրադարձ կ’ունենայ անոնց ղեկավարին ու նախագահական թեկնածուին ընտրական քարոզարշաւին վրայ։

Այսպէս օրինակ, կը հաղորդուի, որ «Հապերթիւրք» պատկերասփիւռի կայանի լրագրողը դէպքի վայրէն հարցազրոյց կ’ընէ երկրաշարժէն վնասուած քաղաքացիի մը հետ, եւ երբ վերջինս կը մատնանշէ, որ իրենք անտէրութեան մատնուած են եւ ոչ ոք եկած է օգնութեան, ուղիղ սփռումի ձայնը կ’անջատեն։ Մէկ այլ դրուագի մէջ «Էն.Թի.Վի.» պատկերասփիւռի կայանի լրագրողը ուղիղ սփռումով տեղեկագրութիւն կատարելու ընթացքին անոր մօտ գտնուող քաղաքացիները կը բողոքեն, թէ զիրենք բախտի քմահաճոյքին ձգած են, այդ ժամանակ հաղորդման վարիչը արագօրէն կ’անջատէ ուղիղ սփռումը։

Այդ մարդիկը ճշմարտութեան մասին կը վկայեն, իրականութեան մը մասին, որ ընտրական քարոզչութեան առումով Էրտողանի ընտրարշաւին վնաս կը պատճառէ, ուստի այդպիսի ձայները կը լռեցուին։

Իրապէս ալ, երկրաշարժէն վնասուած շրջաններուն մէջ անիշխանական եւ կարգ ու կանոնի բացակայութեան կացութիւն կը տիրէ։ Այդտեղ համատարած է կողոպուտը, սակայն կայ աւելի լուրջը։ Աւստրիական բանակը 11 Փետրուարին յայտարարեց, թէ կը դադրեցնէ Անտիոքի մէջ փրկարարական աշխատանքը՝ «աղէտի գօտիի մէջ անվտանգութեան կացութեան վատթարացման պատճառով»։

Աւստրիոյ պաշտպանութեան նախարարութեան բանբեր Միքայէլ Պաուեր նշեց, թէ աւստրիական բանակի փրկարարական ստորաբաժանումները որոնողական աշխատանքներուն պիտի վերամիանան, երբ «աշխատանքային միջավայրը բարելաւուի»։ ԱՖՓ լրատու գործակալութիւնը նախքան այդ հաղորդած էր, թէ Անտիոքի մէջ բախումներ տեղի կ’ունենան անյայտ խումբերու միջեւ։

7 Փետրուարին, թրքական «Թէ.24» կայքը հաղորդեց, որ Ալեքսանտրէթ նահանգի շրջանի բնակիչները երկրաշարժէն ետք անօգնական մնացած են եւ փլած շէնքերուն մէջ որոնողական աշխատանքները կը կատարուին հիմնականին մէջ տեղւոյն իշխանութիւններու ջանքերով, որոնք բաւարար չեն։ Բնակիչները նշած էին, թէ պետութիւնը որեւէ օգնութիւն չէ ուղարկած Անտիոք, եւ փողոցներուն մէջ դիակները թափուած են առանց ծածկուելու, իսկ փլատակներուն տակ ողջ մնացածներուն ձայները կը լսուին։ Թրքական իշխանութիւններուն կողմէ կիրարկուած անտեսման քաղաքականութեան պատճառը հաւանաբար այն է, որ Ալեքսանտրէթ նահանգին մէջ ազգութեամբ թուրքերը քիչ են, եւ շրջանի հիմնական բնակիչները ալեուիներ, քիւրտեր, արաբներ, հայեր եւ ասորիներ են։

Այս բոլորի կողքին, նաեւ ի յայտ կու գան փտածութեան եւ ատոր հետեւանքով անվտանգութեան կանոններուն չհամապատասխանող շէնքերու կառուցման արտօնագիրներու տուուչութեան բազմաթիւ օրինակներ։

Միացեալ Նահանգներու նախկին նախագահ Ճոն Քենետի առիթով մը ըսած է. «Չինացիները վրձինի երկու հարուած կ’օգտագործեն «տանգապ» բառը գրելու համար։ Վրձինի առաջին հարուածը կը ներկայացնէ վտանգ, երկրորդը՝ առիթ»։

