ՀՅԴ
Հայ Յեղափոխական Դաշնակցություն պաշտոնական կայք arfd.am
Skip to content
ՀՅԴ

ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ

ՊԱՇՏՈՆԱԿԱՆ ԿԱՅՔ

  • ՄԵՐ ՄԱՍԻՆ
    • Պատմություն
      • Պատմական ակնարկ
      • Կարևոր իրադարձություններ
      • գործիչներ
    • Ծրագիր
    • Կանոնագիր
    • Ընդհանուր ժողովներ
    • Կազմակերպական կառույց
      • ՀՅԴ Բյուրո
      • Հայաստան
        • Գերագույն մարմին
        • Տարածքային կառույցներ
        • ԱԺ խմբակցություն
        • ՀՅԴ-ն գործադիրում
      • Արցախ
      • Կազմակերպական շրջաններ
      • Երիտասարդական/ուսանողական
    • Հիմնարկներ և գրասենյակներ
    • Ուղեկից միություններ
    • Միջազգային համագործակցություն
  • ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
    • Լրահոս
    • Հայտարարություններ
    • Հոդվածներ
  • ՄԱՄՈՒԼ
    • «Դրօշակ» պաշտոնաթերթ
    • Լրատվամիջոցներ
  • ՇՏԵՄԱՐԱՆ
    • Գրադարան
    • Տեսադարան
    • Ձայնադարան
    • Լուսանկարներ
    • Թանգարան
    • Արխիվ
  • ՀԵՏԱԴԱՐՁ ԿԱՊ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
    • Դաս
    • Նոր
  1. ԳԼԽԱՎՈՐ ԷՋ
  2. ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
  • ՀՅԴ Հայաստան
  • Հարցազրույցներ

Վերջին 5-6 տարում պետությունը ՀՀ յուրաքանչյուր քաղաքացու համար մոտ 4 000 դոլարի պարտք է կուտակել

27 Մարտ 2024

Այս պահին ՀՀ յուրաքանչյուր քաղաքացի մոտավորապես 4 000 դոլարի չափով պարտք ունի, որը պետությունը հիմնականում կուտակել է վերջին 5-6 տարիների ընթացքում։ Այս մասին «Փաստինֆո»-ի հետ զրույցում ասաց տնտեսագետ Սուրեն Պարսյանը։

Նշենք, որ Հայաստանի ընդհանուր պարտքը հատել է 12 մլրդ դոլարի շեմը, որից մոտավորապես 7 մլրդ դոլարը արտաքին պարտքն է, այսինքն՝ տարբեր միջազգային կազմակերպություններից դոլարով վերցրած պարտքն է, մնացածը հիմնականում դրամային արտահայտությամբ պարտքն է, որը կուտակվել է պարտատոմսերի թողարկման միջոցով։

Պարսյանի դիտարկմամբ՝ առհասարակ ֆինանսական կայունության տեսանկյունից նպատակահարմար է, որ պետությունը ունենա ՀՆԱ-ի 60 տոկոսի շեմը չանցնող պարտք։ «Հայաստանի պարագայում, հաշվի առնելով վերջին տարիների տնտեսական աճի ցուցանիշները, ինչպես նաև դրամի գերարժեվորումը, այս պահին այդ ցուցանիշը կազմում է մոտ 45 տոկոս։ Այսինքն, մենք ունենք ՀՆԱ-ի աճ, որը դոլարային արտահայտությամբ կազմում է մոտ 24-25 մլրդ դոլար։

Այս պահին, եթե դիտարկում ենք այս ցուցանիշով, ապա Հայաստանը ֆինանսական կայունության խնդիր չունի։ Հիմնական խնդիրը կլինի այն դեպքում, երբ փոխարժեքի կտրուկ աճ ունենանք և երբ 2025 թ-ին Հայաստանը կսկսի մարել իր կուտակած պարտքերի զգալի մասը։

Պարսյանը նշեց, որ միայն 2025 թ-ին նախատեսվում է, որ Հայաստանի արտաքին պարտքի մարմանը մոտ 1 մլրդ դոլար գումար պետք է հատկացվի։ «Այս պահին կառավարությունը հասկանում է, որ վերջին տարիների դրամական հոսքերի բումը հավերժ չէ, որ դրա օգուտները կրճատվելու են, ուստի հիմա մտածում են լրացուցիչ հարկային եկամուտների հավաքագրման աղբյուրներ գտնելու մասին, դրա համար նախատեսում են հարկային դրույքաչափերի փոփոխություններ, նոր ոլորտների հարկում, ինչպես օրինակ, խոպանչների հարկման մեխանիզմների ներդրումը, և այլն։ Այսինքն, կառավարությունն արդեն պատրաստվում է, քանի որ եթե ունենան նույն ֆինանսական հոսքերը, ապա այդ պարտքը մարելու խնդիր են ունենալու։ Այսինքն, հաշվի առնելով, որ Հայաստանը ներքին տնտեսական ներուժ չունի՝ նման մեծ պարտք սպասարկել համար, ապագայում այդ խնդիրը բավականին մեծ է լինելու»։

