ՀՅԴ
Հայ Յեղափոխական Դաշնակցություն պաշտոնական կայք arfd.am
Skip to content
ՀՅԴ

ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ

ՊԱՇՏՈՆԱԿԱՆ ԿԱՅՔ

  • ՄԵՐ ՄԱՍԻՆ
    • Պատմություն
      • Պատմական ակնարկ
      • Կարևոր իրադարձություններ
      • գործիչներ
    • Ծրագիր
    • Կանոնագիր
    • Ընդհանուր ժողովներ
    • Կազմակերպական կառույց
      • ՀՅԴ Բյուրո
      • Հայաստան
        • Գերագույն մարմին
        • Տարածքային կառույցներ
        • ԱԺ խմբակցություն
        • ՀՅԴ-ն գործադիրում
      • Արցախ
      • Կազմակերպական շրջաններ
      • Երիտասարդական/ուսանողական
    • Հիմնարկներ և գրասենյակներ
    • Ուղեկից միություններ
    • Միջազգային համագործակցություն
  • ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
    • Լրահոս
    • Հայտարարություններ
    • Հոդվածներ
  • ՄԱՄՈՒԼ
    • «Դրօշակ» պաշտոնաթերթ
    • Լրատվամիջոցներ
  • ՇՏԵՄԱՐԱՆ
    • Գրադարան
    • Տեսադարան
    • Ձայնադարան
    • Լուսանկարներ
    • Թանգարան
    • Արխիվ
  • ՀԵՏԱԴԱՐՁ ԿԱՊ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
    • Դաս
    • Նոր
  1. ԳԼԽԱՎՈՐ ԷՋ
  2. ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
  • Հոդվածներ

­Պահ­պա­նել յու­նա­հայ գա­ղու­թի պատ­մա­կան հա­րուստ շտե­մա­րա­նը

28 Մարտ 2023

­Շա­բաթ, 25 ­Մար­տին, յու­նա­հայ գա­ղու­թի պատ­մու­թեան մէջ ար­ձա­նագրուե­ցաւ կա­րե­ւոր ան­կիւ­նա­դարձ մը։ 100 տա­րի ա­ռաջ, 25 ­Մարտ 1923-ին լոյս տե­սած «­Նոր Օր» օ­րա­թեր­թի ա­ռա­ջին թի­ւին հրա­տա­րա­կու­թեան պատ­մա­կան օրն էր, որ յատ­կան­շեց յու­նա­հայ մա­մու­լի նոր դա­րաշրջա­նի մը բա­ցու­մը, մա­նա­ւանդ երբ հսկա­յա­կան զան­գո­ւած­նե­րը ­Փոքր Ա­սիա­յէն հա­զիւ ա­պաս­տան գտած էին ­Յու­նաս­տա­նի հիւ­րըն­կալ ա­փե­րը։

­Թեր­թը հրա­մա­յա­կան անհ­րա­ժեշ­տու­թիւն մըն էր՝ տա­րա­գիր հա­յու­թիւ­նը ի մի բե­րե­լու եւ աս­տի­ճա­նա­բար գաղ­թա­կա­նու­թեան ցիր ու ցան բե­կոր­նե­րը կազ­մա­կեր­պո­ւած հա­ւա­քա­կա­նու­թեան մը վե­րա­ծե­լու նպա­տա­կին հա­մար։ «­Նոր Օր»-ը շատ ա­րագ գտաւ լայն ըն­դու­նե­լու­թիւն՝ ոչ միայն Ա­թէն­քի ու շրջա­կայ տա­րածք­նե­րը հաս­տա­տո­ւած հա­յու­թեան մէջ, այ­լեւ իւ­րա­քան­չիւր քա­ղա­քէն ներս, ուր հա­յու­թիւ­նը ժա­մա­նա­կա­ւոր կամ մնա­յուն կայք հաս­տա­տած էր։ ­Թեր­թը դար­ձաւ ի­րար կա­պող, ի­րար ամ­բող­ջաց­նող այն մի­ջո­ցը, ո­րուն մէ­ջէն յու­նա­հայ գա­ղու­թը ստա­ցաւ իր ու­րոյն դի­մա­գի­ծը եւ հա­ւա­քա­կան կազ­մա­կերպ պատ­կե­րը։

