ՀՅԴ
Հայ Յեղափոխական Դաշնակցություն պաշտոնական կայք arfd.am
Skip to content
ՀՅԴ

ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ

ՊԱՇՏՈՆԱԿԱՆ ԿԱՅՔ

  • ՄԵՐ ՄԱՍԻՆ
    • Պատմություն
      • Պատմական ակնարկ
      • Կարևոր իրադարձություններ
      • գործիչներ
    • Ծրագիր
    • Կանոնագիր
    • Ընդհանուր ժողովներ
    • Կազմակերպական կառույց
      • ՀՅԴ Բյուրո
      • Հայաստան
        • Գերագույն մարմին
        • Տարածքային կառույցներ
        • ԱԺ խմբակցություն
        • ՀՅԴ-ն գործադիրում
      • Արցախ
      • Կազմակերպական շրջաններ
      • Երիտասարդական/ուսանողական
    • Հիմնարկներ և գրասենյակներ
    • Ուղեկից միություններ
    • Միջազգային համագործակցություն
  • ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
    • Լրահոս
    • Հայտարարություններ
    • Հոդվածներ
  • ՄԱՄՈՒԼ
    • «Դրօշակ» պաշտոնաթերթ
    • Լրատվամիջոցներ
  • ՇՏԵՄԱՐԱՆ
    • Գրադարան
    • Տեսադարան
    • Ձայնադարան
    • Լուսանկարներ
    • Թանգարան
    • Արխիվ
  • ՀԵՏԱԴԱՐՁ ԿԱՊ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
    • Դաս
    • Նոր
  1. ԳԼԽԱՎՈՐ ԷՋ
  2. ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
  • Հոդվածներ

Պատմութեան մայրուղիին վրայ…

03 Ապրիլ 2024

Այս խորագրով տեղադրած յօդուածս յանկարծ անհետացած է Դիմատետրի իմ էջէս։ Չեմ գիտեր, թէ ովքե՞ր ունին նման միջամտութիւններ բանեցնելու կարողութիւնը և ի՞նչ մեքենականութեամբ կ՚իրագործուին նմանօրինակ գործողութիւններ։ Եթէ իսկապէս խափանարարական բնոյթ ունի պատահածը, կ՚ուզեմ պարզապէս յստակ ընել, որ ես կը մնամ իմ տեսակէտներուն վրայ, զորս բաց մտքով կը բաժնեմ — և պիտի բաժնեմ – բոլորին հետ։ Եւ ինչպէս միշտ՝ կը հրաւիրեմ տարակարծիք եղողները նոյնը ընելու բանավէճի ընդունուած չափանիշներով։

Այժմ փորձեմ վերականգնել այն մտքերը, որոնք հիմ հայթայթած էին վերոյիշեալ գրառումիս։

Ես կ՚ըսէի հետևեալը.

(ա) Ահաւոր միամտութիւն է մտածել, թէ մաս կազմելով թուրքևազրպէյճանական զամբիւղին դուն կը կտրուիս Ռուսաստանէն։ Ռուսաստանէն չե՛ս կտրուիր։ Ռուսաստանէն չես կրնար կտրուիլ։ Դուն պարզապէս մաս կը կազմես այն համաձայնութեան, որ գոյացած է Մոսկուայի և թուրքևազրպէյճանական ուժային բևեռին միջև…Այդ համաձայնութիւնը, ըստ տարածաշրջանի խմորումներուն, կրնայ ենթակայ ըլլալ այլափոխութիւններու (քեզ ևս ընդգրկելով իր տարերքին մէջ), բայց դուն երբեք չես կրնար փակել քու դռներդ Ռուսաստանի առջև ապաւինելով Թուրքիոյ։ Չես կրնար, քանի որ ԻՐԵՆՔ երբեք չեն կտրուիր իրարմէ։

(բ) Նոյնն է պարագան թուրքևազրպէյճանական միւս զամբիւղին, որ շարունակ ձևաւորման մէջ է Արևմուտքի հետ։ Արևմուտքի պատգամը Հայաստանին շատ յստակ է այսօր։ Արևմուտքի ռազմավարական գործընկերը տարածաշրջանին մէջ Թուրքիան է և վե՛րջ։ Արևմուտքի հետ որևէ այլ սերտակցութիւն (մանաւանդ Հայաստանի կողմէ) ենթակայ է — և ստորադա՛ս — այս կանոնին։ Դուն Արևմուտքի «ռազմավարական դաշնակից»ը չես։ Դուն մաս կը կազմես Արևմուտքի հետ թուրքևազրպէյճանական համաձայնութեան։

