ՀՅԴ
Հայ Յեղափոխական Դաշնակցություն պաշտոնական կայք arfd.am
Skip to content
ՀՅԴ

ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ

ՊԱՇՏՈՆԱԿԱՆ ԿԱՅՔ

  • ՄԵՐ ՄԱՍԻՆ
    • Պատմություն
      • Պատմական ակնարկ
      • Կարևոր իրադարձություններ
      • գործիչներ
    • Ծրագիր
    • Կանոնագիր
    • Ընդհանուր ժողովներ
    • Կազմակերպական կառույց
      • ՀՅԴ Բյուրո
      • Հայաստան
        • Գերագույն մարմին
        • Տարածքային կառույցներ
        • ԱԺ խմբակցություն
        • ՀՅԴ-ն գործադիրում
      • Արցախ
      • Կազմակերպական շրջաններ
      • Երիտասարդական/ուսանողական
    • Հիմնարկներ և գրասենյակներ
    • Ուղեկից միություններ
    • Միջազգային համագործակցություն
  • ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
    • Լրահոս
    • Հայտարարություններ
    • Հոդվածներ
  • ՄԱՄՈՒԼ
    • «Դրօշակ» պաշտոնաթերթ
    • Լրատվամիջոցներ
  • ՇՏԵՄԱՐԱՆ
    • Գրադարան
    • Տեսադարան
    • Ձայնադարան
    • Լուսանկարներ
    • Թանգարան
    • Արխիվ
  • ՀԵՏԱԴԱՐՁ ԿԱՊ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
    • Դաս
    • Նոր
  1. ԳԼԽԱՎՈՐ ԷՋ
  2. ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
  • Հոդվածներ

Արցախը կորսված է՝ Հայաստանի, Ռուսաստանի և Արևմուտքի կողմից լքված լինելուց հետո

26 Սեպտեմբեր 2023

Անցյալ շաբաթ աշխարհասփյուռ հայությունն ապրեց իր կյանքի մեծագույն ողբերգություններից մեկը, երբ Ադրբեջանը գրավեց Արցախը։

120 հազար արցախահայեր՝ տղամարդիկ, կանայք և երեխաներ, իրենց պատմական հայրենիքում հարձակման ենթարկվեցին նավթով հարուստ Ադրբեջանի կողմից՝ Իսրայելից, Ռուսաստանից, Պակիստանից և Արևելյան Եվրոպայից ներմուծված ժամանակակից զենքերով։

Հիմնական չարագործներն Ադրբեջանն ու նրա գործընկեր Թուրքիան են, որոնք մեղավոր են Արցախի ժողովրդի դեմ իրագործված զանգվածային հանցագործությունների մեջ։

Սակայն, մի քանի այլ մեղավորներ կան: Ուզում եմ սկսել այն ամոթալի դերակատարությունից, որն ունեցել է Հայաստանի Հանրապետության վարչապետն այս արհավիրքի մեջ։ 2001 թվականից սկսած, երբ Փաշինյանն անհայտ լրագրող էր, նա իր «Հայկական ժամանակ» թերթում գրել էր, որ «ես չեմ ընդումում այն տեսակետը, թե լավ դիվանագիտությունը կարող է այնպես անել, որ այդ [Արցախի] տարածքները չվերադարձնեն Ադրբեջանին… Մերը [հողը] թողած՝ ուզում ենք տեր լինել ուրիշին»։ Վարչապետ դառնալուց հետո Փաշինյանը բազմաթիվ հակասական հայտարարություններ արեց Արցախի վերաբերյալ՝ նախ վճռականորեն հայտարարելով, որ «Արցախը Հայաստան է, և վերջ», իսկ հետո՝ «Արցախը Ադրբեջանի մաս է»։ Թեև մի լրագրողի խոսքերը կարող են նշանակություն չունենալ, սակայն նրա՝ որպես վարչապետի հայտարարությունները չեն կարող անտեսվել։ Խաղն ավարտված է… Արցախը կորսված է, և այս իրականությունը հնարավոր չէ փոխել երկար ժամանակ։ Ինչպես միշտ, Փաշինյանն իր չարագործությունների համար մեղադրում է բոլորին, այդ թվում՝ նախկին ղեկավարներին, ներքին ընդդիմությանը և Ռուսաստանին։