Եր­կար գրո­ւած է «­Նոր Օր»-ի հիմ­նա­դիր­նե­րուն, աշ­խա­տող­նե­րուն, ա­նոր ան­խա­փան հրա­տա­րա­կու­թիւ­նը ե­րաշ­խա­ւո­րած դաշ­նակ­ցա­կան մար­մին­նե­րուն եւ գոր­ծիչ­նե­րուն դե­րա­կա­տա­րու­թեան մա­սին։ Ա­նոնց­մէ ո­մանք շա­րու­նա­կե­ցին ի­րենց նո­ւի­րա­կան աշ­խա­տան­քը նաեւ «Ազատ Օր»-ի կազ­մէն ներս, եւ «­Նոր Օր»-ի ժո­ղովր­դա­կա­նու­թիւնն ու կշի­ռը սրսկե­ցին 1945-էն սկսեալ հրա­տա­րա­կո­ւող «Ա­զատ Օր»-ին մէջ եւս, մեր թեր­թը ար­ժա­նի յա­ջոր­դը դարձ­նե­լով հայ մա­մու­լի ան­դաս­տա­նէն ներս։

«­Նոր Օր»-ը յու­նա­հայ գա­ղու­թի վեր­ջին 100 տա­րո­ւան պատ­մու­թեան մէջ ա­մէ­նէն կա­րե­ւոր եւ ան­կիւ­նա­դար­ձա­յին ժա­մա­նա­կա­հա­տո­ւա­ծին պատ­մա­կան վկա­յա­խօ­սը կը հան­դի­սա­նայ։ Իր հրա­տա­րա­կու­թեան 18 տա­րի­նե­րը ու­րիշ բան չեն ե­թէ ոչ՝ Ս­փիւռ­քի կազ­մա­ւոր­ման ըն­թաց­քին յու­նա­հայ պատ­կե­րին ամ­բող­ջաց­ման հա­րա­զատ աղ­բիւ­րը, սփիւռ­քա­հայ նոր կեան­քի պատ­մա­կան, քա­ղա­քա­կան, մշա­կու­թա­յին ու ըն­կե­րա­յին զար­գա­ցում­նե­րու հա­յե­լին, Հ.Յ.­Դաշ­նակ­ցու­թեան խօսքն ու դե­րա­կա­տա­րու­թիւ­նը հայ մար­դուն մէջ մարմ­նացնե­լու ու ար­մա­տա­ւո­րե­լու բե­մը, նոյ­նիսկ խորհրդայ­նա­ցած հայ­րե­նի­քի վառ ապ­րում­նե­րը պա­հող պեր­ճա­խօս վկան։

100 տա­րի ան­ցած է ա­ռա­ջին թի­ւէն, իսկ թեր­թի հրա­տա­րա­կու­թեան 18 տա­րո­ւան թի­ւե­րը ար­դէն դեղ­նած ու մա­շու­մի վտան­գին մէջ ին­կած են։ Ու­շադ­րու­թեամբ պէտք է դարձ­նել իւ­րա­քան­չիւր էջ, այ­լեւս ոչն­չա­նա­լու աս­տի­ճա­նին հա­սած ի­րենց տես­քով։ Հ­րա­մա­յա­կան դար­ձած է ա­նոնց թուայ­նա­ցու­մը, որ պի­տի փրկէ պատ­մա­կան հա­րուստ շտե­մա­րա­նը ան­վե­րա­դարձ կո­րուս­տէ։
­Թո­ւայ­նա­ցու­մը ինք­նին մեծ պա­հանջ­ներ ներ­կա­յաց­նող աշ­խա­տանք մըն է։ Սկ­սե­լով յա­տուկ մաս­նա­գի­տա­կան սար­քե­րու ա­պա­հո­վու­մէն մին­չեւ մար­դու­ժի կար­գա­ւո­րումն ու լու­սան­կա­րու­մը, ան­կէ ետք հա­մա­կարգ­չա­յին մաս­նա­ւոր ծրա­գիր­նե­րու մի­ջո­ցով լու­սան­կա­րո­ւած է­ջե­րը մէկ առ մէկ թո­ւայ­նաց­նե­լու, ըն­թեռ­նե­լի ու գոր­ծա­ծե­լի վի­ճա­կին բե­րե­լու գոր­ծըն­թա­ցը, նիւ­թա­կան կա­րե­ւոր աղ­բիւր­նե­րու կը կա­րօ­տի։