(գ) Այս երկու զամբիւղները թուրքևազրպէյճանական կայսերական ուժի խաղաքարտերն են, որոնցմով Թուրքիա նպատակ ունի դառնալու Կովկասի իրողական տէրը։

(դ) Ի՞նչ են Թուրքիոյ իրական կարելիութիւնները այս մարզին մէջ։ Տեսանելի ապագային, Թուրքիան կը հասնի՞ այդ կարողականութեան։ Այսօրուան մեծ հարցականներէն մէկն է այս մէկը, որ կապուած է աշխարհակարգի մեծ տեղաշարժերուն հետ և որոնք իրենց տարերային հոլովոյթին մէջ կը գտնուին ներկայիս։ Հետևաբար դեռ շատ կանուխ է այս մասին գուշակութիւններ ընելու։ Այնուամենայնիւ յստակ է, որ առաջին անգամ ըլլալով Թուրքիոյ փանթուրքիստական գրաւը Կովկասի մէջ կը թուի իրական հող ունենալ այսօր։ Աշխարհակարգի այն ուժերը, որոնք որոշիչ խօսք ունին այս հարցի վճռահատման մէջ, լայնօրէն կը սատարեն այս իրականութեան։

(ե) Բոլոր երևոյթները ցոյց կու տան, որ Մոսկուայի establishment-ը յաջողապէս կաշառուած է Ալիևի կողմէ և չէզոքացուած։ Մոսկուայի տէրերը առևանգած են Ռուսաստանի մեծապետական գերագոյն շահերը և կ՚առաջնորդուին իրենց խմբակային և անձնական շահերով։ Այս առումով, էապէս խափանուած է երբեմնի Հիւսիս-Հարաւ (Ռուսաստան-Հայաստան-Իրան) առանցքը։ Եւ ստեղծուած այս աշխարհաքաղաքական պարապութեան (vacuum) հետևանքով Հայաստանը (և առաջին հերթին՝ Արցա՛խը) ինքնաբերաբար դարձած է «զոհելի» (expendable) քանակութիւն։ Ճիշտ ինչպէս Կիլիկիան՝ 1921-ին։

(զ) Խօսելով Արևմուտքի «երաշխիք»ներուն մասին, պէտք է շեշտել, որ թուրքևազրպէճանական Արևմտեան զամբիւղն է տիրապետող իրականութիւնը տարածաշրջանին մէջ։ Պարզ է, որ Արևմուտքը պիտի չմտնէ տարածաշրջանի ճահիճին մէջ և պարզ է, որ Թուրքիոյ ձեռքերուն մէջ դրուած է հզօր քարթ պլանշ մը։ Թուրքիոյ տրուած է առաքելութիւնը Ռուսաստանը դուրս պահելու Կովկասէն, որուն դիմաց համաթրքական բևեռը ինքնաբերաբար կ՚ըստանայ Հայաստանի «բանալի»ները։ Անշուշտ սատանան մանրամասնութեան մէջ է և շատ բան կախեալ է իրերու ընթացքէն։ Եւ սակայն մեծ է հաւանականութիւնը այսօր, որ «մանրամասնութիւն»ը դառնայ Հայաստանի դէմ տապալելով ամէն բան։ Այս է Արևմուտքը ներկայիս, որուն հետ հաշուի նստելու մեծ պարտաւորութիւն մը ունի այսօր հայ քաղաքական միտքը։

(է) Մերկ իրականութիւնը այն է, որ այսօր Հայաստանը չունի ռազմավարական դաշնակից։ Եւ այս ճգնաժամը տևաբար ամրագրող գործօնը Փաշինեանական իշխանութիւնն իսկ է։ Այս իշխանութիւնը այլևս չի պատկանիր հայութեան, քանի որ ան, առաջին հերթին, չի պատկանիր ինքզինքին։ Կարևոր չէ, թէ ան ինչպէ՞ս եկած է իշխանութեան և ինչքա՞ն կրնայ ապակողմնորոշել երկրի ժողովուրդը։ Ան այսօր որևէ առընչութիւն չունի մեր ազգային գերագոյն շահերուն հետ։ ՉՈՒՆԻ՝ ԵԹԷ ԻՍԿ ՈՒԶԷ ՈՒՆԵՆԱԼ։ Անշուշտ պէտք է հարց տալ, թէ որո՞ւն կը պատկանի ան այսօր։ Այդ բարդ հարցումին պատասխանն է, որ այժմ կը ճշտուի դիւանագիտութեան մէջ՝ առաջնային առաւելութիւնը վերապահելով Թուրքիոյ։

