ՀՅԴ
Հայ Յեղափոխական Դաշնակցություն պաշտոնական կայք arfd.am
Skip to content
ՀՅԴ

ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ

ՊԱՇՏՈՆԱԿԱՆ ԿԱՅՔ

  • ՄԵՐ ՄԱՍԻՆ
    • Պատմություն
      • Պատմական ակնարկ
      • Կարևոր իրադարձություններ
      • գործիչներ
    • Ծրագիր
    • Կանոնագիր
    • Ընդհանուր ժողովներ
    • Կազմակերպական կառույց
      • ՀՅԴ Բյուրո
      • Հայաստան
        • Գերագույն մարմին
        • Տարածքային կառույցներ
        • ԱԺ խմբակցություն
        • ՀՅԴ-ն գործադիրում
      • Արցախ
      • Կազմակերպական շրջաններ
      • Երիտասարդական/ուսանողական
    • Հիմնարկներ և գրասենյակներ
    • Ուղեկից միություններ
    • Միջազգային համագործակցություն
  • ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
    • Լրահոս
    • Հայտարարություններ
    • Հոդվածներ
  • ՄԱՄՈՒԼ
    • «Դրօշակ» պաշտոնաթերթ
    • Լրատվամիջոցներ
  • ՇՏԵՄԱՐԱՆ
    • Գրադարան
    • Տեսադարան
    • Ձայնադարան
    • Լուսանկարներ
    • Թանգարան
    • Արխիվ
  • ՀԵՏԱԴԱՐՁ ԿԱՊ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
    • Դաս
    • Նոր
  1. ԳԼԽԱՎՈՐ ԷՋ
  2. ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
  • Հոդվածներ

Ակնարկ. Դէպի Երկրորդ Փուլ` Իրանական-Թուրանական Տեսքով

29 Հունիս 2024

Իրանի նախագահական ընտրութիւնները յայտնապէս կը կայանան երկու փուլով: Թեկնածուներու ցանկի բիւրեղացումը երեք փուլ ունի:

Ներկայացող բազմաթիւ թեկնածուներու զտումը կը կատարէ Սահմանադրութիւնը պահպանողներու խորհուրդը: Ապա, մինչեւ առաջին փուլ կը գրանցուի թեկնածուներու յետս կոչում, սակայն առաջին փուլին կը կայանայ ոչ երկբեւեռ ընտրութիւն: Երկրորդ փուլին, բնականաբար բեւեռացած:

Այս կարգը բնական ընթացք է նախագահական ընտրութիւններու պարագային տարբեր երկիրներու մէջ եւս: Իրան փաստօրէն ընտրութեան նոյն ընթացքով կ՛իրականացնէ իր նախագահական ընտրութիւնները:

Իրենց թեկնածութիւնը յետս կոչողները կը նկատուին պահպանողական, որոնց քայլը տրամաբանօրէն պիտի նպաստէ հիմնական պահպանողական թեկնածուին: Պահպանողական բնութագիրով ընկալուած թեկնածուն կը նկատուի երկրի հոգեւոր պետով մարմնաւորուած համակարգի թեկնածուն:

Բարեկարգչականի անուան տակ կայ գլխաւոր թեկնածու, որ ծագումով ազերի է եւ չի պահեր անշուշտ իր ինքնութիւնը: Հարցախոյցներու արդիւնքներով ան յառաջատար դիրքի վրայ կը գտնուի:

Ի՞նչ կը նշանակէ այս երեւոյթը: Առաջին հայեացքով անշուշտ այն, որ թուրանական գիծը Իրանի պետական կեանքին մէջ կը ստանայ առանցքային կարգավիճակ: Այստեղ առարկութիւնը չ՛ուշանար ընդգծելու համար, որ պետական հիմնարկներու մէջ ներկայութիւն եղող ծագումով ազերիները աւելի իրանցի են, քան ազերի:

Կայ սակայն քաղաքական այլ բաժին այս բոլորին մէջ: Իրանի հասարակարգի ժողովրդավար դիմագիծի հանրայնացման, ինչու չէ նաեւ միջազգայնացման համար անհրաժեշտ է ժողովուրդի մասնակցութեան բարձր համեմատութիւնը, որ նաեւ իր հերթին կ՛ապահովէ ընտրութեան օրինականութիւնը (լեճիթիմըսի): Ծագումով ազերի ազգաբնակչութեան ներգրաւումը ընտրութիւններուն եւ այդ առումով մասնակցութեան զանգուածայնացումը պետական առաջադրանք է:

