ՀՅԴ
Հայ Յեղափոխական Դաշնակցություն պաշտոնական կայք arfd.am
Skip to content
ՀՅԴ

ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ

ՊԱՇՏՈՆԱԿԱՆ ԿԱՅՔ

  • ՄԵՐ ՄԱՍԻՆ
    • Պատմություն
      • Պատմական ակնարկ
      • Կարևոր իրադարձություններ
      • գործիչներ
    • Ծրագիր
    • Կանոնագիր
    • Ընդհանուր ժողովներ
    • Կազմակերպական կառույց
      • ՀՅԴ Բյուրո
      • Հայաստան
        • Գերագույն մարմին
        • Տարածքային կառույցներ
        • ԱԺ խմբակցություն
        • ՀՅԴ-ն գործադիրում
      • Արցախ
      • Կազմակերպական շրջաններ
      • Երիտասարդական/ուսանողական
    • Հիմնարկներ և գրասենյակներ
    • Ուղեկից միություններ
    • Միջազգային համագործակցություն
  • ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
    • Լրահոս
    • Հայտարարություններ
    • Հոդվածներ
  • ՄԱՄՈՒԼ
    • «Դրօշակ» պաշտոնաթերթ
    • Լրատվամիջոցներ
  • ՇՏԵՄԱՐԱՆ
    • Գրադարան
    • Տեսադարան
    • Ձայնադարան
    • Լուսանկարներ
    • Թանգարան
    • Արխիվ
  • ՀԵՏԱԴԱՐՁ ԿԱՊ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
    • Դաս
    • Նոր
  1. ԳԼԽԱՎՈՐ ԷՋ
  2. ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
  • Հոդվածներ

35 Տարի Առաջ, Այս Օրերուն

20 Փետրվար 2023

Գերմանիոյ Միւնիխ քաղաքին մէջ գումարուող Համաշխարհային խաղաղութեան խորհրդաժողովին առիթով, կազմակերպուած է բազմաձայն զրոյց մը, նուիրուած` հարաւային Կովկասի ապահովութեան: Զրոյցին կը մասնակցէին Վրաստանի, Հայաստանի, Ազրպէյճանի ղեկավարները (նախագահ կամ վարչապետ) եւ Եւրոպական Միութեան արտաքին գործերու ու անվտանգութեան քարտուղարը: Բազմաձայն զրոյցի ընթացքին, Ազրպէյճանի նախագահ Իլհամ Ալիեւը կրկնած է իր կողմէ բազմիցս արտայայտուած յետպատերազմեան բանաձեւը. «Լեռնային Ղարաբաղ հասկացութիւն չկայ. Ազրպէյճանի մէջ չկայ այդ անունով վարչական շրջան. Ղարաբաղը Ազրպէյճանի շրջան է, ուր կ՛ապրի հայ ազգաբնակչութիւն»:

Լեռնային Ղարաբաղի Ինքնավար Մարզը ունէր 180.000 բնակիչ, որոնց 80 առ հարիւրը հայեր էին: Եւ քանի որ Խորհրդային Միութեան նոր ղեկավար Միքայէլ Գորբաչով յիշեցուցած էր, որ «Լենինի ազգութիւններու քաղաքականութեան առանցքը այն է, որ իւրաքանչիւր ժողովուրդ կարենայ գոհացնել իր պահանջները` իր ընկերային եւ քաղաքական կեանքին բոլոր մարզերուն մէջ` մայրենի լեզու եւ մշակոյթ, սովորութիւններ եւ կրօնական հաւատք», Ղարաբաղի հայերը, բազմաթիւ բողոքներէ, խնդրագիրներէ եւ բազմահազար ստորագրութիւններով հանրագրութիւններէ ետք, անցած էին գործնական պայքարի: 35 տարի առաջ, 1988 փետրուարի 18-էն 29, ամբողջ ինը օր, ցոյցերը կանգ չառին Ղարաբաղի մէջ: Ցոյցերու երրորդ օրը, 20 փետրուարին, ԼՂԻՄ-ի Գերագոյն խորհուրդը ջախջախիչ մեծամասնութեամբ պահանջեց Ղարաբաղի Հայաստանին կցումը: Սա է ղարաբաղեան, աւելի ճի՛շդ` արցախեան ժամանակակից տագնապին սկիզբը, տագնապ, որ կը շարունակուի ցարդ: 35 տարիներու ընթացքին տեղի ունեցան բազմաթիւ դէպքեր, կայացան որոշումներ, եղան կռիւներ, որոնք պատճառեցին անհամար զոհեր, բանակցութիւններ եւ իրաւարարութիւններ: Բոլորը ապարդիւն: Անոնց թւումը պիտի չընենք, որովհետեւ մեր սիւնակները նեղ պիտի գային յիշատակելու համար զանոնք: Բայց չենք կրնար չյիշեցնել, որ շուտով ցոյցերը փոխադրուեցան Հայաստան, ուր անոնք շուտով վերածուեցան համատարած գործադուլներու:

Ամբողջ հայ ժողովուրդը, ինչպէս կը սիրենք կրկնել` Հայաստան, Արցախ եւ սփիւռք, ոտքի ելած էր Արցախի` Հայաստանի կցումին պահանջով:

Համահայկական այս ահեղ պայքարը յանգեցաւ նախ Արցախի անկախութեան հռչակման, ապա նաեւ Հայաստանի Հանրապետութեան անկախութեան, երկուքն ալ կատարուած օրինականօրէն կազմակերպուած հանրաքուէներու ճամբով:

Ղարաբաղեան պայքարը կը նկատուէր մէկ փուլը Հայ դատի ընդհանրական պայքարին: Հայաստանի անկախութիւնը մէկ ուրիշ, աւելի կարեւոր նոյն պայքարին, որ թափ առած էր ԺԹ. դարու կէսերէն սկսեալ: Երբ մտքով ետ երթանք 35 տարի առաջ եւ փորձենք այսօրուան հետ բաղդատել եղելութիւնները, պարզապէս կը շշմինք: Նո՞յն հայ ժողովուրդն է, որ 35 տարիներ առաջ Արցախի մէջ ամէն պատահարին կ՛արձագանգէր հազարաւորներու հաւաքներով, իսկ այսօր ահաւոր ճնշումներուն կը պատասխանէ գրեթէ օտարի անտարբերութեամբ: Կը հաւատայինք, որ անկախութիւնը իրեն հետ պիտի բերէ ազգային նոր զարթօնք, Հայ դատի պայքարի նոր ոգեշնչում: Իսկ հիմա, կը տեսնենք, որ անկախութիւնը, սխալ կիրարկուած քաղաքականութիւններու պատճառով, յառաջացուցած է ոչ միայն ազգին ու հայրենիքին ապագային նկատմամբ անտարբեր, այլ նաեւ յղփացած ու լկտիացած մարդոց փաղանգներ:

Նման ամուլ վիճակներ ունեցած է մեր ժողովուրդը իր տաժանագին պատմութեան ընթացքին: Պարտութիւններուն բերած հոգեբանական տեղատուութիւնն է, որ հարկ է բուժել: Բուժելու համար բժիշկ պէտք է, որ ցարդ չենք գտած: Չյուսահատինք` կը գտնենք: Անպայման կը գտնենք:

Յօդուածը գրելէ առաջ, մտքերս թարմացնելու համար երբ հին թուղթեր կը քրքրէի, գտայ Ղարաբաղէն հնչած հին կոչ մը, որ այսօրուան կացութեան այնքան բնորոշ կերպով կը պատշաճի: Ահաւասիկ կոչը, որ բնականաբար կը կրէ ժամանակի կնիքը:

«Հայ ժողովուրդ,

«Քո հատուածներից մէկը, որ դարերի մռայլ ու դաժան ճանապարհին միշտ բարձր է պահել քո անունը, եւ անկեղծ իր ինքնութիւնը, հիմա յարձակման վտանգի տակ է. Լեռնային Ղարաբաղը արդէն անուժ ու անօգնական, կորցրել է ամէն ապաւէն:

Մայր ժողովուրդ. որտեղ որ կաս, քեզ ենք դիմում, դու ես մեր յոյսն ու ապաւէնը. դու սեփական կառավարութիւն ունես, ունես կուսակցական կենտկոմ, նրանց ձայները չեն կարող չլսել. դու ունես զաւակներ, որոնց անունները աստղերին են հասել, որոնք աշխարհի մեծամեծների հետ են նստում, քննում են երկրագնդի ու ժողովուրդների ճակատագիրը, չի կարող պատահել, որ նրանց ձայնը չհասնի Քրեմլին, երկրի ղեկավարներին չհասնի փոքրիկ Լեռնային Ղարաբաղի մեծ որբերգութիւնը: Իր դաւաճան ղեկավարների ձեռքով ազրպէյճանական ցեղապաշտութեան կեր տրուած Ղարաբաղի հայութիւնը սպասում է քո փրկարար ձայնին, հայ ժողովուրդ, մայր ժողովուրդ»:

Փոքր ճիգով մը, բերէք ներկային:

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ

aztagdaily.com

FacebookTwitterOdnoklassnikiTelegramPrint
Լրահոս
Հանդիպում ԷՏԷՔ կուսակցութեան նորընտիր