(ը) Ներկայի տուեալներով, Հայաստանը դուրս դրուած է պատմութենէն։ Ան իրական խօսակից չի համարուիր — և չէ՛ — աշխարհակարգի ուժերուն տարածաշրջանի բեմին վրայ, քանի որ ան այս կէտին վրայ զուրկ է անկախ պետականութեան մը համար կենսական եղող լծակային տարրական կարողականութիւններէ։ Փաշինեանական իշխանութիւնը լայնօրէն մսխած է այդ կարողականութիւնները։ Փաստօրէն այս իշխանութիւնը չունի որևէ տալիք հայ անկախ պետականութեան լինելիութեան ապահովման ճակատին վրայ։ Իր ներկայ դրութեամբ, ան միայն իր քաղաքական սնանկութիւնն է, որ կը պարտադրէ երկրին՝ հարցականի տակ դնելով Հայաստանի վերջին բեկորին գոյութիւնը։

(թ) Այս պայմաններուն տակ, Փաշինեանական իշխանութիւնը պէտք էր ինքնակամ հեռանար իշխանութեան դիրքերէն։ Ան չէ հեռացած։ Ընդհակառակն ան ամուր կառչած է իշխանութեան և հակառակ ժողովրդական Ընդդիմութեան իրերայաջորդ ալիքներուն՝ ան ամրապնդած է իր տեղը յենուելով ոստիկանական խուժդուժ միջոցառումներու։ Ան կրցած է փաստել իր դիմացկունութիւնը արտաքին ուժերուն։ Հետևաբար ինչո՞ւ զարմանալ, որ ան «սիրուած» է բոլոր մեծապետական ուժերէն։ Ներառեա՛լ՝ Մոսկուայէն։ «Սիրուած» է մանաւանդ թշնամիէն։

(ժ) Արդար ըլլալու համար պէտք է աւելցնել, որ ան նաև «սիրուած» է մեզմէ՝ ժողովուրդէ՛ն…Որքան ատեն որ ան կը յաջողի վախցնել և համոզել մեզ, որ պէտք է զիջիլ թշնամիին ամէն ինչ՝ խոյս տալու համար պատերազմէ, մենք ևս, մեր կարգին, կ՚ամրապնդենք Փաշինեանական համակարգի գոյութիւնը իշխանութեան դիրքերուն վրայ։ Այս առումով, ազգը դրուած է իր գոյութեան ամենէն անհեթեթ կացութեան մէջ։ Իր բոլոր տարակարծութիւններով հանդերձ երկիրը կը յօժարի գործել Փաշինեանական փաթեթին մէջ։ Եւ որքան ատեն, որ ազգը – թէկուզ բողոքի և կրաւորականութեան դիրքերէ — կ՚ընդունի գործել Փաշինեանական փաթեթով և կը դրուի ինքզինքին դէմ սակարկելու դրութեան մէջ, Փաշինեանական համակարգը անպարտելի է։ Եւ շնորհիւ իրեն՝ անպարտելի է նաև թշնամին։ ՊԱՐԶ ԽՕՍՔՈՎ, ԱՄԷՆ ՕՐ, ՈՐ ՓԱՇԻՆԵԱՆԱԿԱՆ ՀԱՄԱԿԱՐԳԸ ԿԸ ԳՈՐԾԷ ՀՀ ԻՇԽԱՆՈՒԹԵԱՆ ԴԻՐՔԵՐՈՒՆ ՎՐԱՅ ԵՒ ԿԸ ԳՈՐԾԷ ՅԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ, ՄԵՆՔ ՕՐ ՄԸ ԱՒԵԼԻ ԿԸ ՊԱՐՏՈՒԻՆՔ ԵՒ ԹՇՆԱՄԻՆ ՔԱՅԼ ՄԸ ԱՒԵԼԻ ԿԸ ՅԱՌԱՋԱՆԱՅ ՄԵՐ ՀԱՅՐԵՆԻ ՀՈՂԵՐԷՆ ՆԵՐՍ։ ԵՒ ԱՅՍ ԸՆԹԱՑՔԸ ՎԵՐՋ ՉԻ ԿՐՆԱՐ ՈՒՆԵՆԱԼ։ ԱՅՍ ԸՆԹԱՑՔԸ ՉՈՒՆԻ ՅԱԳԵՑՄԱՆ ՇԵՄ։ ԱՆՈՐ ՅԱԳԵՑՄԱՆ ՇԵՄԸ ՀԱՅ ՊԵՏԱԿԱՆՈՒԹԵԱՆ ԵՒ ՀԱՅԱԲՆԱԿ ՄԵՐ ՀԱՅՐԵՆԻՔԻ ԱՄԲՈՂՋԱԿԱՆ ԲՆԱՋՆՋՈՒՄՆ Է։

