ՀՅԴ
Հայ Յեղափոխական Դաշնակցություն պաշտոնական կայք arfd.am
Skip to content
ՀՅԴ

ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ

ՊԱՇՏՈՆԱԿԱՆ ԿԱՅՔ

  • ՄԵՐ ՄԱՍԻՆ
    • Պատմություն
      • Պատմական ակնարկ
      • Կարևոր իրադարձություններ
      • գործիչներ
    • Ծրագիր
    • Կանոնագիր
    • Ընդհանուր ժողովներ
    • Կազմակերպական կառույց
      • ՀՅԴ Բյուրո
      • Հայաստան
        • Գերագույն մարմին
        • Տարածքային կառույցներ
        • ԱԺ խմբակցություն
        • ՀՅԴ-ն գործադիրում
      • Արցախ
      • Կազմակերպական շրջաններ
      • Երիտասարդական/ուսանողական
    • Հիմնարկներ և գրասենյակներ
    • Ուղեկից միություններ
    • Միջազգային համագործակցություն
  • ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
    • Լրահոս
    • Հայտարարություններ
    • Հոդվածներ
  • ՄԱՄՈՒԼ
    • «Դրօշակ» պաշտոնաթերթ
    • Լրատվամիջոցներ
  • ՇՏԵՄԱՐԱՆ
    • Գրադարան
    • Տեսադարան
    • Ձայնադարան
    • Լուսանկարներ
    • Թանգարան
    • Արխիվ
  • ՀԵՏԱԴԱՐՁ ԿԱՊ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
    • Դաս
    • Նոր
  1. ԳԼԽԱՎՈՐ ԷՋ
  2. ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
  • Հոդվածներ

Ակնարկ. Խաղաթուղթերու Հիմնական Վերադասաւորումներ Միջին Արեւելքի Մէջ

21 Մարտ 2023

Միջինարեւելեան տարածաշրջանին մէջ շրջադարձային իրադրութիւններ տնտեսաքաղաքական գործընթացներուն նոր հունաւորումներ կ՛ապահովեն:

Անշուշտ, առաջին զգայացունց իրադարձութիւնը Չինաստանի միջնորդութեամբ Փեքինի մէջ կայացած Ռիատ-Թեհրան համաձայնութիւնն էր` դիւանագիտական յարաբերութիւններու հաստատման վերաբերեալ:

Անհետեւանք պիտի չմնար անշուշտ այս համաձայնութիւնը: Հետագայ գործողութիւնները փաստօրէն կը ստանան արագակշռոյթ ընթացք: Շաբաթ մը անց արդէն, սէուտցի թագաւորը հրաւէր կ՛ուղարկէ Իրանի նախագահին` զինք Ռիատ հրաւիրելով: Ողջունելով երկու եղբայրական երկիրներուն միջեւ ձեռք բերուած համաձայնութիւնը` թագաւորը կոչ կ՛ընէր Ռիատի եւ Թեհրանի միջեւ ամրապնդելու տնտեսական եւ ընդհանրապէս տարածաշրջանային համագործակցութիւնը:

Իրանը կ՛արձագանգէր նոյն արագութեամբ. կ՛ընդունէր հրաւէրը եւ կ՛ընդգծէր համագործակցութիւնը ամրապնդելու Իրանի պատրաստակամութիւնը: Տակաւին դիւանագիտական յարաբերութիւններ չվերահաստատուած:

Ինչպէս կը նկատուի, խօսքը միայն տնտեսական ոլորտին մէջ համագործակցելու մասին չէ: Բնականաբար տնտեսութիւնը կարեւորագոյն օրակարգ է: Ռիատի գրաւոր նամակին մէջ ընդհանրապէս տարածաշրջանային համագործակցութեան մասին կը խօսուի: Եւ եթէ մտաբերենք, որ տարածաշրջանի երկփեղկումը, հիմնականին մէջ սիւննի-շիի տեսքով դրսեւորուած, ըստ էութեան Սէուտական Արաբիա եւ Իրան առճակատումին վրայ հիմնուած էր, հիմա նոր շրջափուլ է, որ կ՛ազդարարուի այս ձեւով, որովհետեւ առճակատող երկիրները կը խօսին ամբողջ տարածաշրջանի համագործակցութեան մասին:

Աշխարհագրական առաջին միջավայրը Ծոցն է այս պարագային: Ծոցի բեւեռները երբ համաձայնութեան կը յանգին, բնականաբար անոնց հետեւորդ պետութիւնները կը միանան նոր մեկնարկուող ընդհանուր վարքագիծին: Պատահական չէ, որ Փեքինը պիտի հիւրընկալէ Ծոցի բոլոր երկիրները համագործակցութեան նոր ճանապարհային քարտէսը ճշդելու:

Չինաստանի ներգրաւումի շարժառիթները տակաւին պարզ չեն: Այս տարածաշրջանին մէջ եղանակ թելադրողը Ուաշինկթընն է` դասական ընկալումով Իրանին հակադրուելով եւ Սէուտական Արաբիոյ զօրակցելով, պարզագոյն բանաձեւը տալու համար: Վերջին շրջանին երանգները սկսան աւելի աչքառու ձեւով նկատուիլ` Իրանի նկատմամբ որոշ մեղմացումներով, իսկ Սէուտական Արաբիա-Միացեալ Նահանգներ յարաբերութիւններու ոչ նախկին տեսքով:

Իրանի արտաքին գործոց նախարարին յայտարարութիւնները սէուտցի իր պաշտօնակիցին հետ շուտով տեղի ունենալիք հանդիպումին առիթով դարձեալ կը խօսին այս բոլորի տարածաշրջանային մակարդակին մասին:

Փաստօրէն, իրանցի դիւանագէտը կ՛ողջունէր Յորդանանի հետ յարաբերութիւններու դիւանագէտներու մակարդակի բարձրացումը եւ յոյս կը յայտնէր, որ Իրանի եւ Պահրէյնի միջեւ խոչընդոտները վերցուին, եւ մօտ օրէն համաձայնութիւն գոյանայ, հաւաստիացնելով, որ Իրան պիտի աշխատի Պահրէյնի հետ յարաբերութիւններու վերականգնման համար նախնական համաձայնութիւն գոյացնելու ուղղութեամբ: Նախարարը կ՛ողջունէր նաեւ Իրանի եւ Եգիպտոսի միջեւ յարաբերութիւններու զարգացումը:

Սէուտական Արաբիոյ արտաքին գործոց նախարարին հետ հանդիպումի նախօրեակին կատարուած յայտարարութեամբ, Իրանի արտաքին գործոց նախարարը կը խօսէր Յորդանանի, Պահրէյնի եւ Եգիպտոսի ուղղութիւններով, աւելի պարզ դարձնելով ամբողջ տարածաշրջանին նոր շրջափուլ արդէն իսկ թեւակոխած ըլլալը:

Երկու ուղղութիւն եւս հաւանաբար պէտք է նշել այս առիթով: Առաջինը Գահիրէ-Անգարան է, եւ երկրորդը` Դամասկոս-Ապու Տապի եւ անկէ մինչեւ Արաբական լիկայի վերամիացում:

Արդէն գրանցուած էր Գահիրէ-Անգարա ապալարուածութեան որոշ միտում մը. փաստօրէն Գահիրէի մէջ կայացած արտաքին գործոց նախարարներու հանդիպումէն ետք Եգիպտոսի արտաքին գործոց նախարարը կը յայտարարէր, թէ Անգարայի եւ Գահիրէի միջեւ յարաբերութիւնները պատմական են, եւ թէ կողմերը, քննարկելէ ետք տարածաշրջանային իրադարձութիւնները, կ՛ուզեն ամրապնդել երկու երկիրներուն միջեւ գործակցութիւնը:

Համագործակցութեան նոր փուլ ազդարարելու կը միտէր նաեւ Սուրիոյ նախագահին այցելութիւնը Ապու Տապի: Անոր նախաբանը կատարուած էր երկրաշարժային դիւանագիտութեան սահմաններուն մէջ, երբ Արաբական Միացեալ Էմիրութիւններու արտաքին գործոց նախարարը մեկնած էր Դամասկոս: Հիմա, այս առիթով կը յայտարարուի, որ կողմերը աշխատանք կը տանին Դամասկոսի հետ կայունութեան ու զարգացման ծառայող հարցերուն մէջ գործակցութիւնն ու համակարգումը ամրապնդելու:

Վերջը նշուած իրադրութիւններու վերլուծումներուն մէջ կը յիշուին Իրանը, Սէուտական Արաբիան, Պահրէյնը, Յորդանանը, Եգիպտոսը, Թուրքիան, Արաբական Միացեալ էմիրութիւններն ու Սուրիան: Այս իրադարձութիւններու բեկումնային պահը արձանագրուեցաւ Չինաստանի մէջ: Դժուար թէ քաղաքականօրէն ընկալելի ըլլայ այն, որ այս բոլորը կ՛ընթանան ամերիկեան վերահսկողութենէն դուրս կամ ի հեճուկս Ուաշինկթընի: Աւելի համոզիչ կը թուի Թել Աւիւի շրջանցումը այս բոլորին մէջ: Իսրայէլը փաստօրէն իրանեան սպառնալիքը դիմակայելու համար աշխարհագրական նոր միջավայր կ՛որոնէ, եւ այդ առումով Ազրպէյճանը իբրեւ Իրանի սահմանամերձ շրջան կը վերածուի իսրայէլեան ռազմական յենակէտի:

Յամենայն դէպս, Միջին Արեւելքի մէջ քաղաքական խաղաթուղթերու հիմնական վերադասաւորումներ տեղի կ՛ունենան:

«Ա.»

