ՀՅԴ
Հայ Յեղափոխական Դաշնակցություն պաշտոնական կայք arfd.am
Skip to content
ՀՅԴ

ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ

ՊԱՇՏՈՆԱԿԱՆ ԿԱՅՔ

  • ՄԵՐ ՄԱՍԻՆ
    • Պատմություն
      • Պատմական ակնարկ
      • Կարևոր իրադարձություններ
      • գործիչներ
    • Ծրագիր
    • Կանոնագիր
    • Ընդհանուր ժողովներ
    • Կազմակերպական կառույց
      • ՀՅԴ Բյուրո
      • Հայաստան
        • Գերագույն մարմին
        • Տարածքային կառույցներ
        • ԱԺ խմբակցություն
        • ՀՅԴ-ն գործադիրում
      • Արցախ
      • Կազմակերպական շրջաններ
      • Երիտասարդական/ուսանողական
    • Հիմնարկներ և գրասենյակներ
    • Ուղեկից միություններ
    • Միջազգային համագործակցություն
  • ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
    • Լրահոս
    • Հայտարարություններ
    • Հոդվածներ
  • ՄԱՄՈՒԼ
    • «Դրօշակ» պաշտոնաթերթ
    • Լրատվամիջոցներ
  • ՇՏԵՄԱՐԱՆ
    • Գրադարան
    • Տեսադարան
    • Ձայնադարան
    • Լուսանկարներ
    • Թանգարան
    • Արխիվ
  • ՀԵՏԱԴԱՐՁ ԿԱՊ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
    • Դաս
    • Նոր
  1. ԳԼԽԱՎՈՐ ԷՋ
  2. ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
  • Հոդվածներ

Պետութիւնը եւ….մտաւորականին նախակրթարանը

14 Սեպտեմբեր 2023

Վերջերս «Ալիք» օրաթերթի համացանցային տարբերակին վրայ կարդացի հարցազրոյց մը գաղափարի ընկերներէս Խաչիկ Տէր Ղուկասեանին հետ։

Հարցազրոյցը, զոր վարած էր թերթին աշխատակիցներէն Սիւնէ Ֆարմանեան, ընդհանուր առմամբ կը շօշափէր Սփիւռքը եւ սփիւռքեան հարցերը։

Ինծի համար ապշեցուցիչ էր հարցազրոյցին հետեւեալ հարցումը ու նոյն այդ հարցումին Խաչիկ Տէր Ղուկասեանին պատասխանը. Աւելի ճիշդ՝ պատասխանին վերջին նախադասութիւնը։

Կը մէջբերեմ նոյնութեամբ.-

Հարցում.- Պարոն Տէր-Ղուկասեան մտաւորականի տեղը պետութեան կողքի՞ն է, թէ՞ մտաւորականը պէտք է մշտապէս ընդդիմադիր լինի պետութեանը:

Պատասխան.- Մտաւորականը պէտք է ըլլայ յանձնառու, ազատամիտ, քննադատական, եւ հարկ եղած պարագային պէտք չէ խուսափի ինքնաքննադատութենէ, որպէսզի չմատնուի երբեք ինքնասիրահարումի եւ մեծամտութեան փորձառութեան, չիյնայ ամենագէտի հիւանդագին բարդոյթի թակարդին մէջ: Այնքան ատեն, որ մտաւորականի այս կերպարով հանդէս կու գայ, անոր պետութեան կողքին թէ ընդդիմադիր ըլլալը երկրորդական է:

Սկսիմ հարցումէն՝ պարզապէս նշելով ատոր անհեթեթութիւնը, որովհետեւ աններելի է պետութեան դերին նսեմացումը, կամ տկարացումը՝ յատկապէս հայկակա՛ն իրականութեան պարունակէն ներս։

Երկիրները, հայրենիքները պետութիւնո՛վ կ՚իմաստաւորուին, պետութեան շնորհիւ է, որ երկիրները կը վերածուին գործօնի, քաղաքական ազդակի։ Պետութիւնն է, որ քաղաքական բովանդակութիւն եւ դերակատարութիւն կու տայ երկիր-ժողովուրդ, կամ հայրենիք-ժողովուրդ միասնութեան։ Եւ վերջապէս, պետութիւնն է այն երաշխիքը, որուն շնորհիւ ազգը կրնայ գոյատեւել։ Հարկ չեմ տեսներ աւելին բացատրելու։