(ժա) Հետևաբար ներկայ փակուղիէն դուրս գալու գործին անյետաձգելի նախապայմանն է Փաշինեանական համակարգի ամբողջական և վերջնական լուծարումը։ Այս կէտին վրայ, Ընդդիմութեան գործին ՄԻԱԿ չափորոշիչն է ասիկա։ Այսինքն այն ռազմավարութի՛ւնը՝ որ վերջ պիտի տայ մեր երկրի Փաշինեանական փակուղիին և ինքզինք դնէ տարածաշրջանի սակարկութիւններու սեղանին վրայ որպէս իրաւատիրոջ։ Ազգին կենսական առաջնահերթութիւնն է անմիջապէս և ամէն գնով զրկել թշնամին և բոլոր արտաքին ուժերը իրենց ներքին յենարանէն։ Ամենէն վճռական ձևով համոզել քաղաքական բեմը, որ Փաշինեանական համակարգը տէրը չէ երկրին։ Լուծարե՛լ Փաշինեանական համակարգը հզօր սկիզբն է Հայաստանի լծակային կարողականութիւնները վերականգնելու կենսական գործին։ Առանց այդ պատմական քայլին, Հայաստանը կ՚ամրապնդէ միայն իր ճորտային գոյութիւնը տարածաշրջանի խաղատախտակին վրայ։ Ան շարունակաբար կը կռէ իր շղթաները փոխանակ ջարդելու զանոնք և դուրս բերելու ինքզինք այսօրուան դժխեմ փակուղիէն։

Հակառակ արտաքին ուժերու և թշնամիին կողմէ ամէնօրեայ ռեժիմով ներարկուող հոգեբանական թոյնին, Հայաստանը պիտի անյապաղ և մեծ թափով հաստատէ ի տես աշխարհակարգի ուժերուն, որ իր ազգային ուժականութեան պաշարները չեն սպառած։ Ան անգամ ևս ցոյց պիտի տայ, որ այդ պաշարները անսպառ են։ Փաշինեանական համակարգն է, որ սպառած է ինքզինք և հետևաբար իրաւունք չունի տեղ զբաղեցնելու ՀՀ իշխանութեան կեանքին մէջ։ Եւ ազգը չունի թանկ հաճոյքը դանդաղելու։ Հայաստանը լքեալ գոյք չէ և պիտի չըլլայ։ Հասած է ժամը վերջնական առճակատման։ Հասած է ժամը վերականգնելու մեր տիրական դիրքերը պատմութեան մայրուղիին վրայ։

Կարօ Արմենեան

Մարտ 22, 2024

FacebookTwitterOdnoklassnikiTelegramPrint
Լրահոս
Հանդիպում ԷՏԷՔ կուսակցութեան նորընտիր

ՀՅԴ Կիպրոսի Կոմիտէի պատուիրակութիւնը՝ բաղկացեալ Սիմոն Այնէճեանէն եւ Ռաֆֆի Մահտ

20 Նոյեմբեր 2026
Հարաւային Ամերիկայի Հայ դատի յանձնախու

Հարաւային Ամերիկայի Հայ Դատի Յանձնախումբը Նոյեմբեր 18-ին յարգանքի հանդիսութիւն

20 Նոյեմբեր 2026
Հայհոյանքը փաստի սով Է

Հայաստանի հանրապետութեան նոր Սահմանադրութեան ընդունման հարցը վերածուած է օրակա

20 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Առաջարկի Թաքուն Բաժինը Եւ Ժողո