Աւերիչ երկրաշարժներուն իբրեւ հետեւանք ստեղծուած տագնապը Էրտողանի համար վտանգ մը ըլլալուն կողքին միջազգային ընտանիքին ու ընդհանրապէս հասարակութեան համար առիթ մըն է տեսնելու թրքական պետութեան իսկական երեսը՝ ցեղապաշտութիւնն ու այլամերժութիւնը, առիթ մըն է տեսնելու, թէ այդ երկիրը ունի երկու դասակարգի քաղաքացիներ՝ թուրքերը, որոնք առաջին կարգի քաղաքացիներ են, ուստի եւ անոնց կեանքերը յարգի, եւ ոչ թուրքերը, որոնց կարելի է ձգել անօգնական ու բախտի քմահաճոյքին, նաեւ Թուրքիոյ բոլոր քաղաքացիներուն համար առիթ մըն է տեսնելու, թէ ներկայ իշխանութիւններուն համար ընտրական քարոզչութիւնն ու ընտրական հաշիւները աւելի կարեւոր են քան մարդասիրական նկատառումներն ու իրենց ժողովուրդի դժբախտութիւնն ու տառապանքը։

Երկրաշարժերը քաղաքական ճնշումի տակ դրին Էրտողանը, եւ անոր համար վճռորոշ քննութիւն մըն են։ Նոյն ատեն, հսկայական աւերն ու միլիոնաւոր տեղահանուածներու գոյութիւնը եւ աղէտեալ գօտիին մէջ կարգ ու կանոնի բացակայութիւնը արգելք են նախագահական կամ որեւէ այլ ընտրութեան կայացման։

Էրտողան նախագահական ու խորհրդարանական ընտրութիւններուն համար ընտրած էր խորհրդանշական օր մը՝ 14 Մայիսը։ Արդարեւ 1950 թուականի այդ օրը Էրտողանի քաղաքական կուռք՝ Ատնան Մենտերէս դարձած էր բազմակուսակցական համակարգի մը մէջ ընտրուած երկիրի առաջին վարչապետը։ Մենտերես, իր արձանագրած ընտրական ջախջախիչ յաղթանակէն տասը տարի ետք, երկիրին մէջ տեղի ունեցած առաջին զինուորական յեղաշրջման իբրեւ հետեւանք կախաղան բարձրացած էր՝ «արդի Թուրքիոյ դաւաճանութեան»՝ իմա իսլամական կողմնորոշման համար։

Այսօր երկիրին մէջ երկրաշարժէն ետք ստեղծուած աւերն ու Էրտողանի համար ոչ բարենպաստ պայմանները մտածել կու տան, թէ Թուրքիոյ իսլամական նախագահը պիտի չհասնի իր երազին՝ Մենտերէսի Թուրքիոյ ղեկավար ընտրուելուն օրը, այդ ալ աշխարհիկ արդի Թուրքիոյ ստեղծման 100-ամեակի տարուան մէջ, նախագահ ընտրուելով «Մենտերէսի վրէժը լուծելու»։ Ան հաւանաբար հարկադրուի նախագահական ու երեսփոխանական ընտրութիւնները յետաձգելու, որպէսզի այդպիսով այսօր խիստ դժգոհ եղող քուէարկողները գոհացնելով սիրաշահելու յաւելեալ ժամանակ ունենայ։

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ
«Հայրենիք»

FacebookTwitterOdnoklassnikiTelegramPrint
Լրահոս
Հանդիպում ԷՏԷՔ կուսակցութեան նորընտիր

ՀՅԴ Կիպրոսի Կոմիտէի պատուիրակութիւնը՝ բաղկացեալ Սիմոն Այնէճեանէն եւ Ռաֆֆի Մահտ

20 Նոյեմբեր 2026
Հարաւային Ամերիկայի Հայ դատի յանձնախու

Հարաւային Ամերիկայի Հայ Դատի Յանձնախումբը Նոյեմբեր 18-ին յարգանքի հանդիսութիւն

20 Նոյեմբեր 2026
Հայհոյանքը փաստի սով Է

Հայաստանի հանրապետութեան նոր Սահմանադրութեան ընդունման հարցը վերածուած է օրակա

20 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Առաջարկի Թաքուն Բաժինը Եւ Ժողո

