ՀՅԴ
Հայ Յեղափոխական Դաշնակցություն պաշտոնական կայք arfd.am
Skip to content
ՀՅԴ

ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ

ՊԱՇՏՈՆԱԿԱՆ ԿԱՅՔ

  • ՄԵՐ ՄԱՍԻՆ
    • Պատմություն
      • Պատմական ակնարկ
      • Կարևոր իրադարձություններ
      • գործիչներ
    • Ծրագիր
    • Կանոնագիր
    • Ընդհանուր ժողովներ
    • Կազմակերպական կառույց
      • ՀՅԴ Բյուրո
      • Հայաստան
        • Գերագույն մարմին
        • Տարածքային կառույցներ
        • ԱԺ խմբակցություն
        • ՀՅԴ-ն գործադիրում
      • Արցախ
      • Կազմակերպական շրջաններ
      • Երիտասարդական/ուսանողական
    • Հիմնարկներ և գրասենյակներ
    • Ուղեկից միություններ
    • Միջազգային համագործակցություն
  • ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
    • Լրահոս
    • Հայտարարություններ
    • Հոդվածներ
  • ՄԱՄՈՒԼ
    • «Դրօշակ» պաշտոնաթերթ
    • Լրատվամիջոցներ
  • ՇՏԵՄԱՐԱՆ
    • Գրադարան
    • Տեսադարան
    • Ձայնադարան
    • Լուսանկարներ
    • Թանգարան
    • Արխիվ
  • ՀԵՏԱԴԱՐՁ ԿԱՊ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
    • Դաս
    • Նոր
  1. ԳԼԽԱՎՈՐ ԷՋ
  2. ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
  • Հոդվածներ

Հին Կռուախնձորի Մը Նոր Պատմութիւնը

01 Դեկտեմբեր 2023

Հայկի եւ Բելի օրերէն, հայոց պատմութեան էջերուն մէջ յաճախ նշուած է կռուախնձոր բառը, թէ՝ Հայաստան կռուախնձոր եղած է դրացի եւ այլ հզօրներու միջեւ:

Հաւանաբար «կռուախնձոր» բառին «կռիւ» բաղադրիչը, դարաւոր ճամբորդութեան ընթացքին, ապրած է բազմաթիւ եղափոխութիւններ եւ յեղափոխութիւններ։ Նոյնը կրնանք ըսել… Ադամի եւ Եւայի «խնձոր»-ին մասին, այսինքն՝ խնձոր կոչուած պտուղը մասնագէտ մշակներու փորձերով, ծնունդ տուած է զարմանազան տեսակներու։

Այդ բոլորը՝ շատ բարի, սակայն հայորդիին համար, կռուախնձոր հասկացութիւնը կը մնայ անփոփոխ եւ կտրած է դարերու ճամբայ, այն տարբերութեամբ, որ ժամանակին երբ մարտերը ձիերով եւ սուրերով կը մղուէին, այսօր փոխարինուած են արդիական զէնքերով, պատերազմի «արուեստ»-ին մէջ համակարգիչին ներկայութիւնը գերազանցած է մարդկայինը։

Չենք մոռնար, որ կռուախնձոր հասկացութիւնը միայն Հայաստանի յատուկ չէ: Այսուամենայնիւ, մենք կ’ուզենք կեդրոնանալ Կովկասեան բարձրաւանդակի դիրքին ու աշխարհագրական կարեւորութեան վրայ, որոնք դարերէ ի վեր իրարու դէմ հանած են Հիւսիսն ու Հարաւը, ապա՝ Արեւմուտքն ու Արեւելքը. պատմութեան ընթացքին, ի յայտ եկած են զանազան դերակատարներ, որոնք մերթ ընդ մերթ փոխարինած են զիրար:

Դարեր առաջ Արեւմուտքը Հռոմէական կայսրութիւնն էր, Աղեքսանտր Մակեդոնացիին ստեղծած կայսրութիւնը, խաչակիրները, իսկ Արեւելքը՝ Պարսկաստանը, արաբական կայսրութիւնը, սելճուքներն ու մոնկոլները, անոնց ժառանգորդ Օսմանեան կայսրութիւնը։ Աւելի ուշ եկաւ հիւսիսի կայսրութիւնը՝ Ռուսիան:

Պատմութեան էջերը ցոյց կու տան, թէ Հայաստանը (չմոռնանք Մեծն Տիգրանի կարճ, սակայն յիշատակելի սխրանքը) որքա՜ն պայքարած է այս ահաւոր ուժերուն եւ ստեղծած մրցակցութեանց դէմ։ Պայքարը տեւած է դարեր, երբեմն մեզ հասցնելով բնաջնջման վտանգին:

Ծանօթ խօսք է, թէ պատմութիւնը ինքզինք կը կրկնէ, սակայն անցեալով ապրիլն ու սնանիլը անհեթեթ ու անիմաստ է, եթէ անկէ պիտի չծնին օգտակար եւ փրկարար ուղեցոյցներ:

Այժմու կացութիւնը նկատի ունենալով եւ հետեւութիւններ ընելով՝ պարզ է, որ Հայաստան դարձեալ կը մնայ կռուախնձոր մը՝ նոր Արեւմուտքին եւ Արեւելքին միջեւ։ Այս անգամ արեւմտամէտ կամ արեւելամէտ նախարարութիւններ չկան։ Յստակ դարձած է, որ Արեւմուտքին կողմէ հրահրուած «թաւշեայ յեղափոխութիւն»-ն ու անոր ղեկին գտնուող ներկայ վարչակազմը որդեգրած է արեւը մայր մտնցող ճանապարհը։ Արեւմուտք մը՝ որ աշխարհագրականօրէն մղոններ հեռու է Կովկասեան բարձրաւանդակէն: Հոն է նաեւ Հայաստանի հանդէպ բոլորէն աւելի «պղատոնական» գուրգուրանք ցուցաբերող Ֆրանսան, իսկ Ա․Մ․Ն.-ի պարագային՝ Ատլանտեանն ալ պէտք է կտրել, հակառակ անոր որ Կովկասին մօտակայ զինուորական խարիսխներ կան:

Իւրայատուկ է ներկայ օրերու Արեւելքը՝ քաղաքական պրիսմակէն դիտուած։ Ռուսիա, որ միշտ ալ մօտիկ յարաբերութիւններ մշակած է Չինաստանի հետ, Կովկասեան բարձրաւանդակի տարածաշրջանէն ներս, ունի բարեկամ մը՝ Թուրքիան, որ ինչ-ինչ հաշիւներով կրցած է լեզու գտնել «հիւսիսային արջ»-ին հետ։ Այդ հաշիւները ակներեւ են, հիմնուած են թէ՝ նիւթական եւ թէ ռազմավարական շահերու վրայ, ու աւելի՛ կը շեշտուին, որովհետեւ Երեւանի իշխանաւորները բռնած են Ռուսայէն հեռանալու, զայն շրջանէն վանելու (արեւմտեան ներշնչումով) ընթացք:

Ակներեւ է, թէ այս խրթին կացութեան մէջ, որքա՜ն կարեւոր է արտաքին յարաբերութիւններու «ռազմամթերք»-ը, որ կրնայ վտանգաւոր կացութիւններ շրջանցել եւ ահաւոր պարտութիւններէ փրկել։

Դժբախտաբար, սակայն, պարզամիտ, չըսելու համար անհեռատես ու մանկամիտ գործելաձեւով Հայաստանի ո՛չ միայն աշխարհագրական, այլ նաեւ քաղաքական սահմաններն ալ վտանգուեցան, եւ բախտագուշակ ըլլալու պէտք չկայ, տեսնելու թէ թշնամին ինչպէս խած առ խած կուլ կու տայ Հայաստան-խնձորը։

Հարց է, թէ ի՞նչ պիտի մնայ այդ խածերէն ետք։

Մինչ այդ, այս իշխանութեան «վարպետութիւններուն» հետեւանքով, Հայաստանի բանակը կը մնայ իրողապէս ջլատուած, սահմանները՝ բացորոշ կերպով անպաշտպան, նոյնը՝ անոր կիրարկած քաղաքականութիւնը։

Յատկապէս մտահոգիչ են Ռուսիոյ արտաքին գործոց նախարարութեան բանբեր Մարիա Զախարովայի յայտարարութիւնները, թէ Արեւմուտքը կը ձգտի Հարաւային Կովկասը վերածել աշխարհաքաղաքական ճակատումի բեմի, խախտելով տարածաշրջանի ապահովութիւնը։ Դժուա՞ր է տեսնել, թէ այս բառերուն ետին, կայ շրջանը տարբեր Ուքրայինայի մը վերածելու ազդանշանը…

«Հայրենիք» – Պոսթըն
Խմբագրական

FacebookTwitterOdnoklassnikiTelegramPrint
Լրահոս
Հանդիպում ԷՏԷՔ կուսակցութեան նորընտիր

