ՀՅԴ
Հայ Յեղափոխական Դաշնակցություն պաշտոնական կայք arfd.am
Skip to content
ՀՅԴ

ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ

ՊԱՇՏՈՆԱԿԱՆ ԿԱՅՔ

  • ՄԵՐ ՄԱՍԻՆ
    • Պատմություն
      • Պատմական ակնարկ
      • Կարևոր իրադարձություններ
      • գործիչներ
    • Ծրագիր
    • Կանոնագիր
    • Ընդհանուր ժողովներ
    • Կազմակերպական կառույց
      • ՀՅԴ Բյուրո
      • Հայաստան
        • Գերագույն մարմին
        • Տարածքային կառույցներ
        • ԱԺ խմբակցություն
        • ՀՅԴ-ն գործադիրում
      • Արցախ
      • Կազմակերպական շրջաններ
      • Երիտասարդական/ուսանողական
    • Հիմնարկներ և գրասենյակներ
    • Ուղեկից միություններ
    • Միջազգային համագործակցություն
  • ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
    • Լրահոս
    • Հայտարարություններ
    • Հոդվածներ
  • ՄԱՄՈՒԼ
    • «Դրօշակ» պաշտոնաթերթ
    • Լրատվամիջոցներ
  • ՇՏԵՄԱՐԱՆ
    • Գրադարան
    • Տեսադարան
    • Ձայնադարան
    • Լուսանկարներ
    • Թանգարան
    • Արխիվ
  • ՀԵՏԱԴԱՐՁ ԿԱՊ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
    • Դաս
    • Նոր
  1. ԳԼԽԱՎՈՐ ԷՋ
  2. ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
  • Հոդվածներ

Սահակ Սահակեանը եւ Գետաշէնը…

30 Ապրիլ 2024

Սարգիս ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ

Հայրենի մամուլը գուժեց Սահակ Սահակեանի մահը: Ափսո՜ս…

Հակիրճ մահագրութիւնը զինք ներկայացուցած էր իբրեւ դաշնակցական զինուոր, մտաւորական եւ երգիչ: Վստահ ենք, որ շուտով պիտի ներկայացուի անոր վաստակին լայն պաստառը, առանց մոռնալու անոր զուարթախոհութիւնն ու հաղորդական ընկերականութիւնը:

Կարդալով գուժականը, մեր միտքը թռաւ-գնաց 90-ականներու սկիզբները, երբ ամբողջ հայութիւնը, Հայաստանէն մինչեւ Սփիւռք, մէկ մարդու պէս կանգնած էր Արցախի պաշտպանութեան խրամատներուն մէջ, յառաջ կը տանէր յաղթանակներու դրօշը, քայլ առ քայլ ազատագրելով ազերիական սկզբնական յառաջխաղացքներու հետեւանքով խլուած հողերը: Ոեւէ հայու միտքին մէջ մանանեխի հատիկի մը չափ կասկած չկար, թէ անհաւասար մարտերը կը մղուէին յանուն արդարութեան, ի խնդիր հայութեան իրաւունքներուն պաշտպանութեան, հոգ չէ թէ այդ օրերուն ալ հայութեան մտքին մէջ կը կաթեցնէին «Արցախը բեռ է, տանք՝ ազատինք»ի դաւաճանական թոյնը: Այդ յաղթանակներուն շնորհիւ էր, որ ազատագրուեցաւ հպա՛րտ Շուշին, ինքզինք խիզախօրէն պաշտպանեց բուռ մը Քարին Տակը, խորտակուեցաւ Աղտամը, սխրալի դրուագներ կերտուեցան Օմարի լեռնանցքի բարձունքներուն, Սարսանգը ամբողջութեամբ դարձաւ հայկական, պաշտպանական սահմանագիծը երկարեցաւ Մարտակերտէն մինչեւ Մարտունի, Հատրութ ու Արաքսի ափ: Հայ ազատամարտիկները չհասցուցին ազատագրել Գետաշէնն ու Շահումեանի հիւսիսային գօտին:

Ազատագրական մարտերու օրերուն, ծնունդ առին հերոսապատումները եւ զանոնք իրենց արիւնով ամրագրած՝ նահատակները պանծացնող երգեր: Անոնց դիմաց, ծնաւ նաեւ «Գետաշէն» երգը, որ դարձաւ բռնագրաւեալ հողերուն՝ մեզմէ խլուած բոլո՛ր հողերուն վերատիրացման կամքին մէկ արտայայտիչը, խորհրդանիշը:

Երգին բառերուն հեղինակն է Գագիկ Նազարեան, իսկ երաժշտութիւնը յօրինած է ինք՝ Սահակ Սահակեան:

Երգի մը բառերը յօրինելը ստեղծագործութիւն է, այս պարագային՝ հարազատ արձագանգ մը՝ հայութեան ողբին, ապա նաեւ կորսուածին վերատիրացման ժողովուրդի կամքին: Նոյն աղբիւրէն բխած են մեր ազգային-յեղափոխական դարաւոր երգերը:

Նման երգ չէր կրնար մնալ թուղթի վրայ, այլ պէտք էր հնչէր ամէն տեղ, Հայաստանէն մինչեւ Սփիւռք: Եւ այդ առաքելութիւնը իր ուսերուն առաւ երգահան Ս. Սահակեանը, զայն տարածեց հայրենիքի երկինքին տակ, հասցուց սփիւռքեան օճախներ:

Ո՞վ չէ լսած Սահակին «Գետաշէն»ը: Անոր հոգիին խորերէն եկող թաւ ձայնը՝ որ կարծէք թէ կը բխէր Արտաւազդը իրենց գիրկին պահած Մասիսի անդունդներէն, առիւծի բաշեր յիշեցնող մազերը, բեմին վրայ խրոխտ կեցուածքն ու երգին բառերուն համահունչ շարժումները, պանծալի ֆետայիներ յիշեցնող թաւ պեխը լիարժէքօրէն կը վարակէին ունկնդիրը , որ եթէ նստած էր համերգասրահի մը աթոռներուն, անխուսափելիօրէն ինքզինք շարժման մէջ կը դնէր երգին կշռոյթին համաձայն, կը գօտեպնդէր յաղթանակելու կամքը:

Իսկ Սահակը մէկ էր մեր Յեղափոխութիւնը կենդանի պահող երգերու մեկնաբաններէն…

***
Սահակը հիմա մեկնած է անվերադարձ, սակայն իր երգը կը մնայ հնչեղ, կը մնայ պատգամ՝ մեր հողերուն իրաւատիրութենէն չհրաժարող սերունդներուն: Անոնց համար, Գետաշէնն ու Շահումեանը անվերադարձ չեն կորսուած, Շուշին «տժգոյն ու դժբախտ» չէ, ամբողջ Արցախն ու մեր բռնագրաւեալ հողերը Գետաշէն են ու Շահումեան: Հայութիւնը կը մերժէ՛ ընդունիլ Երեւանի իշխանաւորներուն պարտուողականութիւնը, Հայաստանի այս կամ այն շրջանը ազերիական հռչակելու եւ թշնամիին գործակալը մնալու վատոգի վարքագիծը:

Հայութիւնը, Հայաստանէն մինչեւ սփիւռքեան ափեր, հիմա արթնութիւն մը կ’ապրի, շնորհիւ հայրենապաշտպան ընդդիմադիրներուն մրճահարումներուն, դիմակները պատռելու գործին եւ ժողովուրդը համընդհանուր ըմբոստացումի առաջնորդող դրօշին: Այս երթը իր կողքին ունի ո՛չ միայն Տաւուշի վտանգուած գիւղերուն բնակիչները, այլ Հայ Եկեղեցին, մտաւորականներ, պատմագէտներ, քարտէսագէտներ, դիւանագէտներ, զինուորականներ, մէկ խօսքով՝ ամբո՛ղջ ազգը, որովհետեւ անամպ երկինքին մէջ բազմած արեւուն պէս յստակ է, որ Հայաստանի ու հայկական պետականութեան գոյութիւնը – եւ ո՛չ միայն սահմանային այս կամ այն շրջանը – դրուած են կորստեան ճամբու մէջ, սպառնալիքը կը տարածուի դէպի սփիւռքեան ափեր:

***
Օր ըստ օրէ ծաւալող արթնութիւնը պիտի չսահմանափակուի լոկ Տաւուշէն սկսած՝ կեղծ սահմանազատումն ու սահմանագծումը կասեցնելով, այլ յիշողութեանց մէջ պիտի արթնցնէ, որ թուրք-ազերիական պարտադրանքներով «ստեղծուող» սահմանները ո՛չ մէկ հիմք ունին, պիտի յիշեցնէ՝ որ Հայաստանի սահմանները Տաւուշէն մինչեւ Սիւնիք չեն երկարիր, այլ կը ներփակեն Արցախը՝ իր Գետաշէնով ու Շահումեանով, մեզմէ խլուած բոլոր հողամասերով:

Լիարժէք արթնութիւն՝ պիտի նշանակէ ձերբազատիլ թշնամիին հետ գործակցաբար՝ իշխանաւորներուն հրամցուցած կեղծ տեսութիւններէն, հնարքներէն, Հայաստանը տեսնել իր ամբողջութեան մէջ, եւ ո՛չ թէ խորհրդայիններու օրով կամայականօրէն գծուած այս կամ այն քարտէսով:

Աւելի՛ն, պիտի չմոռնանք, որ Հայաստանի սահմանները կը ներփակեն Նախիջեւանը, Կարսը, Վանն ու Սասունը, մէկ խօսքով, բոլոր այն հողերը, որոնք բռնի կերպով խլուած են մեզմէ ու հայաթափուած (ի՜նչ խօսք, որ Հայաստանէն նուէր տրուելիք հողամասերուն՝ կը սպառնայ նոր հայաթափում, ինչպէս եղաւ Արցախի մէջ, սկսելով Հատրութէն ու Աղաւնոյէն…): Այդ բոլորին վերատիրացումը հրամայական կը դարձնեն թշնամիին գործակալներուն հեռացումը, մշակումը արդար հիմունքներով ամբողջական ծրագիրի մը, որուն իրականացումը կը կարօտի փուլային մարտավարութեան:

Նման ծրագիր ո՛չ միայն իր շուրջ պիտի համախմբէ հայութեան մասնագիտական ներուժը̀ բանակէն ու ոստիկանութենէն մինչեւ կուսակցութիւններ, եկեղեցիներ (յարանուանութիւնները), ժողովրդային խմբաւորումները, այլ նաեւ ամբո՛ղջ Սփիւռքը՝ իր ամբողջական ներուժով:

Սահակ Սահակեանի ու նմաններու մահուան գոյժը տրտմեցնող է, սակայն հայրենասիրութեան ու «Քեզ յաղթել չի լինի, իմ քա՛ջ Գետաշէն» պատգամը պիտի ապրի մեր մէջ, պիտի բանայ վերականգնումի լուսաւոր ուղին:

FacebookTwitterOdnoklassnikiTelegramPrint
Լրահոս
Հանդիպում ԷՏԷՔ կուսակցութեան նորընտիր

ՀՅԴ Կիպրոսի Կոմիտէի պատուիրակութիւնը՝ բաղկացեալ Սիմոն Այնէճեանէն եւ Ռաֆֆի Մահտ

20 Նոյեմբեր 2026
Հարաւային Ամերիկայի Հայ դատի յանձնախու

Հարաւային Ամերիկայի Հայ Դատի Յանձնախումբը Նոյեմբեր 18-ին յարգանքի հանդիսութիւն

20 Նոյեմբեր 2026
Հայհոյանքը փաստի սով Է

Հայաստանի հանրապետութեան նոր Սահմանադրութեան ընդունման հարցը վերածուած է օրակա

20 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Առաջարկի Թաքուն Բաժինը Եւ Ժողո