Հայաստանի Հանրապետութեան վարչապետը թէ՛ Ազգային ժողովի եւ թէ՛ կառավարութեան նիս

20 Նոյեմբեր 2026
Նիւ Եորքի Հայութեան Միջամտութեամբ Վար

Նոյեմբեր 8ին, Մենհեթընի «Պոլինկ Կրին» զբօսայգիին մէջ՝ Ատրպէյճանի «Յաղթանակի օր

19 Նոյեմբեր 2026
Պրիւքսէլի երկար ու դժուարին ուղին

Եւրոմիութեան Հայաստանի անդամակցութիւնն ու մերձեցումը՝ նոյնիս՛կ ոլորապտոյտ եւ փ

19 Նոյեմբեր 2026
Դու պիտի գնաս, որ Հայաստանը մնա

ՀՅԴ Հայաստանի ԳՄ ներկայացուցիչ, ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Իշխան

19 Նոյեմբեր 2026
Պիլալ Էրտողանի Լիբանան Այցելութեան Վեր

ՀՅԴ Լիբանանի Հայ դատի մարմինը Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողանի որդիին` Պի

18 Նոյեմբեր 2026
Բագրատունի Ընդունեց Երկխօսութեան Ազգայ

ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ, Միջին Արեւելքի պատասխանատու եւ Հայկական երեսփոխանական պլոքի

18 Նոյեմբեր 2026
Հայաստանի թշնամիները երբեք գոհ չեն լին

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը սխալմամբ կարծում է, թե Ադրբեջանին և Թուրքիային շարուն

17 Նոյեմբեր 2026
Երեք տարի անց արցախյան հակամարտություն

Հայ դատի կենտրոնական խորհուրդն այսօր հրապարակել է իր «UNRESOLVED: The Conflict

17 Նոյեմբեր 2026
Այսօրվա լսումները պետք է դառնան ոչ թե

ՀՅԴ Բյուրոյի անդամ, ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր, ԱԺ Մարդու իրավունքն

16 Նոյեմբեր 2026
ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցությունը հրավիր

ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության նախաձեռնությամբ նոյեմբերի 16-ին կազմակերպվել էին

16 Նոյեմբեր 2026
Նիդերլանդների ՀՅԴ կառույցի հայտարարութ

2026 թվականի նոյեմբերի 5-ից 8-ը, Հայաստանի Հանրապետության իշխանությունը բռնազա

16 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Հայաստանը ՀԱՊԿ-ի խաչմերուկում

Մոսկւայում նոյեմբերի 11-ին կայացած Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

16 Նոյեմբեր 2026
Հաստատվել է «Հրայր Մարուխյան» հիմնադրա

Առաջադիմական հետազոտությունների եվրոպական հիմնադրամի (Foundation for European

14 Նոյեմբեր 2026
Ցեղասպանութիւնը ուրացողները եւ չՍփիւռք

Շուշիի մէջ Ալիեւ-Էրտողան տանդեմը կը տօնէ Քառասունչորսօրեայ պատերազմի յաղթանակը

14 Նոյեմբեր 2026
Արեւմտեան Գանատայի Հայ Դատի յանձնախում

ՎԱՆԳՈՒՎԸՐ.- Գանատայի Հայ Դատի յանձնախումբի Արեւմտեան շրջանի ներկայացուցիչներ Յ

13 Նոյեմբեր 2026
Խօսողին Լսող Է Պէտք

Մոսկուայի մէջ տեղի ունեցաւ ՀԱՊԿ-ի (Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

13 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Իրանեան Ուղերձներ` Սպառնական-Գ

Իրանի հոգեւոր պետի խորհրդականին եւ փոխնախագահին` Հայաստանի ուղղութեամբ կատարած

13 Նոյեմբեր 2026
Բոլոր Նյութերը
Հետեվեք մեզ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
Ստացեք մեր լուրերը էլ.փոստով
Loading
ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ Հասցե՝ ՀՀ, ք. Երևան, Մհեր Մկրտչյան 12/1 Հեռախոս՝ (+374) 10 52 17 65, (+374) 10 52 18 74 Էլ. փոստ՝ [email protected]
© ARF Dashnaktsutyun- ARMENIAN REVOLUTIONARY FEDERATION Website by Web Development Company