Հատկանշական է, որ ըստ տնտեսագետի՝ 2018 թ-ից սկսած ՀՀ պետական պարտքը ավելացել է 5,5 մլրդ դոլարով, 6,5 մլրդ դոլարից՝ հասնելով 12 մլրդ դոլարի։ «Աճը չափազանց արագ է տեղի ունեցել, ավելին՝ պետական պարտքն ավելի արագ է աճել, քան մեր տնտեսական աճն է եղել։ Սա իր բացասական հետևանքներն է ունենում, քանի որ ստացվում է, որ ավելի շատ ես պարտք կուտակում, քան արդյունք ես ստանում»։

Անդրադառնալով հարցին, թե որքանով են արդյունավետ ծախսվում ներգրավված միջոցները՝ Պարսյանը նշեց, որ Հայաստանի պետական պարտքի ծախսման ուղղությունները շատ տարբեր են, այսինքն, այն միջոցները, որոնք պետությունը վերցնում է կապիտալ ծախսերի համար՝ չի կարողանում կատարել, դրանք թերակատարվում են, իսկ այն ուղղություններով, որոնք ընթացիկ ծախսերին է վերաբերում, դրանք շատ մեծ հաջողությամբ կարողանում են կատարել, քանի որ դրա համար մեջ ջանք պետք չէ։

«Օրինակ, մենք ֆրանսիայից վերցրած վարկ ունենք, որով պետք է կառուցվեր ջրամբար, ինչպես նաև ջրատարներ, բայց այդ վարկը տարիներ շարունակ թերակատարվում է, այդ խնդիրը ձախողվում է։ Նման խնդիր է նաև Հայաստան -Իրան 7-րդ էլեկրահաղորդման գծի շինարարության հետ։ Այսինքն, պարտքերի հիմնական մասը, որ կուտակում է ՀՀ կառավարությունը՝ հիմնականում անում է պետական պարտատոմսերի միջոցով, պետական պարտատոմսը թողարկվում, տեղաբաշխվում է տնտեսության մեջ, մինչդեռ պարտատոմսի պարագայում պետությունը որևէ պարտավորություն չունի, որ ասի, թե ինչ ուղղությամբ է ծախսելու։ Այսինքն, կարող է այդ գումարով իր համար մեքենա գնել, պարգևավճար վճարել, կամ աշխատավարձ տալ։ Վարկերի դեպքում, որ տալիս են օրինակ Համաշխարհային բանկը, ԱՄՀ-ն՝ դրանք նպատակային են։

Վերջին տարիներին պետությունը աննպատակ փոխառություններ, պարտատոմսեր է անընդհատ թողարկում, գումարներ հավաքագրում և գումարի ծախսման նպատակը հայտնի չէ։ Այսինքն, դրանք չեն ուղղվում կապիտալ ծախսերի ֆինանսավորմանը՝ ճանապարհների, ջրամբարների, այլ ենթակառուցվածների կառուցմանը, ինչը պարտքի կուտակման տեսակյունից կարևոր է։ Մինչդեռ, պարտքը ճիշտ կառավարելու դեպքում՝ պարտք պետք է վերցնել կապիտալ ծախսերի համար։ Այսինքն, պարտք պետք է վերցնել ոչ թե հեռախոս գնելու համար, այլ պետք է վերցնի, իր համար եկամտքի աղբյուր ստեղծելու նպատակով։ Օրինակ, կարող է հեծանիվ գնել, որով առաքումներ կկազմակերպի։ Մեր դեպքում, պատկերավոր ասած՝ պետությունը պարտք է վերցնոմ հեռախոս գնելու համար»։

FacebookTwitterOdnoklassnikiTelegramPrint
Լրահոս
Հանդիպում ԷՏԷՔ կուսակցութեան նորընտիր