Իրավիճակն ավելի սրելով, Փաշինյանը ձեռքերը լվաց Արցախից և հորդորեց նրա ղեկավարներին իրենց տարաձայնությունները հարթել Ադրբեջանի հետ։ Փաշինյանը հիմնականում վատ զինված 120 հազար արցախահայերին նետեց ադրբեջանական կատաղի գայլի երախը։ Ինչպե՞ս կարող է փոքրիկ Արցախը բանակցել հզոր Ադրբեջանի հետ։ Փաշինյանն անտեսեց այն հանգամանքը, որ արցախահայերը պաշտպանելն իր սահմանադրական պարտականությունն էր, քանի որ նրանք Հայաստանի քաղաքացիներ են։ Նա ամիսներ շարունակ ծիծաղելի խոստում էր տալիս, որ արցախահայության իրավունքներն ու անվտանգությունը պաշտպանվելու են Ադրբեջանի քաղաքացի դառնալուց հետո։ Անհավատալիորեն, Փաշինյանն անցյալ շաբաթ՝ ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի նիստից մի քանի ժամ առաջ հայտարարեց, որ Արցախում հայ խաղաղ բնակիչների կյանքն ապահով է Ադրբեջանի հարձակումից հետո։ Քիչ անց Հայաստանի արտգործնախարար Արարատ Միրզոյանը Անվտանգության խորհրդում հայտարարեց, որ Ադրբեջանը զբաղված է արցախահայերի էթնիկ զտմամբ։ Ադրբեջանի արտգործնախարարն անմիջապես ՄԱԿ-ին հայտնեց երկու հայ ղեկավարների հակասական հայտարարությունների մասին՝ դրանով իսկ վարկաբեկելով Հայաստանի հեղինակությունը ողջ աշխարհի առաջ։ Այդ ընթացքում, հարյուրավոր արցախահայեր զոհվեցին ու վիրավորվեցին, իսկ հազարավորներն էլ անհետ կորան Ադրբեջանի հարձակման հետևանքով։

Անցյալ շաբաթ, երբ Ադրբեջանի ուժեղ զինուժը ներխուժեց Արցախից մնացած հատվածը, Փաշինյանը հայտարարեց, որ Հայաստանը չի խառնվելու հակամարտությանը՝ դրանով իսկ կանաչ լույս վառելով Ադրբեջանի առաջ՝ Արցախի ժողովրդի նկատմամբ ամեն տեսակ սարսափելի հանցագործություններ կատարելու համար։ Փաշինյանը սխալ պատկերացում ուներ, որ երբ Արցախը վերադարձվի Ադրբեջանին, Հայաստանցիները կապրեն խաղաղության մեջ։ Ցավոք սրտի, սա ճշմարտությունից շատ հեռու է։ Ադրբեջանի նախագահը, իր առջև տեսնելով ռազմական առումով թույլ Հայաստանն ու նրա ղեկավարին, որը չի իմանում, թե ինչ է անում, կանգ չի առնի Արցախը նվաճելուց հետո։ Ալիևը շարունակելու է թուլացած Փաշինյանից զիջումներ պահանջել և Հայաստանի Հանրապետության ավելի ու ավելի շատ տարածքներ գրավել։ Ալիևը բազմիցս ու կեղծորեն հայտարարել է, որ ամբողջ Հայաստանը «Արևմտյան Ադրբեջան» է։ 2020 թվականի պատերազմից ի վեր Ադրբեջանի զորքերը գրավել են Հայաստանի տարածքի մի մասը և մտադիր չեն հեռանալ։ Իմ մտավախությունն այն է, որ Ալիևը շարունակելու է ներխուժումները Հայաստան, մինչև որ տիրանա ամբողջ երկրին։ Ուստի Փաշինյանի այն պնդումը, թե հայերը Հայաստանում հանգիստ կապրեն խաղաղության մեջ Արցախը լքելուց հետո, անմտություն է։

Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևն արագորեն շահարկեց Փաշինյանի կապիտուլյացիան և բազմիցս ասաց աշխարհին՝ քանի որ Հայաստանի վարչապետն ընդունել է, որ Արցախն Ադրբեջանի մաս է, ապա այդ շրջանն իր երկրի ներքին խնդիրն է, և ոչ ոք իրավունք չունի միջամտելու։ Դրանից անմիջապես հետո Ռուսաստանի ղեկավարները, այդ թվում՝ նախագահ Վլադիմիր Պուտինը և արտգործնախարար Սերգեյ Լավրովը, բազմիցս հայտարարեցին, որ Փաշինյանն է, որ զիջել է Արցախը։

