ՀՅԴ
Հայ Յեղափոխական Դաշնակցություն պաշտոնական կայք arfd.am
Skip to content
ՀՅԴ

ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ

ՊԱՇՏՈՆԱԿԱՆ ԿԱՅՔ

  • ՄԵՐ ՄԱՍԻՆ
    • Պատմություն
      • Պատմական ակնարկ
      • Կարևոր իրադարձություններ
      • գործիչներ
    • Ծրագիր
    • Կանոնագիր
    • Ընդհանուր ժողովներ
    • Կազմակերպական կառույց
      • ՀՅԴ Բյուրո
      • Հայաստան
        • Գերագույն մարմին
        • Տարածքային կառույցներ
        • ԱԺ խմբակցություն
        • ՀՅԴ-ն գործադիրում
      • Արցախ
      • Կազմակերպական շրջաններ
      • Երիտասարդական/ուսանողական
    • Հիմնարկներ և գրասենյակներ
    • Ուղեկից միություններ
    • Միջազգային համագործակցություն
  • ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
    • Լրահոս
    • Հայտարարություններ
    • Հոդվածներ
  • ՄԱՄՈՒԼ
    • «Դրօշակ» պաշտոնաթերթ
    • Լրատվամիջոցներ
  • ՇՏԵՄԱՐԱՆ
    • Գրադարան
    • Տեսադարան
    • Ձայնադարան
    • Լուսանկարներ
    • Թանգարան
    • Արխիվ
  • ՀԵՏԱԴԱՐՁ ԿԱՊ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
    • Դաս
    • Նոր
  1. ԳԼԽԱՎՈՐ ԷՋ
  2. ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
  • Հոդվածներ

Ակնարկ. Եթէ Այդպէս Էր, Ինչո՞ւ Պաքուն Կը Մերժէր Մատրիտեան Սկզբունքները

12 Ապրիլ 2023

Հայաստանի Հանրապետութեան Ազգային ժողովի նիստին վարչապետ Փաշինեան կատարեց յայտարարութիւն այն մասին, որ Արցախի ինքնորոշման իրաւունքի իրացման ուղղութեամբ հայկական կողմը ունեցած է հայեցակարգային երկու ուղղութիւն: Մինչեւ մատրիտեան սկզբունքներ հայկական կողմը շեշտած է, որ Արցախը Խորհրդային Միութեան կազմաքանդումին առընթեր, ինչպէս միւս հանրապետութիւնները, ինքնորոշուած է եւ դուրս եկած Խորհրդային Միութենէն, իսկ մատրիտեան սկզբունքներու որդեգրումով հայկական կողմը ընդունած է, որ Արցախը մաս կազմած է Ազրպէյճանի կազմին, եւ որ նշուած է, որ Արցախի կարգավիճակը պիտի ճշդուի Ազրպէյճանի հետ համաձայնաբար: Ըստ վարչապետին, հայկական կողմը ընդունած է, որ կարգավիճակը պէտք է ճշգրտուի, եւ այդ ճշգրտումը համաձայնեցուած պէտք է ըլլայ Ազրպէյճանի կողմէ:

Մատրիտեան սկզբունքներու փոխզիջումնային առանցքային բանաձեւը «կարգավիճակ տարածքներու դիմաց»-ն է: Այսինքն ամէն բանէ առաջ Ազրպէյճանը պիտի ընդունի Արցախի անկախ կարգավիճակը:

Բայց նախ տեսնենք, թէ մատրիտեան սկզբունքներուն մէջ կարգավիճակի հարցով ի՛նչ ամրագրուած էր:

Մատրիտեան 14 կէտերէ բաղկացած սկզբունքներուն առաջինը կը վերաբերի կարգավիճակի ճշդումի խնդիրին:

1) Լեռնային Ղարաբաղի վերջնական իրաւական կարգավիճակը կ՛որոշուի հանրաքուէի միջոցով, որ Լեռնային Ղարաբաղի բնակչութեան կ՛ընձեռէ կամքի ազատ եւ իրական արտայայտում: Հանրաքուէի ժամկէտներն ու մանրամասնութիւնները կողմերը կը համաձայնեցնեն ապագայ բանակցութիւններուն, ինչպէս նկարագրուած է 9-րդ կէտին մէջ: Լեռնային Ղարաբաղի բնակչութիւն ըսելով կը հասկցուին 1988 թուականին ազգային համամասնութեամբ ԼՂԻՄ-ի մէջ ապրող բոլոր ազգերը այնպիսի ազգային համամասնութեամբ, ինչպէս եղած է մինչեւ հակամարտութեան սկիզբը: Հանրաքուէի ընթացքին հարցի կամ հարցերու ձեւակերպման սահմանափակում չ՛ըլլար: Տարբեր կարգավիճակներ կրնան ձեւակերպուիլ իբրեւ հանրաքուէի առաջադրանք:

Յղում կատարուած է 9-րդ կէտին, որ կը խօսի կողմերու համանախագահող երկիրներու հետ համագործակցելով չորս առանձին կոմիտէներ յառաջացնելու սկզբունքին մասին: Այդ կոմիտէները պիտի գործեն համախոհութեան սկզբունքով եւ ճշդեն`

-Լեռնային Ղարաբաղի վերջնական իրաւական կարգավիճակի որոշման հանրաքուէի մանրամասնութիւններն ու ժամանակի յստակեցումը:

-4-րդ կէտով նկարագրուած հայեցակարգի հիման վրայ միջանցքին վերաբերող թեքնիք մանրամասնութիւններու մշակումը:

-Այս հիմնարար սկզբունքներուն մէջ տեղ չգտած բոլոր մնացած հարցերու գնահատումը:

-Քելբաջարի շրջանը` ԵԱՀԿ-ի յանձնախումբի միջազգային մշտադիտարկումէն Ազրպէյճանի վերականգնուող լիակատար վարչական վերահսկողութեան ներքոյ փոխանցելու մանրամասնութիւններու մշակումը:

Բանակցութիւնները երկկողմանի են: Հետեւաբար համաձայնութիւն պէտք է գոյանայ երկու կողմերուն միջեւ: Եթէ կարգավիճակի յստակեցման մեքանիզմի ճշդումը Ազրպէյճանի հետ կը համաձայնեցուի, ապա ինքնաբերաբար չ՛ենթադրեր, որ Ազրպէյճանէն ինքնորոշուած ըլլալ կը նշանակէ. կամ աւելին` Արցախը Ազրպէյճանի մաս նկատել կը նշանակէ, ինչ որ կը ներկայացնէ վարչապետը:

Պատերազմը Արցախ-Ազրպէյճան է: Ճիշդ բնորոշումով Արցախը կ՛ինքնապաշտպանուէր, չենթարկուելու համար Պաքուի կողմէ կիրարկուող ցեղային զտումի քաղաքականութեան: Կ՛ինքնորոշուէր ցեղասպանութիւնը կանխարգիլելու համար:

Անվտանգութեան գօտիներ կը ստեղծէր ցեղասպանական վտանգը հեռացնելու մօտեցումով: Հրադադարի համաձայնութիւնը Արցախի, Ազրպէյճանի եւ Հայաստանի ստորագրութիւնները կը կրէր: Բանակցութիւններուն Հայաստանի Հանրապետութիւնը կը մասնակցէր իբրեւ Արցախի անվտանգութեան գլխաւոր երաշխաւորը: Հետագայ համաձայնութիւնները պիտի ըլլային Հայաստանի եւ Ազրպէյճանի կողմէ, ըստ բանակցային ձեւաչափի: Ինքնորոշման իրաւունքի իրացման եղանակի եւ գործիքակազմի կամ այլ մանրամասնութիւններու համաձայնեցումը եւս պիտի կայանար հակամարտող կողմերուն միջեւ:

Այս բոլորը շրջանցելով յայտարարելը, որ մատրիտեան սկզբունքներուն շուրջ բանակցելով հայկական կողմը ընդունած կ՛ըլլայ Արցախը իբրեւ Ազրպէյճանի մաս, հարուածել է հայկական կողմի բանակցային դիրքերը:

Եթէ այդպէս էր, ինչո՞ւ կարգավիճակի ճշդումի մանրամասնութիւններուն շուրջ կ՛ընթանային բանակցութիւնները: Մանաւանդ, ինչո՞ւ Պաքուն կը մերժէր մատրիտեան սկզբունքները:

«Ա.»
aztagdaily.com

FacebookTwitterOdnoklassnikiTelegramPrint
Լրահոս
Հանդիպում ԷՏԷՔ կուսակցութեան նորընտիր

ՀՅԴ Կիպրոսի Կոմիտէի պատուիրակութիւնը՝ բաղկացեալ Սիմոն Այնէճեանէն եւ Ռաֆֆի Մահտ

20 Նոյեմբեր 2026
Հարաւային Ամերիկայի Հայ դատի յանձնախու

Հարաւային Ամերիկայի Հայ Դատի Յանձնախումբը Նոյեմբեր 18-ին յարգանքի հանդիսութիւն

20 Նոյեմբեր 2026
Հայհոյանքը փաստի սով Է

Հայաստանի հանրապետութեան նոր Սահմանադրութեան ընդունման հարցը վերածուած է օրակա

20 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Առաջարկի Թաքուն Բաժինը Եւ Ժողո