Հետեւաբար, ինչքանո՞վ արդարացուած է այդ հարցումը։ Պատասխան՝ ոչինչով։

Իր պատասխանին մէջ, Խաչիկ Տէր Ղուկասեան կը բնութագրէ մտաւորականն ու անոր դերը։ Համաձայն եմ իր հետ, որ մտաւորականը պէտք է ըլլայ «յանձնառու, ազատամիտ, քննադատական… պէտք չէ խուսափի ինքնաքննադատութենէ, որպէսզի… չիյնայ ամենագէտի հիւանդագին բարդոյթի թակարդին մէջ»։

Փակագիծ մը բանալով.- Համամիտ չեմ միայն «ազատամիտ»ին, որովհետեւ մտաւորականը կրնայ ըլլալ նաեւ… պահպանողական։ Եւ կա՛ն պահպանողական մտաւորականներ, ըլլա՛յ համաշխարհային, ըլլա՛յ հայկական իրականութեան մէջ։ Նոյն ծիրին մէջ ալ, ես պիտի նախընտրէի «լայնախոհութիւնը»՝ «ազատամիտ»ին փոխարէն։ Ամբողջութեամբ տարբեր բաներ են։

Հիմա գանք բուն խնդրին, որ բանաձեւուած է Խաչիկ Տէր Ղուկասեանի վերջին նախադասութեան մէջ. «Այնքան ատեն որ մտաւորականի այս կերպարով հանդէս կու գայ, անոր պետութեան կողքին թէ ընդդիմադիր ըլլալը երկրորդական է»։

Խաչիկ, չեղա՛ւ։

Հայ մտաւորականը, եթէ ՀԱՅ է ու եթէ Ձեր վերի բնութագրումով ՄՏԱՒՈՐԱԿԱՆ Է, ինչպէ՞ս կրնայ ի հարկին ԸՆԴԴԻՄԱԴԻՐ ըլլալ հայկական պետութեան։ Մտաւորականը կրնա՛յ եւ պէ՛տք է տուեալ ԻՇԽԱՆՈՒԹԵԱ՛Ն նկատմամբ քննադատական, ի հարկին անզիջող քննադատական կեցուածք որդեգրե, սակայն չի՛ կրնար պետութեան դէմ նման վարք ցուցաբերել, որովհետեւ պետութիւն եւ իշխանութիւն ամբողջութամբ տարբեր բաներ են։ Իշխանութիւնը պետութեան ղեկը վարողն է, սխալ կամ ճիշդ, արդար կամ անարդար, հետեւաբար մտաւորականը այդ ճիշդ ու սխալին, արդար-անարդարին կապակցութեամբ յանձնառու եւ սկզբունքային կեցուածք ցուցաբերողն է։ Մտաւորականը պետութեան մէջ կողմնացոյցի դերը վերցուցած անձն է, որ ուղի եւ ճամբայ ցոյց կու տայ ենթադրաբար մոլորած, սխալ ընթացքի մէջ մտած եւ կամ անարդար իշխանութիւններուն ու ընդհանրապէս տուեալ հանրութեան, ի հարկին՝ խարազանով։

Կը ցաւինք, որ ստիպուած եղանք այս տարրական, նախակրթարանային ընդգծումները ընելու պետութեան եւ իշխանութեան մասին։ Բայց ատոր «մեղքը» մերը չէ, այլ՝ Սիւնէ Ֆարմանեանինն ու Խաչիկ Տէր Ղուկասեանինը։ Նաե՛ւ «Ալիք»ինը։

Վաչէ Բրուտեան
Երեւան, 14 Սեպտեմբեր 2023

FacebookTwitterOdnoklassnikiTelegramPrint
Լրահոս
Հանդիպում ԷՏԷՔ կուսակցութեան նորընտիր

ՀՅԴ Կիպրոսի Կոմիտէի պատուիրակութիւնը՝ բաղկացեալ Սիմոն Այնէճեանէն եւ Ռաֆֆի Մահտ

20 Նոյեմբեր 2026
Հարաւային Ամերիկայի Հայ դատի յանձնախու

Հարաւային Ամերիկայի Հայ Դատի Յանձնախումբը Նոյեմբեր 18-ին յարգանքի հանդիսութիւն

20 Նոյեմբեր 2026
Հայհոյանքը փաստի սով Է

Հայաստանի հանրապետութեան նոր Սահմանադրութեան ընդունման հարցը վերածուած է օրակա

20 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Առաջարկի Թաքուն Բաժինը Եւ Ժողո