Հայաստանի Հանրապետութեան վարչապետը թէ՛ Ազգային ժողովի եւ թէ՛ կառավարութեան նիս

20 Նոյեմբեր 2026
Նիւ Եորքի Հայութեան Միջամտութեամբ Վար

Նոյեմբեր 8ին, Մենհեթընի «Պոլինկ Կրին» զբօսայգիին մէջ՝ Ատրպէյճանի «Յաղթանակի օր

19 Նոյեմբեր 2026
Պրիւքսէլի երկար ու դժուարին ուղին

Եւրոմիութեան Հայաստանի անդամակցութիւնն ու մերձեցումը՝ նոյնիս՛կ ոլորապտոյտ եւ փ

19 Նոյեմբեր 2026
Դու պիտի գնաս, որ Հայաստանը մնա

ՀՅԴ Հայաստանի ԳՄ ներկայացուցիչ, ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Իշխան

19 Նոյեմբեր 2026
Պիլալ Էրտողանի Լիբանան Այցելութեան Վեր

ՀՅԴ Լիբանանի Հայ դատի մարմինը Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողանի որդիին` Պի

18 Նոյեմբեր 2026
Բագրատունի Ընդունեց Երկխօսութեան Ազգայ

ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ, Միջին Արեւելքի պատասխանատու եւ Հայկական երեսփոխանական պլոքի

18 Նոյեմբեր 2026
Հայաստանի թշնամիները երբեք գոհ չեն լին

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը սխալմամբ կարծում է, թե Ադրբեջանին և Թուրքիային շարուն

17 Նոյեմբեր 2026
Երեք տարի անց արցախյան հակամարտություն

Հայ դատի կենտրոնական խորհուրդն այսօր հրապարակել է իր «UNRESOLVED: The Conflict

17 Նոյեմբեր 2026
Այսօրվա լսումները պետք է դառնան ոչ թե

ՀՅԴ Բյուրոյի անդամ, ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր, ԱԺ Մարդու իրավունքն

16 Նոյեմբեր 2026
ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցությունը հրավիր

ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության նախաձեռնությամբ նոյեմբերի 16-ին կազմակերպվել էին

16 Նոյեմբեր 2026
Նիդերլանդների ՀՅԴ կառույցի հայտարարութ

2026 թվականի նոյեմբերի 5-ից 8-ը, Հայաստանի Հանրապետության իշխանությունը բռնազա

16 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Հայաստանը ՀԱՊԿ-ի խաչմերուկում

Մոսկւայում նոյեմբերի 11-ին կայացած Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

16 Նոյեմբեր 2026
Հաստատվել է «Հրայր Մարուխյան» հիմնադրա

Առաջադիմական հետազոտությունների եվրոպական հիմնադրամի (Foundation for European

14 Նոյեմբեր 2026
Ցեղասպանութիւնը ուրացողները եւ չՍփիւռք

Շուշիի մէջ Ալիեւ-Էրտողան տանդեմը կը տօնէ Քառասունչորսօրեայ պատերազմի յաղթանակը

14 Նոյեմբեր 2026
Արեւմտեան Գանատայի Հայ Դատի յանձնախում

ՎԱՆԳՈՒՎԸՐ.- Գանատայի Հայ Դատի յանձնախումբի Արեւմտեան շրջանի ներկայացուցիչներ Յ

13 Նոյեմբեր 2026
Խօսողին Լսող Է Պէտք

Մոսկուայի մէջ տեղի ունեցաւ ՀԱՊԿ-ի (Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

13 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Իրանեան Ուղերձներ` Սպառնական-Գ

Իրանի հոգեւոր պետի խորհրդականին եւ փոխնախագահին` Հայաստանի ուղղութեամբ կատարած

13 Նոյեմբեր 2026
Բոլոր Նյութերը
Հետեվեք մեզ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
Ստացեք մեր լուրերը էլ.փոստով
Loading
ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ Հասցե՝ ՀՀ, ք. Երևան, Մհեր Մկրտչյան 12/1 Հեռախոս՝ (+374) 10 52 17 65, (+374) 10 52 18 74 Էլ. փոստ՝ [email protected]
© ARF Dashnaktsutyun- ARMENIAN REVOLUTIONARY FEDERATION Website by Web Development Company