Հայաստանի Հանրապետութեան վարչապետը թէ՛ Ազգային ժողովի եւ թէ՛ կառավարութեան նիս

20 Նոյեմբեր 2026
Նիւ Եորքի Հայութեան Միջամտութեամբ Վար

Նոյեմբեր 8ին, Մենհեթընի «Պոլինկ Կրին» զբօսայգիին մէջ՝ Ատրպէյճանի «Յաղթանակի օր

19 Նոյեմբեր 2026
Պրիւքսէլի երկար ու դժուարին ուղին

Եւրոմիութեան Հայաստանի անդամակցութիւնն ու մերձեցումը՝ նոյնիս՛կ ոլորապտոյտ եւ փ

19 Նոյեմբեր 2026
Դու պիտի գնաս, որ Հայաստանը մնա

ՀՅԴ Հայաստանի ԳՄ ներկայացուցիչ, ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Իշխան

19 Նոյեմբեր 2026
Պիլալ Էրտողանի Լիբանան Այցելութեան Վեր

ՀՅԴ Լիբանանի Հայ դատի մարմինը Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողանի որդիին` Պի

18 Նոյեմբեր 2026
Բագրատունի Ընդունեց Երկխօսութեան Ազգայ

ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ, Միջին Արեւելքի պատասխանատու եւ Հայկական երեսփոխանական պլոքի

18 Նոյեմբեր 2026
Հայաստանի թշնամիները երբեք գոհ չեն լին

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը սխալմամբ կարծում է, թե Ադրբեջանին և Թուրքիային շարուն

17 Նոյեմբեր 2026
Երեք տարի անց արցախյան հակամարտություն

Հայ դատի կենտրոնական խորհուրդն այսօր հրապարակել է իր «UNRESOLVED: The Conflict

17 Նոյեմբեր 2026
Այսօրվա լսումները պետք է դառնան ոչ թե

ՀՅԴ Բյուրոյի անդամ, ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր, ԱԺ Մարդու իրավունքն

16 Նոյեմբեր 2026
ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցությունը հրավիր

ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության նախաձեռնությամբ նոյեմբերի 16-ին կազմակերպվել էին

16 Նոյեմբեր 2026
Նիդերլանդների ՀՅԴ կառույցի հայտարարութ

2026 թվականի նոյեմբերի 5-ից 8-ը, Հայաստանի Հանրապետության իշխանությունը բռնազա

16 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Հայաստանը ՀԱՊԿ-ի խաչմերուկում

Մոսկւայում նոյեմբերի 11-ին կայացած Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

16 Նոյեմբեր 2026
Հաստատվել է «Հրայր Մարուխյան» հիմնադրա

Առաջադիմական հետազոտությունների եվրոպական հիմնադրամի (Foundation for European

14 Նոյեմբեր 2026
Ցեղասպանութիւնը ուրացողները եւ չՍփիւռք

Շուշիի մէջ Ալիեւ-Էրտողան տանդեմը կը տօնէ Քառասունչորսօրեայ պատերազմի յաղթանակը

14 Նոյեմբեր 2026
Արեւմտեան Գանատայի Հայ Դատի յանձնախում

ՎԱՆԳՈՒՎԸՐ.- Գանատայի Հայ Դատի յանձնախումբի Արեւմտեան շրջանի ներկայացուցիչներ Յ

13 Նոյեմբեր 2026
Խօսողին Լսող Է Պէտք

Մոսկուայի մէջ տեղի ունեցաւ ՀԱՊԿ-ի (Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

13 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Իրանեան Ուղերձներ` Սպառնական-Գ

Իրանի հոգեւոր պետի խորհրդականին եւ փոխնախագահին` Հայաստանի ուղղութեամբ կատարած

13 Նոյեմբեր 2026
Բոլոր Նյութերը
Հետեվեք մեզ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
Ստացեք մեր լուրերը էլ.փոստով
Loading
ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ Հասցե՝ ՀՀ, ք. Երևան, Մհեր Մկրտչյան 12/1 Հեռախոս՝ (+374) 10 52 17 65, (+374) 10 52 18 74 Էլ. փոստ՝ [email protected]
© ARF Dashnaktsutyun- ARMENIAN REVOLUTIONARY FEDERATION Website by Web Development Company