ՀՅԴ
Հայ Յեղափոխական Դաշնակցություն պաշտոնական կայք arfd.am
Skip to content
ՀՅԴ

ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ

ՊԱՇՏՈՆԱԿԱՆ ԿԱՅՔ

  • ՄԵՐ ՄԱՍԻՆ
    • Պատմություն
      • Պատմական ակնարկ
      • Կարևոր իրադարձություններ
      • գործիչներ
    • Ծրագիր
    • Կանոնագիր
    • Ընդհանուր ժողովներ
    • Կազմակերպական կառույց
      • ՀՅԴ Բյուրո
      • Հայաստան
        • Գերագույն մարմին
        • Տարածքային կառույցներ
        • ԱԺ խմբակցություն
        • ՀՅԴ-ն գործադիրում
      • Արցախ
      • Կազմակերպական շրջաններ
      • Երիտասարդական/ուսանողական
    • Հիմնարկներ և գրասենյակներ
    • Ուղեկից միություններ
    • Միջազգային համագործակցություն
  • ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
    • Լրահոս
    • Հայտարարություններ
    • Հոդվածներ
  • ՄԱՄՈՒԼ
    • «Դրօշակ» պաշտոնաթերթ
    • Լրատվամիջոցներ
  • ՇՏԵՄԱՐԱՆ
    • Գրադարան
    • Տեսադարան
    • Ձայնադարան
    • Լուսանկարներ
    • Թանգարան
    • Արխիվ
  • ՀԵՏԱԴԱՐՁ ԿԱՊ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
    • Դաս
    • Նոր
  1. ԳԼԽԱՎՈՐ ԷՋ
  2. ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
  • Հոդվածներ

Վիտոշից Լիզբոն, Լիզբոնից՝ մեր օրերը. «Յարատեւ կռւի» տրամաբանութիւնը

27 Հուլիս 2024

(Յուլիսի 27-ի առիթով)

Հայկական յեղափոխութեան մերօրեայ պայքարի ուժական փուլի փառահեղ պատմութեան շղթայի մէջ կայ կարմիր արեամբ յաւերժացած մի թւական. 1983, ՅՈՒԼԻՍԻ 27:

Թւական, որը հայ ժողովրդի պատմական յիշողութեան մէջ դաջւեց որպէս գերագոյն յանդգնութեան ու գաղափարական անձնւիրումի խորհուրդը շնչաւորող օր:

Ոչ միայն խօսքով, այլեւ գործով, Պորտուգալիայի մայրաքաղաք Լիզբոնում Թուրքիայի դեսպանատունը գրաււած եւ այն պայթեցրած Հայ Յեղափոխական Բանակի 5 անձնազոհ մարտիկները դարձան Հայաստանի եւ հայ ժողովրդի ամբողջական ազատագրման պայքարին անսակարկ նւիրումի մարմնաւորողները:

Նրանք եկան փաստելու, որ երբ կայ մարտունակութիւն եւ աներեր է անհաւասար ուժերով պայքարի նետւելու կամքը, յեղափոխական մարտիկն ի վիճակի է խախտել բոլոր տեսակի «տրամաբանակ» թւացող օրինաչափութիւններն ու գնալ «ամենաանտրամաբանական խենթութեան»՝ վստահ լինելով, որ ԻՄԱՑԵԱԼ ՄԱՀՈՎ հնարաւոր է կատարել շատ աւելին, քան կարելի է պատկերացնել, որ հնարաւոր է հիմնայատակ քանդել աշխարհի մեծերի եւ զօրեղների լռութեան եւ անտարբերութեան պատը, սահմռկեցնել նրանց, խախտել գեհենական անդորրը եւ ստիպել լսել քեզ, հաշւի նստել քո խօսքի, քո պահանջների հետ. «Թող համաշխարհային հանրային կարծիքը մեզ արկածախնդիրներ, ոճրագործներ կամ ահաբեկիչներ կոչէ: Մեր հոգը չէ:

Սա անձնասպանութիւն չէ, ոչ էլ խելագարութեան արտայայտութիւն, այլ՝ մեր զոհաբերումը ազատութեան խորանին…»:

Լիզբոնի սխրագործութիւնը սակայն, պահի տրամադրութեան տակ, ազգասէր 5 երիտասարդների արդարացի ցասման պոռթկման դրւագ չէր: Այն ունէր գաղափարական ամուր հենք, պատմութեան խորքրեը ձգւող արմատներ, որոնց սնուցանում էր հայկական յեղափոխութեան մեծ ռահվիրան, Վիտոշի Բազէն՝ Քրիստափոր Միքայէլեանը՝ սեփական օրինակով:

1983 թւականի յուլիսի 27-ը հայ մարդու գիտակցութեան մէջ ի պահ տրւած, 1905 թւականի մատի 17-ի ոգու, գաղափարի եւ արժէքների ծլարձագման անմիջական արդիւնքն էր:

Սուլթան Համիդին պատուհասելու նպատակով պատրաստւած ռումբի փորձարկման ընթացքում զոհւած, հայկական յեղափոխութեան մեծ ռահվիրան՝ Քրիստափոր Միքայէլեանը սեփական օրինակով հայոց իրարայաջորդ սերունդներին կտակեց բոլոր ժամանակների համար ուղի լուսաւորող այն անմար գաղափարական փարոսը, որ առկայծեց ու բոցավառեց Լիզբոնի երկինքը 1983 թւականի յուլիսի 27-ին:

Քրիստափորը ոչ միայն սեփական օրինակով ցոյց տւեց, թէ ինչպէս պէտք է ապրի եւ աշխատի գաղափարապաշտ յեղափոխական մարտիկը, այլ, նաեւ, հունաւորեց ուժի միջոցով ազգային իրաւունքներն ու արդարութիւնը իրացնելու պայքարի ուղին եւ ամենակարեւորը՝ բանաձեւեց այդ պայքարին անհրաժեշտ գաղափարական հենքը՝ «ՅԱՐԱՏԵՒ ԿՌՒԻ» տեսութիւնը. «ՅԱՐԱՏԵՒ ԿՌԻՒ-ՅԱՃԱԽ ԵՒ ԵՐԿԱՐ ԺԱՄԱՆԱԿ, ԳՈՒՑԷ ԱՆՅԱՋՈՂ՝ ՉՆԱՅԱԾ ԵՐԲԵՄՆ ՆՈՅՆԻՍԿ ԻՐ ԼԱՅՆ ԾԱՒԱԼԻՆ – ԱՀԱ ԹԷ Ո՛ՒՐ Է ՄԵՐ ՓՐԿՈՒԹԵԱՆ ԲԱՆԱԼԻՆ: ՊԱՀՊԱՆԵ՛ՆՔ, ՇԱՐՈՒՆԱԿԵՆՔ ԿՌԻՒԸ, ՈՐՊԷՍԶԻ ԼԱՅՆԱՆԱՅ, ԸՆԴԱՐՁԱԿՒԻ ԵՒ ԸՆԴԱՐՁԱԿՒԵԼՈՎ՝ ՅԱՐԱՏԵՒԻ: ԱՀԱ՛ ԴԷՊԻ ՄԵՐ ՆՊԱՏԱԿԸ ՏԱՆՈՂ ՄԻԱԿ ՃԱՆԱՊԱՐՀԸ: ՉՇԵՂՒԵ՛ՆՔ ԱՅԴ ՃԱՆԱՊԱՐՀԻՑ, ՈՐ ՊԱՏՃԱՌՆԵՐԻ ԵՒ ՀԵՏԵՒԱՆՔՆԵՐԻ ԿԱՊԱԿՑՈՒԹԵԱՄԲ, ՈՒՆԻ ՊԱՏՄՈՒԹԵԱՆ ՄԷՋ ՀԱՍՏԱՏՒԱԾ ՕՐԷՆՔԻ ՈՒԺ: ՉՇԵՂՒԵ՛ՆՔ ԱՅԴ ՄԻԱԿ ՃԱՆԱՊԱՐՀԻՑ, ՈՐ ՍՓՌՒԱԾ Է ՅՈՒՍԱՏՈՒ ԱՊԱԳԱՅԻ ԳՐԱՒԻՉ ԾԱՂԻԿՆԵՐՈՎ»:

Քրիստափորի այս անմահ պատգամը, բոլոր ժամանակների համար սահմանւած բանաձեւն էր, որ ուղեկցեց հայ ժողովրդի ազտատենչ զաւակներին տասնամեակների ընթացքում՝ Վիտոշից մինչ Լիզբոն, լիզբոնից մինչ Արցախ: Եւ հէնց այդ տեսութիւնն է, որ յատկապէս պէտք է ուղեկցի մեզ, մեր պատմութեան այս դժւարին ու ճակատագրական հանգրւանում:

Վերջին շրջանին ծաւալւած իրադարձութիւնները պարզորոշ ցոյց տւեցին եւ ցոյց են տալիս, որ չի փոխւել թշնամին, որ չի փոխւել ո՛չ Թուրքիայի եւ ո՛չ Ադրբեջանի քաղաքական նպատակներն ու իդէալները, որ ընդամէնը սին պատրանք է թուրք-ադրբեջանական տանդեմի հետ խաղաղութեան հասնելու, խաղաղ գոյակցելու քաղաքական սնանկ գիծը:

Քրիստափորի «ՅԱՐԱՏԵՒ ԿՌՒԻ» անժամանցելի բանաձեւի տրամաբանութիւնը յուշում է մեզ մեր անելիքը՝ պայքարել մեզ պարտադրւող պայմանների ու սահմանների դէմ:

«ՊԱՏՌԵԼ Է ՀԱՐԿԱՒՈՐ ՎՐԱՅ ԱՅՍ ԿԱՄ ԱՅՆ ԱՒԱԶԱԿԱՊԵՏԻ ԿԱՄՔՈՎ ԳԾՒԱԾ ՍԱՀՄԱՆՆԵՐԸ; ՋՆՋԵԼ Է ՀԱՐԿԱՒՈՐ ԱՅՆ ԱՇԽԱՐՀԱԳՐԱԿԱՆ ՆԵՐԿԵՐԸ, ՈՐՈՆՔ ՄԵԶ ԲԱԺԱՆՈՒՄ ԵՆ ԻՐԱՐԻՑ ԵՒ ՈՐՈՆՔ ԱՌՀԱՍԱՐԱԿ ՄՇՏԱԿԱՆ ՉԵՆ, ԻՍԿ ԵՐԲԵՄՆ ՇԱՏ ԿԱՐՃԱՏԵՒ ԵՆ ԼԻՆՈՒՄ: Ո՛Չ ՄԻ ԲՌՆՈՒԹԻՒՆ, Ո՛Չ ՄԻ ՀԱԼԱԾԱՆՔ, Ո՛Չ ՄԻ ՍԱՀՄԱՆ ՉԻ ԿԱՐՈՂ ԲԱԺԱՆԵԼ ՄԻ ԺՈՂՈՎՈՒՐԴ, ԵԹԷ ՆԱ ՏՈԳՈՐՒԱԾ Է ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՇԱՀԵՐԻ ԳԻՏԱԿՑՈՒԹԵԱՄԲ, ՈՒՆԻ ՆԱԵՒ ԿՌՒԵԼՈՒ ԱՆՍԱՍԱՆ ՎՃՌՈՂԱԿԱՆՈՒԹԻՒՆ ԵՒ ԿԱՊՒԱԾ, ՄԻԱՑԱԾ Է ԴԱՐԵՐՈՎ ՍՆՒԱԾ ՈՒ ՊԱՀՊԱՆՒԾ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԲՆԱԶԴՆԵՐԻ ՈՒ ԶԳԱՑՄՈՒՆՔՆԵՆԵՐԻ ԱՌՈՂՋ ԶԱՐԿԵՐՈՎ»,- ասել է Քրիստափորը:

Այսպէս է պէտք գործել եւ շաժւել այսօր: Չմոռանա՛նք. Պատմութիւնը հայ ժողովրդին դաժան փորձութիւնների առջեւ ծնկելու եւ ընկրկելու իրաւունք չի վերապահել:

«Ալիք»ի խմբագրական

FacebookTwitterOdnoklassnikiTelegramPrint
Լրահոս
Հանդիպում ԷՏԷՔ կուսակցութեան նորընտիր

ՀՅԴ Կիպրոսի Կոմիտէի պատուիրակութիւնը՝ բաղկացեալ Սիմոն Այնէճեանէն եւ Ռաֆֆի Մահտ

20 Նոյեմբեր 2026
Հարաւային Ամերիկայի Հայ դատի յանձնախու

Հարաւային Ամերիկայի Հայ Դատի Յանձնախումբը Նոյեմբեր 18-ին յարգանքի հանդիսութիւն

20 Նոյեմբեր 2026
Հայհոյանքը փաստի սով Է

Հայաստանի հանրապետութեան նոր Սահմանադրութեան ընդունման հարցը վերածուած է օրակա

20 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Առաջարկի Թաքուն Բաժինը Եւ Ժողո