ՀՅԴ Կիպրոսի Կոմիտէի պատուիրակութիւնը՝ բաղկացեալ Սիմոն Այնէճեանէն եւ Ռաֆֆի Մահտ

20 Նոյեմբեր 2026
Հարաւային Ամերիկայի Հայ դատի յանձնախու

Հարաւային Ամերիկայի Հայ Դատի Յանձնախումբը Նոյեմբեր 18-ին յարգանքի հանդիսութիւն

20 Նոյեմբեր 2026
Հայհոյանքը փաստի սով Է

Հայաստանի հանրապետութեան նոր Սահմանադրութեան ընդունման հարցը վերածուած է օրակա

20 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Առաջարկի Թաքուն Բաժինը Եւ Ժողո

Հայաստանի Հանրապետութեան վարչապետը թէ՛ Ազգային ժողովի եւ թէ՛ կառավարութեան նիս

20 Նոյեմբեր 2026
Նիւ Եորքի Հայութեան Միջամտութեամբ Վար

Նոյեմբեր 8ին, Մենհեթընի «Պոլինկ Կրին» զբօսայգիին մէջ՝ Ատրպէյճանի «Յաղթանակի օր

19 Նոյեմբեր 2026
Պրիւքսէլի երկար ու դժուարին ուղին

Եւրոմիութեան Հայաստանի անդամակցութիւնն ու մերձեցումը՝ նոյնիս՛կ ոլորապտոյտ եւ փ

19 Նոյեմբեր 2026
Դու պիտի գնաս, որ Հայաստանը մնա

ՀՅԴ Հայաստանի ԳՄ ներկայացուցիչ, ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Իշխան

19 Նոյեմբեր 2026
Պիլալ Էրտողանի Լիբանան Այցելութեան Վեր

ՀՅԴ Լիբանանի Հայ դատի մարմինը Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողանի որդիին` Պի

18 Նոյեմբեր 2026
Բագրատունի Ընդունեց Երկխօսութեան Ազգայ

ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ, Միջին Արեւելքի պատասխանատու եւ Հայկական երեսփոխանական պլոքի

18 Նոյեմբեր 2026
Հայաստանի թշնամիները երբեք գոհ չեն լին

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը սխալմամբ կարծում է, թե Ադրբեջանին և Թուրքիային շարուն

17 Նոյեմբեր 2026
Երեք տարի անց արցախյան հակամարտություն

Հայ դատի կենտրոնական խորհուրդն այսօր հրապարակել է իր «UNRESOLVED: The Conflict

17 Նոյեմբեր 2026
Այսօրվա լսումները պետք է դառնան ոչ թե

ՀՅԴ Բյուրոյի անդամ, ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր, ԱԺ Մարդու իրավունքն

16 Նոյեմբեր 2026
ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցությունը հրավիր

ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության նախաձեռնությամբ նոյեմբերի 16-ին կազմակերպվել էին

16 Նոյեմբեր 2026
Նիդերլանդների ՀՅԴ կառույցի հայտարարութ

2026 թվականի նոյեմբերի 5-ից 8-ը, Հայաստանի Հանրապետության իշխանությունը բռնազա

16 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Հայաստանը ՀԱՊԿ-ի խաչմերուկում

Մոսկւայում նոյեմբերի 11-ին կայացած Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

16 Նոյեմբեր 2026
Հաստատվել է «Հրայր Մարուխյան» հիմնադրա

Առաջադիմական հետազոտությունների եվրոպական հիմնադրամի (Foundation for European

14 Նոյեմբեր 2026
Ցեղասպանութիւնը ուրացողները եւ չՍփիւռք

Շուշիի մէջ Ալիեւ-Էրտողան տանդեմը կը տօնէ Քառասունչորսօրեայ պատերազմի յաղթանակը

14 Նոյեմբեր 2026
Արեւմտեան Գանատայի Հայ Դատի յանձնախում

ՎԱՆԳՈՒՎԸՐ.- Գանատայի Հայ Դատի յանձնախումբի Արեւմտեան շրջանի ներկայացուցիչներ Յ

13 Նոյեմբեր 2026
Խօսողին Լսող Է Պէտք

Մոսկուայի մէջ տեղի ունեցաւ ՀԱՊԿ-ի (Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

13 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Իրանեան Ուղերձներ` Սպառնական-Գ

Իրանի հոգեւոր պետի խորհրդականին եւ փոխնախագահին` Հայաստանի ուղղութեամբ կատարած

13 Նոյեմբեր 2026
Բոլոր Նյութերը
Հետեվեք մեզ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
Ստացեք մեր լուրերը էլ.փոստով
Loading
ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ Հասցե՝ ՀՀ, ք. Երևան, Մհեր Մկրտչյան 12/1 Հեռախոս՝ (+374) 10 52 17 65, (+374) 10 52 18 74 Էլ. փոստ՝ [email protected]
© ARF Dashnaktsutyun- ARMENIAN REVOLUTIONARY FEDERATION Website by Web Development Company