Այդուհանդերձ, Ռուսաստանն ունի մեղքի իր բաժինն այն ամենի մեջ, ինչ տեղի է ունենում վերջին երեք տարիներին, և ինչ տեղի ունեցավ Արցախում անցած շաբաթ։ Ռուս խաղաղապահները, որոնց 2020 թվականի համաձայնագրով հանձնարարվել էր պաշտպանել Արցախի բնակչությանը և բաց պահել Լաչինի միջանցքը մինչև 2025 թվականը, բոլորովին ձախողեցին կատարել իրենց պարտականությունները։ Ռուսաստանը նույնիսկ չփորձեց պաշտպանել Հայաստանի Հանրապետության սահմանները, ինչպես պահանջում է Հայաստանի, Ռուսաստանի և նախկին ԽՍՀՄ մի քանի այլ հանրապետությունների միջև ստորագրված ՀԱՊԿ պայմանագիրը։ Ռուսաստանի անգործությունը և Փաշինյանի՝ Արցախից հրաժարվելը հանգեցրին 120 հազար արցախահայության կրած վիթխարի մարդկային ողբերգությանը։

Միջազգային հանրությունը նույնպես մեղավոր է արցախահայերի տառապանքներն անտեսելու մեջ, որոնք Ադրբեջանի կողմից Լաչինի միջանցքի շրջափակման պատճառով ինն ամիս սոված մնալուց հետո, կորցրեցին իրենց պատմական հայրենիքը։ Բազմաթիվ անօգուտ խոսքեր ասելուց բացի, աշխարհում ոչ ոք մատը մատին չխփեց այս մարդկանց փրկելու և նրանց իրավունքները պաշտպանելու համար: Բոլոր միջազգային օրենքները, մարդու իրավունքները, արդարության մասին հասկացությունները փուչիկ էին: Նույնքան անօգուտ էին ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհուրդը, Արդարադատության միջազգային դատարանը, Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը, Եվրամիությունը, Եվրոպական խորհուրդը և բազմաթիվ երկրների, այդ թվում նաև ԱՄՆ-ի պաշտոնյաների հայտարարությունները: Ինչպես մենք բոլորս գիտենք՝ ուժն է ծնում իրավունք։ Ուրիշ ոչինչ նշանակություն չունի:

Այժմ աշխարհասփյուռ հայության առաջնահերթ խնդիրն է՝ անհապաղ հեռացնել Փաշինյանին, քանի որ նա մերժում է հրաժարական տալ և ամեն օր ավելի խոր փոս է փորում Հայաստանի համար։ Եթե Փաշինյանին շուտով չփոխարինի մի հմուտ և ազգայնական ղեկավար, որը կպաշտպանի Հայաստանի շահերը, հայ ժողովուրդը կարող է ի վերջո կորցնել իր հայրենիքը, այս անգամ ընդմիշտ…

Փաշինյանին փոխարինելուց հետո Հայաստանի նոր ղեկավարը պետք է մի կողմ դնի մնացած բոլոր հարցերը և անհապաղ զբաղվի հսկայական քանակությամբ ժամանակակից սպառազինություն ձեռքբերումով՝ երկրի սահմանները հետագա ներխուժումներից պաշտպանելու համար։

Հազարամյակներ շարունակ սին հույսեր տածելուց և սպասելուց հետո, որ օտար ուժերը կգան և կփրկեն Հայաստանը, վաղուց ժամանակն է, որ հայերը վերջապես գիտակցեն, որ ոչ ոք երբեք չի գալու իրենց փրկի: Իրենք պետք է իրենց փրկեն…

Հարութ Սասունյան
«Կալիֆորնիա կուրիեր» թերթի հրատարակիչ

Թարգմանությունը՝ Ռուզաննա Ավագյանի

FacebookTwitterOdnoklassnikiTelegramPrint
Լրահոս
Հանդիպում ԷՏԷՔ կուսակցութեան նորընտիր

ՀՅԴ Կիպրոսի Կոմիտէի պատուիրակութիւնը՝ բաղկացեալ Սիմոն Այնէճեանէն եւ Ռաֆֆի Մահտ

20 Նոյեմբեր 2026
Հարաւային Ամերիկայի Հայ դատի յանձնախու

Հարաւային Ամերիկայի Հայ Դատի Յանձնախումբը Նոյեմբեր 18-ին յարգանքի հանդիսութիւն

20 Նոյեմբեր 2026
Հայհոյանքը փաստի սով Է

Հայաստանի հանրապետութեան նոր Սահմանադրութեան ընդունման հարցը վերածուած է օրակա

20 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Առաջարկի Թաքուն Բաժինը Եւ Ժողո

