ՀՅԴ
Հայ Յեղափոխական Դաշնակցություն պաշտոնական կայք arfd.am
Skip to content
ՀՅԴ

ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ

ՊԱՇՏՈՆԱԿԱՆ ԿԱՅՔ

  • ՄԵՐ ՄԱՍԻՆ
    • Պատմություն
      • Պատմական ակնարկ
      • Կարևոր իրադարձություններ
      • գործիչներ
    • Ծրագիր
    • Կանոնագիր
    • Ընդհանուր ժողովներ
    • Կազմակերպական կառույց
      • ՀՅԴ Բյուրո
      • Հայաստան
        • Գերագույն մարմին
        • Տարածքային կառույցներ
        • ԱԺ խմբակցություն
        • ՀՅԴ-ն գործադիրում
      • Արցախ
      • Կազմակերպական շրջաններ
      • Երիտասարդական/ուսանողական
    • Հիմնարկներ և գրասենյակներ
    • Ուղեկից միություններ
    • Միջազգային համագործակցություն
  • ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
    • Լրահոս
    • Հայտարարություններ
    • Հոդվածներ
  • ՄԱՄՈՒԼ
    • «Դրօշակ» պաշտոնաթերթ
    • Լրատվամիջոցներ
  • ՇՏԵՄԱՐԱՆ
    • Գրադարան
    • Տեսադարան
    • Ձայնադարան
    • Լուսանկարներ
    • Թանգարան
    • Արխիվ
  • ՀԵՏԱԴԱՐՁ ԿԱՊ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
    • Դաս
    • Նոր
  1. ԳԼԽԱՎՈՐ ԷՋ
  2. ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
  • Պատմություն, իրադարձություններ, գործիչներ

32 Տարի Առաջ Հայկական Ինքնապաշտպանութեան Ուժերը Ազատագրեցին Հինաւուրց Բերդաքաղաք Շուշին

09 Մայիս 2024

Արցախեան ազատամարտի սկզբնաւորութենէն ետք, ազրպէյճանական զինուած ուժերու վերահսկողութեան տակ գտնուող Շուշիէն անընդհատ կը ռմբակոծուէին Ստեփանակերտն ու յարակից բնակավայրերը:

Հայկական ինքնապաշտպանութեան ուժերու ռազմական յաջող գործողութիւնները եւ ազրպէյճանական շարք մը կրակակէտերու ճնշումը, ինչպէս նաեւ Խոջալուի ազատագրումը եւ օդակայանին բացումը նպաստաւոր նախադրեալներ ստեղծեցին Շուշիի ազատագրումը նախապատրաստելու համար:

Այս առումով առանձնայատուկ նշանակութիւն ունեցաւ Քարինտակի ինքնապաշտպանութիւնը` 25-26 յունուար 1992-ին, երբ հայկական փոքրաթիւ ուժերը յաջողեցան ետ մղել ազրպէյճանական բազմաքանակ ուժերու յարձակումը:

Արցախի ինքնապաշտպանութեան ուժերուն համար Շուշիի ազատագրումը դարձաւ ռազմական եւ քաղաքական անհրաժեշտութիւն:

Ազրպէյճանական ուժերը 27 ապրիլ 1992-ին քաղաքային բնակչութիւնը հեռացուցին Շուշիէն եւ մեծ քանակութեամբ զէնք ու զինամթերք սկսան կեդրոնացնել քաղաքին մէջ: Ապրիլ 29-ին անոնք գրոհեցին Ստեփանակերտի հարաւ-արեւմտեան դիրքերուն վրայ, բայց ետ մղուեցան:

Շուշիի ազատագրութեան ռազմական գործողութեան ընդհանուր հրամանատար նշանակուեցաւ Արկադի Տէր Թադեւոսեան:

Ապրիլ 28-ին ճշդուեցան յարձակման ուղղութիւնները, հրամանատարները եւ զէնքի ու զինամթերքի հետ կապուած հարցերը դասաւորուեցան: Կազմակերպուեցան նաեւ դաշտային հիւանդանոցներ եւ բուժօգնութեան խումբեր:

Արկադի Տէր Թադեւոսեան մայիս 4-ին ստորագրեց Շուշիի ազատագրութեան մարտական հրամանը:

Շուշիի վրայ գրոհը պիտի սկսէր մայիս 5-ին, ժամը 2:30-ին, սակայն այդ օր տեղացած առատ ձիւնին պատճառով յետաձգուեցաւ մինչեւ մայիս 8:

Ռազմաճակատի ընդհանուր գիծը մօտաւորապէս 40 քիլոմեթր էր եւ կ՛ընդգրկէր հարուածային չորս ուղղութիւն` «26-ի» (հիւսիսային), Լաչինի (հարաւային), Քէօսալարի (հիւսիս-արեւմտեան) եւ Շոշի (արեւելեան):

Մայիս 7-8 լուսցող գիշերը Լաչինի եւ միւս ուղղութիւններու հայկական ստորաբաժանումները նպաստաւոր բնագիծեր գրաւեցին Շուշիի մատոյցներուն մէջ:

Մարտական գործողութիւնները սկսան կէս գիշերէն ետք, ժամը 2:00:ին: Հրետանային պատրաստութենէ ետք շարժեցաւ հետեւակը:

Ազրպէյճանական յենակէտերը ոչնչացուեցան մէկը միւսին ետեւէն: Հայկական ուժերը շրջափակեցին քաղաքը:

Թշնամին լուրջ դիմադրութիւն ցոյց տուաւ Երեք աշտարակներու բարձունքին, բայց հայ մարտիկները կարճ կռիւէ մը ետք գրաւեցին զայն:

Հայկական ստորաբաժանումները` մարտեր մղելով, յաջողութեամբ սկսան յառաջանալ դէպի Շուշիի դարպասները:

Երեկոյեան զինադուլ հաստատուեցաւ եւ ազրպէյճանական ուժերը կարելիութիւն ունեցան հեռանալու քաղաքէն:

Մայիս 9-ի առաւօտուն ազրպէյճանցի գրեթէ չէր մնացած Շուշիի մէջ: Հայկական ուժերը առանց դիմադրութեան հանդիպելու քաղաքը իրենց հակակշիռին տակ առին:

Կէսօրուան մօտ ազրպէյճանական ուղղաթիռներ սկսան ռմբակոծել հայկական ուժերու դիրքերը, ինչպէս նաեւ Շուշին եւ Ստեփանակերտը: Օդային յարձակման նպատակն էր Շուշիի մէջ մնացած զինապահեստները պայթեցնել եւ այդպէսով ամբողջ քաղաքը կործանել, բայց չյաջողեցան:

Երեկոյեան հայկական մարտական ուժերը աւարտին հասցուցին Շուշիի ազատագրման գործողութիւնը:

Անառիկ ամրոց նկատուող Շուշիի ազատագրումը` 25 ժամուան ընթացքին, վերջ տուաւ թուաքանակով ու միջոցներով անհամեմատօրէն գերակշիռ թշնամին սեփական ուժերով յաղթելու անկարելիութեան վերաբերող առասպելին: Միւս կողմէ, թշնամին բարոյական եւ հոգեբանական ծանր հարուած ստացաւ. բան մը, որ կանխորոշեց Արցախեան ազատամարտին յաղթական ելքը:

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ

FacebookTwitterOdnoklassnikiTelegramPrint
Լրահոս
Հանդիպում ԷՏԷՔ կուսակցութեան նորընտիր

ՀՅԴ Կիպրոսի Կոմիտէի պատուիրակութիւնը՝ բաղկացեալ Սիմոն Այնէճեանէն եւ Ռաֆֆի Մահտ

20 Նոյեմբեր 2026
Հարաւային Ամերիկայի Հայ դատի յանձնախու

Հարաւային Ամերիկայի Հայ Դատի Յանձնախումբը Նոյեմբեր 18-ին յարգանքի հանդիսութիւն

20 Նոյեմբեր 2026
Հայհոյանքը փաստի սով Է

Հայաստանի հանրապետութեան նոր Սահմանադրութեան ընդունման հարցը վերածուած է օրակա

20 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Առաջարկի Թաքուն Բաժինը Եւ Ժողո