FacebookTwitterOdnoklassnikiTelegramPrint
Լրահոս
Հանդիպում ԷՏԷՔ կուսակցութեան նորընտիր

ՀՅԴ Կիպրոսի Կոմիտէի պատուիրակութիւնը՝ բաղկացեալ Սիմոն Այնէճեանէն եւ Ռաֆֆի Մահտ

20 Նոյեմբեր 2026
Հարաւային Ամերիկայի Հայ դատի յանձնախու

Հարաւային Ամերիկայի Հայ Դատի Յանձնախումբը Նոյեմբեր 18-ին յարգանքի հանդիսութիւն

20 Նոյեմբեր 2026
Հայհոյանքը փաստի սով Է

Հայաստանի հանրապետութեան նոր Սահմանադրութեան ընդունման հարցը վերածուած է օրակա

20 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Առաջարկի Թաքուն Բաժինը Եւ Ժողո

Հայաստանի Հանրապետութեան վարչապետը թէ՛ Ազգային ժողովի եւ թէ՛ կառավարութեան նիս

20 Նոյեմբեր 2026
Նիւ Եորքի Հայութեան Միջամտութեամբ Վար

Նոյեմբեր 8ին, Մենհեթընի «Պոլինկ Կրին» զբօսայգիին մէջ՝ Ատրպէյճանի «Յաղթանակի օր

19 Նոյեմբեր 2026
Պրիւքսէլի երկար ու դժուարին ուղին

Եւրոմիութեան Հայաստանի անդամակցութիւնն ու մերձեցումը՝ նոյնիս՛կ ոլորապտոյտ եւ փ

19 Նոյեմբեր 2026
Դու պիտի գնաս, որ Հայաստանը մնա

ՀՅԴ Հայաստանի ԳՄ ներկայացուցիչ, ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Իշխան

19 Նոյեմբեր 2026
Պիլալ Էրտողանի Լիբանան Այցելութեան Վեր

ՀՅԴ Լիբանանի Հայ դատի մարմինը Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողանի որդիին` Պի

18 Նոյեմբեր 2026
Բագրատունի Ընդունեց Երկխօսութեան Ազգայ

ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ, Միջին Արեւելքի պատասխանատու եւ Հայկական երեսփոխանական պլոքի

18 Նոյեմբեր 2026
Հայաստանի թշնամիները երբեք գոհ չեն լին

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը սխալմամբ կարծում է, թե Ադրբեջանին և Թուրքիային շարուն

17 Նոյեմբեր 2026
Երեք տարի անց արցախյան հակամարտություն

Հայ դատի կենտրոնական խորհուրդն այսօր հրապարակել է իր «UNRESOLVED: The Conflict

17 Նոյեմբեր 2026
Այսօրվա լսումները պետք է դառնան ոչ թե

ՀՅԴ Բյուրոյի անդամ, ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր, ԱԺ Մարդու իրավունքն

16 Նոյեմբեր 2026
ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցությունը հրավիր

ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության նախաձեռնությամբ նոյեմբերի 16-ին կազմակերպվել էին

16 Նոյեմբեր 2026
Նիդերլանդների ՀՅԴ կառույցի հայտարարութ

2026 թվականի նոյեմբերի 5-ից 8-ը, Հայաստանի Հանրապետության իշխանությունը բռնազա

16 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Հայաստանը ՀԱՊԿ-ի խաչմերուկում

Մոսկւայում նոյեմբերի 11-ին կայացած Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

16 Նոյեմբեր 2026
Հաստատվել է «Հրայր Մարուխյան» հիմնադրա

Առաջադիմական հետազոտությունների եվրոպական հիմնադրամի (Foundation for European

14 Նոյեմբեր 2026
Ցեղասպանութիւնը ուրացողները եւ չՍփիւռք

Շուշիի մէջ Ալիեւ-Էրտողան տանդեմը կը տօնէ Քառասունչորսօրեայ պատերազմի յաղթանակը

14 Նոյեմբեր 2026
Արեւմտեան Գանատայի Հայ Դատի յանձնախում

ՎԱՆԳՈՒՎԸՐ.- Գանատայի Հայ Դատի յանձնախումբի Արեւմտեան շրջանի ներկայացուցիչներ Յ

13 Նոյեմբեր 2026
Խօսողին Լսող Է Պէտք

Մոսկուայի մէջ տեղի ունեցաւ ՀԱՊԿ-ի (Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

13 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Իրանեան Ուղերձներ` Սպառնական-Գ

Իրանի հոգեւոր պետի խորհրդականին եւ փոխնախագահին` Հայաստանի ուղղութեամբ կատարած

13 Նոյեմբեր 2026
Բոլոր Նյութերը
Հետեվեք մեզ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
Ստացեք մեր լուրերը էլ.փոստով
Loading
ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ Հասցե՝ ՀՀ, ք. Երևան, Մհեր Մկրտչյան 12/1 Հեռախոս՝ (+374) 10 52 17 65, (+374) 10 52 18 74 Էլ. փոստ՝ [email protected]
© ARF Dashnaktsutyun- ARMENIAN REVOLUTIONARY FEDERATION Website by Web Development Company