­Հոս կա­րե­ւո­րու­թեամբ պէտք է նշել, թէ ­Գալուստ Կիւլպէնկեան Հիմնարկի եւ «Ար­մե­նի­քա» պար­բե­րա­թեր­թին մի­ջեւ գո­յա­ցած հա­մա­ձայ­նու­թեան շնոր­հիւ, կա­տա­րո­ւե­ցաւ կա­րե­ւոր ներդ­րում մը լու­սան­կար­չա­կան ու հա­մա­կարգ­չա­յին սար­քե­րու ա­պա­հով­ման եւ լու­սան­կար­ման աշ­խա­տան­քը ի գործ դնե­լու կա­պակ­ցու­թեամբ, ո­րով հնա­րա­ւոր կը դառ­նայ թո­ւայ­նաց­նել գա­ղու­թի ար­խի­ւա­յին հարս­տու­թիւ­նը, մա­մու­լը եւ պատ­մա­կան գան­ձա­րա­նը։ Այս ծրա­գի­րի ի­րա­կա­նաց­ման ճամ­բուն վրայ, թո­ւայ­նա­ցած նիւ­թե­րը աս­տի­ճա­նա­բար հա­սա­նե­լի պի­տի դառ­նան հա­մա­ցան­ցին մէջ՝ հե­տաքրք­րո­ւող­նե­րուն եւ պատ­մա­կան հե­տա­զօ­տու­թիւն­ներ կա­տա­րող­նե­րուն հա­մար։ Ու­րախ ենք յայտ­նե­լու, թէ այս աշ­խա­տան­քի ծի­րէն ներս, ար­դէն կա­րո­ղա­ցանք լու­սան­կա­րել «­Նոր Օր»-ի ա­ռա­ջին հա­տո­րը եւ ա­նոր կարգ մը հիւ­ծած է­ջե­րու պա­րու­նա­կու­թիւ­նը փրկել ամ­բող­ջա­կան կո­րուս­տէ։

Աշ­խա­տան­քը եր­կար վազ­քի վրայ պի­տի կա­տա­րո­ւի։ Մ­նա­ցեալ 17 հա­տոր­նե­րու լու­սան­կա­րու­մը կը կա­րօ­տի ժա­մա­նա­կի ու բծախն­դիր գոր­ծի։ Եր­կա­րա­շունչ եւ պա­հանջ­կոտ աշ­խա­տանք մըն է, որ ա­ռանց հա­ւա­քա­կան ներդ­րու­մի, անհ­նար կ­՚ըլ­լայ իր ա­ւար­տին հասց­նել։

Վս­տահ ենք, որ հայ մա­մու­լի հե­տե­ւորդ­նե­րը եւ մա­նա­ւանդ մեր թեր­թի ըն­թեր­ցող­նե­րը կա­րե­ւո­րու­թեամբ պի­տի ըն­կա­լեն այս հսկայ աշ­խա­տան­քի տա­րո­ղու­թիւնն ու պա­հանջ­նե­րը եւ պի­տի սա­տա­րեն «­Նոր Օր»-ի հրա­մա­յա­կան եւ ան­յե­տաձ­գե­լի թուայ­նաց­ման ծրա­գի­րին։

­Միայն հա­ւա­քա­կան ներդ­րու­մով կա­րե­լի պի­տի ըլ­լայ փրկել յու­նա­հայ գա­ղու­թի գան­ձե­րը։ Ա­նոնք սոսկ ար­ձա­նագ­րու­թիւն­ներ չեն, այլ կը հան­դի­սա­նան մեր պատ­մու­թեան ան­չա­փե­լի եւ անգ­նա­հա­տե­լի ժա­ռան­գու­թեան շտե­մա­րա­նը՝ գա­լիք սե­րունդ­նե­րուն հա­մար։

FacebookTwitterOdnoklassnikiTelegramPrint
Լրահոս
Հանդիպում ԷՏԷՔ կուսակցութեան նորընտիր

ՀՅԴ Կիպրոսի Կոմիտէի պատուիրակութիւնը՝ բաղկացեալ Սիմոն Այնէճեանէն եւ Ռաֆֆի Մահտ

20 Նոյեմբեր 2026
Հարաւային Ամերիկայի Հայ դատի յանձնախու

Հարաւային Ամերիկայի Հայ Դատի Յանձնախումբը Նոյեմբեր 18-ին յարգանքի հանդիսութիւն

20 Նոյեմբեր 2026
Հայհոյանքը փաստի սով Է

Հայաստանի հանրապետութեան նոր Սահմանադրութեան ընդունման հարցը վերածուած է օրակա

20 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Առաջարկի Թաքուն Բաժինը Եւ Ժողո