Հայաստանի Հանրապետութեան վարչապետը թէ՛ Ազգային ժողովի եւ թէ՛ կառավարութեան նիս

20 Նոյեմբեր 2026
Նիւ Եորքի Հայութեան Միջամտութեամբ Վար

Նոյեմբեր 8ին, Մենհեթընի «Պոլինկ Կրին» զբօսայգիին մէջ՝ Ատրպէյճանի «Յաղթանակի օր

19 Նոյեմբեր 2026
Պրիւքսէլի երկար ու դժուարին ուղին

Եւրոմիութեան Հայաստանի անդամակցութիւնն ու մերձեցումը՝ նոյնիս՛կ ոլորապտոյտ եւ փ

19 Նոյեմբեր 2026
Դու պիտի գնաս, որ Հայաստանը մնա

ՀՅԴ Հայաստանի ԳՄ ներկայացուցիչ, ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Իշխան

19 Նոյեմբեր 2026
Պիլալ Էրտողանի Լիբանան Այցելութեան Վեր

ՀՅԴ Լիբանանի Հայ դատի մարմինը Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողանի որդիին` Պի

18 Նոյեմբեր 2026
Բագրատունի Ընդունեց Երկխօսութեան Ազգայ

ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ, Միջին Արեւելքի պատասխանատու եւ Հայկական երեսփոխանական պլոքի

18 Նոյեմբեր 2026
Հայաստանի թշնամիները երբեք գոհ չեն լին

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը սխալմամբ կարծում է, թե Ադրբեջանին և Թուրքիային շարուն

17 Նոյեմբեր 2026
Երեք տարի անց արցախյան հակամարտություն

Հայ դատի կենտրոնական խորհուրդն այսօր հրապարակել է իր «UNRESOLVED: The Conflict

17 Նոյեմբեր 2026
Այսօրվա լսումները պետք է դառնան ոչ թե

ՀՅԴ Բյուրոյի անդամ, ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր, ԱԺ Մարդու իրավունքն

16 Նոյեմբեր 2026
ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցությունը հրավիր

ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության նախաձեռնությամբ նոյեմբերի 16-ին կազմակերպվել էին

16 Նոյեմբեր 2026
Նիդերլանդների ՀՅԴ կառույցի հայտարարութ

2026 թվականի նոյեմբերի 5-ից 8-ը, Հայաստանի Հանրապետության իշխանությունը բռնազա

16 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Հայաստանը ՀԱՊԿ-ի խաչմերուկում

Մոսկւայում նոյեմբերի 11-ին կայացած Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

16 Նոյեմբեր 2026
Հաստատվել է «Հրայր Մարուխյան» հիմնադրա

Առաջադիմական հետազոտությունների եվրոպական հիմնադրամի (Foundation for European

14 Նոյեմբեր 2026
Ցեղասպանութիւնը ուրացողները եւ չՍփիւռք

Շուշիի մէջ Ալիեւ-Էրտողան տանդեմը կը տօնէ Քառասունչորսօրեայ պատերազմի յաղթանակը

14 Նոյեմբեր 2026
Արեւմտեան Գանատայի Հայ Դատի յանձնախում

ՎԱՆԳՈՒՎԸՐ.- Գանատայի Հայ Դատի յանձնախումբի Արեւմտեան շրջանի ներկայացուցիչներ Յ

13 Նոյեմբեր 2026
Խօսողին Լսող Է Պէտք

Մոսկուայի մէջ տեղի ունեցաւ ՀԱՊԿ-ի (Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

13 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Իրանեան Ուղերձներ` Սպառնական-Գ

Իրանի հոգեւոր պետի խորհրդականին եւ փոխնախագահին` Հայաստանի ուղղութեամբ կատարած

13 Նոյեմբեր 2026
Բոլոր Նյութերը
Հետեվեք մեզ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
Ստացեք մեր լուրերը էլ.փոստով
Loading
ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ Հասցե՝ ՀՀ, ք. Երևան, Մհեր Մկրտչյան 12/1 Հեռախոս՝ (+374) 10 52 17 65, (+374) 10 52 18 74 Էլ. փոստ՝ [email protected]
© ARF Dashnaktsutyun- ARMENIAN REVOLUTIONARY FEDERATION Website by Web Development Company