Հայաստանի Հանրապետութեան վարչապետը թէ՛ Ազգային ժողովի եւ թէ՛ կառավարութեան նիս

20 Նոյեմբեր 2026
Նիւ Եորքի Հայութեան Միջամտութեամբ Վար

Նոյեմբեր 8ին, Մենհեթընի «Պոլինկ Կրին» զբօսայգիին մէջ՝ Ատրպէյճանի «Յաղթանակի օր

19 Նոյեմբեր 2026
Պրիւքսէլի երկար ու դժուարին ուղին

Եւրոմիութեան Հայաստանի անդամակցութիւնն ու մերձեցումը՝ նոյնիս՛կ ոլորապտոյտ եւ փ

19 Նոյեմբեր 2026
Դու պիտի գնաս, որ Հայաստանը մնա

ՀՅԴ Հայաստանի ԳՄ ներկայացուցիչ, ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Իշխան

19 Նոյեմբեր 2026
Պիլալ Էրտողանի Լիբանան Այցելութեան Վեր

ՀՅԴ Լիբանանի Հայ դատի մարմինը Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողանի որդիին` Պի

18 Նոյեմբեր 2026
Բագրատունի Ընդունեց Երկխօսութեան Ազգայ

ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ, Միջին Արեւելքի պատասխանատու եւ Հայկական երեսփոխանական պլոքի

18 Նոյեմբեր 2026
Հայաստանի թշնամիները երբեք գոհ չեն լին

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը սխալմամբ կարծում է, թե Ադրբեջանին և Թուրքիային շարուն

17 Նոյեմբեր 2026
Երեք տարի անց արցախյան հակամարտություն

Հայ դատի կենտրոնական խորհուրդն այսօր հրապարակել է իր «UNRESOLVED: The Conflict

17 Նոյեմբեր 2026
Այսօրվա լսումները պետք է դառնան ոչ թե

ՀՅԴ Բյուրոյի անդամ, ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր, ԱԺ Մարդու իրավունքն

16 Նոյեմբեր 2026
ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցությունը հրավիր

ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության նախաձեռնությամբ նոյեմբերի 16-ին կազմակերպվել էին

16 Նոյեմբեր 2026
Նիդերլանդների ՀՅԴ կառույցի հայտարարութ

2026 թվականի նոյեմբերի 5-ից 8-ը, Հայաստանի Հանրապետության իշխանությունը բռնազա

16 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Հայաստանը ՀԱՊԿ-ի խաչմերուկում

Մոսկւայում նոյեմբերի 11-ին կայացած Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

16 Նոյեմբեր 2026
Հաստատվել է «Հրայր Մարուխյան» հիմնադրա

Առաջադիմական հետազոտությունների եվրոպական հիմնադրամի (Foundation for European

14 Նոյեմբեր 2026
Ցեղասպանութիւնը ուրացողները եւ չՍփիւռք

Շուշիի մէջ Ալիեւ-Էրտողան տանդեմը կը տօնէ Քառասունչորսօրեայ պատերազմի յաղթանակը

14 Նոյեմբեր 2026
Արեւմտեան Գանատայի Հայ Դատի յանձնախում

ՎԱՆԳՈՒՎԸՐ.- Գանատայի Հայ Դատի յանձնախումբի Արեւմտեան շրջանի ներկայացուցիչներ Յ

13 Նոյեմբեր 2026
Խօսողին Լսող Է Պէտք

Մոսկուայի մէջ տեղի ունեցաւ ՀԱՊԿ-ի (Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

13 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Իրանեան Ուղերձներ` Սպառնական-Գ

Իրանի հոգեւոր պետի խորհրդականին եւ փոխնախագահին` Հայաստանի ուղղութեամբ կատարած

13 Նոյեմբեր 2026
Բոլոր Նյութերը
Հետեվեք մեզ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
Ստացեք մեր լուրերը էլ.փոստով
Loading
ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ Հասցե՝ ՀՀ, ք. Երևան, Մհեր Մկրտչյան 12/1 Հեռախոս՝ (+374) 10 52 17 65, (+374) 10 52 18 74 Էլ. փոստ՝ [email protected]
© ARF Dashnaktsutyun- ARMENIAN REVOLUTIONARY FEDERATION Website by Web Development Company