Հայաստանի Հանրապետութեան վարչապետը թէ՛ Ազգային ժողովի եւ թէ՛ կառավարութեան նիս

20 Նոյեմբեր 2026
Նիւ Եորքի Հայութեան Միջամտութեամբ Վար

Նոյեմբեր 8ին, Մենհեթընի «Պոլինկ Կրին» զբօսայգիին մէջ՝ Ատրպէյճանի «Յաղթանակի օր

19 Նոյեմբեր 2026
Պրիւքսէլի երկար ու դժուարին ուղին

Եւրոմիութեան Հայաստանի անդամակցութիւնն ու մերձեցումը՝ նոյնիս՛կ ոլորապտոյտ եւ փ

19 Նոյեմբեր 2026
Դու պիտի գնաս, որ Հայաստանը մնա

ՀՅԴ Հայաստանի ԳՄ ներկայացուցիչ, ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Իշխան

19 Նոյեմբեր 2026
Պիլալ Էրտողանի Լիբանան Այցելութեան Վեր

ՀՅԴ Լիբանանի Հայ դատի մարմինը Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողանի որդիին` Պի

18 Նոյեմբեր 2026
Բագրատունի Ընդունեց Երկխօսութեան Ազգայ

ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ, Միջին Արեւելքի պատասխանատու եւ Հայկական երեսփոխանական պլոքի

18 Նոյեմբեր 2026
Հայաստանի թշնամիները երբեք գոհ չեն լին

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը սխալմամբ կարծում է, թե Ադրբեջանին և Թուրքիային շարուն

17 Նոյեմբեր 2026
Երեք տարի անց արցախյան հակամարտություն

Հայ դատի կենտրոնական խորհուրդն այսօր հրապարակել է իր «UNRESOLVED: The Conflict

17 Նոյեմբեր 2026
Այսօրվա լսումները պետք է դառնան ոչ թե

ՀՅԴ Բյուրոյի անդամ, ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր, ԱԺ Մարդու իրավունքն

16 Նոյեմբեր 2026
ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցությունը հրավիր

ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության նախաձեռնությամբ նոյեմբերի 16-ին կազմակերպվել էին

16 Նոյեմբեր 2026
Նիդերլանդների ՀՅԴ կառույցի հայտարարութ

2026 թվականի նոյեմբերի 5-ից 8-ը, Հայաստանի Հանրապետության իշխանությունը բռնազա

16 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Հայաստանը ՀԱՊԿ-ի խաչմերուկում

Մոսկւայում նոյեմբերի 11-ին կայացած Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

16 Նոյեմբեր 2026
Հաստատվել է «Հրայր Մարուխյան» հիմնադրա

Առաջադիմական հետազոտությունների եվրոպական հիմնադրամի (Foundation for European

14 Նոյեմբեր 2026
Ցեղասպանութիւնը ուրացողները եւ չՍփիւռք

Շուշիի մէջ Ալիեւ-Էրտողան տանդեմը կը տօնէ Քառասունչորսօրեայ պատերազմի յաղթանակը

14 Նոյեմբեր 2026
Արեւմտեան Գանատայի Հայ Դատի յանձնախում

ՎԱՆԳՈՒՎԸՐ.- Գանատայի Հայ Դատի յանձնախումբի Արեւմտեան շրջանի ներկայացուցիչներ Յ

13 Նոյեմբեր 2026
Խօսողին Լսող Է Պէտք

Մոսկուայի մէջ տեղի ունեցաւ ՀԱՊԿ-ի (Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

13 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Իրանեան Ուղերձներ` Սպառնական-Գ

Իրանի հոգեւոր պետի խորհրդականին եւ փոխնախագահին` Հայաստանի ուղղութեամբ կատարած

13 Նոյեմբեր 2026
Բոլոր Նյութերը
Հետեվեք մեզ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
Ստացեք մեր լուրերը էլ.փոստով
Loading
ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ Հասցե՝ ՀՀ, ք. Երևան, Մհեր Մկրտչյան 12/1 Հեռախոս՝ (+374) 10 52 17 65, (+374) 10 52 18 74 Էլ. փոստ՝ [email protected]
© ARF Dashnaktsutyun- ARMENIAN REVOLUTIONARY FEDERATION Website by Web Development Company