ՀՅԴ Կիպրոսի Կոմիտէի պատուիրակութիւնը՝ բաղկացեալ Սիմոն Այնէճեանէն եւ Ռաֆֆի Մահտ

20 Նոյեմբեր 2026
Հարաւային Ամերիկայի Հայ դատի յանձնախու

Հարաւային Ամերիկայի Հայ Դատի Յանձնախումբը Նոյեմբեր 18-ին յարգանքի հանդիսութիւն

20 Նոյեմբեր 2026
Հայհոյանքը փաստի սով Է

Հայաստանի հանրապետութեան նոր Սահմանադրութեան ընդունման հարցը վերածուած է օրակա

20 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Առաջարկի Թաքուն Բաժինը Եւ Ժողո

Հայաստանի Հանրապետութեան վարչապետը թէ՛ Ազգային ժողովի եւ թէ՛ կառավարութեան նիս

20 Նոյեմբեր 2026
Նիւ Եորքի Հայութեան Միջամտութեամբ Վար

Նոյեմբեր 8ին, Մենհեթընի «Պոլինկ Կրին» զբօսայգիին մէջ՝ Ատրպէյճանի «Յաղթանակի օր

19 Նոյեմբեր 2026
Պրիւքսէլի երկար ու դժուարին ուղին

Եւրոմիութեան Հայաստանի անդամակցութիւնն ու մերձեցումը՝ նոյնիս՛կ ոլորապտոյտ եւ փ

19 Նոյեմբեր 2026
Դու պիտի գնաս, որ Հայաստանը մնա

ՀՅԴ Հայաստանի ԳՄ ներկայացուցիչ, ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Իշխան

19 Նոյեմբեր 2026
Պիլալ Էրտողանի Լիբանան Այցելութեան Վեր

ՀՅԴ Լիբանանի Հայ դատի մարմինը Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողանի որդիին` Պի

18 Նոյեմբեր 2026
Բագրատունի Ընդունեց Երկխօսութեան Ազգայ

ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ, Միջին Արեւելքի պատասխանատու եւ Հայկական երեսփոխանական պլոքի

18 Նոյեմբեր 2026
Հայաստանի թշնամիները երբեք գոհ չեն լին

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը սխալմամբ կարծում է, թե Ադրբեջանին և Թուրքիային շարուն

17 Նոյեմբեր 2026
Երեք տարի անց արցախյան հակամարտություն

Հայ դատի կենտրոնական խորհուրդն այսօր հրապարակել է իր «UNRESOLVED: The Conflict

17 Նոյեմբեր 2026
Այսօրվա լսումները պետք է դառնան ոչ թե

ՀՅԴ Բյուրոյի անդամ, ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր, ԱԺ Մարդու իրավունքն

16 Նոյեմբեր 2026
ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցությունը հրավիր

ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության նախաձեռնությամբ նոյեմբերի 16-ին կազմակերպվել էին

16 Նոյեմբեր 2026
Նիդերլանդների ՀՅԴ կառույցի հայտարարութ

2026 թվականի նոյեմբերի 5-ից 8-ը, Հայաստանի Հանրապետության իշխանությունը բռնազա

16 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Հայաստանը ՀԱՊԿ-ի խաչմերուկում

Մոսկւայում նոյեմբերի 11-ին կայացած Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

16 Նոյեմբեր 2026
Հաստատվել է «Հրայր Մարուխյան» հիմնադրա

Առաջադիմական հետազոտությունների եվրոպական հիմնադրամի (Foundation for European

14 Նոյեմբեր 2026
Ցեղասպանութիւնը ուրացողները եւ չՍփիւռք

Շուշիի մէջ Ալիեւ-Էրտողան տանդեմը կը տօնէ Քառասունչորսօրեայ պատերազմի յաղթանակը

14 Նոյեմբեր 2026
Արեւմտեան Գանատայի Հայ Դատի յանձնախում

ՎԱՆԳՈՒՎԸՐ.- Գանատայի Հայ Դատի յանձնախումբի Արեւմտեան շրջանի ներկայացուցիչներ Յ

13 Նոյեմբեր 2026
Խօսողին Լսող Է Պէտք

Մոսկուայի մէջ տեղի ունեցաւ ՀԱՊԿ-ի (Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

13 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Իրանեան Ուղերձներ` Սպառնական-Գ

Իրանի հոգեւոր պետի խորհրդականին եւ փոխնախագահին` Հայաստանի ուղղութեամբ կատարած

13 Նոյեմբեր 2026
Բոլոր Նյութերը
Հետեվեք մեզ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
Ստացեք մեր լուրերը էլ.փոստով
Loading
ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ Հասցե՝ ՀՀ, ք. Երևան, Մհեր Մկրտչյան 12/1 Հեռախոս՝ (+374) 10 52 17 65, (+374) 10 52 18 74 Էլ. փոստ՝ [email protected]
© ARF Dashnaktsutyun- ARMENIAN REVOLUTIONARY FEDERATION Website by Web Development Company