Հայաստանի Հանրապետութեան վարչապետը թէ՛ Ազգային ժողովի եւ թէ՛ կառավարութեան նիս

20 Նոյեմբեր 2026
Նիւ Եորքի Հայութեան Միջամտութեամբ Վար

Նոյեմբեր 8ին, Մենհեթընի «Պոլինկ Կրին» զբօսայգիին մէջ՝ Ատրպէյճանի «Յաղթանակի օր

19 Նոյեմբեր 2026
Պրիւքսէլի երկար ու դժուարին ուղին

Եւրոմիութեան Հայաստանի անդամակցութիւնն ու մերձեցումը՝ նոյնիս՛կ ոլորապտոյտ եւ փ

19 Նոյեմբեր 2026
Դու պիտի գնաս, որ Հայաստանը մնա

ՀՅԴ Հայաստանի ԳՄ ներկայացուցիչ, ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Իշխան

19 Նոյեմբեր 2026
Պիլալ Էրտողանի Լիբանան Այցելութեան Վեր

ՀՅԴ Լիբանանի Հայ դատի մարմինը Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողանի որդիին` Պի

18 Նոյեմբեր 2026
Բագրատունի Ընդունեց Երկխօսութեան Ազգայ

ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ, Միջին Արեւելքի պատասխանատու եւ Հայկական երեսփոխանական պլոքի

18 Նոյեմբեր 2026
Հայաստանի թշնամիները երբեք գոհ չեն լին

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը սխալմամբ կարծում է, թե Ադրբեջանին և Թուրքիային շարուն

17 Նոյեմբեր 2026
Երեք տարի անց արցախյան հակամարտություն

Հայ դատի կենտրոնական խորհուրդն այսօր հրապարակել է իր «UNRESOLVED: The Conflict

17 Նոյեմբեր 2026
Այսօրվա լսումները պետք է դառնան ոչ թե

ՀՅԴ Բյուրոյի անդամ, ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր, ԱԺ Մարդու իրավունքն

16 Նոյեմբեր 2026
ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցությունը հրավիր

ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության նախաձեռնությամբ նոյեմբերի 16-ին կազմակերպվել էին

16 Նոյեմբեր 2026
Նիդերլանդների ՀՅԴ կառույցի հայտարարութ

2026 թվականի նոյեմբերի 5-ից 8-ը, Հայաստանի Հանրապետության իշխանությունը բռնազա

16 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Հայաստանը ՀԱՊԿ-ի խաչմերուկում

Մոսկւայում նոյեմբերի 11-ին կայացած Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

16 Նոյեմբեր 2026
Հաստատվել է «Հրայր Մարուխյան» հիմնադրա

Առաջադիմական հետազոտությունների եվրոպական հիմնադրամի (Foundation for European

14 Նոյեմբեր 2026
Ցեղասպանութիւնը ուրացողները եւ չՍփիւռք

Շուշիի մէջ Ալիեւ-Էրտողան տանդեմը կը տօնէ Քառասունչորսօրեայ պատերազմի յաղթանակը

14 Նոյեմբեր 2026
Արեւմտեան Գանատայի Հայ Դատի յանձնախում

ՎԱՆԳՈՒՎԸՐ.- Գանատայի Հայ Դատի յանձնախումբի Արեւմտեան շրջանի ներկայացուցիչներ Յ

13 Նոյեմբեր 2026
Խօսողին Լսող Է Պէտք

Մոսկուայի մէջ տեղի ունեցաւ ՀԱՊԿ-ի (Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

13 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Իրանեան Ուղերձներ` Սպառնական-Գ

Իրանի հոգեւոր պետի խորհրդականին եւ փոխնախագահին` Հայաստանի ուղղութեամբ կատարած

13 Նոյեմբեր 2026
Բոլոր Նյութերը
Հետեվեք մեզ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
Ստացեք մեր լուրերը էլ.փոստով
Loading
ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ Հասցե՝ ՀՀ, ք. Երևան, Մհեր Մկրտչյան 12/1 Հեռախոս՝ (+374) 10 52 17 65, (+374) 10 52 18 74 Էլ. փոստ՝ [email protected]
© ARF Dashnaktsutyun- ARMENIAN REVOLUTIONARY FEDERATION Website by Web Development Company