Հայաստանի Հանրապետութեան վարչապետը թէ՛ Ազգային ժողովի եւ թէ՛ կառավարութեան նիս

20 Նոյեմբեր 2026
Նիւ Եորքի Հայութեան Միջամտութեամբ Վար

Նոյեմբեր 8ին, Մենհեթընի «Պոլինկ Կրին» զբօսայգիին մէջ՝ Ատրպէյճանի «Յաղթանակի օր

19 Նոյեմբեր 2026
Պրիւքսէլի երկար ու դժուարին ուղին

Եւրոմիութեան Հայաստանի անդամակցութիւնն ու մերձեցումը՝ նոյնիս՛կ ոլորապտոյտ եւ փ

19 Նոյեմբեր 2026
Դու պիտի գնաս, որ Հայաստանը մնա

ՀՅԴ Հայաստանի ԳՄ ներկայացուցիչ, ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Իշխան

19 Նոյեմբեր 2026
Պիլալ Էրտողանի Լիբանան Այցելութեան Վեր

ՀՅԴ Լիբանանի Հայ դատի մարմինը Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողանի որդիին` Պի

18 Նոյեմբեր 2026
Բագրատունի Ընդունեց Երկխօսութեան Ազգայ

ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ, Միջին Արեւելքի պատասխանատու եւ Հայկական երեսփոխանական պլոքի

18 Նոյեմբեր 2026
Հայաստանի թշնամիները երբեք գոհ չեն լին

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը սխալմամբ կարծում է, թե Ադրբեջանին և Թուրքիային շարուն

17 Նոյեմբեր 2026
Երեք տարի անց արցախյան հակամարտություն

Հայ դատի կենտրոնական խորհուրդն այսօր հրապարակել է իր «UNRESOLVED: The Conflict

17 Նոյեմբեր 2026
Այսօրվա լսումները պետք է դառնան ոչ թե

ՀՅԴ Բյուրոյի անդամ, ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր, ԱԺ Մարդու իրավունքն

16 Նոյեմբեր 2026
ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցությունը հրավիր

ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության նախաձեռնությամբ նոյեմբերի 16-ին կազմակերպվել էին

16 Նոյեմբեր 2026
Նիդերլանդների ՀՅԴ կառույցի հայտարարութ

2026 թվականի նոյեմբերի 5-ից 8-ը, Հայաստանի Հանրապետության իշխանությունը բռնազա

16 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Հայաստանը ՀԱՊԿ-ի խաչմերուկում

Մոսկւայում նոյեմբերի 11-ին կայացած Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

16 Նոյեմբեր 2026
Հաստատվել է «Հրայր Մարուխյան» հիմնադրա

Առաջադիմական հետազոտությունների եվրոպական հիմնադրամի (Foundation for European

14 Նոյեմբեր 2026
Ցեղասպանութիւնը ուրացողները եւ չՍփիւռք

Շուշիի մէջ Ալիեւ-Էրտողան տանդեմը կը տօնէ Քառասունչորսօրեայ պատերազմի յաղթանակը

14 Նոյեմբեր 2026
Արեւմտեան Գանատայի Հայ Դատի յանձնախում

ՎԱՆԳՈՒՎԸՐ.- Գանատայի Հայ Դատի յանձնախումբի Արեւմտեան շրջանի ներկայացուցիչներ Յ

13 Նոյեմբեր 2026
Խօսողին Լսող Է Պէտք

Մոսկուայի մէջ տեղի ունեցաւ ՀԱՊԿ-ի (Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

13 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Իրանեան Ուղերձներ` Սպառնական-Գ

Իրանի հոգեւոր պետի խորհրդականին եւ փոխնախագահին` Հայաստանի ուղղութեամբ կատարած

13 Նոյեմբեր 2026
Բոլոր Նյութերը
Հետեվեք մեզ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
Ստացեք մեր լուրերը էլ.փոստով
Loading
ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ Հասցե՝ ՀՀ, ք. Երևան, Մհեր Մկրտչյան 12/1 Հեռախոս՝ (+374) 10 52 17 65, (+374) 10 52 18 74 Էլ. փոստ՝ [email protected]
© ARF Dashnaktsutyun- ARMENIAN REVOLUTIONARY FEDERATION Website by Web Development Company