Հայաստանի Հանրապետութեան վարչապետը թէ՛ Ազգային ժողովի եւ թէ՛ կառավարութեան նիս

20 Նոյեմբեր 2026
Նիւ Եորքի Հայութեան Միջամտութեամբ Վար

Նոյեմբեր 8ին, Մենհեթընի «Պոլինկ Կրին» զբօսայգիին մէջ՝ Ատրպէյճանի «Յաղթանակի օր

19 Նոյեմբեր 2026
Պրիւքսէլի երկար ու դժուարին ուղին

Եւրոմիութեան Հայաստանի անդամակցութիւնն ու մերձեցումը՝ նոյնիս՛կ ոլորապտոյտ եւ փ

19 Նոյեմբեր 2026
Դու պիտի գնաս, որ Հայաստանը մնա

ՀՅԴ Հայաստանի ԳՄ ներկայացուցիչ, ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Իշխան

19 Նոյեմբեր 2026
Պիլալ Էրտողանի Լիբանան Այցելութեան Վեր

ՀՅԴ Լիբանանի Հայ դատի մարմինը Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողանի որդիին` Պի

18 Նոյեմբեր 2026
Բագրատունի Ընդունեց Երկխօսութեան Ազգայ

ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ, Միջին Արեւելքի պատասխանատու եւ Հայկական երեսփոխանական պլոքի

18 Նոյեմբեր 2026
Հայաստանի թշնամիները երբեք գոհ չեն լին

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը սխալմամբ կարծում է, թե Ադրբեջանին և Թուրքիային շարուն

17 Նոյեմբեր 2026
Երեք տարի անց արցախյան հակամարտություն

Հայ դատի կենտրոնական խորհուրդն այսօր հրապարակել է իր «UNRESOLVED: The Conflict

17 Նոյեմբեր 2026
Այսօրվա լսումները պետք է դառնան ոչ թե

ՀՅԴ Բյուրոյի անդամ, ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր, ԱԺ Մարդու իրավունքն

16 Նոյեմբեր 2026
ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցությունը հրավիր

ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության նախաձեռնությամբ նոյեմբերի 16-ին կազմակերպվել էին

16 Նոյեմբեր 2026
Նիդերլանդների ՀՅԴ կառույցի հայտարարութ

2026 թվականի նոյեմբերի 5-ից 8-ը, Հայաստանի Հանրապետության իշխանությունը բռնազա

16 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Հայաստանը ՀԱՊԿ-ի խաչմերուկում

Մոսկւայում նոյեմբերի 11-ին կայացած Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

16 Նոյեմբեր 2026
Հաստատվել է «Հրայր Մարուխյան» հիմնադրա

Առաջադիմական հետազոտությունների եվրոպական հիմնադրամի (Foundation for European

14 Նոյեմբեր 2026
Ցեղասպանութիւնը ուրացողները եւ չՍփիւռք

Շուշիի մէջ Ալիեւ-Էրտողան տանդեմը կը տօնէ Քառասունչորսօրեայ պատերազմի յաղթանակը

14 Նոյեմբեր 2026
Արեւմտեան Գանատայի Հայ Դատի յանձնախում

ՎԱՆԳՈՒՎԸՐ.- Գանատայի Հայ Դատի յանձնախումբի Արեւմտեան շրջանի ներկայացուցիչներ Յ

13 Նոյեմբեր 2026
Խօսողին Լսող Է Պէտք

Մոսկուայի մէջ տեղի ունեցաւ ՀԱՊԿ-ի (Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

13 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Իրանեան Ուղերձներ` Սպառնական-Գ

Իրանի հոգեւոր պետի խորհրդականին եւ փոխնախագահին` Հայաստանի ուղղութեամբ կատարած

13 Նոյեմբեր 2026
Բոլոր Նյութերը
Հետեվեք մեզ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
Ստացեք մեր լուրերը էլ.փոստով
Loading
ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ Հասցե՝ ՀՀ, ք. Երևան, Մհեր Մկրտչյան 12/1 Հեռախոս՝ (+374) 10 52 17 65, (+374) 10 52 18 74 Էլ. փոստ՝ [email protected]
© ARF Dashnaktsutyun- ARMENIAN REVOLUTIONARY FEDERATION Website by Web Development Company