Ամէն ինչ սակայն մշակուած է, որքան ալ կանխորոշման տեսութեան չէզոքացման գործողութիւններ կիրարկուին: Չի բացառուիր, որ յառաջատար դիրք գրաւած բարեկարգչականը զիջի պահպանողական թեկնածուին, երբ երկրորդ փուլին պահպանողական միւս թեկնածուներուն քուէները ուղղորդուին, այս պարագային միացեալ թեկնածուի կարգավիճակ ստացած Ժալիլիին:

Յիշենք, որ հայկական հարցերու ուղղութեամբ Իրանի արտաքին գործոց նախարարի գործակատարը կը յայտարարէր, որ իր երկիրը դէմ է թէ՛ սահմաններու եւ թէ՛ ժողովրդագրական պատկերի փոփոխութեան: Ընտրութիւններու նախաշեմին նման յայտարարութեամբ ան պարզ կը դարձնէր, որ Իրանի դիրքորոշումը անփոփոխ է Սիւնիքի ստանալիք կարգավիճակին ուղղութեամբ: Նորութիւնը այն էր, որ ժողովրդագրական պատկերի փոփոխութիւնը եւս անընդունելի նկատելով Իրանի ներկայացուցիչը յստակ կը դարձնէր, որ դէմ է «Արեւմտեան Ազրպէյճան»-ի գաղափարին:

Երէկ Հայաստանի մէջ գործող Իրանի դեսպանը կը վերահաստատէր սահմաններու անփոփոխելիութեան իր պետութեան վճռականութիւն` աւելցնելով, որ չեն ընդունիր նաեւ աշխարհաքաղաքական փոփոխութիւն տարածաշրջանին մէջ:

Յայտարարութեան երկու բաղադրիչներն ալ բազմաթիրախային են եւ ուղղուած են տարածաշրջանի գլխաւոր խաղցողներուն: Կեդրոնացումը դարձեալ Սիւնիքի վրայ է, որ ստացած է աշխարհաքաղաքական նշանակութիւն: Հիւպատոսութիւն բանալու Իրանի որոշումին միացած են Ռուսիոյ դաշնութիւնն ու Ֆրանսան: Մինչ Միացեալ Նահանգները կը շարունակեն խօսիլ տարածաշրջանի ապաշրջափակման իրենց պատկերացումներուն մասին:

Օ՛Պրայընի յայտարարութիւնը առ այն, որ տարածաշրջանի եւ Կեդրոնական Ասիոյ երկիրները այժմ աշխարհի այլ վայրեր արտածումները կը կատարեն միայն Չինաստանի կամ Ռուսիոյ տարածքով, եւ որպէսզի ելք ունենան, պէտք է աշխատին արտածում կատարել Ազրպէյճանի տարածքով:

Հարցին աշխարհաքաղաքականացումը կը փաստէ նաեւ այս անգամ Հնդկաստանի արտաքին գործոց նախարարը, որ պարզ կը դարձնէ Հնդկաստանէն մեկնարկելի նոր երթուղիներու նախագիծը: Վերջին տասնամեակներուն տեղի ունեցած են բազմաթիւ փոփոխութիւններ, որոնց հիմամբ ընձեռուած են նոր փոխադրամիջոցային եւ գումակային միջանցքներ բանալու կարելիութիւններ: Շատ կը խօսուի Հիւսիս-հարաւ փոխադրամիջոցային ուղիի մասին, որուն իբրեւ առանցք բազմաթիւ պետութիւններու համար կարեւոր դերակատարում ունի Չապահարի նաւահանգիստը:

«Իբրեւ այլընտրանքային ճամբայ կը դիտարկուի նաեւ միջինասիական միջանցքը: Պիտի ըլլան նաեւ այլընտրանքային ուրիշ տարբերակներ, որովհետեւ նախկին բոլոր միջանցքները հիմնադրուած են ութ-ինը տասնամեակ առաջ, եւ անոնց ներուժներն ու կարելիութիւնները մշակուած են», նշած է Օ՛պրայըն:

Իրանի ընտրութիւնները պահանողական- բարեկարգչական երկուութեան տարազին տակ կը պահեն իրանական-թուրանական առանցքներու խնդիրը: Նախադրեալները այնպէս են, որ անկախ նախագահական ընտրութիւններու արդիւնքներէն, հոգեւոր պետով մարմնաւորուած համակարգի ճշդած արտաքին քաղաքականութեան գերակայ ուղղութիւնները կը մնան անփոփոխ:

«Ա.»
«Ազդակ»

FacebookTwitterOdnoklassnikiTelegramPrint
Լրահոս
Հանդիպում ԷՏԷՔ կուսակցութեան նորընտիր