ՀՅԴ Կիպրոսի Կոմիտէի պատուիրակութիւնը՝ բաղկացեալ Սիմոն Այնէճեանէն եւ Ռաֆֆի Մահտ

20 Նոյեմբեր 2026
Հարաւային Ամերիկայի Հայ դատի յանձնախու

Հարաւային Ամերիկայի Հայ Դատի Յանձնախումբը Նոյեմբեր 18-ին յարգանքի հանդիսութիւն

20 Նոյեմբեր 2026
Հայհոյանքը փաստի սով Է

Հայաստանի հանրապետութեան նոր Սահմանադրութեան ընդունման հարցը վերածուած է օրակա

20 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Առաջարկի Թաքուն Բաժինը Եւ Ժողո

Հայաստանի Հանրապետութեան վարչապետը թէ՛ Ազգային ժողովի եւ թէ՛ կառավարութեան նիս

20 Նոյեմբեր 2026
Նիւ Եորքի Հայութեան Միջամտութեամբ Վար

Նոյեմբեր 8ին, Մենհեթընի «Պոլինկ Կրին» զբօսայգիին մէջ՝ Ատրպէյճանի «Յաղթանակի օր

19 Նոյեմբեր 2026
Պրիւքսէլի երկար ու դժուարին ուղին

Եւրոմիութեան Հայաստանի անդամակցութիւնն ու մերձեցումը՝ նոյնիս՛կ ոլորապտոյտ եւ փ

19 Նոյեմբեր 2026
Դու պիտի գնաս, որ Հայաստանը մնա

ՀՅԴ Հայաստանի ԳՄ ներկայացուցիչ, ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Իշխան

19 Նոյեմբեր 2026
Պիլալ Էրտողանի Լիբանան Այցելութեան Վեր

ՀՅԴ Լիբանանի Հայ դատի մարմինը Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողանի որդիին` Պի

18 Նոյեմբեր 2026
Բագրատունի Ընդունեց Երկխօսութեան Ազգայ

ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ, Միջին Արեւելքի պատասխանատու եւ Հայկական երեսփոխանական պլոքի

18 Նոյեմբեր 2026
Հայաստանի թշնամիները երբեք գոհ չեն լին

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը սխալմամբ կարծում է, թե Ադրբեջանին և Թուրքիային շարուն

17 Նոյեմբեր 2026
Երեք տարի անց արցախյան հակամարտություն

Հայ դատի կենտրոնական խորհուրդն այսօր հրապարակել է իր «UNRESOLVED: The Conflict

17 Նոյեմբեր 2026
Այսօրվա լսումները պետք է դառնան ոչ թե

ՀՅԴ Բյուրոյի անդամ, ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր, ԱԺ Մարդու իրավունքն

16 Նոյեմբեր 2026
ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցությունը հրավիր

ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության նախաձեռնությամբ նոյեմբերի 16-ին կազմակերպվել էին

16 Նոյեմբեր 2026
Նիդերլանդների ՀՅԴ կառույցի հայտարարութ

2026 թվականի նոյեմբերի 5-ից 8-ը, Հայաստանի Հանրապետության իշխանությունը բռնազա

16 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Հայաստանը ՀԱՊԿ-ի խաչմերուկում

Մոսկւայում նոյեմբերի 11-ին կայացած Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

16 Նոյեմբեր 2026
Հաստատվել է «Հրայր Մարուխյան» հիմնադրա

Առաջադիմական հետազոտությունների եվրոպական հիմնադրամի (Foundation for European

14 Նոյեմբեր 2026
Ցեղասպանութիւնը ուրացողները եւ չՍփիւռք

Շուշիի մէջ Ալիեւ-Էրտողան տանդեմը կը տօնէ Քառասունչորսօրեայ պատերազմի յաղթանակը

14 Նոյեմբեր 2026
Արեւմտեան Գանատայի Հայ Դատի յանձնախում

ՎԱՆԳՈՒՎԸՐ.- Գանատայի Հայ Դատի յանձնախումբի Արեւմտեան շրջանի ներկայացուցիչներ Յ

13 Նոյեմբեր 2026
Խօսողին Լսող Է Պէտք

Մոսկուայի մէջ տեղի ունեցաւ ՀԱՊԿ-ի (Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

13 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Իրանեան Ուղերձներ` Սպառնական-Գ

Իրանի հոգեւոր պետի խորհրդականին եւ փոխնախագահին` Հայաստանի ուղղութեամբ կատարած

13 Նոյեմբեր 2026
Բոլոր Նյութերը
Հետեվեք մեզ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
Ստացեք մեր լուրերը էլ.փոստով
Loading
ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ Հասցե՝ ՀՀ, ք. Երևան, Մհեր Մկրտչյան 12/1 Հեռախոս՝ (+374) 10 52 17 65, (+374) 10 52 18 74 Էլ. փոստ՝ [email protected]
© ARF Dashnaktsutyun- ARMENIAN REVOLUTIONARY FEDERATION Website by Web Development Company