ՀՅԴ Կիպրոսի Կոմիտէի պատուիրակութիւնը՝ բաղկացեալ Սիմոն Այնէճեանէն եւ Ռաֆֆի Մահտ

20 Նոյեմբեր 2026
Հարաւային Ամերիկայի Հայ դատի յանձնախու

Հարաւային Ամերիկայի Հայ Դատի Յանձնախումբը Նոյեմբեր 18-ին յարգանքի հանդիսութիւն

20 Նոյեմբեր 2026
Հայհոյանքը փաստի սով Է

Հայաստանի հանրապետութեան նոր Սահմանադրութեան ընդունման հարցը վերածուած է օրակա

20 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Առաջարկի Թաքուն Բաժինը Եւ Ժողո

Հայաստանի Հանրապետութեան վարչապետը թէ՛ Ազգային ժողովի եւ թէ՛ կառավարութեան նիս

20 Նոյեմբեր 2026
Նիւ Եորքի Հայութեան Միջամտութեամբ Վար

Նոյեմբեր 8ին, Մենհեթընի «Պոլինկ Կրին» զբօսայգիին մէջ՝ Ատրպէյճանի «Յաղթանակի օր

19 Նոյեմբեր 2026
Պրիւքսէլի երկար ու դժուարին ուղին

Եւրոմիութեան Հայաստանի անդամակցութիւնն ու մերձեցումը՝ նոյնիս՛կ ոլորապտոյտ եւ փ

19 Նոյեմբեր 2026
Դու պիտի գնաս, որ Հայաստանը մնա

ՀՅԴ Հայաստանի ԳՄ ներկայացուցիչ, ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Իշխան

19 Նոյեմբեր 2026
Պիլալ Էրտողանի Լիբանան Այցելութեան Վեր

ՀՅԴ Լիբանանի Հայ դատի մարմինը Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողանի որդիին` Պի

18 Նոյեմբեր 2026
Բագրատունի Ընդունեց Երկխօսութեան Ազգայ

ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ, Միջին Արեւելքի պատասխանատու եւ Հայկական երեսփոխանական պլոքի

18 Նոյեմբեր 2026
Հայաստանի թշնամիները երբեք գոհ չեն լին

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը սխալմամբ կարծում է, թե Ադրբեջանին և Թուրքիային շարուն

17 Նոյեմբեր 2026
Երեք տարի անց արցախյան հակամարտություն

Հայ դատի կենտրոնական խորհուրդն այսօր հրապարակել է իր «UNRESOLVED: The Conflict

17 Նոյեմբեր 2026
Այսօրվա լսումները պետք է դառնան ոչ թե

ՀՅԴ Բյուրոյի անդամ, ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր, ԱԺ Մարդու իրավունքն

16 Նոյեմբեր 2026
ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցությունը հրավիր

ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության նախաձեռնությամբ նոյեմբերի 16-ին կազմակերպվել էին

16 Նոյեմբեր 2026
Նիդերլանդների ՀՅԴ կառույցի հայտարարութ

2026 թվականի նոյեմբերի 5-ից 8-ը, Հայաստանի Հանրապետության իշխանությունը բռնազա

16 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Հայաստանը ՀԱՊԿ-ի խաչմերուկում

Մոսկւայում նոյեմբերի 11-ին կայացած Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

16 Նոյեմբեր 2026
Հաստատվել է «Հրայր Մարուխյան» հիմնադրա

Առաջադիմական հետազոտությունների եվրոպական հիմնադրամի (Foundation for European

14 Նոյեմբեր 2026
Ցեղասպանութիւնը ուրացողները եւ չՍփիւռք

Շուշիի մէջ Ալիեւ-Էրտողան տանդեմը կը տօնէ Քառասունչորսօրեայ պատերազմի յաղթանակը

14 Նոյեմբեր 2026
Արեւմտեան Գանատայի Հայ Դատի յանձնախում

ՎԱՆԳՈՒՎԸՐ.- Գանատայի Հայ Դատի յանձնախումբի Արեւմտեան շրջանի ներկայացուցիչներ Յ

13 Նոյեմբեր 2026
Խօսողին Լսող Է Պէտք

Մոսկուայի մէջ տեղի ունեցաւ ՀԱՊԿ-ի (Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

13 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Իրանեան Ուղերձներ` Սպառնական-Գ

Իրանի հոգեւոր պետի խորհրդականին եւ փոխնախագահին` Հայաստանի ուղղութեամբ կատարած

13 Նոյեմբեր 2026
Բոլոր Նյութերը
Հետեվեք մեզ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
Ստացեք մեր լուրերը էլ.փոստով
Loading
ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ Հասցե՝ ՀՀ, ք. Երևան, Մհեր Մկրտչյան 12/1 Հեռախոս՝ (+374) 10 52 17 65, (+374) 10 52 18 74 Էլ. փոստ՝ [email protected]
© ARF Dashnaktsutyun- ARMENIAN REVOLUTIONARY FEDERATION Website by Web Development Company